نوشته‌ها

دل درد

[sbu_post_image]

دل درد از جمله دردهای موجی است؛ یعنی گاهی آنقدر شدید می‌شود که فرد حتی نمی‌تواند نفس بکشد و گاهی درد فروکش می‌کند. فرد مبتلا به دل درد گاه مجبور می‌شود تا ساعت‌ها در دستشویی بماند. بدن ما از برخی نشانه‌ها استفاده می‌کند تا هشدار دهد که خطری در درون ما در حال وقوع است. یکی از این نشانه‌های این عارضه است.
برخی از دلایل دل درد کاملا روشن است؛ مثل وقتی که فرد پرخوری می‌کند یا وقتی که یک کودک نوپا، چیز خطرناکی را می‌بلعد، اما اغلب مواقع علت این درد را نمی‌توان به راحتی تشخیص داد.

دلایل

برخی از دلایل اصلی ایجاد دل درد عبارتند از:

  • یبوست

یکی از مهم‌ترین دلایل شکم درد، یبوست است. یبوست در اثر رژیم‌های غذایی نامناسب که مایعات و فیبر کمی دارند، ایجاد می‌شود.

  • عفونت

وقتی که یک ویروس یا باکتری وارد بدن ما می‌شود، بدن برای خلاصی از آن، شروع به نشان دادن واکنش‌هایی می‌کند و واکنش‌های مربوط به دستگاه گوارش معمولا با اسهال و استفراغ همراه است. عفونت باکتریایی موجب مسمومیت غذایی می‌شود. برخی از دل درد ها در اثر ورود باکتری به بدن ایجاد می‌شوند؛ مثل گلو درد، سینه پهلو، عفونت دستگاه ادراری و عفونت دستگاه تناسلی.
ویروس‌ها نوع دیگری از عفونت‌ها هستند که باعث آنفلوآنزای شکم می‌شوند. هم باکتری‌ها و هم ویروس‌ها به راحتی از یک فرد به فرد دیگر انتقال می‌یابند. اما خبر خوب اینکه در اغلب موارد اگر دست‌ها را به خوبی بشویید و از وسایل شخصی دیگران استفاده نکنید، می‌توانید با آن مقابله کنید.

  • سوزش و التهاب دل

وقتی یکی از ارگان‌های داخلی بدن دچار زخم یا ورم می‌شود، ایجاد دل درد می‌کند. دردهای ناشی از آپاندیس، زخم معده، سندرم روده حساس و بیماری التهاب روده منجر به درد های شدید می‌شوند که باید مداوا گردند.

واکنش بدن نسبت به برخی غذاها

بدن برخی افراد قادر به هضم بعضی غذاها نیست؛ مثلا برخی افراد نمی‌توانند لاکتوز موجود در شیر را هضم کنند و به همین دلیل باید از خوردن آن و تمامی فرآورده‌های حاوی لاکتوز پرهیز کنند. اگر شما نیز جزء افرادی هستید که به برخی از غذاها واکنش نشان می‌دهید و دچار دل درد می‌شوید، بهتر است با مشورت پزشک آن را از برنامه غذایی خود حذف کرده و جایگزین مناسبی برایش بیابید.
بعضی از حساسیت‌ها شامل حساسیت به برخی غذاها می‌شود. در این حالت، واکنش دستگاه ایمنی بدن هنگام خوردن آن غذای خاص، به گونه‌ای است که در او ایجاد دل درد می‌کند.
حساسیت به غذا با عدم تحمل غذا کاملا فرق دارد. اگر کسی به غذایی حساسیت دارد، به هیچ‌وجه نباید آن را بخورد؛ زیرا حتی خوردن مقدار بسیار کمی از آن غذا می‌تواند او را تا پای مرگ بکشاند.

  • استرس‌های روحی

وقتی که فرد بیش از حد دچار استرس، نگرانی و افسردگی می‌شود، ناراحتی‌های عاطفی و روحی روی عملکرد دستگاه‌های مختلف بدنش اثر می‌گذارد و موجب ایجاد دردهایی مثل سردرد و دل درد می‌شود. استرس واکنش دفاعی و عادی بدن است، اما باعث بروز مشکلات گوارشی می‌شود و در درازمدت می‌تواند عملکرد معده و روده را مختل سازد. استرس عامل ریفلاکس معده و مری، زخم معده و اثنی‌عشر و سندرم کولون (روده بزرگ) می‌باشد. تغذیه سالم و متنوع یکی از عواملی است که باعث کاهش استرس می‌شود، زیرا به مقدار کافی ویتامین B، C، منیزیم و سایر ویتامین‌ها و مواد معدنی را به بدن می‌رساند. همچنین به میزان کافی بخوابید.

  • دل درد بارداری

بیشتر زنان در دوران بارداری دچار حالت تهوع می‌شوند و این حالت‌ها گاه با دل درد همراه است. اما گاهی دل دردهای شدید زنان باردار می‌تواند در اثر قرار گرفتن جنین در یک جایگاه نامناسب (خارج از رحم) باشد. در این گونه مواقع باید حتما موضوع را با پزشک در میان گذاشت تا اقدامات لازم انجام گیرد.

  • بیماری های روده

برخی از بیماری‌ها روی عملکرد ارگان‌های بدن اثر می‌گذارند و ایجاد درد می‌کنند. بیماری کرون می‌تواند به دیواره روده آسیب برساند و موجب زخم و ورم روده شود. بیماری فتق، باعث انسداد روده و رشد تومور می‌گردد. انقباض ماهیچه‌ها و دل پیچه های شدید روی روده‌ها، تخمدان‌ها و بیضه‌ها اثر می‌گذارد و گاه عملکرد آن‌ها را مختل می‌سازد.

انواع دل درد

دل دردها به 4 نوع تقسیم می‌شوند.

  • برخی از این دردها در ناحیه بالای ناف ایجاد می‌شود و معمولا صبح‌ها اتفاق می‌افتد و ممكن است با غذا خوردن، عود كند. این عارضه مربوط به معده است.
  • گروه دوم در پایین ناف احساس می‌شود و همراه با دفع بدتر می‌شود. این افراد گاهی یبوست و گاهی اسهال دارند و در برخی موارد نیز مبتلا به نفخ می‌شوند. این‌ها روده تحریك پذیر دارند.
  • گروه سوم با سردرد همراه هستند كه به آنها دل دردهای میگرنی نیز می گویند و ممكن است یك بار در ماه اتفاق بیفتد و هر مرتبه چندین ساعت هم طول بكشد.
  • گروه چهارم تیز در اطراف ناف، ایجاد می‌شود. این دل دردها علائم خطر را ندارند و به جایی تیر نمی‌كشند و معمولا در معاینه هم علامتی به نفع بیماری مشاهده نمی‌شود. به این دردها، ‌فانكشنال با علت نامشخص می‌گویند.

شایعترین دل دردهایی كه با اسهال و استفراغ همراه هستند و منشاء ویروسی دارند، از گروه دوم (دردهای مزمن) بوده و احتیاجی به جراحی ندارند. ممكن است بیمار علائم تنفسی ویروسی نظیر سرفه، آبریزش و تب داشته باشد. درد مزمن، دردی است كه بیش از 2 ماه به طول انجامیده است. این درد می‌تواند با علت و یا بی علت بروز یافته باشد.این عارضه معمولا با بروز اختلال در یك عضو شكم همراه است، هنوز عاملی برای درد بدون منشا، شناخته نشده است.

دل درد شدید طولانی مدت را جدی بگیرید. درد شکم کوتاه مدت معمولا مساله وخیمی نیست، اما درد مداوم یا شدید موضوع دیگری است که می‌تواند بیانگر مشکل جدی باشد.

افرادی که به علائم زیر دچار هستند، باید به پزشک مراجعه کنند:

  • درد شدید و مداوم یا عودکننده
  • دل دردی که برای چند ساعت یا چند روز طول بکشد.
  • دردی که شما را از خواب بیدار کند.
  • دردی که توانایی شما را برای انجام کار یا فعالیت‌های روزمره مختل کند.
  • از دست دادن وزن یا اشتها

درمان

دل دردها یا نیاز به مداخله طبی دارویی و یا نیاز به جراحی دارند.آنهای محتاج به جراحی، معمولا سیر پیش رونده دارند. به این معنا كه درد از لحظه آغاز به مرور افزایش می یابد. همچنین ممكن است درد دل با استفراغ یا استفراغ خونی، اتصاع شكم، عدم دفع گاز و مدفوع همراه باشد و بیمار با لمس شكم احساس درد كند. منشا بروز این درد ها می‌تواند انسداد روده، فتق، آپاندیسیت، پیچش روده یا پیچش بیضه باشد. این موارد طی معاینات و مشاوره جراحی مشخص می‌شوند.

  • برای درمان غذاهای سبک بخورید. بدن شما برای کسب انرژی کافی جهت بهبود وضع معده به مواد معدنی نیاز دارد، پس غذاهایی که راحت هضم می‌شوند مصرف کنید . غذاهایی را انتخاب کنید که فاقد ادویه تند, چربی یا قند زیاد باشند. غذاهایی مثل بلغور جو دو سر، آبگوشت، نان برشته و برنج .
  • برای درمان دل درد سرکه‌ سیب بنوشید. برخلاف سرکه‌های دیگر، سرکه سیب با جذب مواد معدنی غیرضروری در معده، برای رفع تهوع مناسب است. 2 قاشق غذاخوری از سرکه سیب را با لیوانی از آب گرم مخلوط کنید. هر چند ساعت از این ترکیب بنوشید تا وقتی که حس تهوع از بین برود.
  • زیاد استراحت کنید. بدن شما در حال جنگ با باکتری‌ها و ویروس‌های موجود در معده‌تان است، پس برای این کار به انرژی نیاز دارد. از ورزش یا تحرک زیاد بپرهیزید .
  • هنگام ابتلا به دل درد اگر لازم بود استفراغ کنید. همان قدر که استفراغ کردن زننده به نظر می‌رسد، همان قدر هم برای تمیز کردن سیستم بدنتان لازم است . استفراغ، راه بدن برای خارج کردن باکتری‌ها و ویروس‌هایی که در معده وجود داشته و سبب بیماری شما شده‌اند می باشد. اگرچه فرایند بالا آوردن می‌تواند بسیار ناراحت کننده باشد، ولیکن اکثر افراد پس از این کار به سرعت حس عالی راحتی از تهوع را تجربه می‌کنند.
  • می توانید دارو مصرف کنید. تعداد زیادی از داروهای مختلف برای درمان تهوع وجود دارد. داروهای ضد تهوع  را با تجویز متخصص دل درد استفاده کنید که دارای “بیسموت ” بوده که بافت درونی معده را پوشش داده و حس بد تهوع را کاهش می‌دهند. دوای ضد اسید معده نیز برای درمان درد معده‌تان موثر است.
  • وعده‌های غذایی کوچک تر بخورید، ولی تعداد آن‌ها را افزایش دهید. خوردن سه وعده غذایی سنگین به مراتب احتمال سوء هاضمه و تهوع را نسبت به 5- 7 وعده‌ی سبک در روز بیشتر می‌کند . اگر چاره‌ای نبود , وعده غذایی سنگین خود را به قسمت‌های کوچک تر تقسیم کنید و از اسنک به عنوان میان وعده استفاده کنید .
  • از خوردن غذاهایی که می‌توانند باعث دل درد شوند خودداری کنید . برای مثال , از غذاهایی که تند یا خیلی چرب هستند پرهیز کنید. کافئین , الکل و نوشابه‌های گازدار می‌توانند معده‌تان را به هم بریزند .
  • اگر مطمئن نیستید که کدام غذا علت دل درد شماست و معده‌تان را اذیت می‌کند , هر دفعه یک غذا را از برنامه غذایی‌تان حذف کنید . مثلاً یک هفته بدون لبنیات بگذرانید و ببینید که دردتان رفع می‌شود یا خیر .
  • یک دفترچه غذا داشته باشید و هر غذایی را که می‌خورید را در آن بنویسید . در دفترچه‌ی غذایی‌تان , روزهایی که در آن‌ها به دل درد دچار شدید را بنویسید . پس از مدتی شما ممکن است بفهمید کدام غذا برایتان مشکل‌ساز است و از آن پرهیز کنید .
  • برای درمان دل درد وزنتان را کنترل کنید . وقتی چربی‌های اضافه اطراف شکم و کمرتان داشته باشید معده‌تان به سمت بالا هل داده شده و اسید معده را به مری بر می‌گرداند .برای وزن کم کردن , یک ورزش معمولی و مداوم انجام داده و غذای سالم بخورید.

 برای آشنایی با ” عوامل موثر بر بیماری های گوارشی ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: سلامت و پزشکی. تبیان. پارسی طب. مجله پارس


معده درد

بعضی از انواع معده درد علامت جدی بیماری خاصی نیست و به سرعت از بین می رود. با این حال بروز این نوع مشکلات گوارشی گاه باعث نگرانی بیماران و اطرافیان می شود. به چند نوع علامت معده درد اشاره شده است که به شما کمک می کند دردهای معمولی معده را از مشکلات جدی آن تشخیص دهید.

صدای پیچ دار در قسمت مرکزی معده که با غذا خوردن بدتر می شود و با رفتن به دستشویی تسکین پیدا می کند. معده درد ممکن است جزو علایم سندروم روده تحریک پذیر باشد در این حالت سیستم گوارش به غذایی که از آن عبور می کند حساسیت پیدا می کند. در اغلب موارد، علت این سندروم مصرف مواد غذایی یا نوشیدنی تحریک کننده است که پزشکان پرهیز از آن را توصیه می کنند اما درصورت وخیم تر شدن وضعیت جسمی بهتر است به پزشک مراجعه کنید. علایمی نظیر وجود خون در مدفوع، کاهش ناگهانی وزن و تغییرات مداوم در اجابت مزاج را جدی بگیرید. زیرا این علایم ممکن است نشانه سرطان روده باشد. ظاهر شدن ناگهانی علایم همراه با تب، استفراغ، دل پیچه و اسهال ممکن است به دلیل مسمومیت غذایی باشد.

در این حالت بهتر است کمی آب بنوشید و دراز بکشید.

علل معده درد

درد قسمت تحتانی معده که با رفتن به دستشویی آرام می شود و اغلب اسهال با خون دیده می شود. معده درد در بیشتر موارد جزو علایم کولیت است. معده درد زمانی رخ می دهد که برجستگی دیواره روده عفونی می شود. در صورت شدت پیدا کردن علایم معده درد یا همراه بودن آن با تب به پزشک مراجعه کنید زیرا احتمال عفونت حاد وجود دارد. در خانم ها نیز اگر احساس معده درد تا ناحیه لگن ادامه یابد و به مدت ۲ هفته طول بکشد و همراه با کاهش وزن باشد، مراجعه به پزشک ضروری است تا از نظر ابتلا به فیبروز، آندومتریوز یا سرطان تخمدان و رحم معاینه شوند.

شما باید باکتری های سالم موجود در دستگاه گوارش خود را که به شما در هضم غذا کمک می کنند افزایش دهید و ماست حاوی برخی از انواع این باکتری های سالم است. ( اما نه همه ی ماست ها بلکه باید تاریخ مصرف آنها چک شود ) ماست دارای باکتری هایی است، که باعث بازگرداندن مجدد واکنش های طبیعی دستگاه گوارش می شود.

اگر مایل به خوردن غذاهای گوشتی هستید بهتر است به سمت خوردن گوشت مرغ و ماهی بروید به جای اینکه سراغ انواع گوشت های کبابی بروید. گوشت قرمز باعث چاقی می شود . بدن شما می تواند مسئولیت رسیدگی به خوردن گوشت های بدون چربی مانند ماهی و مرغ را انجام دهد اما در مقابل گوشت قرمز این گونه نمی باشد. گوشت های بدون چربی و انواع ماهی ها خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را کاهش می دهند چرا که مانند گوشت قرمز چربی بالایی ندارند.

احساس ناراحتی و معده درد و درد در زیر دنده ها، بروز درد ناگهانی و شدید به ویژه پس از خوردن غذاهای چرب و خامه دار، احتمال سنگ در کیسه صفرا وجود دارد. این سنگ های ریز در کیسه صفرا گیر می کند. این معده درد باید فروکش کند اما اگر طول بکشد و همراه با تب باشد باید به پزشک مراجعه کنید. اگر به صورت ناگهانی دچار ناراحتی سنگ کیسه صفرا شده اید، این احتمال وجود دارد که در آینده نیز دچار معده درد شوید. اگر سابقه سنگ کیسه صفرا دارید و یا دچار یرقان و تب بالا شده اید به پزشک مراجعه کنید.

منبع: رادیو ایران. شبکه خبر


درمان معده درد

ممکن است این معده درد را سوء هاضمه بنامید، ولی پزشکان این حالت را ” سوء هاضمه بدون زخم” نام نهاده اند و این بدان معنی است که فرد به نوعی معده درد دچار می شود که گهگاه با دل درد و تهوع همراه است و غالباً به دنبال خوردن غذا اتفاق می افتد که نوعی حساسیت فوق العاده معده می باشد. موز می تواند درمان معده درد و درمان این حساسیت باشد. این مداوای سنتی، سبب درمان معده درد ،به خصوص تسکین سوء هاضمه شد.

چنانچه از دل درد و سوء هاضمه رنج می برید، مصرف روزی یک عدد موز شما را از پزشک بی نیاز می کند. از سوی دیگر،در مصرف قهوه اعم از کافئین دار یا بدون کافئین، نهایت احتیاط را به کار برید، زیرا قهوه ممکن است سوء هاضمه ایجاد کند.

اگر خوردن یک غذای تند معده تان را به درد آورده است، تعجب نکنید. چیز مهمی نیست، احتمالاً دچار دل به هم خوردگی معده شده اید و حداکثر بعد از چند روز حالتان خوب می شود. اما اگر با خوردن غذای معمولی برنج و غلات و مراقبت از معده هنوز هم ناراحتید و معده درد دارید، احتمالاً دچار زخم گوارشی شده اند. این زخم ها که درون لولهٔ گوارشند، به هر شکل و اندازه و در هر جا ممکن است پدیدار شوند. در واقع، دردی که با خوردن غذا کمی آرام بگیرد ممکن است علامت زخم معده یا دوازدهه باشد. برخلاف درد دل به هم خوردگی معده، درد زخم گوارش باز می گردد.

روش درمان درد معده

برای تشخیص علت هر درد شدید و تند شکم در معده نزد پزشک بروید. چون علت معده درد ها معمولاً نیاز به درمان هرچه سریع تر طبی دارند. اما برای رفع درد و ناراحتی معده کارهائی می توانید بکنید.

چای بخورید. اسید تانیک موجود در یک فنجان چای دم کرده ظاهراً به دفع برخی باکتری ها و مواد شیمیائی عامل معده درد کمک می کند، مخصوصاً اگر دل پیچه و اسهال هم داشته باشید. ظرف یک ساعت پس از خوردن چای معده درد باید تسکین یابد.

غذای محرک نخورید. پزشکان مدت ها قبل متوجه شده اند که غذاهای پرادویه ایجاد زخم گوارش نمی کند، ولی درد زخم را شدت می بخشد. بافت زخم بسیار حساس تر است و وقتی غذای تند یا اسیدی خورده شود، معده درد ایجاد می شود. پس، از خوردن غذاهای محرک زخم خودداری کنید.

درمان دارویی معده درد

انواعی از داروها وجود دارند که با تأثیر بر گیرنده های H۲ توان معده را برای تولید یا ترشح اسید مهار می کنند. در ۹۵ تا ۹۸ درصد موارد استفاده از این داروهای قوی زخم التیام یافته است. بیشتر پزشکان معتقدند که این دارو باید جزء اصلی درمان معده درد باشد.

سایمتیدین بخورید. داروهائی مثل سایمتیدین و رانیتیدین تولید اسید معده را که باعث زخم و معده درد می شود متوقف می کنند.

آنتی بیوتیک بخورید. اگر درد مقاوم شکم و اسهال دارید، احتمالاً برای از بین بردن باکتری های جای گرفته در معده باید آنتی بیوتیک بخورید.

ضد اسید بخورید. تمام داروهای ضد اسید ماده ای دارند که زیادی اسید معده را خنثی می کنند. گرچه علت دقیق زخم گوارشی معلوم نیست، ولی راه های درمانی خوبی برای آن دارند.

شیر بخورید. خوردن یک لیوان شیر بدون چربی در حملهٔ درد زخم معده تسکین سریع آن را به دنبال دارد. شیر مانند یک ضداسید عمل می کند و با خنثی کردن اسید درد را هم از بین می برند. اما مواظب باشید: برخی از کسانی که برای درمان معده درد شیر خورده اند، بعد از مدت کوتاهی دچار معده درد شدیدتر گشته اند.

منبع: شبکه خبر. تک بانو


اسهال مسافرتی

برخی افراد حین مسافرت یا پس از آن، دچار اسهال می‌شوند. بیماری اسهال مسافرتی با دردهای شکمی ، تهوع، سردرد، تب خفیف و استفراغ همراه است و کمتر از ۵ درصد بیماران دچار تب بالا، مدفوع خونی و یا هر دو می‌شوند.

اشخاصی که در معرض خطر بیشتری نسبت به اسهال مسافرتی هستند شامل جوانان، افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف شده، دیابتی ها و بیماران مصرف ‌کننده آنتی اسید هستند.

علل اسهال مسافرتی

منبع اولیه اسهال مسافرتی، خوردن غذا یا آب آلوده است. در فصل بهار و تابستان به‌علت افزایش سفر، مصرف غذا در خارج از منزل نیز متداول‌تر است که این امر افراد را بیشتر در معرض بیماری‌های عفونی قرار می‌دهد.

عامل اسهال مسافرتی ، میکروب‌هایی مانند ایکولای (یک نوع باکتری) هستند که علائم آن به شکل تب خفیف، درد شکمی و اسهال غیرخونی بروز می‌کند. اسهال های ویروسی نیز که افراد شش ماهه تا دو ساله را درگیر می‌کنند، در فصل تابستان شیوع پیدا می‌کنند.

مسمومیت های غذایی دو دسته‌اند: گروه اول علائم گوارشی فوقانی مانند دل درد و استفراغ را به همراه دارند و گروه دوم نیز علائمی شبیه اسهال دارند. عامل این مسمومیت‌ها استافیلوکوک ها هستند که به‌دنبال خوردن آب، سبزی، غذا و گوشت آلوده وارد بدن می‌شوند و دوره‌ای ۳ تا ۵ روزه دارند.

عفونت‌های تهاجمی دارای علائم شدیدتری هستند و منجر به تب شدید و لرز و اسهال خونی می‌شوند که باکتری های شیگلا، سالمونلا، ایکولای و بعضا آمیب‌ها ایجادکننده آنها هستند. این نوع از عفونت‌ها بسیار خطرناک هستند و ممکن است به عوارضی نظیر گشادی روده و سوراخ شدن آن منتهی شوند. مصرف آنتی‌بیوتیک و داروهای خوراکی قوی برای مسمومیت‌‌های غذایی توصیه نمی‌شود.

نشانه های اسهال مسافرتی

اسهال مسافرتی می تواند بسیار آبکی باشد یا بد رنگ و همراه با بوی تند و بد و گاهی خونی. معمولا با دل پیچه، دل درد و ازدست دادن اشتها، حالت تهوع و استفراغ است.

نشانه های هشداردهنده اسهال مسافرتی

  • وقتی نتوانستید به مقدار کافی مایعات بنوشید.
  • رنگ ادرار تیره شود.( بعلت کمبود آب)
  • تب
  • اسهال خونی باشد و یا حالت روغنی داشته باشد.
  • اسهالی که در سفر و یا به فاصله کوتاهی پس از سفر ایجاد شود.
  • بعلت مصرف آنتی بیوتیک ایجاد شود.

اسهال مسافرتی که اغلب باکتری، عامل آن می باشد و بندرت ویروس عامل آن است . بین ۲۵ تا ۵۰ درصد افرادی که به مناطق حاره ای ، مسافرت می کنند، به آن مبتلا می شوند.

اسهال مسافرتی می تواند بعلت مصرف دارو، همانند بعضی آنتی بیوتیک ها ایجاد شود. در این مورد، آنتی بیوتیک بافت مخاطی روده را تحت تاثیر قرارداده و آسیب می رساند. عدم هضم مواد غذایی خاصی ، که در ۱۰٪ اروپایی ها دچار کمبود آنزیم لاکتوز هستند که هضم مواد لبنیات یا ساخته شده از شیر ، را انجام می دهد. در صورت عدم این آنزیم، این مواد بخوبی هضم نشده و موجب اسهال حاد مسافرتی می شود.

منبع: دانستنی های پزشکی. بی نیازی ها


علل دل درد

[sbu_post_image]

تمام دردهایی كه در منطقه زیر دنده‌ها تا بالای استخوان پوبیس وجود دارد تحت عنوان دل درد می‌باشد. ( استخوان پوبیس محل اتصال قسمت قدامی استخوان لگن است.)

علل و دلایل دل درد

هر عضوی كه در ناحیه شكم وجود دارد می‌تواند تولید دل درد كند، مثل معده ، روده‌ها، كیسه صفرا، كبد، طحال، آپاندیس ، كلیه‌ها، مثانه، پانكراس ) علاوه بر آن مشكلاتی كه در نخاع، عضلات پشت، عروق خونی بزرگ مثل آئورت و دستگاه تولید مثل تخمدانها وجود دارد نیز می‌تواند درد ناحیه شكم را ایجاد كند. دردهای زمان حاملگی و حاملگی خارج از رحم و گاهی اوقات حمله قلبی می‌تواند موجب دل درد شود.

نفخ، عدم جذب یا سوء جذب یا سوء هاضمه، دردهای هنگام پریود ، التهابات معده و روده شایعترین علتهای دل درد هستند اگر چه انسداد روده یا تومورهای ارگانهای داخل شكم نیز علل دیگر را تشكیل می‌دهد كه جدی‌تر امّا كمتر معمول هستند.

  • دل درد و یبوست

یکی از مهم ترین دلایل شکم درد، یبوست است. یبوست در اثر رژیم های غذایی نامناسب که مایعات و فیبر کمی دارند، ایجاد می شود.

  • دل درد ناشی از عفونت

وقتی که یک ویروس یا باکتری وارد بدن ما می شود، بدن برای خلاصی از آن، شروع به نشان دادن واکنش هایی می کند و واکنش های مربوط به دستگاه گوارش معمولا با اسهال و استفراغ همراه است. عفونت باکتریایی موجب مسمومیت غذایی می شود. برخی از دل دردها در اثر ورود باکتری به بدن ایجاد می شوند؛ مثل گلودرد، سینه پهلو، عفونت دستگاه ادراری و عفونت دستگاه تناسلی. ویروس ها نوع دیگری از عفونت ها هستند که باعث آنفلوآنزای شکم می شوند. هم باکتری ها و هم ویروس ها براحتی از یک فرد به فرد دیگر انتقال می یابند.

  • دل درد ناشی از سوزش و التهاب معده

وقتی یکی از ارگان های داخلی بدن دچار زخم یا ورم می شود، ایجاد دل درد می کند. دردهای ناشی از آپاندیس، زخم معده، سندرم روده حساس و بیماری التهاب روده منجر به دل درد های شدید می شوند که باید مداوا گردند.

  • دل درد ناشی از حساسیت به برخی غذاها

بدن برخی افراد قادر به هضم بعضی غذاها نیست؛ مثلا برخی افراد نمی توانند لاکتوز موجود در شیر را هضم کنند و به همین دلیل باید از خوردن آن و تمامی فرآورده های حاوی لاکتوز پرهیز کنند. اگر شما نیز جزء افرادی هستید که به برخی از غذاها واکنش نشان می دهید و دچار دل درد می شوید، بهتر است با مشورت پزشک آن را از برنامه غذایی خود حذف کرده و جایگزین مناسبی برایش بیابید. بعضی از حساسیت ها شامل حساسیت به برخی غذاها می شود. در این حالت، واکنش دستگاه ایمنی بدن هنگام خوردن آن غذای خاص، به گونه ای است که در او ایجاد درد می کند.

روش درمان دل درد

درمان دل درد به علت آن بستگی دارد و به همین علت دارای طیف وسیعی است از یك مسهل برای درمان یبوست تا جراحی یا رادیوتراپی برای درمان كانسر فرق می‌كند.

دل درد در خیلی موارد زودگذر و بی اهمیت است، اما گاهی ممکن است نشانه ای از بیماری وخیم تری باشد. هر فردی باید نکات زیر را در مورد بیماری های گوارشی وخیمی که ممکن است با دل درد و درد شکم بروز کنند بداند. اگر علائم مداوم گوارشی مانند درد یا ناراحتی در شکم، تهوع، آروغ ، یبوست، اسهال، سوزش سردل یا وجود خون در مدفوع دارید، به دکترتان خبر دهید. از آنجایی که بسیاری از اختلالات گوارشی با آزمایش خون یا تصویربرداری قابل تشخیص نیستند، تشخیص علت دل درد ممکن است مشکل باشد، برای مثال «سندرم روده تحریک پذیر» معمولا با کنار گذاشتن سایر اختلالات، تشخیص داده می شود.

دانستن عادات شما اهمیت دارد، چراکه ممکن است علت علائم شما باشند و تغییردادن آن ها بتواند درمان دل درد باشد. برای مثال درد معده ای که به دنبال مصرف فرآورده های لبنی رخ می دهد، ممکن است بیانگر عدم تحمل به لاکتوز (قند شیر) باشد که با تغییر رژیم غذایی قابل درمان است. همه دل درد ها همانند پانکراس به صورت ناگهانی و حاد بروز نمی کنند. اغلب آنها در طی زمان، خود را نشان می دهند و در برخی افراد به صورت مزمن، آشکار و نهان می شوند. اما درمان کدام دل درد نیاز به فوریت های پزشکی دارد و با آشکار شدن کدامیک باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت بروز آسیب شدید بر اثر تصادف، ضربه یا زخم و همچنین احساس درد شدید در ناحیه سینه و شکم، تماس فوری با مرکز فوریت های پزشکی حیاتی است. (در ایران شماره تلفن ۱۱۵ یا ۱۱۲)

در صورت مشاهده دردهایی شدید در ناحیه شکم به همراه مدفوع خونی، تهوع، زردی پوست و حساسیت در برابر لمس شکم، مراجعه به بیمارستان و معاینه بیمار توسط پزشک ضرورت دارد. در نهایت، در شرایطی که دردهای شکمی معمولی اما دنباله دار و مزمن احساس می کنید، ملاقات مرتب پزشک متخصص جهت کشف علل اصلی درد و پیگیری جهت درمان دل درد، ضروری است. اما علاوه بر مراجعه به پزشک، رعایت مواردی همچون مصرف وعده های غذایی کم حجم، عدم مصرف مُسکن های ضد درد مانند آسپرین، ادویل، ایپوبروفن و داروهای مشابه نیز در درمان دل درد و پیشگیری از بروز دل درد موثر خواهد بود.

منبع: امام رئوف. نیاز روز. سالم زی


درمان دل درد

تقریباً همه حداقل یک بار دل درد را تجربه کرده اند و در پی درمان آن باشند. دردهایی که می توانند به صورت خفیف یا شدید، کوتاه مدت (حاد) یا بلندمدت (مزمن) ظاهر شده و موجب رنجش فرد شوند. ناحیه میانی بدن (بین قفسه سینه و لگن) را بخش شکمی بدن می نامند و کلیه دردهای ایجاد شده در این ناحیۀ با ‘دردهای شکمی’ یا به اصطلاح عامیانه ‘ دل درد ’ شناخته می شوند. دلایل گذرا و ماندگار زیادی می توانند باشند که اغلب به صورت دردهای معده، روده و دردهای کلی در این ناحیه آشکار می شوند.

انواع دل درد

در مجموع دردهای شکمی انواع مختلفی دارند. دردهای التهابی، انسدادی، عروقی، گوارشی، کبدی، کلیوی و دردهای مربوط به زنان و زایمان. هر یک از این دردها دلایل بسیاری دارند که نباید نادیده گرفت. آپاندیسیت، بیماری کرون، دیورتیکولیت، انسداد روده، پیچ خوردگی روده، سندروم روده تحریک پذیر، مسمومیت سرب، لنفادنوپاتی، التهاب پانکراس، بیماری های التهابی لگن، پریتونیت، کم خونی داسی‌شکل، کولیت خونریزی‌دهنده، اورمی، عفونت ادراری، التهاب معده و روده و … برخی از دلایل دل درد هستند.

درمان دردهای شکمی

برخی از دل درد ها و دردهای شکمی‌، ساده‌ و پیش‌ پا افتاده‌اند و به درمان ‌نیاز ندارند و خود به خود بهبود می‌یابند، اما گاهی خطرناک و حتی کشنده هستند و اگر طی چند ساعت به کمک بیمار نشتابیم، جان و سلامت وی در معرض خطر قرار می‌گیرد. دردهای شکمی نوع اول، مثل درد ناشی از اسهال، نفخ، دل پیچه و عادت ماهانه خانم‌ها را تقریبا همه مردم می‌شناسند و حداقل چند بار در طول زندگی آن را تجربه کرده‌اند. دل درد های خطرناک یا جدی، خصوصیاتی دارند که توجه به آنها برای اقدام به موقع و مراجعه به پزشک مهم است.

به عنوان مثال، دقت کنید درمان درد هایی که در قسمت پایین و سمت راست ناحیه شکم بروز می کنند باید جدی گرفته شوند. چنانچه فردی دچار این درد شدید در ناحیه مذکور شود به طوری که قادر به حرکت نبوده و در وضعیت ایستاده، نشسته و خوابیده تاثیری در کاهش درد وی ایجاد نشود، باید هر چه سریعتر برای درمان دل درد خود به پزشک مراجعه کنید. علائم فوق از نشانه های آپاندیسیت هستند و حتی ممکن است عمل جراجی برای بهبود وضعیت بیمار، ضرورت یابد.

عوامل زیادی منجر به ایجاد دردهای شکمی می شوند. ممکن است فشار گازهای گوارشی یا کشیدگی عضلات در این بخش از بدن ایجاد درد کند. همچنین در برخی موارد مانند پانکراسیت، ممکن است انواع دل درد به اشتباه با درد در ناحیه لگن اشتباه گرفته شوند. علاوه بر این، در بعضی مواقع، دردهای ناحیه قفسه سینه نیز ممکن است، به صورت دردهایی در قسمت های بالای ناحیه شکمی احساس گردند.

اگر درد بالای شکم در اثر فعالیت، مثلا ورزش کردن یا بالا رفتن از پله ایجاد ‌شود، به‌خصوص اگر با تهوع و تنگی نفس یا تعریق همراه باشد، ممکن است علامت درد قلبی باشد. متاسفانه مبتلایان به چنین دردهایی خیلی دیر مراجعه می‌کنند و اغلب درد را به مشکلات معده و مشکلات گوارشی نسبت می‌دهند.

در درمان دل درد، اگر زخم معده شما را آزار می‌دهد، غذای محرک نخورید. کمتر قهوه بخورید، زیرا کافئین قهوه زخم را تحریک می‌کند. از مصرف زیاد آسپیرین نیز بپرهیزید. سیگار هم نکشید، زیرا نیکوتین سیگار به پوشش معده آسیب رسانده و زخم آن را تشدید می‌کند.

اگر از بیماری روده تحریک‌پذیر رنج می‌برید و این مساله باعث دل درد شما شده است، فیبر و سبزیجات بیشتری بخورید تا هم از یبوست شما جلوگیری شود و هم دردتان آرام بگیرد. غذاهای پر ادویه و محرک نخورید.

درد های قسمت بالای شکم و قسمت وسط و اطراف ناف، بیشتر مربوط به معده و انتهای مری است و دل درد هایی که در قسمت فوقانی و سمت راست شکم به وجود می‌آید، می‌تواند از کبد و کیسه صفرا ناشی شود. علت این درد ها ممکن است سنگ کیسه صفرا یا عفونت آن باشد که در هر صورت نیاز مبرم به پزشک و استفاده از داروهای لازم دارد. برای درمان دل درد خود، استرس خود را از بین ببرید. اگر شما هیچ بیماری خاصی ندارید، دردتان می‌تواند در اثر استرس و نگرانی‌های بیش از حد باشد. با استفاده از روش‌های آرام‌بخش، می‌توانید روان خود را آرام کنید. یوگا، مدیتیشن، نفس کشیدن عمیق و هر راه دیگری را که به کاهش استرس شما کمک می‌کند، امتحان کنید تا از شر درد خلاص شوید.

برای آشنایی با ” علل دل درد ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: تبیان. سالم زی


اسهال مزمن و قند های خوراکی

بعضی از خوراکی ها یا هله هوله هایی که شما بدون توجه می خورید، می توانند برایتان دردسر ساز شوند و بی آنکه خودتان بدانید، علت اصلی مشکلات گوارشی شما باشند. اگر خوراکی هایی را که قند موجود در آنها از نوع سوربیتول یا فروکتوز است زیاد بخورید، ممکن است به اسهال اُسمزی دچار شوید یعنی در واقع این قندها آب و مایعات را به داخل روده بزرگ جذب می کنند به طوری که بیش از توان تحمل روده بزرگ است و اسهال اسمزی ایجاد می شود.

سوربیتول و اسهال مزمن

آب نبات ها و آدامس هایی که برچسب بدون قند دارند، از این گونه خوراکی ها هستند و اصلاً بدون قند نیستند. بلکه قند موجود در آن ها فرق می کند. در ساخت این خوراکی ها قندهایی مثل سوربیتول به کار رفته که به سختی هضم می شوند و مسهل قوی هستند. آدامس های بدون قند سوربیتول دارند و مصرف آنها می تواند اسهال مزمن ایجاد کند. سوربیتول و قندهای دیگری از این نوع ماده اصلی، به کار رفته در فرآورده های بدون قند هستند. من بیمارانی داشته ام که عادت داشتند تمام روز آدامس بدون قند بجوند یا به عنوان میان وعده، آب نبات های بدون قند می خورند. وقتی این عادات را کنار گذاشتند، اسهال مزمن هم دست از سرشان برداشت.

سوربیتول به طور طبیعی در بسیاری از میوه ها هم وجود دارد وبه همین علت است که متخصصان توصیه می کنند در خوردن میوه افراط نکنید . میوه خوردن به صورت متعادل وقتی اسهال دارید و سعی می کنید درمانش کنید، خیلی مهمتر از حالات عادی است. عدم تحمل بعضی غذاها و حساسیت نسبت به آن ها هم می تواند اسهال ایجاد کند. اگر دچار عارضه عدم تحمل برخی غذاها باشید، باکتری های نمی توانند فیبرهای سلولزی را به طور کامل بشکنند و تکه های باقی مانده و قندهایی که کامل هضم نشده اند می توانند جدار روده را اذیت کنند و موجب شوند که مایعات بیشتر ساخته شوند، دل درد و دل پیچه ایجاد کنند و مدفوع شل شود. مثلاً کسانی که عدم تحمل لاکتوز دارند، نمی توانند قند موجود در شیر (لاکتوز) و دیگر مواد لبنی را کاملاً هضم کنند و همین باعث می شود اسهال بگیرند

اسهال مزمن و حساسیت به لاکتوز

لاکتوز به وسیله آنزیم های خاصی که در دستگاه گوارش تجزیه شده و به قندهای ساده تر تبدیل می شود. آنزیم تجزیه کننده لاکتوز، لاکتاز نام دارد که از ابتدای تولد تا سنین کودکی در دستگاه گوارش انسان ترشح می شود. اگر به هر دلیلی ترشح این آنزیم در دوره جوانی و بزرگسالی کاهش یابد یا قطع شود، بدن این افراد دیگر نمی تواند قند موجود در شیر را تجزیه کند و این اختلال به دل پیچه، نفخ، اسهال مزمن منجر می شود. خوردن بیش از حد فیبر برای گیاهخواران هم دردسرساز است. اگر آنها هم خیلی زیاد فیبر بخورند، اغلب نمی توانند سبزیجات، لوبیا و دیگر خوراکی هایی را که سرشار از سلولز هستند کامل هضم کنند.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


اسهال مزمن با سندرم روده ی تحریک پذیر (IBS)

بسیاری از بیماری ها می توانند باعث اسهال مزمن شوند یا آن را بدتر کنند.

سندرم روده ی تحریک پذیر (IBS) مجموعه ای از اختلالات است که روده ی بزرگ (محل تجمع مدفوع) را درگیر می کنند. علایم سندرم روده ی تحریک پذیر می تواند شامل دل درد یا احساس ناراحتی در شکم، دل پیچه، آروغ زدن، اسهال مزمن، نفخ یا یبوست باشد. سندرم روده تحریک پذیر یک بیماری ساختاری نیست، یعنی به خاطر وجود مشکلی در ساختار روده بزرگ بروز نمی کند بلکه یک بیماری عملکردی است به این معنا که حرکت غذاها و مایعات در روده بزرگ با اسهال مزمن مواجه می شود. به عبارتی، عملکرد روده ی بزرگ مختل شده است. 80 درصد از مبتلایان به سندرم روده ی تحریک پذیر زنانی هستند که در مرحله پیش یائسگی هستند و گمان آن می رود که بر هم خوردن تعادل بین هورمون ها در این مرحله، حداقل تا اندازه ای دلیل بروز اختلال در عملکرد روده بزرگ در این زنان شود.این تغییرات هورمونی یا ممکن است سرعت حرکت غذاها و مایعات را در روده بزرگ افزایش دهد که باعث بروز اسهال مزمن شود یا بر عکس این روند را کُند کنند که موجب می شود بیماری یبوست بگیرد. هم اسهال و هم یبوست از نشانه های سندرم روده تحریک پذیر (IBS) هستند.

علایم و تشخیص سندرم روده تحریک پذیر

وقتی زنگ خطرهای اسهال در کار نیستند، اگر علایم زیر سه ماه ادامه پیدا کنند- حتی اگر گاهی باشند گاهی نباشند- نشانه های سندرم روده تحریک پذیر هستند:
– درد شکم
– تغییرات در مدفوع چه در قوام و غلظت آن و چه در دفعات اجابت مزاج
– احساس عدم تخلیه کامل روده پس از مدفوع کردن
– درد پیش از مدفوع کردن که اغلب پس از آن برطرف می شود.
– افزایش میزان موکوس (ترشح لغزنده و چسبناک مخاطی) در مدفوع

برای اینکه پزشک بتواند تشخیص دهد آیا شما به بیماری اسهال مزمن با سندرم روده ی تحریک پذیر (IBS) مبتلا هستید یا خیر از شما می پرسد که علایمتان چه وقت ایجاد می شوند و چقدر طول می کشند و لازم است که تمام جزئیات را با دقت برایش توضیح دهید. او باید بداند که دردتان به چه شکلی است؟ مثلاً تیر می کشد، فشار می دهد یا حالات دیگر. اینکه شکمتان چند بار در روز و هر بار چه طور کار می کند را نیز باید توضیح دهید. به علاوه پزشک درباره ی سابقه بیماری های دیگر و کلاً پیشینه سلامتی شما هم سوال می کند. همه این اطلاعات برای اینکه او بتواند تشخیص دهد علایم اسهال مزمن شما به این سندرم ارتباط دارند یا خیر، ضروری هستند.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


علل و علایم اسهال مزمن

قبل از اینکه غذاهایی را که باعث اسهال مزمن می شوند معرفی کنیم – که ممکن است با شنیدن اسم بعضی از آنها حسابی تعجب کنید- بگذارید نگاهی به تعدادی از علل اسهال مزمن، این اختلال آزاردهنده ی گوارشی بیندازیم:

نوشیدن بیش از اندازه مایعات و اسهال مزمن

اگر روزانه بیش از حد مایعات بنوشید (مثلاً بیش از 7 لیتر در روز) به خصوص مایعاتی مانند نوشابه های گازدار، آب میوه یا چای، امکان دارد میزان مایعات بدنتان بسیار زیاد شود و اگر در کنار این نوشیدنی ها غذاهایی بخورید که بدن نمی تواند آن ها را جذب کند، اسهال مزمن بدتر خواهد شد. به عبارتی بدن ظرفیت جذب این مقدار مایع را ندارد. حفظ تعادل بین مایعات بدن بسیار حساس است و این عدم تعادل می تواند باعث اسهال مزمن شود.

عفونت و اسهال مزمن

هم ویروس ها و هم باکتری ها می توانند باعث بروز عفونت در روده های شما شوند که جدار روده را تحریک می کنند و به التهاب، دردهای شکمی و اسهال منجر می شود. چند عامل می تواند باعث بروز عفونت های باکتریایی و اسهال مزمن شود. تهیه غذاها به روش نامناسب (مثلاً توسط کسانی که دست هایشان را نمی شویند) یکی از این عوامل است. همچنین اگر غذا درست پخته نشده باشد، مثلاً دمای پخت به قدر کافی بالا نباشد که باعث کشته شدن باکتری های شود یا غذا به روش ناصحیح و در محیطی نگه داشته شود که زمینه رشد باکتری ها را فراهم کند، عفونت های باکتریایی ایجاد می شوند. ویروس ها از طریق تماس فرد به فرد منتقل می شود.

نوع عفونت روده هر چه که باشد، تغییراتی در جدار روده ایجاد می شود و روده برای بیرون راندن عفونت از بدن، مایع بیشتری تولید می کند. در این حالت، این واکنش روده به غذای آلوده است که باعث تولید بیش از حد مایعات می شود نه نوشیدن مایعات فراوان. در هر حال نتیجه هر دو یکی است: درد و احساس ناراحتی در شکم و اسهال.

مسافرت و اسهال مزمن

حین مسافرت ممکن است خطر اینکه غذاها و نوشیدنی های آلوده بخورید بیشتر باشد که به همین خاطر اسهال مسافرتی بیشتر بروز می کند ولی این خطر در خانه، رستوران های محلی و حتی در بیمارستان ها هم وجود دارد.

انواع باکتری ها و اسهال مزمن

سالمونلا، ای کولای و شیگلا، باکتری هایی هستند که ساختار جدار روده را تغییر می دهند و باعث بروز اسهال مزمن می شوند. سالمونلا در گوشت مرغ و تخم مرغی که خام باشد یا کامل پخته نشده باشد یافت می شود. همچنین لبنیات فاسد یا پاستوریزه نشده مانند بستنی هم میزبان خوبی برای این باکتری هستند. گاهی اوقات همبرگرهای آلوده، خام یا آن هایی که کامل پخته نشده اند می توانند حاوی باکتری ای. کولای باشند و زمانی که غذاها به روش ناصحیح تولید یا در رستوران ها آماده شوند، باکتری شیگلا رشد می کند. یک باکتری بسیار خطرناک و مرگبار دیگر هم ممکن است از طریق هیچ کدام از منابعی که گفتیم باعث بروز عفونت نشود. این باکتری که کلستریدیوم دیفیسیل (Clostrodium difficile) نام دارد در روده بسیاری از انسان ها وجود دارد. در واقع بین 20 تا 40 درصد از بیماران در بیمارستان ها یا هنگام بستری شدن، این باکتری را در بدنشان دارند یا در دوره ای که بستری هستند، در معرض آن قرار می گیرند ولی فقط نیمی از آنها دچار علایم اسهال مزمن می شوند چرا که سیستم ایمنی بیشتر افراد همانطور که باکتری های مفید را مهار می کند، کلستریدیوم دیفیسیل را هم می تواند کنترل کند. افراد مسن کسانی که بیماری مزمن کلیوی دارند یا آن هایی که آنتی بیوتیک یا داروهایی مصرف می کنند که سیستم ایمنی را سرکوب می کند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به عفونت با این باکتری هستند. در این افراد باکتری سمی تولید می کندکه شدیداً به جدار روده ی بزرگ آسیب می رساند (روده بزرگ مدفوع را در خود نگاه می دارد) به طوری که دیگر نمی تواند مایعات را جذب کند و به این ترتیب باعث بروز دل درد و دل پیچه، اسهال مزمن و تب بالا می شود. این عفونت می تواند افراد مسن یا ضعیف را به کام مرگ بکشاند.

علائم اسهال مزمن

علایم اسهال مرمن تقریباً همیشه ناخوشایند و آزاردهنده هستند، ولی مهم است که بدانید چه وقت باید فوراً و به طور اورژانسی به پزشک متخصص اسهال مزمن مراجعه کنید. اگر هر کدام علایم زیر را داشتید، فوراً و بدون معطلی به پزشک مراجعه کنید:

– دل درد شدید در اسهال مزمن

– دل درد ناگهانی در اسهال مزمن

– تهوع و استفراغ ناگهانی که بند نیاید و همچنان ادامه داشته باشد.

– وقتی شکم تان 5 تا 10 بار در روز کار کند.

علایمی که در زیر می خوانید به اندازه موارد بالا نیاز به اقدام فوری ندارند ولی به هیچ وجه نباید به علایم اسهال مزمن بی توجهی کنید و باید در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید:

– اسهال مزمن و مشاهده خون در مدفوع

– اسهال مزمن به همراه تب

– از دست دادن اشتها و اسهال مزمن

– کاهش وزن بیش از 5/2 تا 5/4 کیلوگرم به خاطر اسهال مزمن

– دل دردی که عودم می کند و بیش از 4 تا 6 ساعت طول می کشد.

– کم خونی و اسهال مزمن

منبع: کتاب درمان بیماری های معده