نوشته‌ها

سونوگرافی شکم

سونوگرافی شکم همان تصویر برداری به وسیله ی امواج صوتی از احشاء شکم است.

اقدامات قبل از سونوگرافی شکم

برای انجام موفقیت آمیز سونوگرافی شکم از دستورالعمل پیروی کنید. شب پیش از آزمایش، از نیمه شب به بعد چیزی نخورید. این دستور حتی شامل آب، قهوه و سایر مایعات نیز هست. اگر چیزی بخورید یا بیاشامید آزمایش شما لغو می شود. مدت این آزمایش حدوداً 45 دقیقه است ولی وقت بیشتری هم برای آن در نظر بگیرید. شب قبل از سونوگرافی شکم پس از نیمه شب و در صبح روز چیزی نخورید و نیاشامید.

برای کسب نتیجه مطلوب به پرسشهای سونوگرافیست که معمولاً درباره مسایل زیر است پاسخ دهید:

  • وضعیت عمومی سلامت شما.
  • هر نوع سابقه جراحی قبلی در شکم.
  • دلیل انجام این آزمایش.
  • هر نوع سابقه سونوگرافی قبلی شکم.
  • داروهای مصرفیتان.

این پرسشها به سونوگرافیست کمک می کند تا دنبال مسایل مرتبط با بیماریتان در سونوگرافی شکم بگردد.

روش انجام سونوگرافی

به پشت بر روی یک تخت دراز کشیده و شکمتان را عریان می کنید. ژل غیر روغنی بر روی پوست شکمتان ریخته شده و متخصص سونوگرافی شکم در حالی که یک وسیله انتقال دهنده (پروب) در دست دارد کنار تخت شما می نشیند. ممکن است تصویر اعضاء بدنتان را بر روی صفحه نمایش ببینید . کاملاً طبق دستورات عمل کنید. این دستورات ممکن است، تنفس عمیق، نگه داشتن نفس عمیق، نگه داشتن نفس، و یا خوابیدن به پهلو باشد. سونوگرافیست می تواند پرسشهای شما را پاسخ بدهد ولی فقط پزشکتان می تواند نتایج سونوگرافی شکم را تفسیر کند.

توجه:

ژل به نظر خیس می رسد، ولی نگران نباشید به پوست و لباسهایتان هیچ آسیبی نمی زند. ممکن است احساس فشار کنید ،اگر احساس درد کردید به سونوگرافیست بگویید.

پیش از ترک محل، ممکن است نیاز باشد صبرکنید تا تصاویر بازبینی شوند. در اکثر موارد درست پس از اتمام سونوگرافی شکم شما می توانید بخورید و بیاشامید و به زندگی روزمره خود ادامه دهید. پزشک شما، وقتی نتایج حاضر شد، شما را مطلع می سازد.

منبع: جراحی شکم، کولونوسکوپی، سونوگرافی شکم، اسکن هسته ای، تصویر برداری از دستگاه گوارش


دل پیچه

[sbu_post_image]

دردی است که به علت ناراحتی روده است. البته دل پیچه بدون بیرون روی (اسهال) سببش گاهی رطوبتهایی است که بعلت کمی حرارت دفع نمی گردد و بادها و قرحه هایی از آن به وجود می آید. این عارضه گاه از خوردن غذاهای تند و گاه از صفرا به وجود می آید.

دل پیچه اصطلاحی است که برای توصیف علائم و نشانه های سوء هاضمه هایی که دلیل آشکاری ندارند، استفاده می شود و ” درد شکمی بدون زخم “، ” اختلال کارکردی هاضمه ” یا ” سوء هاضمه ی بدون زخم ” نیز نامیده می شود. دل پیچه، در بیین این اسامی از همه رایج تر است و می تواند برای مدت زیادی طول بکشد.

علائم و نشانه ها

این درد می تواند باعث علائم و نشانه هایی شود که به زخم های گوارشی شباهت دارد، مانند درد یا ناراحتی در قسمت بالایی شکم که اغلب با نفخ، آروغ و حالت تهوع همراه می شود.

از علائم دل پیچه، عفونت گوارشی و اسهال و استفراغ است. با توجه به اینکه عفونت گوارشی طیف وسیعی از بیماری های مرتبط به دستگاه گوارش را شامل می شود و براساس عامل بیماری که ویروس، باکتری یا انگل باشد، متفاوت است باید از هرگونه درمان خودسرانه پیشگیری و به پزشک مراجعه کرد.

کاهش وزن بخصوص در افراد مسن همیشه باید مورد توجه قرار بگیرد. به عنوان مثال اگر یک فرد ۶۰ ساله دچار دل پیچه و دردهای گاه به گاه در شکم است و روز به روز لاغرتر می شود، حتما باید به فکر بدخیمی روده بزرگ باشیم و بررسی های تشخیصی از جمله کولونوسکوپی را برایش در نظر بگیریم.

