[sbu_post_image]

شرایط زیادی وجود دارد که می تواند بر روی هضم غذا در بدن شما تأثیر بگذارد و باعث بروز مشکلات جذب غذا شود. 2 مورد از این مشکلات، عدم تحمل لاکتوز و سوء جذب می باشند.

عدم تحمل لاکتوز

به دلیل اینکه امی به مشکلات جذب غذا و نوعی عدم تحمل لاکتوز مبتلا است، نمی تواند شیر را هضم کند، مگر اینکه لبنیات را به شکل ماست یا پنیر یا خامه از آن ها استفاده کند. نوشیدن محصولات لبنی که دارای لاکتوز هستند مثل شیر شکلات با ناهار باعث ایجاد مشکلات جذب غذا برای امی می شود. لاکتوز، کربوهیدرات شیر، باید به طور کامل به 2 منوساکارید گلوکز و گالاکتوز تجزیه شود تا بتواند در روده کوچک و مخصوصاً ژژنوم جذب شود. همانند بچه ها، بیشتر افراد بالغ نیز آنزیم لاکتاز تولید می کنند. این آنزیم در هضم لاکتوز نقش دارد و اهمیت زیادی برای رفع مشکلات گوارشی قائلیم، زیرا شیر انسان نسبت به پستانداران دیگر دارای لاکتوز زیادی است. بسیاری از افراد توانایی تولید لاکتوز را وقتی به بزرگسالی می رسند از دست می دهند و دچار مشکلات جذب غذا می شوند. این افراد نمی توانند شیر یا محصولات لبنی را تحمل کنند، مگر آنکه نمونه های تجزیه شده تر آن مثل ماست را مصرف کنند.

در ایالات متحده آمریکا در حدود 90% آمریکایی های آسیایی تبار و 75% آمریکایی های آفریقایی تبار و 50% اسپانیایی تبارها و 20% قفقازی ها عدم تحمل لاکتوز دارند. بدن امی مقداری لاکتاز می سازد، بنابراین قند حاصله از شیر شکلات در روده جذب می شود. شدت علائم مشکلات جذب غذا در امی به میزان لاکتاز تولیدی بستگی دارد، زیرا میزان کلی این آنزیم بی نهایت کم است. مدت کوتاهی بعد از نوشیدن شیر شکلات، او احساس اسهال، گاز، باد شکم (نفخ) و کرامپ شکمی می کند. قند در روده کوچک و بزرگ نگه داشته می شود و نسبت به حالت طبیعی باعث جذب آب زیادی در مجرای گوارشی می شود. این میزان باعث ایجاد صدا در شکم می شود. لاکتوزی که توسط بدن قابل استفاده نباشد، توسط باکتری ها در روده امی مورد مصرف قرار می گیرد. این باکتری ها قند را تخمیر کرده و گازهای دی اکسیدکربن و هیدروژن تولید می کنند. این باکتری ها همچنین اسید تولید می کنند که بر اعصاب بدن و شکم اثر می گذارند و باعث کرامپ شکمی می شوند. افراد دچار عدم تحمل لاکتوز، نباید از شیر، خامه، پروتئین وی (مایه پنیر) و کازئین که پروتئین شیر است، استفاده کند. لاکتوز را همچنین می توان در نان، سوپ های آماده، غلات صبحانه، سیب زمینی آماده و سس سالاد و کرم های پودری غیر لبنی یافت. نوشیدن شیر اسیدوفیلوس یا مصرف قرص دارای لاکتاز می تواند از مشکلات جذب غذا و مشکلات گوارشی کم کند. به علاوه، حدود 20% تجویز دارویی و 5% داروهای متفاوت لاکتوز را در خود دارند.

افرادی که عدم تحمل لاکتوز دارند باید مراقب مشکلات جذب غذا و کمبود کلسیم، ریبوفلاوین و ویتامین B باشند. زیست شناسان پیشنهاد می کنند که تولید مستمر لاکتاز در بالغین ممکن است در بعضی از افراد به دلیل تکامل محصولات کشاورزی که از سال ها پیش وجود داشته اند، روی دهد. در واقع بدن مردمی که از نسلی به نسل بعد کشاورز بوده اند و شیر می نوشیدند از نظر ساختاری برای تولید لاکتاز مشکلی ندارد.

سوء جذب

عدم تحمل لاکتوز یکی از انواع خاص سندرم سوء جذب در مشکلات جذب غذا است، سوء جذب شامل مجموعه ای از شرایطی است که باعث بروز مشکلاتی در به دست آوردن مواد مغذی از مجاری گوارشی به سلول های بدن است.

چهار نوع از مشکلات سوء جذب:

1) مشکلات جذب غذا، یکی از گونه های مواد مغذی مانند لاکتوز،

2) مشکل در تولید یا تحویل شیره معدی درون معده .

3) مشکل در تولید و یا تحویل آنزیم ها از پانکراس یا نمک های صفراوی ازکیسه صفرا به روده کوچک.

4) مسایل و مشکلات مادرزادی (ارثی) با مشکلات تکاملی در قسمتی از دستگاه گردش خون که مواد قابل حل در آب را جذب و برای فرایند به کبد می برد. اگر مشکلاتی در ارتباط با سیستم گردشی وجود داشته باشد، مواد مغذی به طور درست قابل استفاده نخواهند بود. سندرم سوء جذب باعث کمبود مواد مغذی، به ویژه در مورد پروتئین ها و لیپیدها می شود. بعضی از اشکال سرطان و عفونت های انگلی می توانند به مشکلات جذب غذا و مشکلات نقل و انتقال منجر شوند. ترکیب جذب ناکافی اسیدآمینه و ناکافی بودن میزان آهن می تواند به آنمی منجر شود.

سوء جذب طولانی می تواند باعث کمبود B12 شود که خود می تواند در بروز آنمی نقش داشته باشد. کبد میزان بالایی از پروتئین های خون را می سازد. اگر کبد توانایی تولید پروتئین را به اندازه کافی نداشته باشد، غلظت آن ها، به ویژه آلبومین کاهش خواهد یافت. آلبومین یکی از پروتئین های مهم در نگهداری فشار اسمزی بین خون و بافت است. اگر میزان آلبومین کاهش یابد، آب، خون را ترک می کند. اگر چربی ها به علت مشکلات جذب غذا به طور کامل و درست جذب نشوند، میزان دفع مدفوعی آن ها افزایش می یابد و مدفوع حالت چرب و بدبو پیدا می کند که به آن استئاتوره می گویند. اگر میزان لیپاز تولید شده در پانکراس کافی نباشد، تری گلیسیریدها به میزان کافی شکسته نمی شوند، در روده باقی می مانند و با مدفوع دفع می شوند. اگر کیسه صفرا نمک های صفراوی را وارد روده کوچک نکند، میسل ها نمی توانند از کلسترول و اسید چرب بلند زنجیره شکل بگیرند و در نهایت قابل جذب نخواهند بود. اگر چربی ها جذب نشوند، ویتامین های محلول در چربی K,E,D,A هم جذب نخواهند شد. در واقع کمبود ویتامین A در مشکلات جذب غذا می تواند سبب شب کوری شود.

کمبود ویتامین D نیز باعث کاهش جذب کلسیم و در نهایت پوکی استخوان می شود. مشکلات جذب غذا و کمبود ویتامین E نیز می تواند باعث صدمه به سلول ها از طریق مواد حاصل از متابولیسم شود و میزان پایین ویتامین K سبب بروز خون ریزی به دلیل کمبود تولید مواد دخیل در انعقاد خون می شود. نشانه های سندرم سوء جذب مشابه است و شامل کاهش وزن، آنمی (کم خونی)، اسهال و درد شکم می باشد. بچه هایی که از سوء جذب رنج می برند توان بالقوه کافی برای افزایش قد ندارند و به طرو کامل رشد نمی کنند. درمان اصلی برای سوء جذب به علت مشکل بستگی دارد. اگر مشکلات جذب غذا یا نارسایی به طور کامل شناسایی شود. سوء جذب به راحتی برطرف می شود. اگر سوء جذب قابل درمان نباشد، مکمل ویتامینی و مواد معدنی مانند کلسیم، منیزیم، و آهن به کار می رود. در نهایت جایگزینی برای تری گلیسیریدهایی که قابل جذب نیستند انتخاب می شود. اسیدهای چرب کوتاه و متوسط زنجیر می توانند بدون اینکه وارد میسل شوند جذب شوند.

نتیجه:

شرایط متفاوتی بر پردازش و دسترسی به غذا تأثیر می گذارند. وقتی انواع خاصی از مواد غذایی مثل لاکتوز، هضم یا جذب نمی شوند بدن مسائل و مشکلات جذب غذا را تجربه می کند که از آن جمله می توان به اسهال و کمبود مواد مغذی اشاره کرد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان تغذیه ای عدم تحمل لاکتوز ” و ” هضم، جذب و دفع غذا ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه مشکلات جذب غذا مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب گوارش و تغذیه