نوشته‌ها

تاثیر دیابت بر دستگاه گوارش

در حدود 80 درصد از مبتلایان به دیابت یا مشکلات گوارشی دارند یا در آینده این بیماری بر دستگاه گوارش آنها اثر خواهند شد. دیابت درمان نشده می تواند عوارض جدی و ناگواری داشته باشد.

دیابت یا همان مرض قند به خاطر ایجاد اختلال در روند سوخت و ساز بدن بروز می کند. به عبارتی بدن ما باید به روش خاصی از غذاها برای تأمین انرژی مورد نیاز بدن استفاده کند و اگر این روش مشخص و طبیعی تغییر کند و در آن اشکالی ایجاد شود، به بیماری دیابت مبتلا می شویم. بنابراین این بیماری با گوارش ارتباط نزدیک دارد. تقریباً هر چیزی که می خورید در معده و روده های شما شکسته می شوند و قندی به نام گلوکز ساخته می شود که سوخت بدن شماست و به آن احتیاج دارد. هنگام هضم غذا، گلوکز وارد خون می شود. سپس هورمونی به نام انسولین گلوکز را از خون خارج می کند و آن را به تمام سلول های بدن می رساند تا از آن به عنوان سوخت استفاده کنند. به طور طبیعی وقتی شما غذا می خورید، پانکراس (لوزالمعده) تحریک می شود تا به مقدار کافی انسولین تولید کند تا این هورمون گلوکز را از خون خارج کند و به سلول ها برساند.

قبلاً به بیماران دیابتی توصیه می شد هیچ غذایی که شیرین باشد نخورند، ولی الان از شدت این محدودیت ها کاسته شده است و انجمن دیابت آمریکا هم خطوط راهنمای جدیدی برای تغذیه بیماران دیابتی تدوین کرده است ولی در هر حال به خاطر داشته باشید که پزشک و متخصص تغذیه بهترین کسانی هستند که می توانند با توجه به تمام فاکتورها و شرایط خاص هر بیمار بهترین رژیم غذایی را برای پیشگیری از عوارض این بیماری بر دستگاه گوارش تنظیم کنند. مطالعه نتایج تحقیقات جدید و کسب اطلاعات به روز، برای دانستن تاثیر دیابت بر دستگاه گوارش بسیار مفید است ولی نباید فقط با تکیه به آنها و بدون مشورت با پزشک متخصص، برنامه غذایی یا دارویی خود را تغییر دهید.

خوراکی بدون قند یا سوربیتول (یک نوع قند و یک مسهل قوی) اغلب در خوارکی هایی که به بدون قند موسوم هستند وجود دارند و مصرف این نوع خوراکی ها به بیماران دیابتی توصیه می شود. آدامس ها، آب نبات ها، مرباها و بستنی های رژیمی از این دسته خوراکی ها هستند. این غذاها بر خلاف نامشان بدون قند نیستند، بلکه ترکیبات قندی در خود دارند که توسط بدن جذب نمی شوند! بر چسب روی بسته بندی مواد غذایی را به دقت بخوانید و مراقب سوربیتول و قندهایی از این دست باشید. این خوراکی ها انواع دیگری از قند را در خود دارند مثلاً سوربیتول، ایزومالت، مالتیتول، مانیتول و زایلاتول. این نوع قندها می توانند تاثیر دیابت بر دستگاه گوارش به همراه داشته باشند و باعث اسهال شوند چرا که بدن نمی تواند آن ها را جذب کند.

رفع عوارض دیابت در مشکلات گوارشی

بر طرف کردن مشکلات گوارشی با وجود دیابت کمی پیچیده است. فقط آنچه که می خورید مهم نیست، بلکه باید مراقب باشید چاق نشوید- چاقی یکی از عوامل خطرساز بروز دیابت نوع 2 است پس اگر به آن مبتلا هستید هر چه زودتر اقدام به کاهش وزن خود کنید- همچنین باید مرتب و هر روز ورزش کنید. همه این کارها نه تنها به کنترل دیابت کمک می کند بلکه برای ارتقای سلامت عمومی شما هم بسیار مفید است. اگر تحت نظر پزشک متخصص غدد و گوارش باشید و با یک متخصص تغذیه هم مشورت کنید، امکان دارد بتوانید بدون دارو سطح قند خونتان را کنترل کنید و به پیشگیری از تاثیر دیابت بر دستگاه گوارش کمک کنید؛ انرژی بیشتری داشته باشید و از غذا خوردن هم بیشتر لذت ببرید ولی یادتان باشد هرگز و با اتکا به اینکه ورزش می کنید و رژیم غذایی رعایت می کنید، سر خود و بدون دستور پزشک داروهایی که او برای کنترل دیابت شما داده را کم یا قطع نکنید. این کار می تواند عواقب خطرناکی داشته باشد.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


دیابت و مشکلات گوارشی

اگر شما هم یکی از چندین میلیون نفری باشید که در سراسر جهان به دیابت مبتلا هستند، امکان دارد که دچار مشکلات گوارشی هم باشید. در حدود 80 درصد از مبتلایان به دیابت یا مشکلات گوارشی دارند یا در آینده به آن ها دچار خواهند شد. این بیماری بر دستگاه گوارش تأثیر می گذارد و علایم ناراحت کننده گوارشی ایجاد می کند.

ارتباط دیابت با مشکلات گوارشی

مرض قند به خاطر ایجاد اختلال در روند سوخت و ساز بدن بروز می کند. به عبارتی بدن ما باید به روش خاصی از غذاها برای تأمین انرژی مورد نیاز بدن استفاده کند و اگر این روش مشخص و طبیعی تغییر کند و در آن اشکالی ایجاد شود، به بیماری دیابت مبتلا می شویم. بنابراین این بیماری با مشکلات گوارشی ارتباط نزدیک دارد.

تقریباً هر چیزی که می خورید در معده و روده های شما شکسته می شوند و قندی به نام گلوکز ساخته می شود که سوخت بدن شماست و به آن احتیاج دارد. هنگام هضم غذا، گلوکز وارد خون می شود. سپس هورمونی به نام انسولین گلوکز را از خون خارج می کند و آن را به تمام سلول های بدن می رساند تا از آن به عنوان سوخت استفاده کنند. به طور طبیعی وقتی شما غذا می خورید، پانکراس (لوزالمعده) تحریک می شود تا به مقدار کافی انسولین تولید کند تا این هورمون گلوکز را از خون خارج کند و به سلول ها برساند.

اگر دیابت داشته باشید، یا پانکراس مقدار کمی انسولین تولید می کند یا اصلاً انسولین نمی سازد (نوع یک) یا اینکه سلول ها به طور مناسب به انسولین ساخته شده واکنش نشان نمی دهند (دیابت نوع 2). اگر فرآیند انتقال گلوکز از خون به سلول ها توسط انسولین انجام نشود، گلوکز در خون تجمع پیدا می کندو در نهایت داخل ادرار شده و از بدن خارج می شود. به این ترتیب بدن منبع انرژی خود را از دست می دهد و باعث می شود که سلامتی فرد به خطر بیفتد و سطح بالای گلوکز در خون هم مشکلات بیشتری ایجاد می کند.

علائم

برآورد می شود که فقط در آمریکا، تقریبا! 8/20 میلیون نفر به دیابت مبتلا باشند- 7درصد از جمعیت کشور- البته در حدود 2/6 میلیون نفر هم هستند که بیماری شان تشخیص داده نشده است. دیابت درمان نشده می تواند پیامدهای جدی و ناگواری داشته باشد. در ادامه تعدادی از علایم این بیماری را می خوانید. اگر هر کدام از علایم زیر را در خود می بینید، حتماً به پزشک متخصص گوارش مراجعه کنید تا او برایتان آزمایش بنویسد و بررسی کند که به این بیماری مبتلا هستید یا خیر.

علایم زیر ممکن است نشان دهنده این باشند که به دیابت مبتلا هستید. این را هم بدانید که بعضی از مبتلایان اصلاً علائمی ندارند. خوب است با پزشک خود درباره عوامل خطرساز ابتلا به این بیماری مشورت کنید.

– تشنگی و ادرارکردن زیاد، به خصوص افزایش دفعات ادرار کردن در شب

– افزایش اشتها در دیابت و مشکلات گوارشی

– کاهش وزن علی رغم اشتهای خوب و زیاد غذا خوردن

– تاری دید در دیابت

– خستگی زیاد و مشکلات گوارشی

– دیر بهبود پیدا کردن زخم ها

– احساس بی حسی و سوزن سوزن شدن و گزگز در دست و پا که به تازگی ایجاد شده باشد.

– اسهال یا یبوست بدون علت که تازه بروز کرده باشد از علائم دیابت و مشکلات گوارشی است.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


رفع مشکلات گوارشی

[sbu_post_image]

طبیعی شدن سرعت خروج غذا از معده کنترل بیماری دیابت را آسان تر خواهد کرد. اگر مشکلات گوارشی شما به اسهال یا یبوست ناشی از دیابت مربوط باشد، با کمک پزشک و متخصص تغذیه خود، رژیم غذایی خود را طوری تغییر دهید که به حل اسهال یا یبوست کمک کند. البته باز هم تأکید می کنم که چون شما دیابت دارید پیش از اِعمال هرگونه تغییری در رژیم غذایی برای کنترل مشکلات گوارشی ناشی از دیابت حتماً باید با پزشکتان مشورت کنید.

رفع مشکلات گوارشی ناشی از دیابت

جدا از اینکه باید دقت کنید چه می خورید و چه می نوشید باید همیشه سطح قند خونتان را کنترل کنید. اگر میزان HgbA1c(hemoglobin A1c) در خون شما کمتر از 7 باشد، نشان دهنده ی این است که قند خون شما کنترل شده و مقدار آن نرمال است. (کنترل مناسب در سه ماه اخیر).

گرچه به طور کلی خوردن میوه و سبزی به رفع مشکل یبوست کمک می کند ولی مصرف بعضی میوه ها برای بیماران دیابتی ممنوع است. در مورد اسهال هم همین طور. امکان دارد بعضی غذاهایی که برای برطرف کردن اسهال مؤثر هستند برای بیماران دیابتی مضر باشند. به همین خاطر هرگز مشورت با پزشک را فراموش نکنید. به علاوه می توانید از او بخواهید منابع معتبری مانند کتاب ها، مجلات یا کلاس هایی را به شما معرفی کند که با استفاده از آن ها اطلاعات بیشتری درباره برنامه غذایی کنترل مشکلات گوارشی ناشی از دیابت به دست بیاورید.

همه توصیه های پزشکان و متخصصان برای رفع مشکلات گوارشی ، برای افراد سالم هم صدق می کند. توصیه های زیر برای حفظ سلامتی عمومی و بهبود وضعیت دستگاه گوارش مفید هستند:

– اگر اضافه وزن دارید، سعی کنید وزن تان را پایین بیاورید و در حد نرمال حفظ کنید.

– همیشه برای رفع مشکلات گوارشی ناشی از دیابت مقدار زیادی میوه و سبزی بخورید.

– میزان مصرف غذاهایی که چربی های ناسالم دارند را تا حد ممکن کاهش دهید و به جای آن ها غذاهایی بخورید که چربی های سالم دارند.

– غذاهایی بخورید که کربوهیدرات های پیچیده دارند و میزان مصرف خوراکی هایی که قند های ساده دارند را کم کنید. مثلاً به جای خوردن شیرینی و شکلات که قندهای ساده دارند، بیسکویت های سبوس دار بخورید.

– برای درمان بیماریهای گوارشی ، خوراکی هایی که فیبر دارند بیشتر بخورید.

– برای کنترل مشکلات گوارشی در دیابت به جای گوشت قرمز، لوبیا، مغزها، ماهی و گوشت مرغ بخورید که پروتئین های سالمتری دارند.

– اگر الکل می نوشید، حتماً و برای همیشه این نوشیدنی مضر را کنار بگذارید و هرگز دوباره آن را ننوشید. باز هم تأکید می کنیم که الکل هیچ گونه ماده مغذی در خود ندارد و تنها کالری بسیار زیادی دارد که باعث چاقی می شود و خطر ابتلا به انواع بیماری ها را افزایش می دهد. مشکلات گوارشی هم با نوشیدن این مایع مضر و سمی تشدید می شوند. هیچ پزشک و کارشناس تغذیه ای مصرف نوشیدنی های حاوی الکل را برای هیچ کس تحت هیچ شرایطی توصیه نمی کند.

– مقدار مصرف نمک را محدود کنید.

– مراقب باشید که روزانه کلسیم کافی به بدنتان برسانید. خوردن لبنیات و در صورت نیاز و با تشخیص و مشورت با پزشک مصرف مکمل های کلسیم، برای تأمین این ماده معدنی حیاتی برای بدن بسیار مفید است.

– اگر پزشک تشخیص می دهد که باید برای درمان مشکلات گوارشی ، مکمل ویتامینی مصرف کنید، حتماً مطابق دستور او عمل کنید و این کار را پشت گوش نیندازید. در ضمن دقت کنید که مصرف مکمل های ویتامینی هم قاعده دارد و مصرف بیش از حد آن ها می تواند مضر باشد.

مطالب بالا برای رفع و پیشگیری از مشکلات گوارشی ناشی از دیابت در هرم غذایی تغذیه سالم خلاصه شده است. این هرم با آنچه اکثر شما تا به حال دیده اید فرق دارد. البته دقت کنید که اگر به سلیاک مبتلا هستید، به هیچ وجه نباید غذاهایی که گلوتن دارند، بخورید. برای شناختن غذاهای جایگزین از پزشک و متخصص تغذیه خود کمک بگیرید.

برای آشنایی با ” بیماری های گوارشی ناشی از دیابت ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: کتاب بیماری های گوارشی


دیابت و بیماریهای گوارشی

اگر می دانید که به دیابت مبتلا هستید، باید تحت نظر پزشک متخصص بوده و همیشه مراقب باشید و دستورات او را انجام دهید تا سطح قند خونتان را کنترل کنید. حتی اگر این کار را هم انجام دهید، ممکن است باز هم علایمی مانند اسهال، یبوست، سخت شدن بلع، تهوع، احساس نفخ و ناراحتی آزارتان دهند. در حالی که اکثر این علایم با استفاده از برنامه غذایی بهبود می توانند کنترل و بهتر شوند، شما باید دیابت و بیماریهای گوارشی ناشی از آن را بشناسید و درصورت مشاهده هر کدام فوراً به پزشک متخصص گوارش و دیابت مراجعه کنید.

اگر به دیابت مبتلا هستید، هر وقت یکی از علایم و حالات زیر را در خود دیدید، فوراً به پزشک متخصص بیماریهای گوارشی ناشی از دیابت مراجعه کنید:

– سخت شدن بلع یا احساس درد هنگام بلع

– حالت تهوع یا استفراغی که طولانی شده است.

– مدتی است که نمی توانید یک وعده غذا با حجم معمولی را بخورید.

– (به عبارتی خیلی زود احساس سیری می کیند) و وزن کم کرده اید.

– پس از صرف غذا آروغ می زنید و حس می کنید که شکمتان پر و سنگین شده است.

– چند ماه است که اسهال دارید (حتی اگر مدتی از بین می رود و دوباره شروع می شود). دچار بی اختیاری مدفوع شده اید (یعنی لباس زیرتان کثیف می شود). ممکن است از مطرح کردن این مشکل با پزشک خجالت بکشید، ولی خجالت نکشید. و حتماً واضح و روشن به دکتر بگویید که نمی توانید مدفوعتان را کنترل کنید و لباستان کثیف می شود؛ نه این که بگویید فقط اسهال دارم و از او بخواهید دارویی بدهد که اسهال را بند بیاورد. مشکل بی اختیاری مدفوع قابل درمان است.

بیماریهای گوارشی ناشی از دیابت

  • آسیب به اعصاب

سطوح بسیار بالای قند خون طی چند سال می تواند به عروقی که به اعصاب اکسیژن می رسانند صدمه بزند که موجب می شود این اعصاب آسیب ببینند. همچنین اگر گلوکز خون خیلی بالا باشد می تواند پوشش روی اعصاب را هم تخریب کند. هر دو نوع صدمات ممکن است باعث شوند اعصاب دیگر نتوانند پیام های عصبی را به عضلات و ارگان های دیگر بدن انتقال دهند یا موجب شوند پیام های عصبی بسیار کُند یا در زمان نامناسب ارسال شوند.

  • نوروپاتی دستگاه عصبی خودکار

صدمه دیدن اعصاب به گوارش چه ربطی دارد؟! دستگاه عصبی خودکار بدون آنکه متوجه باشید فعالیت های بدن شما را کنترل می کند. این فعالیت ها عبارتند از تپش قلب، تنفس و گوارش که همه این ها حتی وقتی شما خواب هستید هم همچنان ادامه دارند. وقتی قند خون بسیار بالا به اعصاب منتهی به روده ها و بقیه قسمت های دستگاه گوارش صدمه می زند، حرکت غذا در دستگاه گوارش دچار اختلال می شود؛ یا خیلی کند تر از میزان طبیعی حرکت می کند (ویبوست ایجاد می کند) یا خیلی تندتر از حد طبیعی حرکت می کند (وباعث اسهال می شود). به این عارضه نوروپاتی دستگاه عصبی خودکار می گویند.

  • کاهش سرعت تخلیه معده

وقتی صدمه دیدن اعصاب باعث می شود معده خیلی کندتر از حد طبیعی تخلیه شود، عارضه ای بروز می کند که در اصطلاح پزشکی به آن گاستروپارزی (gastroparesia) می گویند. آسیب دیدن اعصاب موجود در معده باعث می شود که معده نتواند غذا را به سرعت و در زمان مناسب به سمت روده کوچک بفرستد تا کاملاً هضم شود. اگر قند خون بیشتر از 200 میلی گرم در هر دسی لیتر بیشتر شود، تخلیه معده کند خواهد شد. این حالت به بیماریهای گوارشی مانند آروغ زدن، حالت تهوع، احساس ناراحتی و نفخ منجر می شود. از طرفی وقتی عارضه کندی تخلیه معده بروز می کند، کنترل میزان قند خون هم سختتر می شود.

  • نارسایی پانکراس (لوزالمعده)

پانکراس ارگانی است که بیش از بقیه ارگان های بدن از دیابت آسیب می بیند، چرا که پانکراس است که انسولین تولید می کند. این ارگان علاوه بر تولید هورمون انسولین نقش مهم دیگری هم در روند گوارش دارد: پانکراس شیره های گوارشی تولید می کند. این مواد کمک می کنند که قندها، چربی ها و پروتئین های موجود در غذاها شکسته شده و به ذرات ریزتری تبدیل شوند که جذب آنها ساده تر شود. دیابت می تواند در تولید این شیره های گوارشی اختلال ایجاد کند به طوری که نه تنها جذب طبیعی ذرات ریز شده غذاها مختل گردد بلکه فرد کالری از دست می دهد، اسهال می گیرد و در نتیجه وزنش کاهش می یابد.

  • رشد غیر طبیعی باکتریها در روده کوچک

رشد غیر طبیعی و باقی ماندن باکتریها در روده کوچک می تواند در روند گوارش اختلال ایجاد کند و در نتیجه به کاهش جذب مواد مغذی منجر شود و ممکن است بیمار اسهال بگیرد و وزنش پایین بیاید. در حالت طبیعی، قسمت فوقانی روده کوچک استریل است و تعداد بسیار کمی باکتری در آن وجود دارد ولی در بیماران دیابتی، به خصوص آنهایی که اعصاب روده آن ها صدمه دیده است، دچار نوروپاتی دستگاه عصبی خودکار شده اند و غذا به کندی در روده کوچک آن ها حرکت می کند، باکتریهای می توانند در روده کوچک تجمع یابند و جذب مواد مغذی موجود در غذاها را مختل کنند.

پزشک شما باید با آزمایشات مناسب و مقتضی، این عارضه را تشخیص دهد و برای درمان آن آنتی بیوتیک های مؤثر را تجویز کند.

حتی اگر شما بدانید که دیابت دارید، ممکن است علاوه بر بیماریهای گوارشی به مشکلات دیگری هم مبتلا باشید که بتوانند بر دستگاه گوارش شما تأثیر منفی بگذارند. مثلاً بیماری سلیاک یا بیماری سندرم روده تحریک پذیر. برای پزشکی که می داند شما دیابت دارید مهم است که همه دلایل احتمالی بروز علایم گوارشی شما را بررسی کند. پس تمام علایم خود را به او بگویید و هیچ چیز را پنهان نکنید. به علاوه به او بگویید که چه داروهایی می خورید- چه آنهایی که با دستور پزشک مصرف می کنید و چه آن هایی که بدون نسخه استفاده می کنید- یادتان باشد در روند درمان دیابت و بیماریهای گوارشی ممکن است بعضی چیزها به نظر شما مهم نباشند ولی گاهی اوقات همین نکات به ظاهر بی اهمیت می توانند پزشک را راهنمایی کنند و به تشخیص درست برسانند.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


رژیم غذایی مشکلات گوارشی

[sbu_post_image]

 برنامه غذایی درمان مشکلات گوارشی ناشی از دیابت:

تنظیم و اجرای برنامه غذایی برای درمان و بر طرف کردن و تخفیف مشکلات گوارشی ناشی از دیابت قدری با برنامه های دیگری که در این سایت برای برطرف کردن مشکلات گوارشی دیگر توضیح داده ایم فرق دارد. در اینجا چون یک بیماری زمینه ای در کار است، پزشک و متخصص تغذیه نیز در این برنامه نقش دارند.

شما می توانید در هفته اول برنامه غذایی کنترل مشکلات گوارشی ناشی از دیابت، نوشتن یادداشت هایتان را شروع کنید. لازم است در این یادداشت ها هر چیزی را که می خورید و می نوشید در روی کاغذ بیاورید و علایمی را که بعد از خوردن یا نوشیدن آن پیدا می کنید هم به دقت یادداشت کنید. هیچ خوراکی یا نوشیدنی را از قلم نیندازید اما دقت کنید که همیشه و به خصوص طی برنامه غذایی برای درمان مشکلات گوارشی ناشی از دیابت، مرتب با پزشکتان در ارتباط باشید و قند خونتان را چک کنید. این مسئله خیلی مهم است چون باید مطمئن باشید که قندخونتان به بهترین وجه تحت کنترل است.

اگر قند خون به طور مداوم بالاتر از 200 میلی گرم در دسی لیتر باشد، هم سرعت تخلیه معده کند می شود و هم کنترل دیابت دشوارتر خواهد شد. به همین خاطر، طی هفته دوم و سوم برنامه غذایی کنترل مشکلات گوارشی ناشی از دیابت و به خصوص اگر علایم معده ای و روده ای شما همچنان برطرف نشده اند باید با پزشک متخصص بیماری های گوارش مشورت کنید. احتمالاً او باز هم سوابق پزشکی شما را دقیق تر بررسی می کند تا اطلاعات بیشتری به دست آورد و علت علایم شما را پیدا کند. مثلاً اگر علایم شما نشان دهنده ی کندی سرعت تخلیه معده باشد، او آزمایشات تخصصی برایتان می نویسد تا سرعت تخلیه معده را اندازه بگیرد.

به طور طبیعی نیمی از غذای شما باید عرض یک ساعت از معده خارج شود. کارهایی که شما در هفته سوم برنامه غذایی درمان مشکلات گوارشی ناشی از دیابت خود انجام می دهید- مانند حذف بعضی غذاها- باید تحت نظر پزشک انجام شود و همیشه باید با دقت مراقب قندخونتان باشید. مثلاً اگر مشکل شما تخلیه کند معده است، می توانید در این هفته غذاهای چرب و سنگین را از برنامه غذایی خود حذف کنید. همچنین باید حجم هر وعده غذایی تان را کم کرده و تعداد دفعات غذا خوردنتان را بیشتر کنید. البته برای این کار هم مشورت با متخصص تغذیه و پزشک متخصص گوارش و دیابت ضروری است. به علاوه از پزشک خود راجع به داروهایی که سرعت تخلیه معده را افزایش می دهند نیز سؤال کنید. اگر پزشک متخصص صلاح بداند این نوع داروها را برای شما تجویز خواهد کرد.

برای آشنایی با ” دیابت و بیماری های گوارشی ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: کتاب بیماری های گوارشی


علل و عوامل اسهال مزمن

بسیاری از بیماری ها می توانند باعث اسهال مزمن شوند یا آن را بدتر کنند. در ادامه با بعضی از بیماری های مرتبط با اسهال مزمن آشنا می شویم:

بیماری سلیاک و اسهال

سلیاک به خاطر عدم تحمل ماده ای به نام گلوتن ایجاد می شود که روی جدار روده کوچک تأثیر می گذارد و شیوه هضم و جذب خوردنی ها و نوشیدنی ها را در بدن شما تغییر می دهد (گلوتن در گندم، جو، چاودار و بسیاری از حبوبات وجود دارد). این بیماری زمینه ی ژنتیکی دارد و در بین ایرلندی تبارها و اروپایی تبارها شیوع بیشتری دارد.

در مبتلایان به سلیاک، گلوتن، حین گوارش کاملاً شکسته نمی شود و مقداری که شکسته نشده اند سلول های جدار روده را تحریک می کنند و باعث می شوند که آن ها بیش از حد فعالیت کنند که به ایجاد التهاب و بر هم خوردن عملکرد روده منجر می شود. در این حالت، مواد مغذی کاملاً جذب نمی شوند و امکان دارد بیمار به کم خونی فقر آهن و به خاطر کاهش جذب کلسیم به مشکلات استخوانی دچار گردد.

اسهال در دیابت (مرض قند)

دیابت هم می تواند از راه های مختلفی باعث اسهال شود. هورمون انسولین برای انتقال گلوکز به خون و رسیدن آنها به سلول های بدن ضروری است. گلوکز قندی است که در غذاها وجود دارد و از روده کوچک جذب می شود. بیماری دیابت در روند تولید انسولین اختلال ایجاد می کند و این باعث می شود که سلول های بدن نتوانند کامل از گلوکز استفاده کنند. به این ترتیب میزان قند خون بالا می رود که مشکلات دیگری نیز به دنبال خون دارد. به علاوه دیابت می تواند حرکت طبیعی غذاها و مایعات را در روده بر هم زند و باعث اسهال مزمن شود.

غذاهای رژیمی و آن هایی که به بدون قند موسوم اند ممکن است مقادیر زیادی سوربیتول، و قندهای دیگری از همین دست در خود داشته باشند که مسهل های قوی هستند.

احتمال ابتلا به بیماری سلیاک در مبتلایان به دیابت بیشتر بوده به طوری که می توانند همزمان با ابتلا به بیماری دیابت به آن مبتلا شده و یا بعد از ابتلا به دیابت به سلیاک هم مبتلا شوند (عدم تحمل گلوتن).

پانکراس اکثر بیماران دیابتی مشکل دارد و همین باعث می شود که دستگاه گوارش آن ها نتواند به طور کامل غذا را هضم کند. در واقع مشکل پانکراس، از توان دستگاه گوارش می کاهد و به این ترتیب دستگاه گوارش دیگر نمی تواند درست و به طور صحیح غذا را هضم کند.

ممکن است بیماری دیابت باعث شود تعداد باکتری های موجود در روده کوچک افزایش یابند که همین در هضم و جذب غذا اختلال ایجاد می کند.