علل

دل پیچه در برخی افراد بسیار زیاد پیش می آید و همراه با نفخ و دفع گاز فراوان است. در این صورت، فرد مبتلا به بیماری است که به نام روده تحریک پذیر شناخته می شود. روده تحریک پذیر یا کولیت عصبی اگر چه بدخیم نیست، ولی بسیار آزاردهنده است و درمان آن در کنار دارو، پرهیز از خوردن داروهای محرک است.

در سنین بالا باید با احتیاط بیشتری علت دل پیچه بررسی شود. یک مرد یا زن ۶۰ ساله که سابقه این عارضه ندارد و حالا دردهای شکم سراغشان می آید باید حتما بررسی تخصصی شود بخصوص اگر اجابت مزاج نیز تغییر کرده باشد، یعنی اگر کسی روزی یک بار شکمش کار می کرد، حالا مثلا هر سه روز دفع مزاج دارد این فرد به بررسی های تشخیصی که سردسته آنها کولونوسکوپی است، نیاز دارد.

وجود خون در مدفوع از علائم خطر دیگر در دل پیچه است که بخصوص در سن بالا باید بررسی های تخصصی در نظر گرفته شود. اگرچه بواسیر یا هموروئید شایع ترین علت خونریزی های مدفوعی است، ولی به دلیل شیوع زیاد سرطان روده بزرگ هر گونه خونریزی مدفوعی نیازمند انجام کولونوسکوپی است تا پزشک از سلامت روده بزرگ مطمئن شود.

اگر چه درد شکم، تغییر اجابت مزاج و خونریزی مدفوعی علائم سه گانه سرطان روده بزرگ است، ولی باید به خاطر داشت ممکن است یک بیمار فقط دل پیچه و درد شکم داشته باشد و سایر علائم را نداشته باشد.

عفونت های گوارشی ویروسی در مدت کوتاهی همه‌گیر می‌شود و معمولا بعد از خوردن وعده غذایی بروز می‌کند. در مواردی که عامل عفونت ویروسی باشد از جمله علائم عفونت های گوارشی می‌توان به دل درد، اسهال، تب و تهوع اشاره کرد. علائم این نوع عفونت معمولا طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت از بین می‌رود. در این مواقع معمولا تب خفیفی وجود دارد و نیازی به درمان آنتی‌بیوتیکی نیست و با جایگزین کردن مایعات و مقداری داروهایی که دل پیچه را کاهش می‌دهند بیمار بهبود پیدا می‌کند. نکته مهم این است که عفونت های گوارشی ویروسی خیلی زود به درمان جواب می‌دهد و فرد خیلی سریع بهبود می‌یابد.

درمان دل پیچه

مراقب خورد و خوراک‌تان باشید. بسیاری عفونت های گوارشی در فصل تابستان از طریق غذاها منتقل می‌شوند که لازم است در این زمان غذاها را با درپوش ایمن در یخچال نگهداری کنیم و از گرم و سرد کردن متعدد آنها بپرهیزیم.

فردی که دچار دل پیچه شده است باید تغذیه ساده داشته باشد. از آنجا که در اثر این عارضه فرد آب زیادی از دست می‌دهد حتما باید آب و املاحش را تامین کند تا به هیچ‌ عنوان آب و املاح بدن کاهش پیدا نکند. به همین دلیل برای درمان این عارضه مصرف آب یا محلول‌های اُ آر اس(O.R.S) یا دوغ و چای کمرنگ توصیه می‌شود. در مورد غذاها هم بهتر است غذای ساده مصرف شود. بهتر است غذاهایی که در آنها سس، ادویه و فلفل است استفاده نشود تا طول دل پیچه کوتاه و کنترل شود. افراد مبتلا به اسهال و استفراغ باید از مصرف غذاهای سنگین از جمله چربی، گوشت و… نیز تا ۴۸ ساعت پرهیز کنند.

بیمار مبتلا به این عارضه باید تا چند روز از کته ماست با دوغ بدون گاز خانگی و از روز چهارم یا پنجم از سوپ آبکی بدون حبوبات به عنوان غذا استفاده کند. یادتان باشد غذاهای جامد و سفت به هر شکلی می‌تواند دل پیچه را از نو آغاز کند.
در اکثریت مواردی که عامل ویروسی یا میکروبی وجود دارد، احتمال انتقال هم ممکن است. بهترین راه جلوگیری از اینکه فردی که اسهال خونی دارد یا علائم عفونت دستگاه گوارشی دارد این بیماری را به دیگران منتقل نکند، رعایت بهداشت فردی هم از طرف بیمار و هم از طرف خانواده است. تمامی عفونت‌های گوارشی از طریق دهانی- مدفوعی قابل سرایت هستند. به این معنا که اگر شما یک بیمار مبتلا به دل پیچه هستید کافی است با دستان آلوده خود کمی میوه برای اعضای خانواده پوست بکنید یا به آنها در پخت غذا کمک کنید تا آنها را در کوتاه‌ترین زمان در بیماری خود شریک کنید.

اگر به اسهال مسافران مبتلا شدید، برای جایگزینی آب، املاح و مواد معدنی از دست رفته تا حد امکان از مایعات سالم استفاده کنید. مصرف آب پرتقال، سیب یا سایر میوه‌ها برای جایگزین کردن پتاسیم از دست رفته بسیار مفید است. به محض اینکه احساس کردید اشتهایتان باز شده، تغذیه را با غذاهای نرم و بدون چربی آغاز کنید تا دستگاه گوارش تان تحریک نشود. گفتنی است موز منبع غنی پتاسیم است و به کاهش دفع اسهال کمک می‌کند.

بیمار باید از مصرف نوشابه، کمپوت، آبمیوه مصنوعی و هر ماده شیرین دیگری که دفع آب را افزایش می‌دهد، خودداری کنند. بدن فردی که دچار دل پیچه، اسهال و استفراغ شده به جز آب، الکترولیت‌ها از جمله سدیم، کلر، پتاسیم و… را نیز از دست می‌دهد که برای جبران آن بهتر است از آبمیوه خانگی مانند آب گوجه فرنگی، آب هویج و… استفاده شود. در عفونت های گوارشی مصرف آبمیوه‌های آماده به هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود چون اسمولاریته بالاتری دارد و این باعث می‌شود اسهال بدتر شود. اگر قرار است فرد از آبمیوه استفاده کند باید از آبمیوه طبیعی استفاده کند که البته آن هم باید با آب رقیق شده و بعد استفاده شود.

برای رفع دل پیچه بیشتر از ۸ لیوان در روز آب بخورید مصرف ۸ لیوان آب در روزهای معمولی الزامی است اما در حال حاضر که گرمای هوا بیش از حد است اگر فرد مدام خارج از منزل بوده و تعریق زیادی داشته باشد، باید برای جلوگیری از دل پیچه بیشتر از ۸ لیوان آب بنوشند. بهترین جایگزین برای رفع تشنگی آب است اما فیبر هم آب مورد نیاز را در خود نگه می‌دارد و با مصرف میوه و سبزی تازه حاوی فیبر در تابستان آب در معده جذب نمی‌شود و در روده بزرگ جذب و به بدن باز می‌گردد بنابراین از طریق مصرف میوه هم می‌توان میزان مایع مورد نیاز بدن را در تابستان تامین کرد.

برای آشنایی با ” دل درد ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: بیتوته. آفتاب. پارسی طب. دکتر سلام. ویستا


تشخیص بیماری های گوارشی

[sbu_post_image]

با دقت به چیزهایی که می خورید و می نوشید توجه کنید. شاید با کمتر غذا خوردن یا حذف غذاهایی که اذیتتان می کنند، حالتان بهتر شده و راحتتر غذا بخورید. برای شما برنامه ای برای غذا خوردنتان ارائه می دهیم تا به ناراحتی ها و بیماری های گوارشی خود را تشخیص دهید.

برای شروع برنامه غذایی تعیین شدت بیماری های گوارشی تک تک خوراکی هایی را که از غذاهای روزانه خود حذف کرده بودید، دوباره بخورید. این بار هر چه می خورید را با دقت بنویسید و علایم و حالاتی راکه پس از خوردن آن ها پیدا می کنید روی کاغذ بیاورید. با این کار می توانید غذاهایی را که بیشتر از بقیه برایتان دردسر درست می کنند بهتر از قبل بشناسید. البته شناختن این غذاها به این معنی نیست که باید به کلی آن ها را کنار بگذارید ولی حالا که اثرات احتمالی هر غذا را می دانید، حداقل می توانید آگاهانه تر تصمیم بگیرید که چه چیزهایی را و چه وقت بخورید. همچنین حالا وقت مناسبی است که با پزشک یا متخصص تغذیه خود صحبت کنید، علایم خود را شرح دهید و برای برطرف کردن هریک از آنها از او کمک بخواهید. در این مرحله بیشتر بیماران خیلی انگیزه پیدا می کنند تا با پزشک متخصص گوارش و تغذیه همکاری کنند و عادات غذایی خود را برای همیشه تغییر دهند تا بتوانند از شر مشکلات و بیماری های گوارشی خود خلاص شوند.

روش های تشخیص بیماری های گوارشی

  • روش تشخیص بیماری های گوارشی ABAB:

در روش اول شما طی دو هفته اول اطلاعاتی جمع میکنید که برای تنظیم برنامه ی چهار هفته ای ما لازم هستند. در هفته سوم از اطلاعاتی که یادداشت کرده اید استفاده می کنید و غذاهایی را که خوردنشان ناراحتتان می کند و باعث بروز بیماری های گوارشی در شما می شود از رژیم غذاهایی روزانه خود حذف می کنید یا مقدار مصرف آن ها را کاهش می دهید، و حالات دستگاه گوارش خود را بعد از انجام این تغییرات هم یادداشت می کنید اگر بهتر شدید، در هفته ی چهارم دوباره آن خوراکی ها را بخورید.

روشی که ما طبق آن پیش می رویم را می توانیم سیستم ABAB بنامیم. در مرحله A (هفته اول) شما فقط غذاهایی که می خورید و علایم بیماری های گوارشی را که پس از خوردن آن ها پیدا می کنید، ثبت می کنید. در مرحله B (هفته سوم) خوراکی هایی را که برایتان مشکل ساز می شوند از برنامه غذایی خود حذف می کنید یا میزان مصرف آنها را کاهش می دهید و بازتغییراتی را که احساس کردید، روی کاغذ می آوردید. اگر همه چیز خوب پیش برود، در هفته چهارم که باز هم نامش را مرحله A می گذاریم، شما دوباره آن غذا یا نوشیدنی مشکل ساز را می خورید و باز علایم خود را در جدول می نویسید. اگر هیچ تغییری ایجاد نشد، معلوم می شود که آن غذا یا نوشیدنی خاص علت مشکل گوارشی شما نیست. از سوی دیگر اگر باز همان علایم بیماری های گوارشی سراغتان آمد، در مرحله ی بعدی که باز هم B نام دارد، دوباره آن خوراکی را حذف می کنید. اگر با حذف آن علایمتان فروکش کرد، آن خوراکی یکی از مقصران بروز ناراحتی های گوارشی شما است. نام این غذا یا نوشیدنی را در فهرست «مجرمان گوارشی» وارد کنید.

اگر شما می خواهید هر بار اثر یک خوردنی یا نوشیدنی خاص را در بیماری های گوارشی آزمایش کنید، می توانید مکرر از سیستم ABAB استفاده کنید. اگر تعداد این مواد غذایی زیاد باشد، ممکن است این مرحله بیش از یک هفته طول بکشد. هیچ اشکالی ندارد و بهتر از این است که با عجله و برای تمام کردن این مرحله طی یک هفته، غذایی را از قلم بیندازید و بدون آنکه بفهمید این خوراکی یا نوشیدنی از همان مجرمان گوارشی است، از آن بگذرید. این سیستم انعطاف پذیر است و بنابراین اگر لازم باشد می توانید با رعایت اصول اولیه، آن را جوری اصلاح کنید که بتواند نیازهای شما را برآورده سازد.

  • روش تشخیص بیماری های گوارشی ABCD:

اگر می خواهید همزمان اثر چند غذا را بر بیماری های گوارشی بررسی کنید، می توانید سیستمی را به کار ببرید که کمی با روش  تشخیص بیماری های گوارشی ABAB فرق دارد و ما آن را ABCD می نامیم.

در این الگو نیز مرحله A همان مرحله پایه است و در مرحله B باید غذاها و نوشیدنیهایی را که بیش از بقیه مشکل سازند حذف کرده و تغییراتی را که در علایم بیماری های گوارشی تان ایجاد می شود در جدول یادداشت کنید. فرق این سیستم با سیستم ABAB در مرحله سوم یا C است. در این مرحله شما گروه دیگری از غذاها و یا نوشیدنی هایی را که فکر می کنید آن ها هم باعث بروز علایم بیماری های گوارشی می شوند مثل گروه لبنیات از غذاها و نوشیدنی های روزمره خود حذف می کنید و باز هم مانند قبل، نتایج را با دقت ثبت می کنید. سپس در مرحله D هر بار یک غذا یا نوشیدنی خاص را دوباره مصرف می کنید و دوباره وضعیت خود را می نویسید. ممکن است این حذف و اضافه کردن ها کمی گیج کننده به نظر بیایند ولی یادداشت های منظم شمار را در تشخیص بیماری های گوارشی کمک خواهند کرد که سررشته کار از دستتان خارج نشود و همچنان بتوانید با نظم و ترتیب و قاعده کارهای لازم را انجام دهید.

برای آشنایی با ” رفع ناراحتی های گوارشی ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده