کولونوسکوپی روده با بیهوشی:مزایا،عوارض و نحوه انجام

کولونوسکوپی  یک روش در علم پزشکی است که پزشک از کولونوسکوپ که شامل یک لوله باریک و انعطاف پذیر است و روی آن یک دوربین کوچک وجود دارد استفاده می‌کند. این لوله از طریق رکتوم بیمار وارد روده بزرگ که کولون نام دارد خواهد شد. کولونوسکوپی یک روش تهاجمی است و در برخی موارد پزشک هوا را وارد کولون می‌کند تا کمی باز شود و بتواند به خوبی این ناحیه را مشاهده کند. معمولاً بیماران به دلیل استفاده از هوا دچار مقداری درد و ناراحتی می‌شوند. میزان درد و ناراحتی حاصل از کولونوسکوپی در مقایسه با مزایا و منافعی که دارد بسیار ناچیز است. این روند می‌‌تواند با شناسایی و برطرف کردن پولیپ‌های درون روده، زندگی فرد را نجات دهد و از بروز سرطان کولون جلوگیری نماید.

اگر شما هر گونه سوالی در باره کولونوسکوپی، انجام آن با داروی بی حسی، ایمنی این روش، عوارض جانبی احتمالی و مواردی از این قبیل دارید می‌توانید با مطب دکتر امیر منصور رضا دوست تماس حاصل فرمایید. دکتر رضا دوست همیشه آماده  پاسخگویی به سوالات شما عزیزان می‌باشد.

فهرست مطالب

 چرا بیماران به انجام کولونوسکوپی نیاز دارند؟ 


 بیمارانی که علائم و نشانه‌های زیر را داشته باشند انجام کولونوسکوپی به آنها توصیه خواهد شد:

  • خونریزی از مقعد
  • تغییرات غیر عادی و شدید در عملکرد روده
  • کاهش ناگهانی و بی دلیل وزن بدن
  • درد شدید شکمی‌

 این علائم و نشانه‌ها می‌توانند نشانه سرطان کولون یا کلورکتال باشند که می‌توانند در افرادی که برخی یا همه فاکتورهای خطر زیر را داشته باشند به وجود بیایند:

  • جنسیت مذکر
  • داشتن سابقه خانوادگی پولیپ یا سرطان کولون
  • سابقه خانوادگی بیماری‌های دستگاه گوارش از قبیل بیماری التهاب روده
  • چاقی و اضافه وزن
  • سیگار کشیدن
  • سن بالای ۵۰ سال

 تعداد زیادی از افراد تصور می‌کنند که سرطان کولون در سن پنجاه سالگی به بعد به وجود می‌آید اما واقعیت این است که سرطان کولون می‌‌تواند در هر سنی ایجاد شود. اگر پزشک علائم و نشانه‌هایی که در بخش بالا به آنها اشاره کردیم را مشاهده نماید صرف نظر از سن بیمار درخواست انجام کولونوسکوپی را خواهد داد. شما به عنوان بیمار حق دارید با پزشک خود در خصوص استفاده از داروی آرام بخش و نوع بیهوشی برای انجام کولونوسکوپی صحبت کنید به همین دلیل آشنایی و کسب اطلاعات درباره سطوح مختلف بیهوشی و میزان تاثیر گذاری دارو بر روی بدن شما در هنگام انجام کولونوسکوپی کاملاً ضروری است.

مطالعه بیشتر  درمان دل درد

 سطوح مختلف بیهوشی در کلونوسکوپی 


شما باید بتوانید با انواع مختلف بیحسی که در کلونوسکوپی مورد استفاده قرار می‌گیرد آشنا شوید:

  • ممکن است پزشک از هیچ نوع داروی بیهوشی یا بی ‌حسی استفاده نکند. تعداد بسیار کمی از بیماران ترجیح می‌دهند بدون نیاز به بیهوشی به انجام این روش تشخیصی بپردازند.
  • بیهوشی خفیف برای آنکه کمی بیمار خواب آلود کند کافی است به نحوی که عملکرد قلب و عروق، تنفس و نبض او کاملاً طبیعی باشد. اکثر بیماران در این حالت هوشیار هستند و مقدار کمی درد را احساس می‌کنند و می‌توانند به سوالات پزشک خود پاسخ بدهند.
  • بی هوشی متوسط کمی قوی تر از بیهوشی ضعیف است و در این حالت نیز بیمار هوشیار است و می‌تواند تحریک فیزیکی را احساس کند و به سوالات پزشک خود پاسخ دهد. در این نوع بیهوشی ریسک بروز هر نوع اختلالی در عملکرد قلب و عروق بدن بسیار کم است. یکی از نکات بسیار مهم در خصوص این نوع بیهوشی این است که معمولاً بیمار چیز زیادی از زمان انجام کولونوسکوپی به یاد نخواهد آورد.
  • در بیهوشی عمیق بیمار چیزی متوجه نمی‌شود اما این روش برای افرادی که دچار مشکلات قلبی عروقی یا تنفسی هستند خطرناک است و ممکن است تحت بیهوشی عمیق فرد دچار اختلال در تنفس شود.
  • در برخی موارد بسیار نادر پزشک درخواست انجام بیهوشی عمومی را برای انجام کولونوسکوپی خواهد داد که معمولاً تحت شرایط خاصی انجام می‌شود. در این حالت بیمار هیچ گونه دردی را احساس نخواهد کرد اما پزشک برای کمک به تنفس بهتر بیمار از وسایل تنفسی استفاده خواهد کرد.

 تعداد زیادی از بیماران از پزشک خود می‌خواهند که برای انجام کولونوسکوپی از بیهوشی عمومی استفاده کند اما پس از آنکه با عوارض و خطرات مربوط به بیهوشی عمومی آشنا می‌شوند ترجیح می‌دهند که به جای بیهوشی عمومی به سراغ بیهوشی خفیف بروند.

 کدام سطح بیهوشی را انتخاب کنیم؟ 


 سطوح مختلف بیهوشی دارای مزایا و معایب خاص خود هستند و در بخش قصد داریم به بررسی تجربیات مختلفی که در هر مورد به وجود می‌‌آید بپردازیم.

 استفاده نکردن از بیهوشی – عدم نیاز به استراحت در منزل 

 اگرچه تعداد کمی‌از بیماران به سراغ کولونوسکوپی بدون استفاده از بیهوشی می‌روند معمولا دوران بهبود در این گروه از افراد زودتر طی می‌‌شود و می‌‌تواند به سرعت به انجام امور روزمره خود بپردازند و مشکلی ندارند. آنها همچنین نگران عوارض جانبی مرتبط با بیهوشی نیستند. اگر شما تصمیم دارید که بدون نیاز به بیهوشی به انجام کولونوسکوپی بپردازید در این رابطه با پزشک خود صحبت کنید و اطمینان حاصل نمایید که در گذشته نیز سابقه انجام کولونوسکوپی بدون بیهوشی را داشته است.

 بیهوشی خفیف – توصیه نمی‌شود  

 بیهوشی خفیف معمولاً توسط پزشکان به بیماران توصیه نمی‌شود زیرا فرد هم دچار عوارض جانبی حاصل از تزریق داروی بیهوشی خواهد شد و هم آنکه بیهوشی تاثیری در کنترل درد حاصل از کولونوسکوپی نخواهد داشت. از سوی دیگر بیمار نمی‌تواند حداقل تا یک روز بعد به انجام فعالیت‌های روزمره خود بپردازد.

 بیهوشی متوسط – یک انتخاب بهتر  

 بی هوشی متوسط توسط یک انتخاب رایج برای انجام کولونوسکوپی است. در این روش پزشک به بیمار میدازولام و فنتانیل می‌دهد. برای آنکه پزشک اطمینان حاصل کند که دوز مناسبی از این داروها به بیمار داده شده است در طول انجام کولونوسکوپی و مدت زمان بیهوشی به بررسی علائم حیاتی خواهد پرداخت.

مطالعه بیشتر  جراحی پیوند کبد: آیا عملکرد کبد بعد از پیوند مانند کبد نرمال است؟

 بیهوشی عمیق – نیاز به حضور متخصص بیهوشی  

 برای انجام کولونوسکوپی با بیهوشی عمیق حضور متخصص بیهوشی کامل ضروری است. پروپوفول اولین انتخاب برای این نوع بیهوشی محسوب می‌‌شود که در این مورد باید بیمار توسط متخصص بیهوشی، پزشک و پرستار کنترل شود.

 بیهوشی عمومی‌- به ندرت درخواست می‌شود  

 به ندرت از بیهوشی عمومی برای انجام کولونوسکوپی استفاده می‌شود و فقط در بیمارانی درخواست می‌‌شود که دچار مشکل در ریه خود هستند یا آن که ممکن است زمان انجام معاینه و بررسی آنها طولانی شود.

 تجربه بیماران از کولونوسکوپی با بیهوشی 


 تجربه بیماران از کولونوسکوپی با بیهوشی به نوع داروی بی حسی مورد استفاده بستگی دارد با این حال اگر پزشک بیهوشی متوسط یا عمیق را برای بیمار انتخاب کرده باشد حضور متخصص بیهوشی ضروری خواهد بود. قبل از شروع کار پزشک باید اطلاعات لازم را در اختیار بیمار قرار دهد یعنی روزی که قرار است کلونوسکوپی انجام شود باید روده خالی باشد. در صورتی که قرار است کولونوسکوپی به کمک بیهوشی انجام شود بهتر است بیمار به مدت دو ساعت قبل از شروع کار پزشک از مصرف مایعات خودداری کند و ۸ ساعت قبل از آن نیز ناشتا باشد. هنگامی ‌که بیمار به واحد کلونوسکوپی مراجعه می‌‌کند پرستاران متخصص بیهوشی به بررسی علائم و نشانه‌های حیاتی او می‌پردازند و سابقه پزشکی او را بررسی می‌‌کنند و با بیمار در خصوص عوارض و مشکلاتی که ممکن است به دنبال بیهوشی تجربه کند صحبت خواهند کرد. اگر بیمار دچار مشکلات جدی باشد به او توصیه می‌‌شود که به جای بیهوشی عمیق از بیهوشی خفیف استفاده کند. افرادی که هیچ گونه مشکلی در ارتباط با فشار خون یا عملکرد قلب آنها وجود نداشته باشد می‌توانند داروی بیهوشی را به صورت وریدی دریافت کنند و طی مدت ۵ دقیقه بیهوش شوند. معمولاً بیمار پس از اتمام کولونوسکوپی تحت کنترل قرار می‌گیرد تا کاملا به هوش بیاید.

 عوارض احتمالی بیهوشی در کولونوسکوپی چیست؟


 انجام دادن کولونوسکوپی با بی حسی یا بیهوشی یکی از مسائلی است که به علت عوارض جانبی و خطرات و مسائلی که ممکن است بیمار پس از آن تجربه کند مورد بحث و گفت و گوی تعداد زیادی از پزشکان قرار دارد. برخی از عوارض جانبی مرتبط با کلونوسکوپی با تزریق داروی بیهوشی به شرح زیر می‌باشند:

 افت تنفس 

 افت تنفس به وضعیتی گفته می‌‌شود که تعداد تنفس بیمار در هر دقیقه کمتر از ۱۲ بار است و نفس کشیدن او به علت قوی بودن داروی بیهوشی در کند کردن ارسال سیگنال‌های مغز برای تنفس بهتر فرد دچار کندی تنفس خواهد شد. بیهوشی خفیف که در کلونوسکوپی مورد استفاده قرار می‌گیرد بر روی فرایند تنفس تاثیر خواهد گذاشت.

 کاهش ضربان قلب 

 کاهش ضربان قلب نیز به علت تاثیر داروی بیهوشی بر روی سیستم عصبی سمپاتیک و پاراسمپاتیک به وجود می‌آید. سیستم عصبی سمپاتیک و پاراسمپاتیک در بدن وظیفه انجام برخی فعالیت‌های خاص از قبیل ضربان قلب را برعهده دارند و کاهش ضربان قلب می‌تواند برای افرادی که قلب آنها ضعیف است ضرر داشته باشد.

 افت فشار خون 

 افت فشار خون اختلالی است که باعث بروز سرگیجه، خستگی و بی حالی می‌شود. استفاده از داروی بی حسی در کولونوسکوپی باعث کاهش فشار خون می‌شود به همین دلیل متخصص بیهوشی باید ابتدا به بررسی بیماران بپردازد که هر روز از داروی فشار خون استفاده می‌کنند.

مطالعه بیشتر  زخم معده و اثنی عشر در کودکان: درمان با رژیم غذایی، دارو و جراحی

 تهوع و استفراغ 

 تهوع و استفراغ از عوارض جانبی شایع داروهای مسکن و بی حس کننده است به همین دلیل پزشک از بیمار می‌خواهد که چند ساعت قبل از انجام کولونوسکوپی از مصرف آب و مایعات خودداری کنند.

 آیا تزریق داروی بیهوشی در کلونوسکوپی ضروری است؟ 


 تعداد زیادی از بیماران قبل از بیهوشی کامل برای انجام کولونوسکوپی به بررسی روش‌های جایگزین می‌پردازند. آیا بیهوشی کامل برای شما ضرر ندارد آیا به هزینه درمان، درد، هدف از درمان و روش‌های جایگزین فکر کردید؟ قبل از تصمیم گیری برای انجام کولونوسکوپی به این موارد خوب فکر کنید و نظر پزشک خود را نیز جویا شوید.

 ممکن است کولونوسکوپی تحت پوشش بیمه قرار نداشته باشد 

 گاهی اوقات ممکن است هزینه انجام کولونوسکوپی بیشتر از آن چیزی باشد که بیمار انتظارش را دارد. مشکل مهمی که در این خصوص وجود دارد این است که اغلب داروهای بیهوشی تحت پوشش بیمه قرار ندارند یعنی بیمار باید دست به جیب شود و هزینه آنها را پرداخت نماید. برخی از متخصصان گوارش به بیماران پیشنهاد می‌کنند که برای انجام کولونوسکوپی تحت بیهوشی کامل قرار بگیرند اما شواهد و مدارکی وجود دارد که نشان می‌‌دهد چنین کاری ضرورتی ندارد. در تعداد زیادی از موارد بیماران پس از اطلاع از هزینه دریافتی ترجیح می‌‌دهند که کلا انجام کولونوسکوپی با داروی بیهوشی را فراموش کنند.

 کولونوسکوپی آنقدر که فکر می‌کنید درد ندارد 

 تحقیقات نشان داده درد حاصل از کولونوسکوپی معمولاً خارج از آستانه تحمل درد در اکثر بیماران نیز به خوبی می‌توانند درد حاصل از این روش را تحمل کنند. از آنجایی که احساس بیمار در طول انجام کولونوسکوپی قابل پیش بینی نیست تعداد زیادی از بیمارانی که در یک تحقیق مورد بررسی قرار گرفتند ادعا کردند که در صورت نیاز به تکرار کلونوسکوپی می‌خواهند که بدون نیاز به بیهوشی به انجام این روش بپردازند.

 روش‌های جایگزین کولونوسکوپی 

 برخی از بیمارانی که با انجام کولونوسکوپی و تزریق داروی بیهوشی مخالف هستند می‌توانند از برخی روش‌های جایگزین استفاده کنند که بهترین روش‌های جایگزین به شرح زیر می‌باشند:

  • آزمایش خون مخفی در مدفوع یا FOBT روشی است که به بررسی مدفوع بیمار پرداخته می‌‌شود. پزشک در این نمونه به بررسی علائم نشانه‌های پنهانی خون در مدفوع می‌پردازد تا بتواند ریسک بروز پولیپ در رکتوم یا کولون یا حتی سرطان کولون را ارزیابی کند.
  • کولونوسکوپی مجازی که تحت عنوان کولونوگرافی مقطع نگاری کامپیوتری نیز توصیف می‌‌شود از اشعه ایکس برای مشاهده رکتوم و کولون فرد استفاده می‌‌کند تا پزشک بتواند به بررسی پولیپ و سایر علائم و نشانه‌های سرطان بپردازد. پزشک زمانی از این روش استفاده می‌‌کنند که عقیده داشته باشد کولونوسکوپی یک روش ناکارآمد یا ناکامل است و به دنبال اطلاعات بیشتری در کولون فرد بیمار باشد.

 اگرچه انجام دادن این روش‌های جایگزین برای بیمار راحت ‌تر است متاسفانه به ‌اندازه کلونوسکوپی کارآیی ندارد به علاوه روش‌های جایگزین می‌توانند به شناسایی و تعیین محل پولیپ و سرطان کولون بپردازند اما همچنان کولونوسکوپی برای تخلیه آنها ضروری است.

 سوالات متداول درباره کلونوسکوپی و بیهوشی 


 اثر داروی بیهوشی در کولون تا چه مدت باقی می‌ماند؟

 پس از کلونوسکوپی بیمار می‌‌تواند به مدت ۲ ساعت در بیمارستان یا اتاق ریکاوری بستری شود تا کمی حال او بهتر شود. البته معمولاً بیمار تا ۲۴ ساعت پس از درمان به طور کامل بهبود پیدا نمی‌کند و کمی طول می‌کشد تا اثر داروی بیهوشی از بین برود.

 کولونوسکوپی بدون بیهوشی چقدر درد دارد؟ 

 اگرچه تعداد زیادی از بیماران از انجام کولونوسکوپی بدون بیهوشی وحشت دارند تحقیقاتی که در این خصوص انجام شده نشان داده است که کولونوسکوپی یک روش دردناک نیست. در تحقیقی که در این خصوص انجام شده ۷۳ درصد از بیماران ادعا کرده‌اند که در صورت لزوم دوباره بدون بیهوشی به انجام کولونوسکوپی خواهند پرداخت.

 معمولاً کلونوسکوپی با بیهوشی چقدر طول می‌کشد؟

 معمولاً انجام کولونوسکوپی با بیهوشی چیزی حدود نیم ساعت تا یک ساعت طول خواهد کشید.

 چرا در انجام کولونوسکوپی با داروی بیهوشی حضور متخصص بیهوشی ضروری است؟ 

 در انجام کولونوسکوپی با داروی بیهوشی از پروپوفول استفاده می‌شود که مورد تایید سازمان غذا و دارو قرار دارد ولی باید یک پزشک یا پرستار مخصوص بیهوشی در هنگام انجام کولونوسکوپی با بیهوشی در کنار بیمار قرار داشته باشد زیرا تزریق این دارو می‌تواند باعث بروز آکنه و سایر عوارض جانبی شود.


0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *