نوشته‌ها

علائم زخم معده و اثنی عشر

زخم معده و زخم اثنی عشر که در مجموع به آن زخم (اولسر) پپتیک گفته می شود عبارت است از زخمی که بر روی لایه ی مفروش کننده معده یا اثنی عشر (دوازدهه؛ قسمت ابتدایی روده ی باریک) به وجود می آید. پپتیک (peptic) در اصل، لغتی یونانی مشتق از peptein به معنی هضم کردن است و زخم پپتیک ( peptic ulcer) به زخمی با حاشیه ی مشخص و به اندازه ی 0.5 سانتی متر یا بیشتر گفته می شود که در اثر از بین رفتن غشای مخاطی معده، اثنی عشر یا هر قسمت از دستگاه گوارشی که در معرض تماس با شیره ی معده ی حاوی اسید و پپسین (آنزیم معده ای کاتالیز کننده ی هیدرولیز پروتئین) قرار دارد به وجود می آید و معمولاً بسیار دردناک است.

زخم معده و اثنی عشر شایع و اغلب مزمن هستند و در ایالات متحده سالیانه 4 میلیون نفر (به صورت جدید یا عود بیماری) دچار آن می شوند. در هر سال حدود 15000 مورد مرگ در ایالات متحده در اثر پیامدهای بیماری اولسرپپتیک (peptic ulcer disease; PUD) عارضه دار شده روی می دهد. از هر 10 آمریکایی، یک نفر در مقطعی از عمر خود دچار زخم معده می شود. حدود 80% از این مشکلات گوارشی با عفونت هلیکوباکترپیلوری همراه هستند. زخم معده و اثنی عشر همچنین ممکن است در اثر مصرف آسپرین و داروهای ضدالتهاب غیر استروییدی (مثل بروفن، دیکلوفناک، ایندومتاسین) و غیر ایجاد یا تشدید شوند.

نکته: برخلاف تصور عمومی، زخم های اثنی عشر شایع تر از زخم های معده هستند.

حدود 4% از زخم های معده در اثر یک تومور بدخیم ایجاد می شوند و از این رو باید برای حصول اطمینان، بیوپسی ها (نمونه برداری ها)ی متعددی از معده به عمل آید. معمولاً زخم های اثنی عشر خوش خیم هستند.

انواع زخم معده

منشأ زخم های پپتیک عبارت است از: معده، اثنی عشر، مری، دیورتیکول مِکِل (Meckel’s diverticulum) که به وسیله ی Johann F. Meckel آناتومیست آلمانی (1833- 1781) شناسایی شد، کیسه ای غیر طبیعی است که از دیواره ی ایلئوم (یک سوم انتهایی روده باریک) در 30 تا 90 سانتی متری دریچه ای ایلئوسکال برآمده می شود. این دریچه اسفنکتر میان ایلئوم و سکوم است. (سکوم= ساختار گنبدی شکل قسمت ابتدایی روده ی بزرگ).

زخم های پپتیک را به 5 نوع تقسیم می کنند.

  • نوع 1: زخم معده (gastric ulcer) در انحنای کوچک معده قرار دارد.
  • نوع 2: دو زخم پپتیک وجود دارد: یکی زخم پپتیک در معده (gastric ulcer) و دیگری زخم پپتیک در اثنی عشر (duodenal ulcer).
  • نوع 3: زخم پپتیک در ناحیه ی قبل از پیلور قرار دارد. (پیلور pylorus= قسمت باریک و تقریباً لوله ای شکل معده که از تنه ی معده به سمت راست، به طرف اثنی عشر می چرخد و شایع ترین محل آن حدود 3 سانتی متری سمت راست محور جلو به عقب خط میانی بدن است). به این نوع زخم قبل از پیلور (prepyloric ulcer) گفته می شود.
  • نوع 4: زخم در قسمت انتهایی مری و ابتدای معده واقع است. این نوع proximal gastroesophageal ulcer نامیده می شود.
  • نوع 5: این نوع زخم زخم پپتیک ممکن است در هر قسمت از تنه ی معده دیده شود و معمولاً در اثر مصرف داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی به وجود می آید.

علائم زخم معده و اثنی عشر

علایم و نشانه های زخم های پپتیک عبارتند از:

  • درد شکم: به طور کلاسیک این درد، در ناحیه ی اپیگاستر (epigastrium= قسمت بالای شکم، در خط میانی) حس می شود و زمان آن، تقریباً 3-1.5 ساعت بعد از خوردن غذا است. به طور کلاسیک با خوردن غذا، درد زخم اثنی عشر تسکین و درد زخم معده تشدید می یابد، درد مزبور گاهی به صورت «احساس گرسنگی» بیان می شود.
  • نفخ و احساس پر بودن شکم،
  • ترشح سریع بزاق به دنبال بازگشت اسید معده به مری، به منظور رقیق کردن آن،
  • تهوع و مقداری استفراغ (در زخم معده شایع تر هستند)،
  • بی اشتهایی و کاهش وزن (در زخم معده شایع تر هستند)،
  • استفراغ خونی (هماتمز؛ hematemesis) ناشی از خونریزی مستقیم از زخم معده یا آسیب مری حاصل از استفراغ شدید/ مداوم.
  • مِلِنا (melena؛ مدفوع قیر مانند و بدبود که در اثر اکسید شدن آهن هموگلبوبین خون موجود در مدفوع ایجاد می شود)؛

به ندرت سوراخ شدن معده در اثر زخم اثنی عشر روی می دهد که با درد بسیار شدید همراه است و نیاز به درمان جراحی فوری دارد.

درد شکمی که بیمار را از خواب شب (حدود ساعت 12 تا 3 نیمه شب) بیدار می کند دقیق ترین نشانه زخم معده و اثنی عشر (زخم پپتیک) است و تقریباً در دوسوم بیماران ایجاد می شود.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده- سوءهاضمه، زخم معده و اثنی عشر


زخم پپتیک

وجود سابقه ی ترش کردن، بیماری برگشت (ریفلاکس) اسید معده به مری (GERD) و مصرف بعضی از داروها، احتمال وجود زخم پپتیک را مطرح می کند. داروهایی که ممکن است با زخم پپتیک در ارتباط باشند عبارتند از: داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی و اکثر کورتون ها (مثل دگزامتازون و پردنیزولون) .

ارتباط دردهای زخم پپتیک با خوردن غذا

معمولاً درد زخم معده در حین خوردن غذا (در اثر ترشح اسید معده) یا پس از خوردن غذا (در اثر برگشت محتویات قلیایی اثنی عشر به معده) در ناحیه ی اپیگاستر (قسمت بالا و میانی شکم) احساس می شود. درد زخم اثنی عشر اغلب قبل از غذا یعنی هنگامی که اسید معده ترشح شده به دلیل گرسنگی به اثنی عشر می رسد احساس می شود. البته این علامت های زخم پپتیک از نظر طب بالینی چندان قابل اعتماد نیست.

هلیکوباکترپیلوری

هلیکوباکترپیلوری احتمالاً از راه آب یا غذا به معده می رسد و پژوهشگران آن را در بزاق بعضی افراد مبتلا به زخم پپتیک پیدا کرده اند. بنابراین ممکن است این باکتری از طریق تماس دهان- به – دهان (مانند بوسیدن) و نیز از طریق تماس با محتویات استفراغ فرد آلوده، به فرد دیگر انتقال یابد. هلیکوباکترپیلوری غشای مخاطی معده و اثنی عشر را ضعیف می کند و در نتیجه اسید به لایه ی حساس زیرین می رسد. اسید و باکتری، هر دو، لایه ی مزبور را تحریک می کنند و موجب ایجاد زخم پپتیک می شوند. هلیکوباکترپیلوری (اچ. پیلوری) به دلیل ترشح آنزیم های خنثی کننده اسید، می تواند در معده زنده بماند، شکل مارپیچی این باکتری کمک می کند تا در لایه ی مخاطی مفروش کننده ی معده و اثنی عشر تونل حفر نماید.

توجه:

چنانچه مبتلا به هر یک از نشانه های زیر در زخم پپتیک هستید فوراً به پزشک مراجعه نمایید:

  • درد واضح، ناگهانی و مداوم معده.
  • مدفوع خونی یا سیاهرنگ،
  • استفراغ خونی یا استفراغ شبیه دانه های قهوه.

علایم مزبور ممکن است حاکی از وجود مشکلات جدی زیر باشند: سوراخ شدگی معده یا اثنی عشر در اثر نفوذ زخم، خونریزی ناشی از پارگی عروق معده یا اثنی عشر در اثر تماس با اسید معده یا به دلیل زخم پپتیک . انسداد ناشی از وجود زخم، در مسیر عبور غذا از معده.

راه تشخیص

زخم معده و اثنی عشر با روش های زیر تشخیص داده می شود:

رادیوگرافی دستگاه گوارش

در رادیوگرافی دستگاه گوارش، مری، معده و اثنی عشر مورد بررسی قرار می گیرد. بیمار پس از خوردن مایعی گچ مانند که ترکیبی از باریم است بر روی تخت رادیولوژی می خوابد و تصاویر رادیوگرافیک از نواحی مزبور گرفته می شوند. مطالعه ی رادیوگرافیک با استفاده از باریم هنوز هم به طور شایع به عنوان نخستین آزمایش تشخیص زخم پپتیک به کار می رود. حساسیت آزمایش رادیوگرافیک با باریم برای تشخیص زخم اثنی عشر به 80% می رسد و چنان چه میزان ماده ی حاجب به دو برابر رسانده شود حساسیت مزبور به 90% خواهد رسید. این حساسیت در زخم های کوچک (زیر 0.5 سانتی متر) یا در موارد وجود اِسکار (بافت جوشگاهی) قبلی در زخم پپتیک یا بعد از جراحی زخم پپتیک کاهش می یابد. زخم اثنی عشر در رادیوگرافی به شکل دهانه ی آتشفشان دارای حاشیه های مشخص و غالباً در قسمت برجسته ی آن (بولب؛bulb) دیده می شود و زخم معده در رادیوگرافی ممکن است به شکل خوش خیم یا بدخیم تظاهر کند. به طور معمول زخم معده خوش خیم به شکل دهانه ی آتشفشان یا قیف مشخصی با چین خوردگی های مخاطی دارای خطوط شعاعی منشأ گرفته از حاشیه ی زخم دیده می شود. احتمال بدخیم بودن زخم های پپتیک بزرگتر از 3 سانتی متر یا زخم های همراه با توده بیشتر است.

نکته:

متأسفانه تا 8% از زخم هایی که در رادیوگرافی خوش خیم به نظر می رسند در آندوسکوپی یا جراحی، بدخیم هستند. بنابراین در صورت مشاهده زخم پپتیک در رادیوگرافی باید آندوسکوپی و نمونه برداری انجام شود.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان زخم پپتیک ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه زخم پپتیک مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده- سوءهاضمه، زخم معده و اثنی عشر


هلیکوباکترپیلوری

هلیکوباکترپیلوری (Helicobacter pylori) نقش واضحی در ایجاد زخم های گوارشی دارد ولی این زخم ها موجب بروز موارد بسیار کمی از سوء هاضمه می شوند. هلیکوباکترپیلوری نوعی باکتری متحرک گِرَم منفی (gram- negative) مارپیچ یا مستقیم با تاژک ها (فلاژل) های متعدد است که در مخاط معده ی انسان و حیوانات یافت می شود و با ایجاد زخم های معده و اثنی عشر و نیز سرطان معده در ارتباط است.

زخم های گوارشی

هلیکوباکترپیلوری باسیلی است که در معده ی نزدیک به 50% مردم دنیا وجود دارد و عامل خطر اصلی ایجاد زخم دستگاه گوارش و سرطان معده به شمار می آید. این باسیل دارای چندین مکانیسم مقاومت به اسید است و به مقدار کمی اکسیژن نیاز دارد. هلیکوباکترپیلوری رشد آهسته ای دارد. در نزدیک 30% از بزرگسالان ایالات متحده و سایر کشورهای توسعه یافته و بیش از 80% بزرگسالان کشورهای در حال توسعه، یافت می شود. معمولاً هلیکوباکترپیلوری در دوران کودکی وارد بدن می شود. اکتساب یا از دست دادن خود به خودی در دوران بلوغ شایع نیست. از عوامل خطر کُلُنیزاسیون هلیکوباکترپیلوری زندگی در نقاط پرجمعیت و بهداشت ضعیف در دوران کودکی است. میزان بروز بسیار پایین عفونت در کودکان کشورهای توسعه یافته، لااقل تا حدودی ناشی از بهداشت خوب و افزایش مصرف آنتی بیوتیک هاست.

راه انتقال هلیکوباکترپیلوری

انسان تنها مخزن مهم هلیکوباکترپیلوری است و این باکتری احتمالاً از راه آب یا غذا وارد بدن می شود. کودکان ممکن است این باسیل را از والدین خود (با شیوع بیشتر، از مادر) یا از کودکان دیگر اکتساب کنند. اینکه آیا انتقال عفونت هلیکوباکترپیلوری از طریق مدفوعی- دهانی صورت می گیرد یا دهان به دهان مشخص نشده است ولی هلیکوباکتر پیلوری به آسانی از محتویات استفراغ یا ماده ی برگشتی از معده به مری و به نحو دشوارتر، از مدفوع کشت می شود.

هلیکوباکترپیلوری در سال 1982 به وسیله ی دو دانشمند استرالیایی، موسوم به دکتر John Robin Warren و دکتر Barry James Marshall کشف شد. تا اوایل دهه ی 1980 تصور می شد که زخم های معده و اثنی عشر اکثراً ناشی از نحوه ی زندگی افراد هستند و در افراد سیگاری و نیز افراد متعلق به سطوح پایین اجتماعی و یا اشخاصی که دچار استرس می شوند به وجود می آیند. دو دانشمند مذکور در جریان تحقیق بر نمونه های بافت معده متوجه شدند که نوعی باکتری در مخاط نیمه ی تحتانی معده بعضی از افراد وجود دارد. آنها این باکتری را که نقش دقیق آن معلوم نبود، کامپیلو باکترپیلوری نامیدند.

هلیکوباکترپیلوری می تواند به نحوی در مخاط معده قرار بگیرد که اسید معده نتواند آن را از بین ببرد. کلنیزاسیون باکتری مزبور نوعی واکنش بافتی معده، موسوم به التهاب معده (گاستریت) مزمن سطحی را به دنبال دارد که ارتشاح مخاطی معده به وسیله ی گلبول های سفید تک هسته ای و چند هسته ای را شامل می شود. ابتدا معلوم نبود که آیا عفونت با کامپیلوباکتر عامل التهاب معده است و یا التهاب معده باعث عفونت مزبور می شود. برای حل این مشکل، پروفسور مارشال، خود را به کامپیلوباکترپیلوری آلوده نمود و سپس با انجام آزمایش، ابتلای خود به التهاب معده را ثابت کرد. در مرحله ی بعد، این دانشمند با مصرف آنتی بیوتیک های مخصوص توانست عفونت هلیکوباکترپیلوری را ریشه کن نماید و التهاب معده خود را درمان کند. در سال 2005، مؤسسه ی کارولینسکا واقع در استکهلم جایزه ی نوبل در فیزیولوژی یا پزشکی را به پاس قدردانی از کشف باکتری مزبور و نقش آن در ایجاد التهاب معده و زخم معده و اثنی عشر به پروفسور مارشال و همکار قدیمی او دکتر وارن اهدا نمود. سال ها بعد دانشمندان نام این باکتری را به هلیکوباکترپیلوری تغییر دادند که به اختصار به آن اچ.پیلوری (H.pylori) گفته می شود. التهاب ایجاد شده به وسیله ی کلنیزاسیون اچ.پیلوری موجب ازدیاد، اسید معده، تحریک آنتی ژنی، زخم معده یا اثنی عشر و گاستریت آتروفیک می شود. تحریک آنتی ژنی گاهی موجب لنفوم سلول B (نوعی سرطان) می شود و گاستریت آتروفیک ممکن است به آدنومکارسینوم (نوعی سرطان) معده یا التهاب مری ناشی از برگشت اسید معده بیانجامد.

عفونت با هلیکوباکترپیلوری نقش کمی در ایجاد دیس پپسی عملکردی (غیر عضوی) دارد. در مقابل این نوع دیس پپسی در اثر استرس تشدید می شود. داروهای ضد درد عفونت هلیکوباکترپیلوری می توانند موجب دیس پپسی شوند. نیترات ها، داروهای مسدود کننده ی کانال کلسیم، تئوفیلین و پروژسترون موجب ریفلاکس اسید می شوند. اتانول، تنباکو و کافئین از طریق شل کردن LES (اسفنکتر تحتانی مری) نیز باعث ریفلاکس اسید معده به مری می شوند.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده- سوءهاضمه، زخم معده


تصویربرداری با اشعه ایکس

تصویربرداری با اشعه ایکس نگاهی دقیق به اعضای داخلی بدن است. با تصویربرداری از استخوانها و اعضاء داخل بدن شما ممکن می شود. از پرتو ایکس معمولاً برای بررسی استخوان ها و مفاصل و یا قلب و ریه ها (گرافی قفسه سینه) استفاده می شود. در این روش مقادیر اندکی اشعه به داخل بدن ارسال می شود. اگر این نوع تصویر برای شما درخواست شده است، پزشک تشخیص داده است که نفع تصویربرداری با اشعه ایکس بیش از خطرات احتمالی آن است.

اقدامات قبل از تصویربرداری با اشعه ایکس

این روش تشخیصی آمادگی زیادی نمی خواهد. ممکن است از شما خواسته شود ساعت، جواهرات و سایر وسایل فلزی در تماس با عضوی که از آن عکسبرداری می شود را درآورید. این وسایل سبب سیاهی فیلم می شوند. در برخی موارد نیاز است که گان بپوشید. سایر مراحل تصویربرداری با اشعه ایکس معمولاً چنددقیقه به طول می انجامد ولی ممکن است برای بازبینی باز هم زمانی سپری شود.

برای موفقیت در عکسبرداری و سلامت خود در صورت وجود موارد زیر تکنسین را مطلع کنید.

  • اگر باردار هستید و یا این که احتمال می دهید که باردار باشید. در این صورت احتمالاً تصویربرداری انجام نمی شود.
  • پیش از این، از همین قسمت بدنتان عکسبرداری کرده اید. مقایسه عکس های قدیمی با جدید می تواند کمک کننده باشد.
  • در داخل بدنتان و در قسمتی که تحت تصویربرداری است قطعه فلزی وجود دارد.
  • ممکن است راجع به وضعیت عمومی بدنتان و داروهایی که مصرف می کنید نیز سؤالاتی پرسیده شود.

روش تصویربرداری

بسته به قسمتی از بدن که از آن تصویر تهیه می شود ممکن است لازم باشد بایستید، بنشینید و یا دراز بکشید. ممکن است پوشش محافظی بر روی بقیه بدنتان قرار گیرد تا آن را از پرتو ایکس مصون نگه دارد. تکنسین اطاق را ترک می کند و در صورت لزوم از پشت دیوار با شما صحبت می کند. برای تصویربرداری با اشعه ایکس از شکم یا قفسه سینه لازم است نفس عمیق بکشید و نفس خود را نگه دارید. هر تصویربرداری با اشعه معمولاً از 2 نما یا بیشتر تشکیل شده است و پیش از هرنما باید وضعیت بدن خود را تغییر دهید.

برای بهترین نتیجه گیری:

به دستورات عمل کنید. این مسئله نیاز به عکسهای بیشتر را کاهش می دهد.

در هنگام تصویربرداری با اشعه ایکس کاملاً بی حرکت بمانید.

پس از عکسبرداری صبر کنید تا تصاویر بازببینی شوند. شما بلافاصله پس از تصویربرداری می توانید به کارهای روزمره خود ادامه دهید.مگر این که دستور دیگری برایتان صادر شده باشد. در اکثر اوقات شما در همان روز از نتیجه عکس برداری مطلع نمی شوید و گزارش عکس شما با کمی تأخیر آماده می شود.

لباسهایی بپوشید که دکمه فلزی ندارند و از جواهر نیز استفاده نکنید. چون باید گان پوشیده و جواهرات خود را خارج سازید. این وسایل سبب ایجاد نقاط تیره در گرافی پرتو ایکس می شوند.- در مورد وضعیت سلامت خود اطلاع کافی داشته باشید. این امر شامل علایم شما و علت نیاز شما به تصویربرداری با اشعه ایکس نیز هست.

منبع: کتاب جراحی شکم، کولونوسکوپی، سونوگرافی شکم، اسکن هسته ای، تصویر برداری از دستگاه گوارش


اسکن هسته ای

[sbu_post_image]

اولتراسوند شکمی

اولتراسوند شکمی یک نوع آزمایش تصویربرداری است. اولتراسوند شکمی از امواج صوتی جهت تثبیت تصاویر اعضا و احشاء داخلی شما برروی صفحه نمایش استفاده می کند.

موارد کاربرد

از اولتراسوند شکمی جهت تشخیص علت درد یا سایر علایم، کشف مشکل احشاء همانند سنگ کیسه صفرا، سنگ های کلیوی یا بیماری های کبدی استفاده می شود. این روش هیچ تشعشعی نداشته و بی خطر است.

اسکن هسته ای

اسکن هسته ای نوعی روش تصویربرداری تشخیصی است.

موارد کاربرد

از اسکن هسته ای برای بررسی سلامت اعضاء داخل بدن و استخوانها استفاده می شود. از این روش می توان برای بررسی سلامت قلب، ریه ها، تیروئید، کیسه صفرا و کبد نیز استفاده کرد. در اسکن هسته ای از مقدار کمی ماده رادیواکتیو (ماده حاجب) و یک دوربین مخصوص برای تصویربرداری استفاده می شود. ماده حاجب را می توان تزریق کرد، استنشاق کرد و یا این که خورد. پزشک شما در مورد نفع انجام این تست در مقابل خطرات احتمالی آن تصمیم گیری می کند.

ممکن است پیش از انجام تصویربرداری لازم باشد غذا نخورید، نیاشامید یا این که داروهای خاصی را مصرف کنید. طبق دستور عمل کنید وگرنه اسکن شما درست نخواهد بود. به شما مقداری از ماده حاجب داده می شود. در اکثر مواقع این مایع در بدن شما تزریق می شود ولی ممکن است نیاز باشد آن را بخورید یا استنشاق کنید. ممکن است برای انجام اسکن هسته ای چند لحظه، چند ساعت یا چندروز صبرکنید. این امر برای تجمع ماده حاجب در قسمتی از بدن شماست که مورد بررسی قرار می گیرد.

برای انجام درست اسکن هسته ای و حفظ سلامت خود در صورت وجود هریک از موارد زیر تکنسین را مطلع نمایید:

  • اگر باردارید یا این که کودک خود را شیر می دهید.
  • پیش از این سابقه انجام اسکن هسته ای را داشته اید.
  • به تازگی تصویربرداری با ماده حاجب انجام داده اید.
  • اگر شکستگی یا مفصل مصنوعی دارید.
  • سابقه هرنوع حساسیت (آلرژی) دارید.

ممکن است از وضعیت سلامت کلی شما جهت کمک به درست انجام شدن اسکن هسته ای سئوال شود.

روش انجام اسکن هسته ای

شما برروی تخت باریک دستگاه دراز می کشید. برای تهیه تصاویر خوب، تکنسین، دستگاه، یک دوربین بزرگ را نزدیک بدن شما قرار میدهد. او از شما می خواهد که در حین تصویربرداری بی حرکت بمانید. سپس دوربین و تخت در صورت نیاز به تصاویر بیشتر مجدداً تنظیم می شوند. در حین گرفتن تصاویر وقفه کمی ایجاد می شود. (تصاویر اضافه شما را در معرض اشعه بیشتر قرار نمی دهد) تصاویر بر روی یک مانیتور قابل مشاهده هستند.

پیش از ترک محل، ممکن است نیاز باشد صبرکنید تا تصاویر بازبینی شوند. در بیشتر موارد بلافاصله پس از انجام اسکن هسته ای می توانید به کارهای روزانه خود ادامه دهید. ماده حاجب بدن شما را طی چندروز ترک می کند. برای تسریع این کار آب فراوانی بنوشید تا در 24 ساعت اول پس از انجام آن ادرار شما زیاد شود. به دستوراتی که پس از انجام اسکن به شما داده می شود کاملاً عمل نمایید.

نکات مهم در رابطه با اسکن هسته ای:

  • همانطور که به شما گفته شده برای این آزمایش آماده شوید.
  • بپرسید که اسکن هسته ای شما چقدر طول می کشد.
  • چیزی برای سرگرم کردن خود در زمانهای معطل شدن در حین اسکن، همراه بیاورید.
  • برای صحبت کردن در مورد آلرژی و وضعیت عمومی خود آماده باشید.

برای کسب بهترین نتیجه ممکن در اولتراسوند شکمی و اسکن هسته ای، با آرامش و بدون حرکت بمانید. این مسئله کمک می کند تا تصاویری که گرفته می شوند کیفیت بهتری داشته باشند.

منبع: کتاب جراحی شکم، کولونوسکوپی، سونوگرافی شکم، اسکن هسته ای، تصویر برداری از دستگاه گوارش


عکسبرداری از دستگاه گوارش

عکسبرداری از دستگاه گوارش در واقع بررسی دقیق این ناحیه از بدن شما است. موفقیت در عکسبرداری از دستگاه گوارش فوقانی به خودتان بستگی دارد. طبق دستور، شب پیش از تصویربرداری چیزی نخورید و نیاشامید. وجود غذا در دستگاه گوارش سبب لغو شدن عکسبرداری از دستگاه گوارش یا تغییر نتایج می شود. اگر دارویی را مرتب مصرف می کنید به پزشک اطلاع دهید. در روز آزمایش سیگار هم نکشید. عکسبرداری از دستگاه گوارش فوقانی در حدود یک ساعت طول می کشد ولی ممکن است زمان بیشتری نیز برای بررسی تصاویر نیاز باشد.

برای ایمنی خود، در صورت وجود موارد زیر، به تکنسین اطلاع دهید:

  • اگر حساسیت خاصی دارید.
  • آخرین وعده ای که غذا خورده اید یا چیزی نوشیده اید.
  • اگر باردار هستید یا احتمال می دهید که باردار باشید.
  • وجود هرگونه سابقه جراحی قبلی.
  • داروهایی که مصرف می کنید.

روش انجام آزمایش

شما باید محلول باریوم بنوشید(ماده ای که تصاویر رادیولوژی را باکیفیت می کند) و یا اینکه لازم باشد شما ماده ای حباب دار را ببلعید تا هوای کافی وارد معده شما شود. آروغ نزنید، حتی اگر بسیار احساس این کار را دارید. برای به دست آوردن تصاویر مطلوب ممکن است نیاز باشد در حالت های مختلف بخوابید یا بایستید. زمان عکسبرداری از دستگاه گوارش باید تنفس خود را برای چندلحظه نگه دارید. پس از عکسبرداری کمی صبرکنید تا از کیفیت مطلوب عکسها اطمینان حاصل شود.

راههای ایمنی و آسایش:

  • هرچه می توانید در حین آزمایش راحت و بدون استرس باشید.
  • به دستورات پزشک حین عکسبرداری توجه کنید.

این کارها باعث سرعت عمل در کار شده و ناراحتی را کاهش می دهد.

شما می توانید بلافاصله بعد از تصویربرداری از دستگاه گوارش به رژیم غذایی طبیعی و فعالیتهای روزمره خود بازگردید ولی آب بیشتری از معمول بنوشید. آب سبب کاهش یبوست پس از آزمایش می شود. مدفوع شما ممکن است برای چند روز سفید یا روشن باشد. پزشک هنگامی که نتایج آماده شد، شما را مطلع می کند.

عکسبرداری از دستگاه گوارش فوقانی

تصاویر، عکسهایی با اشعه ی x  از دستگاه گوارش فوقانی شما هستند(از دهان تا ناحیه شروع روده کوچک شما). عکسبرداری از دستگاه گوارش به پزشک کمک می کند تا وجود هرگونه مشکل مانند زخم، توده یا برخی بیماریها در این ناحیه از بدن شناسایی کند.در عکسبرداری از دستگاه گوارش فوقانی اشعه کمی به شما می خورد ولی فواید انجام این کار بسیار بیشتر از ضررهای آن است.

منبع: کتاب جراحی شکم، کولونوسکوپی، سونوگرافی شکم، اسکن هسته ای، تصویر برداری از دستگاه گوارش


اثرات جانبی داروها بر دستگاه گوارش

[sbu_post_image]

وقتی میزان مصرف داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی به طور منظم، افزایش می یابد، معمولاً در بسیاری از موارد اولین دارویی که در کاهش درد به کار می رود آسپرین است اما همیشه اثر مثبت آسپرین در کاهش درد، زمانی دیده می شود که در مصرف آسپرین افراط نشود و اگر زمانی برسد که آسپرین به کرات و به طور مداوم استفاده شود، به تدریج مشکلات فراوان گوارشی بروز می کند. اما ترکیباتی هم وجود دارند که علاوه بر اثرات کاهش دهنده درد، اثرات جانبی داروها بر دستگاه گوارش را ندارند.

استامینوفن یکی از این درمان ها و داروهاست که علاوه بر کاهش دادن درد، عوارض گوارشی آسپرین را هم ندارد. همان طور که گفته شد از آنجا که داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی می توانند مسکن خوبی برای دردها باشند به راحتی تجویز می شوند، اما متأسفانه این را هم باید در نظر داشت که این داروها توانایی بالقوه ایجاد زخم در دستگاه گوارش و متعاقب آن خونریزی را دارند. به همین دلیل تجویز داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی حتماً باید زیر نظر پزشک صورت گیرد، و پزشک معالج از نظر اثرات جانبی داروها بر دستگاه گوارش ، بیمار خود را کاملاً زیر نظر داشته باشید. در حال حاضر، بنابر مصوبه ی سازمان غذا و داروی آمریکا، داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی به راحتی از طریق مراکز مجاز عرصه ی داروها در اختیار مردم قرار می گیرد.

همان طور که در بالا گفته شد مهم ترین مورد مصرف آسپرین و فایده و سود آن کاهش درد و کم کردن تب است. علاوه بر این، اثرات دیگری هم تا به حال در آسپرین به اثبات رسیده که یکی از مهم ترین این اثرات، پیشگیری از حمله های قلبی، و احتمالاً سکته است. علاوه بر این آسپرین، خاصیت مهارکنندگی تجمع پلاکت ها را دارد. پژوهش ها نشان می دهد که این اثرات آسپرین با مصرف میزان کم روزانه قابل دستیابی است. یکی از اثرات مهم دیگر داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی کاهش روند التهاب است (وابسته به دوز) که این اثر به کاهش درد کمک می کند. اما نکته مهم اینجاست که علت درد طی این مکانیسم از بین می رود و در نهایت درد تسکین می یابد که از آن جمله می توان کاهش التهاب مفاصل در بیماری آرتریت روماتوئید را نام برد.

عوارض گوارشی داروها

همیشه اثرات جانبی داروها بر دستگاه گوارش به طور ناخواسته و نامناسب در کنار اثرات مثبت هر دارویی که مصرف می شود وجود دارد. هیچ دارویی از این اصل کلی جدا نیست. این مهم و ضروری است که همیشه تعادل و هماهنگی بین اثرات درمانی داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی همچون اثرات ضد درد، مهارکنندگی تجمع پلاکت ها و ضدالتهابی و اثرات منفی این داروها بر دستگاه گوارش و معده وجود داشته باشد. این قانون و واقعیت باید به طور کامل برای بیماری که مجبور است به طور منظم و طولانی این داروها را به دلایلی همچون اثرات ضددرد آنها مصرف کند، آموزش داده شود که اثرات جانبی داروها بر دستگاه گوارش شناخته شود. بر همین اساس، آسپرین و سایر داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی به عنوان داروهایی شناسایی شده اند که باعث آسیب رساندن به موکوس و مخاط دستگاه گوارش، بویژه در معده و قسمت های فوقانی روده باریک و در نهایت منجر به پدید آمدن یک زخم یا خونریزی گوارشی می شود. اگرچه ممکن است اثرات جانبی داروها بر دستگاه گوارش در کسی هم که مصرف کننده ی دائمی این داروها نیست، به وجود بیاید، معمولاً کسانی در معرض بیشترین خطر هستند که یا مصرف کننده دائمی این داروها باشند یا دوزهای بالا این گروه دارویی را مصرف کنند.
گرفتن شرح حال شخصی از بیمار بسیار مهم است. بر اساس بررسی های انجام شده، تخمین اثرات جانبی داروها بر دستگاه گوارش بیمار اعم از سود و یا ضرر ناشی از هر دارو، بستگی به گرفتن یک شرح حال دقیق و کامل از بیمار دارد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان خونریزی دستگاه گوارش ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه اثرات جانبی داروها بر دستگاه گوارش مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سوزش سردل و خونریزی گوارشی


سونوگرافی شکم

سونوگرافی شکم همان تصویر برداری به وسیله ی امواج صوتی از احشاء شکم است.

اقدامات قبل از سونوگرافی شکم

برای انجام موفقیت آمیز سونوگرافی شکم از دستورالعمل پیروی کنید. شب پیش از آزمایش، از نیمه شب به بعد چیزی نخورید. این دستور حتی شامل آب، قهوه و سایر مایعات نیز هست. اگر چیزی بخورید یا بیاشامید آزمایش شما لغو می شود. مدت این آزمایش حدوداً 45 دقیقه است ولی وقت بیشتری هم برای آن در نظر بگیرید. شب قبل از سونوگرافی شکم پس از نیمه شب و در صبح روز چیزی نخورید و نیاشامید.

برای کسب نتیجه مطلوب به پرسشهای سونوگرافیست که معمولاً درباره مسایل زیر است پاسخ دهید:

  • وضعیت عمومی سلامت شما.
  • هر نوع سابقه جراحی قبلی در شکم.
  • دلیل انجام این آزمایش.
  • هر نوع سابقه سونوگرافی قبلی شکم.
  • داروهای مصرفیتان.

این پرسشها به سونوگرافیست کمک می کند تا دنبال مسایل مرتبط با بیماریتان در سونوگرافی شکم بگردد.

روش انجام سونوگرافی

به پشت بر روی یک تخت دراز کشیده و شکمتان را عریان می کنید. ژل غیر روغنی بر روی پوست شکمتان ریخته شده و متخصص سونوگرافی شکم در حالی که یک وسیله انتقال دهنده (پروب) در دست دارد کنار تخت شما می نشیند. ممکن است تصویر اعضاء بدنتان را بر روی صفحه نمایش ببینید . کاملاً طبق دستورات عمل کنید. این دستورات ممکن است، تنفس عمیق، نگه داشتن نفس عمیق، نگه داشتن نفس، و یا خوابیدن به پهلو باشد. سونوگرافیست می تواند پرسشهای شما را پاسخ بدهد ولی فقط پزشکتان می تواند نتایج سونوگرافی شکم را تفسیر کند.

توجه:

ژل به نظر خیس می رسد، ولی نگران نباشید به پوست و لباسهایتان هیچ آسیبی نمی زند. ممکن است احساس فشار کنید ،اگر احساس درد کردید به سونوگرافیست بگویید.

پیش از ترک محل، ممکن است نیاز باشد صبرکنید تا تصاویر بازبینی شوند. در اکثر موارد درست پس از اتمام سونوگرافی شکم شما می توانید بخورید و بیاشامید و به زندگی روزمره خود ادامه دهید. پزشک شما، وقتی نتایج حاضر شد، شما را مطلع می سازد.

منبع: جراحی شکم، کولونوسکوپی، سونوگرافی شکم، اسکن هسته ای، تصویر برداری از دستگاه گوارش


داروهای موثر بر دستگاه گوارش

[sbu_post_image]

پاره ای از عوامل موثر بر عوارض گوارشی داروها مهم است که در ادامه با آنها آشنا می شویم:

  • سن: به عنوان یک عامل مؤثر در بسیاری از مطالعات معرفی شده است. بیمارانی که مدت زمان بیشتری است که تحت درمان با این داروها هستند، سن زیادی دارند و مجبورند برای کاهش دردشان از این داروها استفاده کنند یا کسانی که دوز زیادی از این داروها را مصرف می کنند بیشتر در معرض خطر هستند.
  • سابقه زخم های گوارشی قبلی: وجود سابقه ی زخم های گوارشی قبلی در شرح حال بیمار یا زخمی را در بیمار به جای گذاشته به عنوان یکی از عوامل خطرزای ایجاد عوارض گوارشی داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی است.
  • الکل: مصرف الکل به تنهایی می تواند سبب ایجاد زخم های گوارشی و آسیب دیدگی دستگاه گوارش (لوله گوارش) شود. بسیاری از موارد وجود دارد که نشان می دهد در بیمارانی که در کنار مصرف آسپرین و داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی، الکل نیز مصرف می کنند ریسک ابتلا به ضایعات مخاطی گوارشی و سایر عوارض داروها بر دستگاه گوارش همچون خونریزی و زخم گوارشی بسیار بیشتر است. بسیاری از پژوهش ها نشان می دهد که سمیت کبدی ناشی از مصرف زیاد و مزمن الکل بسیار بیشتر از سمیت ناشی از مصرف بیش از حد استامینوفن است. افرادی که مقادیر زیاد الکل مصرف کرده اند باید از مصرف بیش از حد استامینوفن پرهیز کنند.

کلیه کسانی که داروهای تسکین دهنده و ضددردی را که با عناوین قابل فروش بدون نسخه پزشک عرضه می شوند مصرف می کنند باید از نظر مصرف الکل بسیار محتاط باشند. این توصیه شامل اکثر داروهای ضددرد قابل فروش بدون نسخه پزشک می شد اما همه این داروها را شامل نمی شد. افرادی که جزء مصرف کنندگان طولانی الکل هستند اگر بخواهند از این داروها برای کاهش دردشان بهره ببرند باید حتماً با پزشکشان در مورد عوارض آنها بر دستگاه گوارش مشورت کنند. مشاهده شده است در بیمارانی که علاوه بر مصرف داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی، داروهای تجویزی کورتیکواستروئید همچون پردنیزون با دوز بیشتر از 10 میلی گرم را مصرف می کنند، ریسک خونریزی از دستگاه گوارش 7 برابر شده است.

داروهای ضدانعقاد همچون دیگر موارد، بیمارانی که در هنگام مصرف داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی از داروهای تجویز شده ضدانعقادی استفاده می کنند (به عنوان مثال کومادین)، ریسک خونریزی گوارشی را 12 بار افزایش می دهند.

عوارض داروهای NSAID بر دستگاه گوارش بیشتر در رابطه با مصرف بیش از حد و مقادیر فراوان داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی است که معمولاً یا به دلیل دوز بالای است یا به دلیل کوتاه بودن فاصله بین دوزهایی که شما به عنوان مثال چند بار در روز و یا چند بار در هفته مصرف می کنید. نکته مهمی که باید به آن توجه شود این است که شما باید حتماً در طول دوره درمان خود برخی اصول را به طور کامل مورد توجه قرار دهید. مصرف داروهایی که تجویز می شوند باید طبق دستور پزشک و یا طبق توصیه هایی که در توضیحات دارو است صورت گیرد و هرگز نباید بیشتر از موارد توصیه شده مصرف شوند. بسیاری از زخم هایی که به دلیل مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی به وجود می آیند، با قطع مصرف بهبود می یابند. اگر دارو را بنا به هر دلیل نمی توان قطع کرد، می توان دوز مصرفی را کاهش داد. پس اگر پزشکتان تشخیص می دهد که باید مصرف دارو ادامه یابد، همچنان امکان دارد که عوارض آنها بر دستگاه گوارش بهبود یابند.

خونریزی های گوارشی بدون علامت

خونریزی گوارشی یک عارضه مهم بالقوه جدی است. در پاره ای از موارد وقتی به وجود می آید، هیچ گونه علامتی ندارد. زخم ها به دنبال آسیبی که به مخاط لوله گوارش می زنند باعث خونریزی می شوند و این خونریزی به دنبال مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID9) ممکن است بیشتر شود. در پاره ای از افراد، آسیب گوارشی به دنبال مصرف متوسط و کوتاه مدت روی می دهد. این در حالی است که در افرادی که دوزهای زیاد و مقادیر بیشتری از این داروها را به طور مرتب مصرف می کنند عوارض گوارشی بیشتر می شود. داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی، و آسپرین دارای تأثیرات مثبتی بر سلامتی هستند. اما مانند بسیاری از داروهای دیگر، در مصرف آنها باید احتیاط کرد. به عنوان مثال همراه این داروها نباید الکل مصرف کرد چرا که مصرف هم زمان این دو با هم ریسک خونریزی گوارشی را افزایش می دهد.

بیماران بدون علامت- بیمارانی که دارای زخم و یا درجاتی از خونریزی دستگاه گوارش هستند اما علامت بالینی واضحی ندارند:

هر شخص ممکن است یک ضایعه و آسیب در لوله گوارش و مخاط روده خود داشته باشد اما به آن ضایعه آگاه نباشد. بسیاری از موارد خونریزی وسیع از دستگاه گوارش بدون هیچ گونه علامت بالینی صورت می گیرد. یکی از موارد مهم که باید بدان توجه ویژه شود، بیماران مبتلا به بیماری های آرتریت روماتوئید است. میلیون ها نفر از چنین بیمارانی به طور منظم داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی مصرف می کنند. بیش از 60 درصد از این افراد دچار عوارض داورها بر دستگاه گوارش می شوند و بیش از 10 درصد از آنها دچار علایم وخیم و شدید گوارش می شوند که نیاز به اقدامات شدید درمانی پیدا می کنند.

درمان خونریزی گوارشی ناشی از داروها

اقدامات درمانی در کسانی که به دنبال مصرف داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی دچار عوارض داروهای گوارشی همچون خونریزی گوارشی یا آسیب مخاط دستگاه گوارش شده اند:

درمان های رایج در مورد این زخم ها (گروه های توصیه شده از داروهای درمان زخم گوارشی که با نام H2 بلوکرها و مهارکننده های پمپ پروتون از آنها نام می برند) که در حال حاضر به کار می روند، تأثیرات بسیار مؤثر و مفیدی در درمان و پیشگیری از خونریزی ناشی از این زخم ها داشته اند. این درمان ها به ویژه زمانی بیشترین تأثیر را دارند که مصرف داروهای NSAID هم زمان قطع شود و یا کاهش یابد. به هر حال بسیاری از بیماران پس از مصرف بهبودی قابل توجهی حاصل می کنند، حتی اگر مصرف NSAID را ادامه دهند.

داروی دیگری که به طور بسیار مؤثر در کسانی که مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی را ادامه می دهند، سبب پیشگیری از بروز زخم های معده و دوازدهه می شود و همچنین ریسک وقوع خونریزی در این افراد را کاهش می دهد، داروی میزوپروستول است. همچون بسیاری از موارد، بیمارانی که اقدام به مصرف هر دارویی که توسط پزشک و یا از طریق اقلام دارویی بدون نسخه تهیه می شود، می کنند باید کاملاً از نظر عوارض گوارشی داروها، تداخلات بالقوه با سایر موارد توسط پزشک مورد ارزیابی قرار گیرند و در صورت نیاز، این داروها در دوران بارداری و حاملگی محدود شوند و مصرف نشوند.

در صورتی که شما به طور مرتب داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی را که بدون نسخه ی پزشک می توانید تهیه کنید مصرف می کنید باید حتماً با پزشکتان در رابطه با عوارض آنها روی سیستم گوارش و توانایی بالقوه این داروها در ایجاد زخم مشورت کنید. بسیاری از بیماران زمانی به پزشک مراجعه می کنند و به فکر درمان های اولیه و مقدماتی می افتند که مشکلات گوارشی در آنها پدید آمده است. بسیاری از این بیماری ها که شامل هلیکوباکترپیلوری است به راحتی در مراحل اولیه قابل درمان هستند. در بسیاری از موارد که مشکلی جدی و عود کننده وجود دارد شما نیاز دارید با یک متخصص گوارش و یا پزشکی که در زمینه ی بیماری ها و عوارض گوارشی داروها طبابت کرده حتماً مشورت کنید.

بیمارانی که نیاز دارند به صورت منظم داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی را مصرف کنند، باید به طور مرتب با پزشک خود مشورت کنند تا توصیه های لازم در مورد عوارض گوارشی داروها به آنها گوشزد شود. بسیاری از عوامل موثر بر عوارض گوارشی داروها امکان دارد بدون هرگونه علامتی باشند، از این رو حتماً باید پزشک شما را از این لحاظ زیر نظر داشته باشد. اگر مشکلی پیش آمد و خیلی زود تشخیص داده شود، راه های زیادی وجود دارد تا اثرات سوء مصرف این داروها را به حداقل برسانیم. مصرف پاره ای از داروهای دیگر و عمل به توصیه های پزشک سبب می شود اثرات سوء مصرف داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی کاهش یابد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان خونریزی گوارشی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه خونریزی گوارشی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سوزش سردل و خونریزی گوارشی


زخم دستگاه گوارشی

[sbu_post_image]

حدود 20 میلیون آمریکایی در طول زندگی خود به دلیل داشتن زخم دستگاه گوارشی مشکلات زیادی را تحمل کرده اند. دوازدهه(قسمت ابتدایی روده کوچک) معمولاً در سنین 30 تا 50 سال و در مردان، 2 برابر خانمها بروز می کنند. این درحالی است که زخم دستگاه گوارشی معده بیشتر در خانمها و آن هم در سنین بالاتر از 60 سال بروز می کند.

بسیاری از خونریزی های گوارشی در نتیجه وجود یک زخم پدید می آیند. هر زخم در اصل بخشی از مخاط معده و یا دوازدهه است که به وسیله اسید معده و یا ترکیبات هضم شده دچار تخریب شده و آسیب دیده است. بسیاری از زخمها شاید ابعاد بسیارکوچکی داشته باشند، اما درد بسیار شدید و طاقت فرسایی دارند.

علایم

شایع ترین علامت زخم دستگاه گوارشی درد سوزشی و یا فشاردهنده ای است که در ناحیه شکم، بین ناف و قسمت فوقانی استخوان سینه حس می شود. درد ناشی از این مشکلات گوارشی معمولاً بین وعده های غذایی ظاهر می شود و در بعضی موارد به اندازه ای شدید است که فرد را از خواب بیدار می کند. درد معمولاً برای چنددقیقه و یا ساعتها طول می کشد و اغلب موارد با خوردن غذا، آنتی اسید و مهارکننده های ترشح اسید تخفیف می یابد. علایم کمتر شایع زخم دستگاه گوارشی شامل تهوع، استفراغ، کاهش اشتها و کاهش وزن و در نهایت خونریزی دستگاه گوارش است.

علل

در گذشته به اشتباه تصور می شد زخمها در نتیجه فشار و به وجود می آید. اما امروزه پزشکان براین باورند که دو عامل اصلی در پدید آمدن زخم های گوارشی دخیل هستند. بسیاری از زخم های دستگاه گوارشی معده و دوازدهه به وسیله عاملی بیماریزا به نام باکتری هلیکوباکترپیلوری به وجود آمده اند. دسته دیگر زخم دستگاه گوارشی، زخمهایی هستند که به دلیل مصرف داروهای گروه NSAID مانند آسپیرین، ایبوپروفن، ناپروکسن سدیم و کتوپروفن به وجود می آیند.

بیشترین درصد زخم دستگاه گوارشی در نتیجه ی حضور هلیکوباکترپیلوری پدید می آیند. اما نکته مهم اینجاست که در معده بسیاری از افراد که زخم معده نیز وجود ندارد، هلیکوباکترپیلوری وجود دارد. پس این خود سبب شد بسیاری از پزشکان براین باور باشند که علاوه بر هلیکوباکترپیلوری، عوامل دیگری نیز همچون ارث و استعداد خانوادگی باید وجود داشته باشد تا زخم معده پدید آید. یکی از پیشرفت های مهم در زمینه درمان عفونت هلیکوباکترپیلوری استفاده از آنتی بیوتیک هاست. پژوهش ها نشانگر آن است که درمان با آنتی بیوتیک ها می تواند حدود 80 تا 90 درصد زخم ها را درمان کند. یکی از درمان های اولیه و اقدامات ابتدایی در درمان زخم دستگاه گوارشی استفاده از مهارکننده های ترشح اسید در معده است.

دومین عامل عمده در شکل گیری و بروز این عارضه مصرف مداوم داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) است. در حال حاضر NSAIDs ها به راحتی در دسترس عموم قرار می گیرند. اگر شما جزءِ کسانی هستید که از این دسته داروها برای درمان زخم دستگاه گوارشی استفاده می کنید باید حتماً در مورد توانایی های این داروها در ایجاد زخم و سایر عوارض جانبی این داروها با پزشکتان مشاوره کنید. اثرات منفی درمان با این داروها (NSAID) با استفاده از روش های جایگزین ، قابل کاهش است. پزشک شاید به شما توصیه کند تا داروهای خود را تغییر دهید و از سایر داروها برای کاهش دردتان بهره ببرید.

عوارض

  • خونریزی: خونریزی داخلی که در معده و دوازدهه روی می دهد.
  • پارگی زخم: هنگامی که به خوبی درمان نشوند، به مرور زمان مواد و ترکیبات هضمی و اسید معده می تواند زخم را وسیع تر کرده و در این موقع است که سوراخی در جدار عضو درگیر پدید می آید. این عارضه یکی از عوارض جدی زخم دستگاه گوارشی است و بیمار، باید به سرعت در بیمارستان بستری شود.
  • انسداد: امکان دارد تورم و اثری که در نتیجه یک زخم پدید می آید، سبب بسته شدن دهانه خروجی معده شود. در این زمان راه خروجی غذا بسته می شود و شخص دچار حالت تهوع و استفراغ و در نتیجه کاهش شدید وزن می شود.

تشخیص

معمولی ترین روش ها برای تشخیص زخم دستگاه گوارشی روش آندوسکوپی یا EGD و یا استفاده از اشعه xاست که به کم آن، قسمت فوقانی دستگاه گوارش بررسی می شود.

  • آندوسکوپی: اساس این روش در تشخیص زخم دستگاه گوارشی، استفاده از یک لوله قابل انعطاف ظریف و کوچک است که از راه دهان وارد مری می شود و سپس تا معده و دوازدهه به پیش می رود و کلیه آسیب های این منطقه را بررسی میکند و از کلیه مناطق درگیر و یا غیر درگیر توانایی نمونه برداری دارد. برای انجام این آزمایش برای تشخیص باید از قبل بیمار را کاملاً آرام کرد که این عمل با داروهای آرام بخش صورت می گیرد.
  • بررسی قسمت فوقانی لوله گوارش با اشعه x : طی این روش، بیمار یک ماده نشاندار همچون باریم را می بلعد و سپس به بدنش اشعه x تابانده می شود و طی این روش، آناتومی عضو مبتلا به طور دقیق بررسی می شود.
  • تست های مورد نیاز برای تشخیص هلیکوباکترپیلوری: چندین آزمایش و تست وجود دارد که می توان با کمک آنها حضور هلیکوباکترپیلوری را تشخیص داد. گرفتن یک نمونه خون از بیمار به راحتی میتواند حضور پادتن های ضد هلیکو باکترپیلوری را مشخص کند. نمونه برداری هم میتواند به وضوح، حضور عامل بیماری زا را نشان دهد.

درمان زخم های گوارشی

در گذشته براین باور بودند که رژیم غذایی، تأثیری بر درمان زخم دستگاه گوارشی ندارد، اما امروزه پزشکان توصیه میکنند که بیماران باید از مصرف بعضی غذاها جداً خودداری کنند. بیمارانی که سیگار می کشند باید هرچه سریع تر سیگار خود را قطع کنند. سیگار سبب می شود روند بهبود زخمها متوقف شود و زخم های گوارشی مدام عود کنند.
معمولاً بیمارانی که به این بیماری مبتلا هستند داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (ایبوپروفن، ناپروکسن، ایندومتاسین و…) مصرف نمیکنند مگر اینکه پزشک معالجشان توصیه کند. بسیاری از درمان ها در بهبود زخم دستگاه گوارشی براین اصل بنا شده اند که ترشح اسید در معده را کم کنند. درمان آنتی بیوتیکی بر ضد هلیکوباکترپیلوری می تواند روند ترمیم را سرعت بخشد و از عود زخم ها جلوگیری کند. در صورتی که زخم ها درمان نشوند، ممکن است عوارض زخم ها یعنی خونریزی، سوراخ شدن دیواره معده و انسداد رخ دهد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان خونریزی گوارشی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه زخم های گوارشی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سوزش سردل و خونریزی گوارشی