درمان التهاب مزمن و حاد لوزالمعده(پانکراتیت) با جراحی و انسولین

پانکراتیت مزمن یک بیماری التهابی پیشرونده لوزالمعده است که در بلند مدت به وجود می‌آید و باعث از بین رفتن دائمی ساختار و عملکرد پانکراس خواهد شد. پانکراس غده ای است که در شکم، زیر معده و پشت دنده‌ها قرار گرفته است. وظیفه پانکراس تولید آنزیم‌ها و هورمون‌های مهمی است که به هضم و تجزیه مواد غذایی کمک می‌کنند. پانکراس همچنین با ترشح انسولین به تنظیم سطح قند خون کمک می‌کند. مصرف الکل به مدت طولانی شایع‌ترین علت بروز التهاب پانکراس است و ۷۰ تا ۸۰ درصد از موارد را به خود انتقال داده است.

علل پانکراتیت چیست؟


التهاب مزمن پانکراس معمولاً به تلفیقی از دوره‌های بازگشت کننده پانکراتیت مزمن گفته می‌‌شود که باعث آسیب ‌دیدگی دائمی در لوزالمعده می‌شود. التهاب مزمن لوزالمعده زمانی به وجود می‌‌آید که تریپسین درون لوزالمعده فعال شود. تریپسین یک نوع آنزیم است که در پانکراس تولید می‌شود و به درون روده‌ها آزاد می‌گردد و به عنوان بخشی از دستگاه گوارش به تجزیه پروتئین می‌پردازد. این آنزیم تا زمانی که به روده‌ها برسد غیر فعال خواهد بود. در صورتی که این آنزیم درون پانکراس فعال شود شروع به تجزیه و هضم خود پانکراس خواهد کرد و باعث التهاب آن می‌شود و در نتیجه التهاب مزمن لوزالمعده به وجود خواهد آمد.

مصرف بیش از حد مشروبات الکلی

الکل می‌تواند فرآیندی را رقم بزند که باعث فعال شدن تریپسین در پانکراس شود همچنین می‌‌تواند زمینه تشکیل سنگ صفرا را فراهم کند. افرادی که دچار سوء مصرف الکل هستند به دفعات مکرر دچار دوره‌های مختلف التهاب مزمن لوزالمعده خواهند شد و در نهایت به پانکراتیت مبتلا می‌شوند. تکرار التهاب مزمن لوزالمعده در نهایت باعث آسیب ‌دیدگی دائمی آن و پانکراتیت مزمن خواهد شد از این حال تحت عنوان التهاب مزمن لوزالمعده ناشی از مصرف الکل یاد می‌شود.

پانکراتیت مزمن ایدیوپاتیک

زمانی که علت بروز یک بیماری مشخص نشده باشد به آن ایدیوپاتیک گفته می‌‌شود و در اکثر موارد علت التهاب مزمن لوزالمعده مشخص نیست. در درصد زیادی از موارد پانکراتیت مزمن ایدیوپاتیک در افرادی که ۱۰ تا ۲۰ سال سن دارند و افرادی که بالای ۵۰ سال سن دارند به وجود می‌آید.
سایر علل بسیار نادر التهاب مزمن لوزالمعده به شرح زیر می‌باشند:
• پانکراتیت مزمن خود ایمنی در افرادی که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به لوزالمعده حمله می‌کند.
• التهاب لوزالمعده ارثی که در این افراد این بیماری زمینه ژنتیکی دارد و با نقص عملکرد لوزالمعده متولد می‌‌شوند.
• سیستیک فیبروزیس یکی دیگر از بیماری‌های ژنتیکی است که باعث آسیب دیدگی اندام‌های بدن از قبیل پانکراس می‌شود.

علائم و نشانه‌های التهاب پانکراس چیست؟

معمولا افرادی که دچار التهاب مزمن پانکراس هستند دچار درد شکمی می‌شوند که تا کمر ادامه پیدا می‌کند. برخی از علائم و نشانه‌های التهاب پانکراس به شرح زیر می‌باشند:
• درد شدید قسمت فوقانی شکم که گاهی اوقات به سمت کمر می‌رود و پس از غذا خوردن بسیار شدید خواهد شد.
• تهوع و استفراغ که بیشتر در دوره‌های بروز درد احساس می‌شود.
با پیشرفت بیماری دوره‌های بروز درد بیشتر و شدیدتر خواهد شد به نحوی که برخی از بیماران به صورت دائمی دچار درد شکمی می‌شوند. با پیشرفت التهاب مزمن پانکراس توانایی لوزالمعده برای تولید شیره هضم کننده غذا کاهش پیدا می‌‌کند و در نتیجه علائم و نشانه‌های زیر به وجود می‌آید:
• مدفوع بدبو و چسبناک
• درد شکم
• تورم شکم
• نفخ شکم
در نهایت کار به جایی می‌‌رسد که پانکراس نمی‌‌تواند اصلاً به تولید انسولین بپردازد و باعث بروز دیابت نوع ۱ می‌شود و بیمار علائم و نشانه‌های زیر را تجربه خواهد کرد:
• تشنگی
• نیاز به دفع مکرر ادرار
• گرسنگی بیش از حد
• کاهش وزن
• خستگی
• تاری دید

عوارض التهاب لوزالمعده چیست؟

درد مداوم و عود کننده می‌تواند باعث بروز اضطراب، عصبانیت، استرس، افسردگی و پرخاشگری شود. التهاب مزمن لوزالمعده می‌تواند از طریق چندین روش مختلف به وجود بیاید و سلامت فرد را به خطر بیندازند این روش‌ها به شرح زیر می‌باشند:

استرس و اضطراب و افسردگی

التهاب مزمن پانکراس می‌تواند بر روی سلامت روحی و جسمی فرد تاثیر بگذارد. درد مداوم یا عود کننده که اغلب شدید است می‌تواند باعث بروز استرس، اضطراب، تحریک پذیری، افسردگی و ناراحتی شود. اگر شما هم دچار این اختلال هستید و علائم و نشانه‌های عاطفی و روحی را تجربه می‌‌کنید باید با پزشک خود در این خصوص مشورت نمایید. در صورتی که شما بتوانید از حمایت افرادی برخوردار شوید که دچار این اختلال هستند می‌توانید به شرایط بهتری دست پیدا کنید و کمتر احساس تنهایی کنید.

کیست کاذب

کیست کاذب به یک مجموعه از بافتها، مایعات، آنزیم‌های لوزالمعده و مواد زائد و خون درون شکم گفته می‌شود که به علت نشت مایعات هضم کننده از کیسه لوزالمعده به وجود می‌آید. این اختلال معمولا باعث بروز مشکل در سطح سلامت شما نمی‌شود اما گاهی اوقات عفونی خواهد شد و به درون روده آن نشت می‌کند یا آن که پاره می‌شود و زمینه خونریزی داخلی را فراهم خواهد کرد. در صورتی که این وضعیت رخ دهد باید کیست را به کمک عمل جراحی تخلیه کرد.

سرطان لوزالمعده

اگرچه سرطان لوزالمعده در میان بیماران مبتلا به التهاب مزمن لوزالمعده بسیار شایع است ریسک بروز آن فقط یک به ۵۰۰ است.

التهاب لوزالمعده چگونه تشخیص داده می‌شود؟

هیچ‌ گونه آزمایش معتبری وجود ندارد که وجود التهاب مزمن لوزالمعده را نشان دهد و پزشک بر اساس علایم و نشانه‌های بیمار، سابقه تکرار دوره‌های شعله ور شدگی التهاب مزمن پانکراس یا مصرف الکل به این بیماری مشکوک می‌شود. انجام آزمایش خون می‌‌تواند در تشخیص و بررسی سطح قند خون که امکان بالا رفتن آن وجود دارد مفید باشد. آزمایش خون برای افزایش سطح آمیلاز و لیپاز در این مرحله معتبر و موثق نیست. در روز اول ابتلا به التهاب مزمن لوزالمعده سطح آمیلاز و لیپاز خون افزایش پیدا می‌‌کند و پس از ۵ تا ۷ روز به حالت عادی بر می‌‌گردد. بیماری که دچار التهاب مزمن پانکراس است ممکن است مدت زیادی از ابتلا او به این اختلال گذشته باشد و پزشک باید نگاه دقیقی به وضعیت لوزالمعده بیاندازد تا بتوانند این بیماری را به طور صحیح تشخیص دهد. از روش‌های زیر برای تشخیص التهاب مزمن پانکراس استفاده می‌شود:
• اسکن اولتراسوند روشی است که از امواج صدا برای عکس برداری از پانکراس و بافتهای مجاور آن استفاده می‌‌کند. از اشعه ایکس برای تهیه تصاویر از پانکراس و از نقاط مختلف آن استفاده می‌‌شود و سپس در کنار هم قرار داده می‌‌شوند تا تصاویر سه بعدی تولید شوند. این نوع اسکن می‌‌تواند تغییراتی که به علت التهاب مزمن پانکراس به وجود آمده است را نشان دهد.
• اسکن ام آر آی در مقایسه با سی تی اسکن تصویری دقیق و با وضوح بالا از پانکراس فرد را نشان می‌دهد.
• تصویر برداری از سیستم صفراوی بدون تزریق روشی است که در آن اندوسکوپ وارد سیستم گوارش می‌‌شود و پزشکی از التراسوند برای هدایت دستگاه استفاده می‌نماید.
افرادی که دچار التهاب مزمن پانکراس هستند بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پانکراس قرار دارند. در صورتی که علائم و نشانه‌های آن‌ها بدتر شود به ویژه اگر کیسه لوزالمعده کوچک و تنگ گردد پزشک به وجود سرطان مشکوک خواهد شد. در این حالت درخواست انجام سی تی اسکن، اسکن ام آر آی یا مطالعات اندوسکوپیک را خواهد داد.

التهاب مزمن پانکراس چگونه درمان می‌شود؟

لوزالمعده وظیفه تولید هورمون‌ها و آنزیم‌های مهمی را برعهده دارد که در تجزیه مواد غذایی نقش دارند.

اصلاح سبک زندگی

افرادی که دچار التهاب مزمن لوزالمعده هستند باید سبک زندگی خود را تغییر دهند. این تغییرات شامل موارد زیر است:
• اجتناب از مصرف مشروبات الکلی یک اقدام بسیار ضروری است زیرا مصرف الکل باعث آسیب دیدگی بیشتر لوزالمعده می‌شود. در صورتی که مصرف مشروبات الکلی قطع گردد به طرز قابل توجهی از میزان درد کاسته خواهد شد. برخی از افراد برای ترک الکل به اقدامات و کمک تخصصی نیاز دارند.
• قطع مصرف تنباکو نیز می‌‌تواند در کاهش فرایند سرعت پیشرفت بیماری موثر باشد. اگرچه سیگار کشیدن باعث به وجود آمدن التهاب پانکراس نمی‌‌شود قطع مصرف آن در سلامت بیماران نقش مهمی را دارد.

کنترل درد

درمان التهاب مزمن پانکراس علاوه بر تسکین درد و علائم و نشانه‌های بیماری بر کنترل افسردگی که یکی از عوارض جانبی درد در بلند مدت است نیز تمرکز دارد. معمولاً پزشکان از روش‌های درمان گام ‌به ‌گام استفاده می‌‌کنند و به تجویز داروهای مسکن ضعیف می‌پردازند و به تدریج و تا زمانی که درد کنترل می‌شود داروهای قوی را نیز اضافه خواهند کرد.

تزریق انسولین

در صورتی که آسیب دیدگی پانکراس شدید باشد دیگر توانایی تولید انسولین را نخواهد داشت که در این حالت فرد دچار دیابت نوع یک خواهد شد. تزریق مرتب انسولین به یک بخش ثابت از فرایند درمان فرد مبتلا به التهاب پانکراس تبدیل می‌‌شود. دیابت نوع یک به علت التهاب مزمن لوزالمعده به وجود می‌آید و با تزریق انسولین کنترل می‌شود و قرص هیچ گونه تاثیری در کنترل آن ندارد زیرا سیستم گوارش قادر به تجزیه قرص نیست و بیمار دچار مشکل خواهد شد.

انجام عمل جراحی

گاهی اوقات درد شدید و مزمن ناشی از التهاب لوزالمعده به داروهای مسکن پاسخ نمی‌دهد و کیسه‌های موجود در پانکراس مسدود می‌‌شوند و باعث تجمع شیره‌ هاضمه خواهند شد و در این حالت فشار زیادی بر این کیسه‌ها وارد می‌شود و بیمار درد زیادی را تحمل خواهد کرد. یکی دیگر از دلایل درد مزمن و شدید می‌تواند التهاب قسمت بالایی لوزالمعده باشد که در این حالت بیمار به عمل جراحی نیاز خواهد داشت.

جراحی اندوسکوپیک

در این روش طی یک عمل جراحی قسمت سر پانکراس برداشته خواهد شد که در این حالت علاوه بر تسکین درد حاصل از التهاب پایانه‌های عصبی از میزان فشاری که به کیسه لوزالمعده وارد می‌‌شود کاسته خواهد شد. از سه روش برای برداشتن قسمتی از پانکراس استفاده می‌شود که به شرح زیر می‌باشند:
• روش بگر: در این روش سر ملتهب پانکراس با دقت برداشته می‌‌شود و بخش باقیمانده پانکراس به روده‌ها متصل می‌گردد.
• روش فری: پزشک زمانی از این روش استفاده می‌کند که احساس کند درد به علت التهاب سر لوزالمعده و انسداد کیسه‌های آن به وجود آمده است. در این روش فشار از روی سر لوزالمعده برداشته می‌‌شود یعنی سر لوزالمعده توسط عمل جراحی خارج می‌گردد و پزشک با متصل کردن کیسه‌ها به طور مستقیم به روده باعث برداشته شدن فشار از روی آن‌ها خواهد شد.
• جراحی کامل لوزالمعده: در این روش کیسه صفرا، کیسه‌های لوزالمعده و سر لوزالمعده طی یک عمل جراحی برداشته خواهند شد. از این روش فقط در موارد بسیار شدید که بیمار درد زیادی دارد و سر پانکراس ملتهب شده است و کیسه‌های آن مسدود است استفاده خواهد شد. این روش موثر ترین روش برای کاهش درد و حفظ عملکرد پانکراس است اما در این روش ریسک بروز عفونت و خونریزی داخلی بسیار بالا است.

عمل جراحی برای تخلیه کامل پانکراس

در این روش به طور کامل پانکراس تخلیه می‌شود. این روش در تسکین درد بسیار موثر است با این حال فردی که به طور کامل پانکراس او تخلیه شده است و برای برخی از فعالیت‌های حیاتی پانکراس از قبیل ترشح انسولین به روش‌های درمانی دیگری وابسته خواهد شد.

رژیم غذایی

رعایت کردن رژیم غذایی می‌‌تواند تاثیر زیادی در بهبود التهاب پانکراس داشته باشد. پانکراس در هضم مواد غذایی نقش دارد اما التهاب این عضو بر عملکرد آن تاثیرات منفی می‌گذارد. این امر بدین معنا است که افراد مبتلا به این بیماری برای هضم تعداد زیادی از مواد غذایی مشکل دارند. پزشک به این گروه از افراد توصیه می‌کنند به جای آنکه روزی سه وعده غذا بخورند غذای خود را به شش وعده کوچک تقسیم کنند و بهتر است از رژیم غذایی کم چربی استفاده کنند. کنترل رژیم غذایی در افراد مبتلا به التهاب پانکراس در کسب چهار هدف زیر تاثیر زیادی دارد:
• کاهش ریسک سوء تغذیه و فقدان برخی مواد غذایی
• جلوگیری از افزایش یا کاهش سطح قند خون
• کنترل و پیشگیری از دیابت، بیماری کلیوی و سایر عوارض احتمالی
• کاهش ریسک شعله ور شدگی التهاب پانکراس
معمولاً رژیم غذایی این گروه از بیماران توسط پزشک تعیین می‌شود و ممکن است بیمار به متخصص تغذیه ارجاع داده شود. برنامه غذایی این افراد بر اساس سطح فعلی مواد مغذی موجود در خون آنها در آزمایشات تشخیصی قرار دارد. برنامه غذایی به طور کلی شامل آن دسته از مواد غذایی است که سرشار از پروتئین هستند و مواد مغذی بسیار زیادی دارند. معمولاً پزشک غلات کامل، انواع سبزیجات، میوه‌ها، محصولات لبنی کم چرب و منابع پروتئینی از قبیل مرغ و ماهی را در رژیم غذایی این گروه از بیماران می‌گنجاند. بیماران باید از مواد غذایی چرب به شدت خودداری کنند زیرا غذای چرب باعث می‌شود پانکراس بیش از حد به تولید آنزیم بپردازد. الکل به عنوان یکی از دلایل اصلی التهاب مزمن پانکراس باید رژیم غذایی بیماران حذف شود. این بیماران بر اساس وسعت آسیب دیدگی کبد ممکن است به برخی از انواع آنزیم‌های مصنوعی نیاز داشته باشند تا به هضم مواد غذایی آنها کمک کند. این اقدامات به رفع نفخ و بوی بد مدفوع و کاهش درد انقباضات شکمی کمک می‌کنند.

چگونه می‌توان از التهاب پانکراس جلوگیری کرد؟


افرادی که دچار التهاب مزمن پانکراس هستند باید سعی کنند با قطع مصرف الکل از تشدید بیماری خود و رسیدن به مراحل آخر جلوگیری کنند. این مسئله در بیمارانی که به دفعات مکرر و مقادیر زیاد الکل مصرف می‌کنند بسیار ضروری است.


عنوان مقاله تشخیص و درمان سرطان پانکراس(لوزالمعده) به کمک روش ERCP

تشخیص و درمان سرطان پانکراس(لوزالمعده) به کمک روش ERCP


سرطان پانکراس در بافت‌های پانکراس شما ایجاد می‌شود . پانکراس یکی از اندام‌های موجود در حفره شکمی شما است که به طور افقی در قسمت پایین معده قرار دارد. پانکراس آنزیم و هورمون‌هایی را ترشح می‌کند که به هضم غذا و کنترل سطح قند خون شما کمک می‌کند. سرطان پانکراس به طور معمول به ارگان‌های اطراف خود گسترش می‌یابد. این بیماری در مراحل اولیه به ندرت قابل تشخیص است. اما برای افراد مبتلا به کیست لوزالمعده یا سابقه خانوادگی سرطان پانکراس، انجام غربالگری ممکن است در تشخیص زودهنگام آن موثر باشد.

ERCP بیش از 20 سال است که برای تشخیص و درمان بیماری‌های لوزالمعده استفاده می‌شود. این عمل به صورت سرپایی و با تزریق آرامبخش (به ندرت تحت بیهوشی عمومی) انجام می‌شود. با استفاده از اندوسکوپ “مشاهده جانبی” که دئودنسپوک نام دارد، “پاپیلاهای” دوازدهه شناسایی و دستکاری می‌شود. اندوسکوپ از طریق لوله‌های انعطاف پذیر به داخل صفرا و یا کانال پانکراس وارد می‌شود تا امکان تشخیص و درمان بیماری‌های پانکراس فراهم شوند.

علل سرطان پانکراس 


در اکثر موارد علت ایجاد سرطان پانکراس روشن نیست. پزشکان عواملی مانند سیگار کشیدن را شناسایی کرده‌اند که خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهد.

علائم سرطان پانکراس 


علائم و نشانه‌های سرطان پانکراس اغلب تا زمانی که بیماری پیشرفته نشده باشد، رخ نمی‌دهد که ممکن است عبارت باشند از:

  • درد شکم در قسمت‌های فوقانی که به تا کمر شما ادامه می‌یابد.
  • از دست دادن اشتها یا کاهش وزن ناخواسته
  • افسردگی
  • دیابت بدون سابقه و جدید
  • لخته شدن خون
  • خستگی
  • زرد شدن پوست و زرد شدن سفیدی چشم (یرقان)

عوامل مسبب سرطان پانکراس 


فاکتورهایی که خطر ابتلا به سرطان پانکراس را افزایش می‌دهند عبارتند از:

  • التهاب مزمن لوزالمعده (پانکراتیت)
  • دیابت
  • سابقه خانوادگی سندرم‌های ژنتیکی که می‌تواند خطر سرطان را افزایش دهد.
  • سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پانکراس
  • سیگار کشیدن
  • چاقی
  • سن بالا، بیشتر در افراد مسن‌تر از 65 سال تشخیص داده می‌شود.

یک مطالعه گسترده نشان داده است که ترکیبی از سیگار کشیدن، دیابت طولانی مدت و رژیم غذایی ضعیف، خطر ابتلا به سرطان پانکراس را بیش از هر یک از این عوامل به تنهایی افزایش می‌دهد.

تشخیص سرطان پانکراس 


استفاده از ERCP برای تشخیص سرطان پانکراس 

تشخیص و درمان سرطان پانکراس (درمان علائم) می‌تواند از طریق ERCP انجام شود. انواع روش‌هایی که می‌توانند به تشخیص بافتی سرطان پانکراس کمک کنند شامل سونوگرافی سلول‌های مسواکی، بیوپسی داخلی و آسپیریشن سوزنی است. با این حال، با توجه به حساسیت کم سلول‌های براشی و بیماری‌های بالقوه مرتبط با ERCP، بیشتر از اولتراسوند آندوسکوپی (در صورتی که در دسترس باشد) استفاده می‌شود، ERCP را برای تشخیص انواع بدخیم این سرطان جایگزین می‌کنند.  به دلیل قابلیت مدیریت انسداد مجاری صفراوی با استفاده از استنت‌های ترانس پاپیلا، مدیریت این مشکل با این روش، ساده است.

آزمایشات تصویربرداری که تصاویری از اندام‌های داخلی شما تهیه می‌کنند 

این تست‌ها به پزشکان کمک می‌کنند تا اندام‌های داخلی شما از جمله پانکراس را مشاهده کنند. تکنیک‌های مورد استفاده برای تشخیص سرطان لوزالمعده شامل سونوگرافی، اسکن کامپیوتری (CT)، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) و بعضی اوقات اسکن توموگرافی انتشار پوزیترونی (PET) است.

استفاده از یک پروپ برای ایجاد تصاویر اولتراسوند از پانکراس 

سونوگرافی آندوسکوپی (EUS) از یک دستگاه سونوگرافی برای تهیه تصویر از پانکراس استفاده می‌کند که به داخل شکم ارسال می‌شود. این دستگاه از طریق یک لوله نازک و انعطاف پذیر (آندوسکوپ) از راه مری و معده به داخل دستگاه گوارش شما منتقل می‌شود تا تصاویری را تهیه کند.

نمونه گیری از بافت برای آزمایش (بیوپسی) 

بیوپسی یک روش برای گرفتن یک نمونه کوچک بافتی برای انجام آزمایشات میکروسکوپی است. پزشک شما ممکن است یک نمونه بافتی از لوزالمعده تهیه کند و یا سوزنی را از طریق پوست به پانکراس (آسپیراسیون سوزنی) وارد کند. یا ممکن است وی اقدام به نمونه برداری در طول EUS کند، که ابزارهای ویژه‌ای برای هدایت به درون پانکراس هستند.

آزمایش خون

دکتر شما ممکن است برای بررسی پروتئین‌های خاص خونی (نشانگرهای تومور) که توسط سلول‌های سرطانی پانکراس تولید می‌شوند، یک آزمایش خون تجویز کند. یکی از نشانگرهای تومور مورد استفاده در سرطان پانکراس، CA19-9 نامیده می‌شود اما این آزمون همیشه قابل اعتماد نیست و روشن نیست که چگونه می‌توان از نتایج آزمون CA19-9 استفاده کرد. گاهی بعضی از پزشکان سطح آن را قبل و بعد از درمان اندازه گیری می‌کنند.

درمان سرطان پانكراس با ERCP 


آماده سازی برای ERCP

لازم است که تیم آندوسکوپی را از داروهایی که استفاده می‌کنید که احتمال دارد بر غلظت و نحوه لخته شدن خون شما تاثیر بگذارد، آگاه کنید. ممکن است لازم باشد چند روز قبل از ERCP استفاده از این داروها را متوقف کنید. پزشک یا پرستارتان به شما می‌گویند که آیا لازم است مصرف آنها را متوقف کنید یا خیر.

نباید 6 تا 8 ساعت قبل از عمل چیزی بخورید تا شکم و دوازدهه شما خالی شود. شما ممکن است تا دو ساعت قبل از عمل اجازه خوردن آب داشته باشید.

از آنجا که برای انجام این آزمایش به شما آرام بخش تزریق می‌شود، به فردی نیاز دارید که شما را به خانه برساند و در طول شب نیز مراقب شما باشد. شما باید تا 24 ساعت پس از عمل از رانندگی یا امضا کردن هر گونه سند قانونی پرهیز کنید.

آماده سازی برای ERCP

عت قبل از عمل چیزی بخورید تا شکم و دوازدهه شما خالی شود. شما ممکن است تا دو ساعت قبل از عمل اجازه خوردن آب داشته باشید.

از آنجا که برای انجام این آزمایش به شما آرام بخش تزریق می‌شود، به فردی نیاز دارید که شما را به خانه برساند و در طول شب نیز مراقب شما باشد. شما باید تا 24 ساعت پس از عمل از رانندگی یا امضا کردن هر گونه سند قانونی پرهیز کنید.

اقدامات قبل از عمل 

  • معرفی نامه عمل، محل انجام این آزمایش را به شما می‌گوید. معمولا باید به بخش آندوسکوپی مراجعه کنید تا این آزمایش را انجام دهید، اگرچه که ممکن است در بخش اشعه ایکس هم انجام شود.
  • پیش از انجام عمل، پزشکان خود را می‌بینید. آنها این عمل را برای شما توضیح می‌دهند و از شما می‌خواهند فرم رضایت نامه را امضا کنید. این مرحله، زمان خوبی برای پرسیدن سوالاتی است که شاید داشته باشید.
  • معمولا به شما لباس بیمارستانی داده می‌شود و باید جواهرات یا اشیاء فلزی را از روی بدن خود را حذف کنید. البته در اتاق اشعه ایکس می‌توانید این اشیاء را با خود داشته باشید.
  • شما روی تخت یا نیمکت اتاق اشعه ایکس قرار می‌گیرید. پرستار یک لوله پلاستیکی کوچک (کانولا) را در پشت یکی از دست‌های شما قرار می‌دهد. ممکن است برای جلوگیری از عفونت نیاز به آنتی بیوتیک و دریافت مایعات از طریق سرم داشته باشید.
  • پرستار به شما یک گارد پلاستیکی دهانی می‌دهد. این گارد برای محافظت از دندان‌ها و لثه در طول آزمون است. آنها همچنین اکسیژن رسانی را از طریق مجاری بینی به وسیله لوله‌هایی که به بینی شما وارد می‌شود (کانولای بینی) انجام می‌دهند.

در طول عمل 

معمولا به شما آرامبخش تزریق می‌شود تا شما را بسیار آرام و خواب آلود کند. پزشک شما ممکن است یک بی حس کننده موضعی به پشت گلوی شما اسپری کند تا بتواند به راحتی لوله آندوسکوپی را فرو برد.

هنگامی که آرامبخش اثر کرد، پزشک شما لوله آندوسکوپی را از طریق دهان و گلویتان به داخل معده منتقل می‌کند. آنها از شما خواهند خواست که لوله را قورت دهید تا پایین برد. شما قادر خواهید بود به طور معمولی تنفس کنید، اما ممکن است صدای نفس شما با کمی خر خر همراه باشد.

این لوله پس از معده، به دوازدهه می‌رسد. این همان جایی است که مجاری لوزالمعده و صفراوی به هم پیوند پیدا می‌کنند. آنها ممکن است مقدار کمی هوا به معده شما وارد کنند تا به کمک آن بتوانند داخل معده را به وضوح ببینند. این می‌تواند در بعضی افراد ایجاد ناراحتی کند، مانند احساس آروغ زدن.

آنها یک لوله نازک را از طریق آندوسکوپ عبور می‌دهند که می‌تواند در مجاری صفراوی شما قرار بگیرد. آنها سپس رنگی را (ایجاد کنتراست) را از طریق لوله به کانال گوارشی (مجرا) صفراوی و پانکراس تزریق می‌کنند تا بتوانند آنها را روی تصاویر اشعه ایکس ببینند.

دکتر شما می‌تواند نمونه‌هایی از سلول‌های مجاری صفراوی را (برای تشخیص‌های یاخته شناسی) تهیه کند. و همچنین ممکن است نمونه‌های بافتی (بیوپسی) بگیرد. آنها برای انجام آزمایشات میکروسکوپی، این نمونه‌ها را به آزمایشگاه ارسال می‌کنند و ممکن است عکس نیز بگیرند.

پرستار شما میزان ضربان قلب، میزان تنفس و سطح اکسیژن شما را در طول عمل بررسی می‌کند.

پس از ERCP

پس از ERCP اطلاعات و توصیه‌هایی به شما گفته می‌شود از جمله:

  • تا زمانی که بی حسی گلو رفع نشده است، غذا نخورید و چیزی ننوشید، زیرا ممکن است در هنگام بلع در گلو گیر کرده و مشکل ایجاد کند.
  • تا 24 ساعت رانندگی نکنید.
  • تا 24 ساعت کار نکنید
  • ممکن است احساس باد کردن و نفخ کنید.
  • ممکن است دچار گلودرد خفیف، احساس خفگی یا سوزش گلو باشید.
  • اگر سنگ‌های صفراوی برداشته شوند یا یک استنت وارد لوله گوارش ما شده باشد، ممکن است مجبور شوید یک شب در بیمارستان بستری شوید.

عوارض جانبی


عوارض جانبی ERCP بسیار نادر است و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • واکنش آلرژیک به بیهوشی، رنگ یا دارویی که برای این عمل استفاده می‌شود می‌تواند سبب تاری دید، مشکلات تنفسی، خشکی دهان، احساس خفگی یا گر گرفتن صورت، افت فشار خون، حالت تهوع، اسپاسم گلو یا احتباس ادراری شود.
  • سوراخ شدن مری، معده، دوازدهه، مجرای صفراوی یا مجاری لوزالمعده

ملاحظات ویژه برای کودکان 


در موارد نادر، کودک ممکن است نیاز به انجام ERCP پیدا کند که برای درمان به عقب برگشتن پانکراتیتک یا سنگ صفرا استفاده می‌شود. این عمل در حالی که کودک تحت بیهوشی عمومی قرار دارد و در اتاق عمل انجام می‌شود.

آماده سازی کودکان قبل از انجام این عمل می‌تواند اضطراب آنها را کاهش دهد، و همکاری آنها را افزایش دهد. این آمادگی می‌تواند شامل توضیح دادن آنچه که در طول عمل اتفاق می‌افتد باشد، از جمله آنچه که آنها می‌بینند، احساس می‌کنند، می‌شنوند و بو می‌کنند.

سایر درمان‌ها برای سرطان پانکراس


جراحی 

عمل‌هایی که در افراد مبتلا به سرطان لوزالمعده استفاده می‌شود عبارتند از:

  • جراحی برای تومور سر پانکراس. عمل وایپل از نظر فنی عمل سختی است که برای برداشتن سر پانکراس، قسمت اول روده کوچک (دوازدهه)، کیسه صفرا و بخشی از مجرای صفراوی استفاده می‌شود. در برخی موارد، بخشی از معده و گره‌های لنفاوی مجاور نیز ممکن است برداشته شوند.
  • جراحی برای تومورهای موجود در بدنه و دم پانکراس. جراحی برای برداشتن سمت چپ (بدنه و دم) پانکراس، ديستال پانکراتکتومی نامیده می‌شود. همچنین ممکن است که جراح طحال شما را بردارد.
  • جراحی برای برداشتن کل لوزالمعده. در بعضی از افراد، ممکن است نیاز به برداشتن کل پانکراس باشد. این عمل پانکراتکتومی کامل نامیده می‌شود. شما می‌توانید تا حدودی، بدون پانکراس هم به طور طبیعی زندگی کنید، اما نیاز به دریافت انسولین در بقیه عمر و جایگزین‌های آنزیمی دارید.
  • جراحی برای تومورهای موثر بر عروق خونی. بسیاری از افراد مبتلا به سرطان پانکراس پیشرفته در صورتی که تومورهای مربوط به عروق خونی را نیز داشته باشد، واجد شرایط لازم برای انجامعمل ویپل یا جراحی پانکراس نیستند. در مراکز پزشکی بسیار کمی در ایالات متحده، جراحان بسیار متخصص و با تجربه با انجام این عمل، حذف و بازسازی بخش‌هایی از عروق خونی را برای بیماران خاص انجام می‌دهند.

شیمی درمانی 

شیمی درمانی برای کشتن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. این داروها را می‌توان به داخل رگ تزریق کرده و یا به صورت خوراکی مصرف نمود. شما ممکن است یک داروی شیمی درمانی یا ترکیبی از آنها دریافت کنید.

ترکیبی از پرتو درمانی و شیمی درمانی به طور معمول در مراکز تخصصی پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد و ممکن است قبل از عمل جراحی به کاهش و از بین بردن تومورها کمک کند.

پرتو درمانی 

در پرتودرمانی به طور سنتی برای درمان سرطان از اشعه ایکس استفاده می‌کنند. بعضی از مراکز پزشکی پرتو درمانی ه با پرتوهای پروتونی را پیشنهاد می‌کنند که ممکن است برای برخی از افراد مبتلا به سرطان پانکراس پیشرفته توصیه شود.

رادیوتراپی دستگاهی است که در اطراف شما حرکت می‌کند و تابش را به نقاط خاصی از بدن شما هدایت می‌کند. در برخی مراکز تخصصی پزشکی، پرتودرمانی ممکن است در حین جراحی انجام شود.

درمان‌های حمایتی (تسکین دهنده) 

درمان‌های حمایتی شامل مراقبت‌های پزشکی تخصصی است که بر تسکین درد و سایر علائم بیماری تمرکز دارد. متخصصان درمان‌های حمایتی با شما، خانواده و پزشکان دیگر شما کار می‌کنند تا پشتیبانی بهتری را برای شما فراهم کنند و به مراقبت مداوم از شما کمک کنند. درمان‌های حمایتی می‌تواند در حین درمان‌های تهاجمی‌تری مانند جراحی، شیمی درمانی و پرتودرمانی مورد استفاده قرار گیرد.

پیشگیری از سرطان پانکراس


اگر این موارد را رعایت کنید خطر ابتلا به سرطان پانکراس در شما کاهش می‌یابد:

  • سیگار نکشید. اگر سیگار می‌کشید سعی کنید آن را متوقف کنید. با پزشک خود در باره استراتژی‌هایی که برای ترک کردن شما موثر است، از جمله گروه‌های حمایت کننده، داروها و جایگزین‌های نیکوتین صحبت کنید. اگر سیگاری نیستید، اصلا به سمت آن نروید.
  • حفظ وزن سالم. اگر شما در وزن مناسبی هستید، برای حفظ آن تلاش کنید. اگر نیاز به از دست دادن وزن دارید، برای یک برنامه کاهش وزن ثابت و آرام برنامه ریزی کنید به طوری که هر هفته نیم تا یک کیلو وزن کم کنید. ورزش روزانه را به همراه یک رژیم غذایی غنی از سبزیجات، میوه و غلات کامل اما با مقادیر کمتر ترکیب کنید تا به کاهش وزن خود کمک کنید.
  • یک رژیم غذایی سالم انتخاب کنید. رژیم غذایی پر از میوه‌های رنگارنگ و سبزیجات و دانه‌های غلات ممکن است به کاهش خطر ابتلا به سرطان کمک کند.

سرطان معده علت و علائم درمان با جراحی باز و لاپاراسکوپی

 



بیماری‌ها و سرطان غده پانکراس (لوزالمعده)

بیماری‌ها و سرطان غده پانکراس (لوزالمعده) چیست؟

پانکراس ارگانی در بدن است که دو وظیفه اصلی دارد: کمک به هضم غذا و تولید هورمون‌های کنترل کننده سطح انرژی در بدن.

پانکراس در کجا واقع شده است؟


پانکراس در کجا واقع شده استلوزالمعده یا پانکراس غده بزرگی است که در کنار معده و روده کوچک مستقر شده است. حدود 15 سانتیمتر طول دارد و از سه قسمت سر، تنه و دم تشکیل شده است.

 

وظیفه پانکراس چیست؟


پانکراس دو وظیفه مهم دارد:

  1. تولید شیره گوارشی، که از آنزیم‌های قوی ساخته می‌شود. این آنزیم‌ها پس از خوردن غذا وارد روده کوچک شده و به تجزیه و هضم غذاها کمک می‌کنند.
  2. تولید هورمون‌هایی که سطح گلوکز (قند) خون را کنترل می‌کنند.

این هورمون‌ها در سلول‌های درون‌ریز غده لوزالمعده تولید می‌شوند. این سلول‌ها در خوشه‌های قرار دارند که به آن جزایر لانگرهانس گفته می‌شود. آن‌ها بر سطح گلوکوز خون نظارت دارند و در صورت لزوم به‌طور مستقیم هورمون‌ها را به درون خون آزاد می‌کنند. به‌طور خاص، زمانی که سطح قند (گلوکز) خون افزایش پیدا می‌کند، سلول‌های آن شروع به تولید هورمون انسولین می‌کنند. پس‌ازآن انسولین کمک می‌کند تا بدن  سطح قند خون را کاهش دهد. این هورمون باعث می‌شود قند در سلول‌های چربی، عضلات، کبد و دیگر بافت‌های بدن، ذخیره شود تا بدن زمانی که به انرژی نیاز دارد از آن‌ها استفاده نماید. پانکراس بسیار نزدیک به معده است. به‌محض این‌که غذا خورده شود، لوزالمعده آنزیم‌های گوارشی را به درون روده کوچک آزاد می‌کند تا غذا تجزیه و هضم شود. به دنبال هضم مواد غذایی و افزایش قند خون، لوزالمعده برای کمک به ذخیره‌سازی گلوکز (انرژی)، انسولین تولید می‌کند.

لوزالمعده بین وعده‌های غذایی، انسولین تولید نمی‌کند و این باعث می‌شود بدن به‌تدریج انرژی ذخیره شده خود را آزاد نماید. بنابراین سطح گلوکز خون به‌طور پیوسته پایدار باقی می‌ماند تا بدن اطمینان حاصل کند همیشه انرژی موردنیاز خود را در دسترس دارد. این انرژی برای سوخت‌وساز بدن، ورزش و به‌ویژه فعالیت‌های مغز بکار گرفته می‌شود. درنتیجه سطح انرژی بین وعده‌های غذایی کاهش نمی‌یابد و بدن از یک پایداری نسبی برای فعالیت‌های خود برخوردار خواهد شد.

لوزالمعده چه هورمون‌هایی تولید می‌کند؟


مهم‌ترین هورمون پانکراس، انسولین است. انسولین توسط سلول‌های بتا در جزایر لانگرهانس در پاسخ به مصرف غذا تولید می‌شود. سطح گلوکز خون را کاهش می‌دهد و آن را در سلول‌های چربی، عضلات، کبد و سایر بافت‌های بدن، ذخیره می‌کند. گلوکاگون، هورمون مهم دیگر پانکراس است که توسط سلول‌های آلفای جزایر لانگرهانس تولید می‌شود. اثر گلوکاگون برعکس انسولین است، یعنی کمک می‌کند تا انرژی ذخیره شده به درون خون آزاد شود. درنتیجه سطح قند خون را بالا می‌برد. گلوکاگون و انسولین با همکاری متوالی هم کمک می‌کنند تا گلوکز خون به تعادل برسد. هورمون‌های دیگری نیز توسط لوزالمعده تولید می‌شوند، مانند پلی پپتیدهای پانکراسی و سوماتوستاتین. اعتقاد بر این است که این هورمون‌ها در تنظیم، عملکرد و تولید انسولین و گلوکاگون نقش ایفا می‌کنند.

بیماری‌ها و اختلالات پانکراس


ایجاد اختلال در تولید و یا تنظیم هورمون‌های پانکراس، باعث عدم تعادل قند خون می‌شود. در میان همه بیماری‌ها و اختلالات لوزالمعده، شناخته‌شده‌ترین بیماری دیابت است.

  • دیابت نوع 1: اگر شما به دیابت نوع 1 مبتلا شوید، بدن شما انسولین را که مسئولیت رسیدگی به تعادل گلوکز است، تولید نمی‌کند. کمبود انسولین باعث طیف وسیعی از عوارض می‌شود، بنابراین افراد مبتلا به دیابت نوع 1 باید برای کنترل گلوکز خود به‌صورت مصنوعی انسولین را از خارج از بدن خود دریافت کنند.
  • دیابت نوع 2:  دیابت نوع 2 بسیار شایع‌تر از دیابت نوع 1 است. ممکن است در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 به میزان کافی انسولین تولید شود، اما بدن آن‌ها قادر نیست به‌درستی از آن‌ها استفاده کند. علاوه بر آن ممکن است انسولین کافی هم تولید نشود. سبک زندگی، مانند رژیم غذایی و ورزش، نقش عمده‌ای در مدیریت و پیشگیری از دیابت نوع 2 بازی می‌کند.

دیگر بیماری‌ها و اختلالات معمول مرتبط با پانکراس عبارت‌اند از:

  • هایپرگلیسمی (افزایش قند خون): این بیماری توسط افزایش سطح گلوکز خون ایجاد می‌شود. ممکن است علت آن تولید بیش‌ازحد هورمون گلوکاگون باشد.
  • هیپوگلیسمی (کاهش قند خون): در این بیماری سطح قند خون پایین می‌آید. ممکن است علت آن تولید بیش‌ازحد انسولین باشد.

 باوجود این‌که بخش زیادی از سلول‌های پانکراس به سلول‌های برون‌ریز یعنی سلول‌های تولیدکننده شیره گوارشی اختصاص داده شده، اما سلول‌های درون‌ریز آن نقش عمده‌ای در سلامتی کلی انسان بازی می‌کنند. ازآنجاکه این سلول‌ها مسئول تنظیم قند خون می‌باشند، شایع‌ترین بیماری‌های امروزی ازجمله دیابت به همین سلول‌ها مربوط می‌شود.

سرطان پانکراس


به رشد بیش‌ازحد و غیرقابل‌کنترل سلول‌های لوزالمعده، سرطان پانکراس می‌گویند.

انواع سرطان لوزالمعده

سلول‌های برون‌ریز و سلول‌های درون‌ریز پانکراس انواع مختلفی از تومورها را تشکیل می‌دهند. تمایز بین سرطان سلول‌های برون‌ریز و درون‌ریز لوزالمعده مهم است. عوامل خطر و علل ایجاد آن‌ها متفاوت است. علائم و نشانه‌های آن‌ها باهم فرق دارد. همچنین تشخیص، نوع درمان، و چشم‌انداز بیماری میان سرطان سلول‌های برون‌ریز و درون‌ریز متفاوت است.

سرطان سلول‌های برون‌ریز پانکراس

تا حد زیادی سرطان سلول‌های برون‌ریز، رایج‌ترین نوع سرطان لوزالمعده تلقی می‌شوند. اگر گفته شود شخصی سرطان لوزالمعده دارد، به‌احتمال‌زیاد به سرطان برون‌ریز لوزالمعده مبتلا گردیده است.

تومورهای درون‌ریز پانکراس (تومور نورواندوکرین)

تومورهای درون‌ریز پانکراس بسیار نادرند، تقریباً کمتر از 5 درصد از تمام سرطان‌های پانکراس را تشکیل می‌دهد. معمولاً به آن‌ها تومورهای پانکراس نورواندوکراین (NETs) یا تومورهای سلول‌های جزیره می‌گویند. تومورهای نورواندوکراین پانکراس می‌توانند خوش خیم (غیر سرطانی) و یا بدخیم (سرطانی) باشند. ممکن است تومورهای خوش خیم و بدخیم در زیر میکروسکوپ یکسان به نظر برسند. پس همیشه تشخیص سرطانی بودن تومورهای نورواندوکراین آسان نیست. گاهی اوقات بدخیم بود سرطان تنها زمانی معلوم می‌شود که به سایر ارگان‌ها سرایت کرده باشد. انواع بسیار مختلفی از تومورهای نورواندوکراین پانکراس وجود دارد.

تومورهای نورواندوکراین عملکردی (دارای علامت)

حدود نیمی از تومورهای نورواندوکراین پانکراس موادی از خود به درون خون ترشح می‌کنند که باعث ایجاد علائم می‌شود. این نوع تومورها، تومورهای نورواندوکراین عملکردی نامیده می‌شوند. شایع‌ترین تومورهای عملکردی “گاسترینوما” و”انسولینوما” نام دارند. انواع دیگر این نوع تومورها نادر است.

تومورهای نورواندوکراین غیر عملکردی (بدون علامت)

این نوع تومورها به‌اندازه کافی علامت ایجاد نمی‌کنند. این نوع تومورها بدخیم‌تر از تومورهای عملکردی می‌باشند. ازآنجاکه آن‌ها باعث بروز علائم نمی‌شوند، اغلب قبل از آنکه تشخیص داده شوند، بسیار گسترش می‌یابند.

تومورهای کارسینویید

این نوع تومورها در سایر بخش‌های دستگاه گوارش شایع‌تر هستند، اگرچه به‌ندرت در پانکراس نیز دیده می‌شوند. اغلب این تومورها از خود سروتونین (5-HT) و یا پیش ساز آن (5-HTP) را ترشح می‌کنند. درمان و چشم‌انداز تومورهای پانکراس به نوع تومور و مرحله (وسعت) تومور بستگی دارد، اما به‌طورکلی چشم‌انداز این نوع تومورها بهتر از سرطان‌های سلول‌های برون‌ریز پانکراس می‌باشد.

رشد غده‌های خوش خیم و سرطانی در پانکراس

برخی از توده‌های پانکراس خوش‌خیم (غیر سرطانی) هستند، درحالی‌که برخی دیگر (پیش سرطانی) از آن‌ها اگر بدون درمان رها شوند در طول زمان تبدیل به سرطان می‌شوند. با وجود انجام آزمایش‌های تصویربرداری مانند سی‌تی‌اسکن، نسبت به گذشته میزان کشف این توده‌ها بیشتر شده است.



بیماری‌ها و سرطان غده پانکراس (لوزالمعده)

پانکراس ارگانی در بدن است که دو وظیفه اصلی دارد: کمک به هضم غذا و تولید هورمون‌های کنترل کننده سطح انرژی در بدن.

پانکراس در کجا واقع شده است؟


لوزالمعده یا پانکراس غده بزرگی است که در کنار معده و روده کوچک مستقر شده است. حدود 15 سانتیمتر طول دارد و از سه قسمت سر، تنه و دم تشکیل شده است.

وظیفه پانکراس چیست؟


پانکراس دو وظیفه مهم دارد:

  1. تولید شیره گوارشی، که از آنزیم‌های قوی ساخته می‌شود. این آنزیم‌ها پس از خوردن غذا وارد روده کوچک شده و به تجزیه و هضم غذاها کمک می‌کنند.
  2. تولید هورمون‌هایی که سطح گلوکز (قند) خون را کنترل می‌کنند.

این هورمون‌ها در سلول‌های درون‌ریز غده لوزالمعده تولید می‌شوند. این سلول‌ها در خوشه‌های قرار دارند که به آن جزایر لانگرهانس گفته می‌شود. آن‌ها بر سطح گلوکوز خون نظارت دارند و در صورت لزوم به‌طور مستقیم هورمون‌ها را به درون خون آزاد می‌کنند. به‌طور خاص، زمانی که سطح قند (گلوکز) خون افزایش پیدا می‌کند، سلول‌های آن شروع به تولید هورمون انسولین می‌کنند. پس‌ازآن انسولین کمک می‌کند تا بدن سطح قند خون را کاهش دهد. این هورمون باعث می‌شود قند در سلول‌های چربی، عضلات، کبد و دیگر بافت‌های بدن، ذخیره شود تا بدن زمانی که به انرژی نیاز دارد از آن‌ها استفاده نماید. پانکراس بسیار نزدیک به معده است. به‌محض این‌که غذا خورده شود، لوزالمعده آنزیم‌های گوارشی را به درون روده کوچک آزاد می‌کند تا غذا تجزیه و هضم شود. به دنبال هضم مواد غذایی و افزایش قند خون، لوزالمعده برای کمک به ذخیره‌سازی گلوکز (انرژی)، انسولین تولید می‌کند.

لوزالمعده بین وعده‌های غذایی، انسولین تولید نمی‌کند و این باعث می‌شود بدن به‌تدریج انرژی ذخیره شده خود را آزاد نماید. بنابراین سطح گلوکز خون به‌طور پیوسته پایدار باقی می‌ماند تا بدن اطمینان حاصل کند همیشه انرژی موردنیاز خود را در دسترس دارد. این انرژی برای سوخت‌وساز بدن، ورزش و به‌ویژه فعالیت‌های مغز بکار گرفته می‌شود. درنتیجه سطح انرژی بین وعده‌های غذایی کاهش نمی‌یابد و بدن از یک پایداری نسبی برای فعالیت‌های خود برخوردار خواهد شد.

لوزالمعده چه هورمون‌هایی تولید می‌کند؟


مهم‌ترین هورمون پانکراس، انسولین است. انسولین توسط سلول‌های بتا در جزایر لانگرهانس در پاسخ به مصرف غذا تولید می‌شود. سطح گلوکز خون را کاهش می‌دهد و آن را در سلول‌های چربی، عضلات، کبد و سایر بافت‌های بدن، ذخیره می‌کند. گلوکاگون، هورمون مهم دیگر پانکراس است که توسط سلول‌های آلفای جزایر لانگرهانس تولید می‌شود. اثر گلوکاگون برعکس انسولین است، یعنی کمک می‌کند تا انرژی ذخیره شده به درون خون آزاد شود. درنتیجه سطح قند خون را بالا می‌برد. گلوکاگون و انسولین با همکاری متوالی هم کمک می‌کنند تا گلوکز خون به تعادل برسد. هورمون‌های دیگری نیز توسط لوزالمعده تولید می‌شوند، مانند پلی پپتیدهای پانکراسی و سوماتوستاتین. اعتقاد بر این است که این هورمون‌ها در تنظیم، عملکرد و تولید انسولین و گلوکاگون نقش ایفا می‌کنند.

بیماری‌ها و اختلالات پانکراس


ایجاد اختلال در تولید و یا تنظیم هورمون‌های پانکراس، باعث عدم تعادل قند خون می‌شود. در میان همه بیماری‌ها و اختلالات لوزالمعده، شناخته‌شده‌ترین بیماری دیابت است.

  • دیابت نوع 1: اگر شما به دیابت نوع 1 مبتلا شوید، بدن شما انسولین را که مسئولیت رسیدگی به تعادل گلوکز است، تولید نمی‌کند. کمبود انسولین باعث طیف وسیعی از عوارض می‌شود، بنابراین افراد مبتلا به دیابت نوع 1 باید برای کنترل گلوکز خود به‌صورت مصنوعی انسولین را از خارج از بدن خود دریافت کنند.
  • دیابت نوع 2: دیابت نوع 2 بسیار شایع‌تر از دیابت نوع 1 است. ممکن است در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 به میزان کافی انسولین تولید شود، اما بدن آن‌ها قادر نیست به‌درستی از آن‌ها استفاده کند. علاوه بر آن ممکن است انسولین کافی هم تولید نشود. سبک زندگی، مانند رژیم غذایی و ورزش، نقش عمده‌ای در مدیریت و پیشگیری از دیابت نوع 2 بازی می‌کند.

دیگر بیماری‌ها و اختلالات معمول مرتبط با پانکراس عبارت‌اند از:

  • هایپرگلیسمی (افزایش قند خون): این بیماری توسط افزایش سطح گلوکز خون ایجاد می‌شود. ممکن است علت آن تولید بیش‌ازحد هورمون گلوکاگون باشد.
  • هیپوگلیسمی (کاهش قند خون): در این بیماری سطح قند خون پایین می‌آید. ممکن است علت آن تولید بیش‌ازحد انسولین باشد.

باوجود این‌که بخش زیادی از سلول‌های پانکراس به سلول‌های برون‌ریز یعنی سلول‌های تولیدکننده شیره گوارشی اختصاص داده شده، اما سلول‌های درون‌ریز آن نقش عمده‌ای در سلامتی کلی انسان بازی می‌کنند. ازآنجاکه این سلول‌ها مسئول تنظیم قند خون می‌باشند، شایع‌ترین بیماری‌های امروزی ازجمله دیابت به همین سلول‌ها مربوط می‌شود.

سرطان پانکراس


به رشد بیش‌ازحد و غیرقابل‌کنترل سلول‌های لوزالمعده، سرطان پانکراس می‌گویند.

انواع سرطان لوزالمعده

سلول‌های برون‌ریز و سلول‌های درون‌ریز پانکراس انواع مختلفی از تومورها را تشکیل می‌دهند. تمایز بین سرطان سلول‌های برون‌ریز و درون‌ریز لوزالمعده مهم است. عوامل خطر و علل ایجاد آن‌ها متفاوت است. علائم و نشانه‌های آن‌ها باهم فرق دارد. همچنین تشخیص، نوع درمان، و چشم‌انداز بیماری میان سرطان سلول‌های برون‌ریز و درون‌ریز متفاوت است.

سرطان سلول‌های برون‌ریز پانکراس

تا حد زیادی سرطان سلول‌های برون‌ریز، رایج‌ترین نوع سرطان لوزالمعده تلقی می‌شوند. اگر گفته شود شخصی سرطان لوزالمعده دارد، به‌احتمال‌زیاد به سرطان برون‌ریز لوزالمعده مبتلا گردیده است.

تومورهای درون‌ریز پانکراس (تومور نورواندوکرین)

تومورهای درون‌ریز پانکراس بسیار نادرند، تقریباً کمتر از 5 درصد از تمام سرطان‌های پانکراس را تشکیل می‌دهد. معمولاً به آن‌ها تومورهای پانکراس نورواندوکراین (NETs) یا تومورهای سلول‌های جزیره می‌گویند. تومورهای نورواندوکراین پانکراس می‌توانند خوش خیم (غیر سرطانی) و یا بدخیم (سرطانی) باشند. ممکن است تومورهای خوش خیم و بدخیم در زیر میکروسکوپ یکسان به نظر برسند. پس همیشه تشخیص سرطانی بودن تومورهای نورواندوکراین آسان نیست. گاهی اوقات بدخیم بود سرطان تنها زمانی معلوم می‌شود که به سایر ارگان‌ها سرایت کرده باشد. انواع بسیار مختلفی از تومورهای نورواندوکراین پانکراس وجود دارد.

تومورهای نورواندوکراین عملکردی (دارای علامت)

حدود نیمی از تومورهای نورواندوکراین پانکراس موادی از خود به درون خون ترشح می‌کنند که باعث ایجاد علائم می‌شود. این نوع تومورها، تومورهای نورواندوکراین عملکردی نامیده می‌شوند. شایع‌ترین تومورهای عملکردی “گاسترینوما” و”انسولینوما” نام دارند. انواع دیگر این نوع تومورها نادر است.

تومورهای نورواندوکراین غیر عملکردی (بدون علامت)

این نوع تومورها به‌اندازه کافی علامت ایجاد نمی‌کنند. این نوع تومورها بدخیم‌تر از تومورهای عملکردی می‌باشند. ازآنجاکه آن‌ها باعث بروز علائم نمی‌شوند، اغلب قبل از آنکه تشخیص داده شوند، بسیار گسترش می‌یابند.

تومورهای کارسینویید

این نوع تومورها در سایر بخش‌های دستگاه گوارش شایع‌تر هستند، اگرچه به‌ندرت در پانکراس نیز دیده می‌شوند. اغلب این تومورها از خود سروتونین (5-HT) و یا پیش ساز آن (5-HTP) را ترشح می‌کنند. درمان و چشم‌انداز تومورهای پانکراس به نوع تومور و مرحله (وسعت) تومور بستگی دارد، اما به‌طورکلی چشم‌انداز این نوع تومورها بهتر از سرطان‌های سلول‌های برون‌ریز پانکراس می‌باشد.

رشد غده‌های خوش خیم و سرطانی در پانکراس

برخی از توده‌های پانکراس خوش‌خیم (غیر سرطانی) هستند، درحالی‌که برخی دیگر (پیش سرطانی) از آن‌ها اگر بدون درمان رها شوند در طول زمان تبدیل به سرطان می‌شوند. با وجود انجام آزمایش‌های تصویربرداری مانند سی‌تی‌اسکن، نسبت به گذشته میزان کشف این توده‌ها بیشتر شده است.



علائم و درمان سرطان پانکراس (لوزالمعده)

سرطان پانکراس (لوزالمعده) بیشتر در بین افراد مسن شایع است و بیش از نیمی از موارد ابتلا به این سرطان مربوط به افراد 75 سال به بالا هستند. این سرطان در بین افراد زیر 40 سال چندان شایع نیست.  شیوع سرطان لوزالمعده مردان و زنان به یک میزان می باشد.

آناتومی

pancreaticccancer

پانکراس یا لوزالمعده غده بزرگی است که بخشی از دستگاه گوارش می باشد.این غده در حدود 15 سانتی متر طول دارد و در بالای شکم و زیر معده، در جایی که دنده‌ها به استخوان سینه می‌رسند، قرار دارد. کاربردهای لوزالمعده به شرح زیر می باشد:

  • آنزیم‌های گوارشی: این آنزیم‌ها غذا را تجزیه می‌کنند تا به جذب آن کمک کنند.
  • هورمون‌ها: هورمون‌هایی از قبیل انسولین که به ثابت ماندن سطح قند خون کمک می‌کند.

سرطان پانکراس (لوزالمعده) چیست؟

panG5101

در سطوح اولیه سرطان لوزالمعده، وجود تومور در پانکراس عموماً هیچ علائمی را به همراه ندارد و در نتیجه تشخیص آن دشوار است. اولین علائم سرطان پانکراس اغلب شامل موارد زیر هستند:

  • درد در ناحیه کمر یا شکم
  • کاهش وزن غیرمنتظره
  • یرقان (زرد شدن پوست و قسمت‌های سفید چشم‌ها)

شایان ذکر است که این علایم با بیماری‌های زیادی ظاهر می‌شود و عموماً ناشی از سرطان پانکراس نیستند. با این حال، در صورت نگرانی، یا در صورتی که علائم ناگهانی ظاهر شوند، باید با پزشک خود تماس بگیرید.

علائم و نشانه ها

سرطان لوزالمعده در مراحل اولیه به ندرت باعث بوجود آمدن علائمی می‌شوند.علائم سرطان پانکراس به آن بستگی دارد که کدام قسمت را تحت تأثیر قرار می‌گیرد. قسمت هایی که دچار سرطان می شود، عبارتست از:

  • پانکراس اگزوکرین (برون ریز) آنزیم‌های گوارشی را تولید می‌کند.این آنزیم‌ها غذا را تجزیه می‌کنند تا توسط بدن جذب شود.
  • پانکراس آندوکرین (درون ریز) که هورمون‌ها را ایجاد می‌کنند که شامل انسولین می‌شود که سطوح شکر خون را ثابت نگه می‌دارد.

اغلب موارد سرطان لوزالمعده در پانکراس اگزوکرین اتفاق می افتد و سه علائم رایج آن از قرار زیر هستند:

  • درد در ناحیه کمر یا شکم
  • یرقان
  • کاهش وزن

شایان ذکر است که این علائم با بیماری‌های زیادی ظاهر می‌شود و عموماً ناشی از سرطان نیستند. با این حال، در صورت نگرانی، یا در صورتی که علائم ناگهانی ظاهر شوند، باید با پزشک خود تماس بگیرید.

علت

0259

به طور کامل مشخص نیست که علت سرطان پانکراس چیست، اما عوامل خطر برای بوجود آمدن این بیماری مشخص شده‌اند. بر طبق مطالعات صورت گرفت، در موارد زیر احتمال ابتلا به سرطان لوزالمعده افزایش پیدا می‌کند:

  • استعمال دخانیات 30 درصد از موارد سرطان به کشیدن سیگار مرتبط است
  • چاقی
  • ورزش نکردن به صورت منظم
  • خوردن میوه و سبزیجات کم
  • خوردن غذاهای سرشار ازچربی
  • مصرف نوشیدنی‌های الکلی
  • ابتلا به دیابت
  • کار کردن با آفت کش ها و مواد شیمیایی
  • داشتن التهاب پانکراس شدید
  • آسیب دیدگی شدید کبد
  • سابقه سرطان در بین اعضای خانواده یا اختلالات ژنتیکی مشخصی که به این نوع سرطان مرتبط است
  • این سرطان عمدتا افراد بین 50 تا 80 سال را تحت تأثیر قرار می‌دهد

تشخیص

vgh-pancreatic-2900-factsb

پزشک برای تشخیص سرطان پانکراس، آزمایشات تصویربرداری مشخص مثل سی اسکن شکم را توصیه می‌کند. در روش تشخیصی آندوسکوپی دقت تشخیص سرطان سرطان لوزالمعده در حدود 85تا 90 درصد است. در صورت نیاز، از روش کلانژیوپانکراتوگرافی استفاده می‌شود. در این روش با قرار دادن لوله آندوسکوپ در دهان و حرکت آن از دهان به پانکراس، تزریق رنگ و گرفتن تصاویر با اشعه ایکس، تصاویر کامل و دقیقی بدست می آید. همچنین یک نمونه بافت برای بیوپسی (نمونه برداری) از طریق لوله آندوسکوپ قابل استخراج است. در صورتی که نمونه برداری سرطان لوزالمعده را تأیید کرد، آزمایشات بیشتری برای تعیین مرحله پیشرفت بیماری صورت می‌گیرد. یکی از این آزمایش‌ها لاپاراسکوپی است. در این روش، لوله کوچکی به همراه یک دوربین فیلم برداری کوچک و یک منبع نور وارد حفره شکمی می‌شود، با این کار، تومور قابل مشاهده است. گاهی اوقات، به جراحی تشخیصی نیاز است. جراح با این روش می‌تواند تومور را مستقیماً مورد بررسی قرار دهد و تشخیص دهد که آیا گره‌های لنفاوی مجاور سرطانی هستند و نمونه‌های بافت را برای بررسی زیر میکروسکوپ (خوش خیم و یا بدخیم بودن تومور) جدا می‌کند.

درمان

درمان سرطان پانکراس به سادگی امکان پذیر نمی باشد. این سرطان در سطوح اولیه خود به ندرت باعث بوجود آمدن علامتی می‌شود، بنابراین اغلب تا زمانی که سرطان به مرحله پیشرفته نرسیده باشد، غلایمی نخواهد داشت و تشخیص داده نمی‌شود. در صورتی که تومور بزرگ باشد، درمان سرطان لوزالمعده دشوارتر خواهد بود.

در صورتی که مشخص شود که بیمار به سرطان پانکراس مبتلا است، درمان شما به نوع و محل سرطان و میزان پیشرفت آن بستگی دارد. سن، وضعیت سلامتی و اولویت‌های شخصی نیز در درمان شما در نظر گرفته می‌شوند.

اولین هدف، حذف کامل تومور و سلول‌های سرطانی است. در صورتی که این کار امکان پذیر نباشد، درمان بر جلوگیری از رشد تومور و آسیب بیشتر به بدن تمرکز دارد.

سه روش اصلی برای درمان سرطان پانکراس از قرار زیر هستند:

  • جراحی

در صورتی که تومور محدود به پانکراس شود، جراحی توصیه می‌شود. محل دقیق سرطان انجام یا عدم انجام جراحی را مشخص می‌کند. در صورتی که تومور در رأس  و گردنه پانکراس قرار داشته باشد، روشی که عمل جراحی ویپل نام دارد، صورت می‌گیرد. در این عمل جراحی، بخش اول (رأس) پانکراس و در حدود 20 درصد از بدنه آن که نیمه پایینی مجرای صفراوی و بخش اول روده هستند، بیرون آورده می‌شود. در روش اصلاح شده این جراحی، بخشی از معده نیز خارج می‌شود.

فرآیند بهبودی پس از جراحی جدا کردن تومور سرطان لوزالمعده طولانی مدت است. پس از جراحی، احتمالاً یک دوره شیمی درمانی شش ماهه تجویز می شود که احتمال درمان شما را شدیداً افزایش می‌دهد.

  • شیمی درمانی

در بعضی از موارد، پزشک برای درمان از روش شیمی درمانی استفاده می‌کند. در شیمی درمانی، از داروهای از بین برنده سرطان برای کمک به جلوگیری از رشد بیشتر سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود.

  • پرتودرمانی

با این حال، وقتی سرطان به خارج از پانکراس گسترش پیدا کرد، روش‌های درمانی دیگری باید برای درمان مورد استفاده قرار گیرد. در روش پرتودرمانی با استفاده از پرتوهای اشعه ایکس و پرتوهای پرانرژی دیگر سلول‌های سرطانی کشته می‌شوند. 

برخی از انواع سرطان پانکراس تنها به یک روش درمانی نیاز دارند، در حالی که انواع دیگر به دو روش یا ترکیبی از سه روش درمانی نیازمند هستند.

عوارض

با پیشرفت سرطان لوزالمعده، عوارض زیر بوجود می‌آیند:

  • یرقان

 سرطان پانکراسی که باعث انسداد مجرای صفراوی کبد می‌شود موجب ابتلا فرد به یرقان می‌شود. علائم این بیماری شامل زرد شدن رنگ پوست و قسمت سفید رنگ چشم است و همچنین تیره شدن رنگ ادرار و کمرنگ شدن مدفوع می‌باشد.

پزشک توصیه می‌کند که یک لوله فلزی یا پلاستیکی داخل مجرای صفراوی قرار گیرد تا آن را باز نگه دارد. در بعضی از موارد، برای ایجاد یک راه جدید برای جریان پیدا کردن صفرا از کبد به روده به بای پس نیاز است.

  • درد

تومور رو به رشد بر عصب‌های شکم فشار وارد می‌کند و دردی را بوجود می‌آورد که می‌تواند شدید باشد. داروهای مسکن به شما کمک می‌کنند تا درد کمتری را احساس کنید. پرتو درمانی سرطان لوزالمعده باعث توقف موقتی رشد تومور می‌شود و این کار باعث تسکین درد شما می‌شود.

در موارد شدید، پزشک روشی را توصیه می‌کند که در آن الکل به عصب‌ها تزریق می‌شود که درد داخل شکم را کنترل می‌کند. این روش باعث توقف ارسال سیگنال‌های درد از عصب‌ها به مغز می‌شود.

  • انسداد روده

سرطان پانکراسی که به روده کوچک سرایت پیدا کند یا به آن فشار وارد کند باعث انسداد جریان ارسال غذای هضم شده از معده به روده‌های شما می‌شود.

پزشک توصیه می‌کند لوله ای داخل روده کوچک شما قرار داده شود تا آن را باز نگه دارد. یا برای اتصال معده به قسمت پایین تری از روده‌ها که توسط سرطان مسدود نشده به جراحی بایپس نیاز است.

  • کاهش وزن

عوامل مختلفی باعث کاهش وزن در افراد مبتلا به سرطان لوزالمعده می‌شود. سرطان به خودی خود باعث کاهش وزن می‌شود. تهوع و استفراغ ناشی از روش‌های درمان سرطان یا توموری که بر معده فشار وارد می‌کند، باعث می‌شود که غذا خوردن به سختی صورت بگیرد. یا بدن شما در جذب مواد مغذی از غذا به مشکل برمی خورد، زیرا پانکراس شیره‌های گوارشی کافی تولید نمی‌کند. در این حالت مکمل‌های آنزیم پانکراس برای کمک به هضم توصیه می‌شود. سعی کنید با اضافه کردن کالری‌های بیشتر به هر شکل ممکن و خوردن وعده‌های غذایی در محیطی شاداب و آرام ، وزن خود را حفظ کنید.

پیشگیری

healthy_foods_and_measuring_tape

در ادامه به بررسی تحقیقات اخیری که در مورد ارتباط غذا و سرطان لوزالمعده صورت گرفته می‌پردازیم، این تحقیقات نظراتی را در مورد نحوه تغییر رژیم غذایی به منظور جلوگیری از سرطان پانکراس را ارائه می‌کند:

  • غذاهای شیرین: سطح بالای گلوکز خون (قند خون) و انسولین در ابتلا به سرطان پانکراس نقش دارند. بر طبق برخی از تحقیقات، افرادی که بالاترین سطح گلوکز و انسولین را دارند دو برابر افرادی که کمترین سطح انسولین و گلوکز را دارند در معرض ابتلا به سرطان پانکراس هستند.

در یک مطالعه مشخص شد که زنانی که نوشیدنی‌های غیرالکی شکردار و غذاهای شیرین را به میزان زیاد مصرف می کنند. بیشتر در معرض ابتلا به سرطان لوزالمعده هستند. نوشیدنی‌های غیرالکی شکردار باعث افزایش سریع قند خون می‌شوند و یک رژیم غذایی سرشار از قند با کمک به آسیب دیدن سلول‌های پانکراس خطر ابتلا به سرطان پانکراس را افزایش می‌دهند.

با این حال، در تحقیق بزرگ‌تری که اخیراً صورت گرفت، این رابطه بدست نیامد، بنابراین اثر واقعی مواد قندی و افزایش ابتلا به سرطان هنوز مشخص نیست.

  • اضافه وزن: عدم مصرف کالری زیاد به پیشگیری از سرطان پانکراس کمک می‌کند. بنا به یافته‌های یک تحقیق که بر روی بیش از 300 هزار فرد سالخورده صورت گرفت، مشخص شد که افراد بسیار چاق، 45 درصد بیشتر از افرادی که وزن نرمالی دارند، به سرطان پانکراس مبتلا می‌شوند. در زنان، هر چه دور کمر بیشتر باشد، احتمال ابتلا به سرطان پانکراس بیشتر است.

بر طبق مطالعات، چاقی منجر به افزایش قند خون و انسولین می‌شود. داشتن یک رژیم غذایی سالم به معنای کاهش مصرف کیک، کلوچه، بستنی پرچرب، چای شیرین و نوشیدنی‌های غنی از قند معمولی است. بنابراین، جلوگیری از افزایش وزن به خودی خود دلیل خوبی برای کم کردن قند در رژیم غذایی است.

  • مصرف گوشت: بر طبقه یک مطالعه، خوردن گوشت (مخصوصاً گوشت قرمز) و گوشت پخته شده در دماهای بالا  41 درصد ابتلا به سرطان لوزالمعده را در مردان افزایش می‌دهد. در مطالعه ای دیگر مشخص شد که مصرف زیاد گوشت‌های فرآوری شده مثل سوسیس و همبرگر، احتمال ابتلا به سرطان لوزالمعده را تا 68 درصد افزایش می‌دهد.

اگر چه محققان به طور کامل در مورد نحوه پیشگیری از سرطان پانکراس مطمئن نیستند، ایجاد چند تغییر سلامتی بخش در میزان و نحوه غذا خوردن احتمال ابتلا به سرطان لوزالمعده را کاهش می‌دهد. این تغییرات، سلامتی کلی فرد را بهبود می‌بخشند و همچنین باعث از بین رفتن اضافه وزن شما می شود.

سرطان پانکراس می تواند به مشکلی حاد تبدیل شود، با توجه به اینکه علائم سرطان لوزالمعده در مراحل اولیه بروز نمی کنند، هر زمان که علائم یاد شده در مقاله را داشتید سریعا به پزشک مراجعه کنید. توجه داشته باشید نشانه های یاد شده لزوما به معنی ابتلا به سرطان نمی باشد و تنها پزشک، با استفاده از روش های تشخیص سرطان لوزالمعده می تواند از وجود آن اطمینان حاصل کند و درمان مناسب را برایتان تجویز نماید. چون علائم در مرحله پیشرفته بیماری بروز می کند، بنابراین درمان باید سریعا شروع شود.



آندوسکوپی

[sbu_post_image]

آندوسکوپی روشی است که پزشک توسط آن داخل بدن بیمار را مشاهده و بررسی می کند . وسیله ای هم که برای این کار استفاده می شود، آندوسکوپ نام دارد. آندوسکوپ لوله ای است انعطاف‌پذیر که به دوربین مجهز است و پزشک متخصص آندوسکوپی، آن را وارد بدن بیمار می کند و به طور کامل اجزا و اعضای مربوطه بیمار را بررسی می نماید. این وسیله از طریق برش بدن و یا از طریق دهان یا مقعد وارد بدن می‌شود. هر چند که این روش عوارضی نیز دارد، ولی مزایای آن بیشتر است.

انواع آندوسکوپی کدامند؟

این روش فقط برای مشاهده داخل معده نیست، بلکه برای سایر اعضای بدن نیز به کار می رود که ما تعدادی از آنها را برای شما بیان می کنیم. البته بر اساس عضوی که آندوسکوپی می شود، نام آن تغییر می کند.

1- آرتروسکوپی : بررسی مفاصل و استخوان ها

2- برونکوسکوپی : آندوسکوپی ریه ها

3- کولونوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی : برای بررسی روده بزرگ

4- سیستوسکوپی و یورتروسکوپی : آندوسکوپی سیستم ادراری

5- لاپاراسکوپی : بررسی ناحیه شکم یا لگن

6- آندوسکوپی دستگاه گوارش فوقانی برای مشاهد مری و معده

علت

در اغلب موارد، پزشکان برای بررسی مشکلات زیر، انجام آندوسکوپی را به بیمار توصیه می کنند:

– درد معده

– زخم معده ، التهاب معده و یا اشکال در بلع غذا

– خونریزی دستگاه گوارش

– تغییر اجابت مزاج ( یبوست یا اسهال)

– پولیپ روده بزرگ
پزشک ممکن است در طی آندوسکوپی، نمونه ای از بافت داخل عضو مربوطه را توسط وسایل خاصی برداشته (نمونه برداری) و مورد آزمایش و بررسی قرار دهد.

این روش فقط برای مشاهده داخل عضو نیست، بلکه کارهای زیر را هم می توان همراه با آن انجام داد:

1- پزشک ممکن است در طی آندوسکوپی، نمونه ای از بافت داخل عضو مربوطه را توسط وسایل خاصی برداشته (نمونه برداری یا بیوپسی) و مورد آزمایش و بررسی قرار دهد.

2- از این روش برای درمان مشکلات گوارشی نیز استفاده می شود ؛ مثلا پزشک علاوه بر مشاهده بافت ها و اجزای بدن، می تواند توسط این روش، برخی خونریزی های گوارشی را متوقف کند.

3- با آندوسکوپی روده، می توان پولیپ ها را برداشت تا از گسترش سرطان روده بزرگ جلوگیری شود.

4- در برخی موارد با انجام این بررسی می توان سنگ کیسه صفرا را از بدن خارج کرد. البته این مسئله شامل سنگ های صفراوی است که از کیسه صفرا بیرون آمده اند و در مجرای صفراوی قرار گرفته اند.

عوارض

به طور کلی انجام آندوسکوپی توسط پزشک متخصص مشکلی به وجود نمی آورد، اما مانند سایر روش های تشخیص دیگر می تواند عوارضی داشته باشد که عبارتند از:

– سوراخ یا پاره شدن دیواره اندامی که با این روش مورد بررسی قرار می گیرد.

– فرد نسبت به داروی آرامبخش تزریق شده حسایت نشان می دهد، زیرا قبل از انجام آندوسکوپی به فرد آرامبخش تزریق می شود تا وارد شدن آندوسکوپ و دردهای ناشی از آن را متوجه نشود.

– عفونت

– خونریزی

بسیاری از انواع آندوسکوپی می توانند توسط پزشک متخصص گوارش انجام گیرند. جراحان دستگاه گوارش نیز می توانند این کار را انجام دهند.

نکات قبل از اندوسکوپی

– قبل از انجام آن، فرد باید اطلاعات نسبتا کاملی درباره وضعیت خود قبل از آن داشته باشد. او می تواند این اطلاعات را از طریق مطالعه کسب کند و یا از پزشک خود سوال نماید.

– افرادی که می خواهند آندوسکوپی شوند، باید  با نحوه انجام آن آشنایی نسبی داشته باشند، زیرا آگاهی و همکاری بیمار با پزشک از اصول مهم آن به شمار می رود.

– باید 6 تا 8 ساعت قبل از آن، هیچ چیزی نخورد و ننوشد. برای انجام بدون خطر این آزمایش، معده فرد باید خالی باشد، زیرا احتمال تهوع و استفراغ وجود دارد.

– اگر فردی بیماری خاصی دارد، مانند دیابت، فشار خون بالا و… ، حتما به پزشک خود بگوید تا تمهیدات متناسب با بیماری‌اش برای او در نظر گرفته شود.

مراقبت های بعد از عمل

– بعد از این عمل مدتی طول می کشد تا فرد از حالت بیهوشی خارج شود.

– در اغلب موارد آندوسکوپی، بیمار پس از به هوش آمدن، احساس گلودرد خفیف می کند که معمولا پزشک برای بهبود این مشکل، قرقره کردن آب نمک را توصیه می نماید. همچنین ممکن است مشکلات تنفسی بعد از این عمل دیده شود.البته هر دو مشکلی که ذکر شد، خفیف و موقتی است و هیچ جای نگرانی ندارد.

– هنگامی که فرد کاملا به هوش آمد، تحت نظر پزشک می تواند غذا بخورد و معمولا هیچ نوع پرهیز غذایی برای این افراد وجود ندارد، مگر اینکه بیمار از قبل بیماری خاصی (مثل دیابت) داشته باشد و باید رژیم بگیرد.

– در صورتی که اثر داروهای بی هوشی کاملا از بین برود، فرد می تواند بدون کمک دیگران، کارهای روزمره خود را انجام دهد.

– باید بدانید امکان انتقال بیماری های مسری از طریق آندوسکوپ وجود ندارد، زیرا آندوسکوپ کاملا ضدعفونی و تمیز می شود.

منبع:  تبیان ، مجله سلامت



تغذیه در بیماران دیابتی

تا اواخر دهه 80 میلادی افزایش میزان چربی در رژیم غذایی آمریکایی ها باعث حملات قلبی و سکته شده بودند. در سال 1992، دولت فدرال توصیه های غذایی خاصی را به شکل هرم راهنمای غذایی مطرح کرد. نتایج مشابه هرم غذایی پیشنهادی در سال 1992 بود، چارت هماهنگ مثلثی و رنگی برای طبقه بندی موادی مثل غلات و سبزیجات، میوه ها، شیر، روغن و گوشت و لوبیا ایجاد شد. این برنامه تغذیه در بیماران دیابتی همچنین روی فعالیت فردی، میانه روی، خوردن با تناسب، رژیم های غذایی متنوع و تغییر تدریجی تأکید دارد. دیابت شرایطی است که گلوکز نمی تواند به طور طبیعی از خون به بافت ها منتقل شود، بنابراین برای تولید انرژی قابل استفاده نیست.

2 نوع اصلی از دیابت وجود دارد: دیابت نوع 1 و نوع 2 :

نوع 1 که حدود 10 درصد از افراد مبتلا به این بیماری با آن دست و پنجه نرم می کنند، بیماری است که در آن بدن قادر به تولید انسولین نیست و افراد به تزریق انسولین نیاز دارند. دیابت نوع دو که 90 درصد افراد درگیر در این بیماری را به خود اختصاص می دهد، بیماری است که میزان انسولین تولید شده کافی نیست و یا گیرنده های انسولین روی سلول ها نمی توانند به طور مناسبی عمل کنند. در هر دو مورد میزان گلوکز خون بالا است.

بیشتر افراد مبتلا به دیابت نوع دو چاق هستند. وزن های افزایش یافته و سبک های زندگی افراد به توسعه و پیشرفت این بیماری کمک می کند. از زمانی که اولین هرم راهنمایی غذایی برای تغذیه در بیماران دیابتی توصیه شد، تحقیق در دانشگاه هاروارد آغاز و توصیه های دولتی بر اساس برخی از فرضیات ناقص ارائه شده، بنابراین محققان دانشگاه هاروارد هرم غذایی تغذیه در بیماران دیابتی دیگری را توصیه کردند.

بر اساس توصیه های هرم اصلی فرض برابر چربی و کربوهیدرات گذاشته شد: تمامی چربی های بد و تمامی کربوهیدرات ها خوب اند. در واقع برخی از چربی ها می توانند برای سلامتی مؤثر باشند و بعضی از کربوهیدرات ها ممکن است برای بدن ضرر داشته باشند. هرم دانشگاه هاروارد بعنوان هرم سالم عنوان شد. این راهنمای تغذیه در بیماران دیابتی به تفاوت میان چربی ها و کربوهیدرات ها پرداخت. هرم جدید تغذیه در بیماران بر نیازهای فرد متمرکز شده است و هدفش سلامت بلند مدت و نه کاهش وزن کوتاه مدت است. بر اساس این هرم تغذیه در بیماران دیابتی به جای اندازه گیری مقدار غذای مصرف شده به تعداد دفعاتی که در یک روز غذا مصرف می شود، توجه شده است. (ورزش روزانه اضافه شده است). چربی و روغن گرفته شده از گیاهان دارای اسیدهای چرب غیر اشباع و سالم تر از چربی های مشتق شده از حیوانات می باشند که سرشار از اسید چرب اشباع هستند. چربی اشباع و ترانس در توسعه و پیشرفت آترواسکلروزیس یا سختی رگ ها که موجب حمله قلبی و سکته می شود، مؤثر است. روغن ماهی سالم تر از چربی های گوشت است. چربی های غیر اشباع در انسداد رگ ها مشارکتی ندارند. به استثنای روغن پالم و نارگیل که میزان چربی اشباع زیاد در مقایسه با سایر روغن های گیاهی دارند، اسیدهای چرب غیر اشباع برای بدن سالم تر است. هرم اصلی، تمام غذاهای حیوانی را با حبوبات و خشکبار دسته بندی می کند.

توصیه های تغذیه در بیماران دیابتی تلاش می کنند از دریافت چربی کاسته شود. اما در کاهش دریافت چربی جذب چربی های مفید نیز پایین می آید و باید به آن توجه کرد. کربوهیدرات ها مشکل جالبی را ایجاد می کنند. وقتی کربوهیدرات های پیچیده شکسته شده و از لوله گوارش جذب می شوند، حضور آن ها در خون باعث آزاد شدن انسولین از پانکراس می شود. انسولین نیز باعث تسهیل انتقال گلوکز از کربوهیدرات به داخل کبد، ماهیچه و چربی بدن می شود. در این 3 بافت، قند متابولیزه و ذخیره می شود. اگر میزان قند برای تولید انرژی، بیش از نیاز بدن باشد، قند به صورت تری گلیسیرید ذخیره می شود که یک جزء عمده از چربی های بدن را به خود اختصاص می دهد. اگر مصرف قند بیشتر از مقدار نیاز به آن باشد، فرد چاق می شود. گلوکز بیشتر در خون، باعث آزاد سازی بیشتر انسولین می شود. اگر شخص غذایی مصرف کند که سریعاً گلوکز را افزایش دهد، غلظت گلوکز خون به سرعت افزایش یافته و میزان انسولین هم به سرعت بالا می رود.

نظریه فعلی پیشرفت دیابت نوع 2 را اینطور بیان می کند که اگر این افزایش های گلوکز و انسولین پشت سر هم اتفاق بیفتد، کبد، ماهیچه و بافت چربی حساسیت خود را به انسولین از دست می دهند. بنابراین بدن نمی تواند گلوکز را حذف کند و همین باعث پیشرفت بیماری می شود. انواع متعددی از کربوهیدرات تجزیه شده و در میزان های مختلفی از لوله گوارش جذب شده اند. غلات کامل به آهستگی شکسته می شوند، در حالی که غلات تصفیه شده سریع تر تجزیه می شوند. همانگونه که در بالا گفته شد، افزایش سریع غلظت گلوکز خون می تواند به پیشرفت دیابت کمک کند. علاوه بر این، گلوکز می تواند به چربی ها تبدیل و ذخیره شود. اگر این انرژی برای فعالیت بدنی استفاده نشود، این چربی ذخیره در ایجاد چاقی شرکت می کند. هرم اصلی تغذیه در بیماران دیابتی نمی تواند بین گونه های کربوهیدرات ها تمایز قائل شود. به طور میانگین مواد غذایی آمریکایی ها متناسب با توصیه های دولت فدرال است اما تأکید اصلی در استفاده از محصولات حیوانی است. یک فرد در هر روز باید 7 واحد نان، غلات، برنج یا ماکارونی و حدود 5 واحد گوشت، ماهی، مرغ و تخم مرغ، خشکبار یا لوبیا خشک و 3 واحد از سبزیجات و 3 واحد از شیر، ماست و پنیر و میوه مصرف کند.

شاخص گلیسمیک

برای تعیین اینکه کدام کربوهیدرات، گلوکز را سریعتر آزاد می کند و کدامیک کندتر، بیش از 300 غذا بر اساس مقیاس شاخص گلیسمیک ارزیابی شده اند. بالاتر قرار گرفته غذاها در این مقیاس، نشان دهنده این است که گلوکز آن سریعتر وارد جریان خون شده و میزان انسولین را بالا می برد. غذاهای با شاخص پایین تر گلیسمیک، سطوح قند خون را به آرامی بالا می برند و در نتیجه هنگام مصرف آن ها افزایش انسولین روندی تدریجی دارد. شاخص گلیسمیک در کل، به بیماران دیابتی برای کنترل قندشان و تغذیه آنها کمک می کند. این شاخص می تواند برای هر فردی در انتخاب غذای سالم مؤثر باشد.

آیا می دانید؟ غذاهای تهیه شده با روغن اشباع خراب می شود، بنابراین تهیه کنندگان ترجیح می دهند که غذاها را با چربی اشباع درست کنند. مصرف کنندگان زیادی از تفاوت بین 2 گروه اسید چرب آگاه هستند و ترجیح می دهند از آن ها که سالم تر است استفاده کنند. بنابراین تولیدکنندگان برای مدت زیادی نمی توانند محصولاتشان را با روغن اشباع درست کنند. سایر شرکتها، از چربی غیر اشباع تغییر یافته ای که به چربی هیدروژنه معروف است، استفاده می کنند که در آن اتم های هیدروژن را به چربی غیر اشباع اضافه کرده و آنرا به فرم اشباع تبدیل می کند. این چربی های تغییر یافته در بعضی از انواع مارگارین و سایر محصولات مشتق از فرآورده های حیوانی دیده می شود.

بای پس معده در بیماران دیابتی

در یک بای پس، معده به 2 قسمت تقسیم می شود. قسمت بالایی به صورت یک کیسه تخم مرغی شکل می باشد. قسمت پایینی معده و قسمت ابتدای روده کوچک (دئودنوم) بای پس معده شده به وسیله بریدن روده کوچک و اتصال مجدد قسمت پایین (ژژنوم) به قسمت بالای معده غذا به طور مستقیم وارد ژژنوم می شود. برای اینکه شیره قسمت پایین معده به هضم کمک بکند، دئودنوم مجدداً به قسمت پایین روده کوچک متصل می شود.

نوشته ی شکل 1-9 جراحی بای پس معده می تواند روش اصلی برای مبارزه با چاقی به وسیله کوچک کردن معده باشد. این روش برای تغذیه در بیماران دیابتی مفید است. این روش به افرادی که بیش از 100 پوند اضافه وزن دارند، توصیه می شود.

نوشته ی شکل 2-9 (الف) در سال 2006 بخش کشاورزی آمریکا (USDA) توصیه های هدفمندی را با عنوان «هرم من» چاپ (شکل 2-9 ب) این برنامه توانست نیاز کالری و انتخاب های هماهنگ برای یک خوردن سالم ارائه دهد.

فعالیت ورزشی: در این شکل انجام فعالیت ورزشی به صورت فردی که از پله ها بالا می رود نشان داده شده است و مؤید اهمیت فعالیت روزانه فیزیکی است.

تنوع: تنوع غذایی تغذیه در بیماران دیابتی توسط 6 نوار رنگی که معرف 6 گروه غذایی است نشان داده شده است. در این شکل تصاویر غذاهایی که روزانه برای حفظ سلامتی به آن ها نیاز داریم نشان داده است.

اعتدال: اعتدال به وسیله خط های باریکی نشان داده شده است که تا پایین ادامه دارند. هر چه خط نازک تر باشد نشان دهنده نیاز به مصرف کمتر آن ماده است.

تناسب: پهنای قسمت های مختلف هرم نشان دهنده نسبت توصیه شده برای غذاهای گوناگون است. پهنای هر قسمت نشان دهنده این موضوع است که هر فرد باید چه میزان غذا از هر گروهی انتخاب کند. این اندازه ها نشان دهنده یک راهنمای کلی برای تغذیه در بیماران دیابتی است و میزان های دقیق را نشان نمی دهد.

نوشته ی شکل 2-9 (ب) هرم من برای مصرف کنندگان، راهبردهای کلی برای خوردن سالم را فراهم می کند.

منبع: کتاب گوارش و تغذیه



یرقان یا زردی

[sbu_post_image]

یرقان یا زردی (به انگلیسی: icterus یا Jaundice) به معنی تغییر رنگ و زرد شدن پوست، صلبیه و غشاهای مخاطی ناشی از بالا رفتن بیلی روبین خون است. بالا رفتن غلظت پلاسمایی بیلی روبین اغلب ناشی از بیماریهای پیش کبدی، کبدی (مانند هپاتیت) و پس کبدی (مانند سنگ کیسه صفرا) است. ابتدایی‌ترین مشخصه یرقان، زرد شدن رنگ پوست و سفیدی چشم و تغییر رنگ ادرار به رنگ چای است .یرقان یا زردی بیماری نیست بلکه نشانه‌ای از نوعی اختلال در کبد، بزرگ‌ترین غده بدن است که موجب افزایش غلظت پلاسمایی بیلی روبین خون بیمار می‌شود.

آشنایی با علل یرقان یا زردی

زردی یا یرقان هنگامی رخ می‌دهد که میزان بیش از حدی بیلی‌روبین در کبد ساخته می‌شود، و باعث می‌شود پوست و سفیدی چشم‌ها ته‌رنگ زردی پیدا کند.
بیلی‌روبین هنگامی که هموگلوبین موجود در گلبول‌های قرمز بوسیله بدن متلاشی می‌شود، به وجود می‌آید.
علل احتمالی زردی اینها هستند:

  •     تومور یا سنگ صفراوی که باعث انسداد مجرای صفرا شده است.
  •     التهاب کبد (هپاتیت).
  •     تنگ‌شدن مجرای صفراوی.
  •     سیروز یا تشمع کبدی.
  •     سرطان لوزالمعده.
  •     اشکال در خون‌رسانی به کبد.
  •     نقص‌های مادرزادی موثر بر تولید بیلی‌روبین.
  •     مالاریا.

آشنایی با نشانه‌های یرقان یا زردی نوزادان

یرقان در نوزادان هنگامی رخ می‌دهد که رنگدانه زردرنگی به نام بیلی‌روبین در خون تجمع پیدا می‌کند. این رنگدانه یک محصول فرعی طبیعی تخریب گلبول‌های قرمز خون است.   دفع بیلی‌روبین وظیفه کبد است.
علائم یرقان نوزادی اغلب به صورت زرد شدن پوست و چشم نوزاد است. یرقان یا زردی‌ نوزادان که بیشتر درنوزادانی دیده می‌شود که زودتر از موقع به دنیا آمده‌ باشند،‌ در عین این که می‌تواند بسیار خطرناک باشد و باید مورد توجه جدی قرار گیرد،‌ عموما از آن به عنوان زردی فیزیولوژیک یاد می‌شود زیرا در اثر ناهماهنگی کبد و دستگاه گوارش نوزاد با دنیای خارج از رحم ایجاد می‌شود و به مرور رفع می‌شود.

فوتو تراپی و قرار دادن نوزاد زیر نور فلورسنت مفید است زیرا نور فلورسنت بیلی روبین اضافی خون را تخریب می‌کند که در آن صورت از طریق کبد دفع می‌شود.

نوع دیگر زردی نوزادان به دلیل ناسازگاری خونی مادر و جنین باشد، حتی ممکن است منجر به تعویض خون جنین شود.
هپاتیت که در واقع التهاب دردناک کبد است نیز می‌تواند عامل ایجاد یرقان باشد.
عوامل خطرساز ابتلا به یرقان نوزادی شامل این موارد می‌شود:

  •     داشتن خواهر و برادری که در دوران نوزادی برای درمان یرقان تحت نوردرمانی قرار گرفته است.
  •      میزان بالای بیلی‌روبین در خون.
  •     تغدیه انحصاری با شیر مادر، به خصوص در صورتی که جثه نوزاد بزرگ باشد.

چند نکته درباره پیشگیری از زردی در بارداری

۱- نگرانی ازیرقان یا  زردی نوزاد در آینده نباید مادر باردار را مجبور کند که تغذیه مطلوب خود را کنار بگذارد. مصرف زیاد خنکی ها در بارداری می تواند برای مادر – و حتّی جنین – مشکلاتی به وجود بیاورد.

۲- انجام اقدامات پیشگیرانه در بارداری تنها محدود به یکی دو ماه آخر می شود به این ترتیب که در یکی دو ماه آخر بارداری، مادر، هفته ای یک بار، زبان خود را در آینه کنترل کند؛ اگر زبان زردرنگ بود می تواند نشان دهنده افزایش صفرا و احتمال ایجاد زردی در نوزاد باشد. در این حال مادر باردار بهتر است یک خنکی ملایم مثل عرق کاسنی را چند روز مصرف کند تا مشکل زردی حل شود. توصیه عمومی تر برای رفع نگرانی همه مادران این است که از یک هفته به زایمان هر روز یکی دو استکان عرق کاسنی مصرف کنند.

۳- توجّه داشته باشید که نه انجام اقدام فوق می تواند زردی نگرفتن نوزاد را تضمین کند و نه عدم انجام آن یا مصرف غذاهای گرمی، ضرورتاً باعث یرقان یا زردی نوزاد خواهد شد.

آثار یرقان یا زردی

عوامل مختلفی می‌توانند رنگ زرد به پوست بدهند؛ مثلاً خوردن بیش از حد هویج. اما فقط یرقان واقعی رنگ پوست و سفیدی چشم را زرد می‌کند و حتی ادرار را به رنگ چای در می‌آورد. این تغییر رنگ در واقع زنگ خطری برای عفونت کبدی یا انسداد مجرای صفرا است. در حالت عادی، کیسهٔ صفرا به‌طور مداوم صفرای تیره‌رنگ برای هضم مواد چربی می‌فرستد.
گاهی یک سنگ صفراوی (که از صدها قطعه کلسترول تشکیل شده است) مجرای صفرا را می‌گیرد و باعث رانده شدن صفرا به داخل جریان خون می‌گردد. رنگ تیرهٔ صفرا خود را در پوست و چشم نشان می‌دهند. یعنی رنگی که باید روده را طی کند وارد گردش خون می‌شود و پوست و چشم و ادرار را رنگی می‌کند. درد شکم نیز ممکن است با آن همراه باشد.

نگرانی از یرقان یا زردی

یرقان یا زردی خودش یک بیماری نیست بلکه نشانه‌ای از یک بیماری زمینه‌ای است و بصورت زرد شدن پوست و سفیدی چشم خود را نشان می‌دهد. این عارضه ناشی از وجود ماده زرد رنگ صفرا به اسم بیلیروبین در خون است. این ماده رنگی زمانی تشکیل می‌شود که گلبولهای پیر قرمز خون بطور طبیعی شکسته و تجزیه میشوند اما وقتی برخی از بیماریها ایجاد شوند این ماده رنگی در خون جمع می‌شود و رنگ پوست را زرد می‌کند. از علتهای احتمالی یرقان یا زردی می‌توان به هپاتیت (التهاب کبد)،‌انسداد یا ناهنجاریهای مجاری صفراوی و انواع مشخصی از کم خونی‌ها اشاره کرد. زردی پوست غالباً همراه با ادرار قهوه‌ایی تیره است و این بخاطر ریزش بیش از حد این ماده رنگی از خون به داخل ادرار میباشد. همچنین ممکن است مدفوع بی‌رنگ شود زیرا این ماده رنگی به اندازه کافی در روده‌ها وجود ندارد تا رنگ مدفوع را تیره کند یرقان در یک سوم از نوزادان در خلال اولین هفته بعد از تولد اتفاق می‌افتد به این نوع زردی یرقان فیزیولوژیک می‌گویند تقریباً در کلیهٔ چنین مواردی بیماری مشخصی عامل آن نیست بلکه فقط بخاطر آن است که کبد و دستگاه گوارش کودک هنوز خود را با زندگی بیرون از رحم عادت نداده است. به هر حال هرگونه زردی دوره نوزادی را باید به پزشک نشان داد تا توسط وی بررسیها و تصمیمات لازم اتخاذ شود.

درمان یرقان یا زردی

یرقان یا زردی به‌ خودی خود برای سلامت بدن خطر به‌ حساب نمی‌آید، بلکه نشانهٔ وجود گرفتاری دیگری است که باید درمان شود. آزمایش کنید. اگر پزشک تشخیص التهاب کبد بدهد، در دوران بیماری باید رژیم غذائی کم‌چربی و پرکربوهیدارت بگیرید. اگر وجود عفونت رد شود، آزمایش‌هائی برای یافتن علت قطع جریان طبیعی صفرا انجام می‌شود. اگر سنگ یا توموری وجود داشته باشد، باید با عمل جراحی برداشته شود.بیماری یرقان یا زردی گاهی با تب و گاهی بودن تب است . برای درمانش بعد از رفع سبب یعنی آماسها (ورمها) و گرفتگیها و … باید نخست به پاکسازی پرداخت و داروهای مناسب که عبارتند از نقوع مربع ، تبد معدنی ، آب پنیر همراه با سکنجبین،سقمونیا انتیمون (البته اگر بیمار تب داشته باشد سقمونیا نباید مصرف شود) به بیمار بدهند . به این ترتیب بیماری یرقان یا زردی بهبود می یابد.

درمان گیاهی یرقان یا زردی

1-کدو حلوایی

مصرف کدو حلوایی برای درمان یرقان یا زردی ، سردرد، خستگی اعصاب، کم‌خوابی، سرفه‌های خشک و تب  مفید می‌باشد. کدو حلوایی با سیب ملین قوی است و برای رفع یبوست می‌تواند مفید باشد و کسانی که می‌خواهند معده قوی داشته باشند، می‌توانند از کدو حلوایی استفاده کنند.

2-عرق بید

بید درختی است زیبا، از تیره بید که در نواحی معتدل و مرطوب می‌روید و دارای سایه ای است مطبوع و خواب آور. اطباء سنتی از پوست و شکوفه‌های این درخت، عرقی تهیه می‌کرده‌اند که جهت معالجه یرقان یا زردی به کار برده می‌شده است.

 3- کنگر

کنگر در درمان یرقان یا زردی، نارسایی کبد و کم‌خونی مۆثر بوده و از کبد در برابر سموم شیمیایی محافظت می‌کند. همچنین به علت دارا بودن ماده‌ای به نام سینارین باعث کاهش کلسترول و تری‌گلیسیرید خون می‌شود. خوردن کنگر برای افراد مبتلا به ناراحتی کلیه مناسب نیست. با توجه به اینکه کنگر باعث انقباض کیسه صفرا می‌شود، توصیه می‌شود افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا از خوردن کنگر صرف‌نظر کنند.

4- انار و سنجد

انار و سنجد تصفیه کننده خون بوده و خوردن آن از بیماری قند جلوگیری می‌کند. انار سرشار از ویتامین‌ها است و باعث تصفیه کبد می‌شود. سنجد نیز برای درمان بیماری‌های کبدی مانند زردی و یرقان مفید است.

5- آب برگ کاسنی

کاسنی گیاهی است علفی و پایا، دارای ساقه‌ای با ارتفاع نیم تا یک و نیم متر، بدون کرک یا موهای تقریباً زبر و خشک، ریشه‌ای قوی به قطر انگشت دست که ظاهر آن قهوه‌ای ولی مغز آن سفید رنگ است. کاسنی برطرف کننده تشنگی مفرط و بازکننده انسدادهای کبدی، تقویت کننده کبد، کاهنده صفرا بوده و آب برگ کاسنی بهترین درمان یرقان یا زردی است.

از دیگر گیاهان و میوه هایی که به درمان یرقان یا زردی کمک می کنند میتوان به: برگ تربچه،گرمک،گیاه شاطره،گیاه کافشه،دانه گیاه سیاه دانه،میوه یا پوست ریشه گیاه زرشک،گیاه عاثف  اشاره نمود.

 

منبع: ویکی پدیا ، تبیان ، پارسی طب ، همشهری آنلاین