نوشته‌ها

چاقی، پیشگیری و درمان

اگرچه بدن به مواد مغذی حاصل از گونه های متنوعی از غذاها نیاز دارد، نیاز به همه آنها به یک میزان نیست. برای مثال بدن نسبت به چربی به کربوهیدرات بیشتری نیاز دارد. برای سالهای متمادی، توصیه های متفاوتی در مورد نگهداری یک رژیم سالم برای افراد وجود داشته است. همواره متخصصان در مورد تغذیه، پیشگیری و درمان چاقی دانسته های زیادی کسب کرده اند و توصیه های خاصی را بر این اساس ارائه داده اند.

روش اندازه گیری چاقی

در حدود 60 درصد از آمریکایی ها دچار اضافه وزن و 25 درصد آن ها چاق هستند. این عارضه با روش های گوناگونی اندازه گیری می شود. یک روش سنجش چاقی این است که چنانچه وزن فرد بیش از 20 درصد وزن ایده آل بر اساس چارت وزن به قد باشد چاق در نظر گرفته می شود. این روش در مورد ورزشکارانی که به خاطر توده ماهیچه ای وزنشان بیشتر از افراد غیر ورزشکار است قابل استفاده نیست. روش دیگر برای محاسبه چاقی، اندازه گیری میزان درصد چربی بدن است. اگر چربی بدن فرد بیش از 25 درصد برای مردان و بیش از 30 درصد برای زنان باشد، فرد چاق در نظر گرفته می شود. روش سوم اندازه گیری بر اساس محاسبه شاخص توده بدنی (BMI) انجام می شود.

علل

بر اساس اطلاعات مربوط به سازمان جهانی بهداشت (WHO) چاقی به عنوان یک مشکل جهانی، اثرات شاخصی بر سلامت و بهداشت دارد. مشکلاتی که قبلاً فقط در کشورهای توسعه یافته یا صنعتی دیده می شود اکنون بر روی تمام افراد تأثیر گذاشته است. چرا که چاقی شیوع بسیاری از بیماری ها، از جمله بیماری های قلبی، دیابت نوع 2 و پرفشاری خون را در تمام دنیا افزایش داده است. افراد چاق همچنین مستعد ابتلا به بیماری های ریوی و کیسه صفرا می شوند. چاقی خطر افزایش یافته ای را در مورد سرطان پستان، رحم و کولون دارد. دلایل بسیاری برای اضافه وزن افراد وجود دارد. تعداد معدودی از افراد به صورت ژنتیکی مواد غذایی را به چربی تبدیل می کنند و مشکلی در این مورد وجود ندارد. این افراد کمتر از حد طبیعی غذا می خورند اما وزنشان بالا است. گروهی دیگر کنترلی بر خوردن خود ندارند، گاهی اوقات 20/000 کالری در یک وعده مصرف می کنند. حتی گروه معدودی هستند که به دلیل مشکلات تیروئیدی و میزان متابولیسم پایینی که دارند به درستی قادر به متابولیزه کردن مواد مغذی نیستند. بروز اضافه وزن به علل مختلف افزایش یافته است.

با فراهم شدن راحتی و تسهیلات مدرن در خانه و محل کار، چاقی گسترش یافته و سبک و شیوه زندگی تغییر کرده است. افراد به جای پیاده روی از ماشین استفاده می کنند. بسیاری از افراد کارشان پشت میزی است و بیشتر افراد به جای ورزش، فقط می نشینند و بازی های ورزشی را تماشا می کنند. در طول چند سال گذشته، چربی یک جزء اصلی از رژیم غذایی افراد به شمار رفته است. در گذشته، افراد روش های متفاوتی برای حفظ چربی به منشور استفاده از آن در زمان قحطی در نظر می گرفتند. اگرچه افراد مصرف چربی را افزایش داده اند، اما در زمان مورد نیاز قادر به متابولیزه کردن آن هستند. رژیم های غذایی با چربی بالا در کشورهای در حال توسعه گسترش یافته اند و ساده ترین روش برای پیشگیری از اضافه وزن، خوردن کمتر چربی و ورزش بیشتر است. برخی از برنامه های کاهش وزن به چاقی کمک می کند که وزن خود را از طریق اصلاح رفتار کاهش دهند که این شامل مشاوره روانشناسی و ورزش کردن برای کاهش وزن است. استفاده از رژیم های با کالری خیلی پایین می تواند در کاهش وزن افراد مفید باشد. این برنامه ها معمولاً 12 هفته طول می کشد و تحت نظارت تیم پزشکی انجام می شوند.

درمان چاقی

برخی از افراد برای درمان چاقی خود در کنار رژیم غذایی از دارو استفاده می کنند، اما تقریباً همه داروهای درمان اضافه وزن موجود، اثرات مضری بر سلامتی دارند و تأثیر آن ها کاهش وزن اندک است. دیورتیک ها کاهش وزن کوتاه مدتی را از طریق کاهش آب در بدن بوجود می آورد، این در حالی است که این امر می تواند به دهیدراسیئون (کاهش آب بدن) کاهش پتاسیم و بروز مشکلات سیستم اعصاب مرکزی منجر شود، در این حالت فرد به محض مصرف آب دوباره وزن از دست داده را بدست می آورد.

روش بنیادی برای کاهش وزن بدن جراحی است. از این روش تنها زمانی استفاده می شود، که فرد چاقی بیمارگونه داشته باشد، اضافه وزن بیشتر از 100 پوند (45 کیلوگرم) و سایر روش ها ناموفق باشد. مداخله های جراحی متفاوتی وجود دارد. تمامی روش های پیشگیری و درمان اضافه وزن، میزان غذا را کاهش می دهند و می توانند مجرای گوارشی را محدود به جذب مواد مغذی کنند. یکی از این روش ها استفاده از یک نوار قابل تنظیم معرف به روش، گاستریک باند است که در دور معده قرار می گیرد. این باند می تواند با شل یا سفت شدن در حد نیاز اندازه معده را در حد مشخص کنترل کند.

روش معمول دیگر پیشگیری و درمان چاقی که بای پس معده نامیده میشود با ایجاد یک سوراخ کوچک در معده برای ایجاد یک کیسه کوچکتر و اتصال بخشی از روده کوچک به این کیسه کوچکتر و اتصال بخشی از روده کوچک به این کیسه انجام می گیرد. این روش هم میزان دریافت داخل معده و هم میزان جذب مواد مغذی در روده کوچک را محدود می کند.

روش جراحی سوم که گاستروپلاستی عمودی است و برای پیشگیری و درمان چاقی استفاده می شود، با ایجاد یک معده کوچک میزان دریافتی را کاهش می دهد. این روش با محدودیت خوردن همراه است و اگر بیش از حد غذا بخورد استفراغ می کند. از روش های جراحی پلاستیک یا لیپوساکشن می توان برای برداشت چربی واقعی و پیشگیری و درمان چاقی استفاده کرد . این دو روش در خوردن فرد اثری ندارند و فقط چربی را از بدن خارج می کنند.

منبع: کتاب گوارش و تغذیه


داروی رفع چاقی

عملکرد سیستم کنترل اشتها و تغییرات هورمونی بعد از سن بلوغ و یائسگی آشکار می شود . چاقی میتواند زمینه ساز ابتلا به بعضی از بیماری ها نظیر افزایش قند و یا چربیها و کلسترول خون و افزایش فشار خون و دردهای مفصلی گردد. همچنین مشخص شده است که میزان شیوع سیروز کبدی، بیماری های قلب و عروق, سنگهای صفراوی و کلیوی و انواع سرطانها در افراد چاق بیش از دیگر افراد است. روی دیگر این سکه لاغری مفرط است که میتواند از عوارض سوء تغذیه مزمن و یا بیماری های گوارشی یا اختلال در کار بعضی از غدد درون ریز و … باشد که برای درمان همه آنها داروهای رفع چاقی با تجویز پزشک ممکن است موثر واقع شود.

چاقی های شکمی و افزایش چربی در ناحیه شکم خطر ابتلا به حملات قلبی و دیابت را برای شما افزایش میدهد. هنگامی که شما بیشتر از حد نیازتان انرژی دریافت میکنید کبد تان آنرا بصورت چربی در بدنتان ذخیره مینماید. سلولهای چربی شکم و باسن با هم تفاوت دارند. خونی که در بافت شکم وجود دارد به کبد میرود در صورتیکه خونی که در بافت باسن وجود دارد به جریان خون کلی وارد میگردد. کسانی که چربیهایشان در بافت شکمشان ذخیره میگردد بواسطه اینکه کبد شان باید چربی اضافی را از جریان خون بردارد و همچنین بواسطه اینکه بافت خود کبدی از چربی انباشته میشود نمیتواند به خوبی بافت کبدی کسانی که چربی های بدنشان در ناحیه باسن شان تجمع می یابد انسولین اضافی را از خون بردارند.

با مصرف داروهای لاغری، چربی خورده شده در روده شکسته نشده و یا جذب آن مختل می شود. به طور کلی استفاده از این داروها به همراه رژیم غذایی موجب کاهش وزن به میزان 2تا 10 کیلو در مدت یک سال شده اند. در افراد مختلف با شرایط بدنی متفاوت ، پاسخ به این داروها یکسان نیست ، در ضمن هیچ دستور مشخصی وجود ندارد که چه میزان از قرص تجویز شده موثر است و پزشک تنها با توجه به اطلاعات و تجربیاتش میزان مورد نیاز را تعیین می کند.

افرادی که بسیار چاق هستند، با مصرف مداوم از این داروها به مدت 6 ماه می توانند تا 10 درصد وزنشان را کاهش دهند و این میزان کاهش وزن بسیار با اهمیت است و از ابتلای آنها به فشارخون ، دیابت و دیگر بیماری های مزمن جلوگیری می کند. در عین حال تحقیقات زیادی در مورد اثرات جانبی یا اثر بعدی ناشی از مصرف این داروها انجام شده است. از عوارض دیگر این داروها ایجاد نفخ ، تکرر دفع ، دفع چربی و غیره است.
در صورتی که با مصرف این داروها عوارضی مثل سوزش قلب ، عادت ماهانه همراه با درد، ورم بدن در قسمت پا و مچ ، آکنه و احساس سرما بروز کرد، بسرعت مساله را با پزشک معالجتان در میان بگذارید. کسانی که دچار فشارخون نامنظم ، بیماری قلبی ، تپش قلب یا سابقه سکته هستند نباید از داروهای لاغری استفاده کنند و کلیه کسانی که از این دارو استفاده می کنند، باید فشارخونشان را کنترل کنند.

منبع: رژیم سلامتی. تندرستی