اسهال مزمن در پرکاری تیرویید

پرکاری غده تیرویید می تواند منجر به کاهش وزن و عدم تحمل گرما شود و بیمار را عصبی و بی قرار کند. وقتی شما خیلی گرمتان است، منافذ پوستتان باز می شوند و بیشتر عرق می کنید و متابولیسم (سوخت و ساز) بدنتان سریع تر می شود. همچنین در این حالت، روده سریع تر کار می کند که به اسهال منجر می شود.

اسهال ناشی از بیماری دیورتیکولی (دیورتیکولوز)

بیماری دیورتیکولی که نزدیک به 20 درصد از افراد بالای 50 سال را درگیر می کند، ممکن است شبیه به بیماری سندرم روده تحریک پذیر باشد. بیماری دیورتیکولی به خاطر کاهش فقدان عضله، ضخامت روده بروز می کند که موجب می شود به روده بیشتر فشار بیاید. در نتیجه، بیرون زدگی های کوچک کیسه مانندی در دیواره روده بزرگ بوجود می آیند. بیمار به طور متناوب اسهال دارد، باید برای مدفوع کردن زیاد زور بزند و درد دارد که پس از اجابت مزاج بر طرف می شود.

اسهال به علت جراحی شکم

جراحی شکم می تواند شیوه عملکرد دستگاه گوارش شما را تغییر دهد. ممکن است وقتی از تکه هایی از روده کوچک برداشته شود (مثلاً برای درمان بیماری کرون یا به خاطر از بین بردن یک لخته خون)، بیمار اسهال بگیرد. جراحی برداشتن کیسه صفرا هم ممکن است باعث اسهال شود چون صفرایی که به طور طبیعی ذخیره می شود تا به هضم غذا کمک کند، مدت بیشتری در روده ها می ماند و همین روده بزرگ را تحریک می کند و باعث می شود مایعات بیشتری بسازد و در نتیجه بیمار اسهال می گیرد.

اسهال به علت مصرف آنتی بیوتیک ها

در روده های شما میلیاردها باکتری وجود دارند و وقتی غذا می خورید باکتریهای خوب موجود در روده ها می توانند به شکسته شدن ذرات غذا کمک کنند تا به این ترتیب مواد مغذی هضم و جذب شوند. اگر لازم باشد که به خاطر از بین بردن عفونتی در بدنتان آنتی بیوتیک مصرف کنید، ممکن است دارو این باکتریهای مفید را از بین ببرد. در نتیجه هضم غذا قندهای موجود در کربوهیدرات ها و سلولز موجود در سبزیجات به درستی شکسته نمی شوند. موادی که جذب نشده اند، در روده بزرگ و کوچک شما انباشته می شوند و جدار روده ها را تحریک می کنند تا مایعات بیشتری تولید کند که به اسهال منجر می شود. علاوه بر آنتی بیوتیک ها، داروهای دیگری مانند آنتی اسیدها، ادرارآورها و داروهای ضدنقرس مثل کولشیسن هم می توانند سرعت حرکت مایعات و غذاها را در بدن افزایش دهند و باعث اسهال شوند.

دقت کنید و قبل از مصرف هر دارویی از پزشک خود بپرسید که این دارو بر هضم غذا یا جذب مواد مغذی غذاها چه تأثیری می گذارد. این نکته هم درباره داروهایی که فقط با نسخه پزشک می توانید آنها را تهیه کنید و هم داروهایی که بدون نسخه می توانید آن را از داروخانه بخرید، صدق می کند.

اسهال مزمن ناشی از اختلالات خوردن

یکی از اختلالات خوردن به این شکل است که در آن بیمار بیش از اندازه مسهل یا داروهای ادرار آور می خورد. منظور از مسهل داروهایی هستند که فقط برای برطرف کردن یبوست یا کاهش شدت آن تجویز می شوند و ادرار آورها موجب می شوند که بدن آب از دست بدهد. اگر شما به این نوع از اختلالات خوردن مبتلا هستید، حتماً این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید. خوردن مسهل یا هر دارویی که بدون نسخه تهیه می کنید می تواند سلامتی شما را به طور جدی تهدید کند.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده