نوشته‌ها

بیماریهای گوارشی در افراد مسن

[sbu_post_image]

پر واضح است که مسائل مربوط به سالمندان مانند سایر اقشار جامعه با افزایش جمعیت آن ها در بسیاری از کشورها ازجمله کشور ما مورد توجه بیشتری قرار گرفته و هم اکنون درباره بهداشت روان دوران سالمندی، تغذیه سالمندان، ورزش در این دوران و مهم ترین بیماریهای گوارشی در افراد مسن ، مطالب زیادی گفته شده است. اما چیزی که توجه ما را بیشتر به خود جلب می کند، مسائل مربوط به مشكلات گوارشی در دوران سالمندی است.

سوء‌ هاضمه

بسیاری از سالمندان از بیماریهایی مانند ریفلاکس معده، پری معده، تهوع و استفراغ و … شکایت دارند. به مجموعه این علایم، سوء‌ هاضمه می‌گویند. اگر بیمار دچار زخم گوارشی نباشد، به آن سوء‌هاضمه بدون زخم گفته می‌شود که مشکل شایعی است. در این سوء هاضمه، فرد سالمند از این موضوع شکایت دارد که به محض آنکه چیزی می‌خورد، معده‌اش جلو می‌آید و دچار نفخ و پری و درد در ناحیه معده می‌شود. در افراد سالمند سوءهاضمه بدون زخم یک علامت هشدار دهنده است زیرا این مشکل می‌تواند یکی از علایم سرطان معده باشد.

زخم معده

در دوران سالمندی بیماریهای گوارشی مانند زخم‌های معده شیوع بیشتری دارند و در جوان‌ها زخم اثنی‌عشر. به همین دلیل ما همیشه از زخم‌های معده وحشت داریم زیرا ممكن است تابلوی بالینی سرطان معده، زخم‌های معده باشند. نكته مهم این است كه مصرف داروها در افراد سالمند كه از انواع دردهای استخوانی، مفصلی، آرتروز و… رنج می‌برند و از انواع مسكن‌های ضدالتهابی غیراستروییدی مانند بروفن، مفنامیك اسید و… استفاده می‌كنند بسیار بالاست. به همین دلیل عوارض گوارشی این داروها یعنی خطر خونریزی معده، ‌زخم معده و … سالمندان بیشتر از جوان‌هاست. یك فرد سالمند به راحتی ممكن است با خوردن یك قرص دیكلوفناك دچار خون‌ریزی شدید معده شود. لازم به ذکر است خونریزی دستگاه گوارش در سالمندان علت 8 درصد از مرگ و میرهاست. این مساله نشان می‌دهد كه سالمندان به هیچ‌وجه نباید خودسرانه و بدون تجویز پزشك دارو بخورند.

اسهال

گاهی اوقات، افراد سالمند، به خصوص آنهایی كه زمین‌گیر شده‌اند، به بی اختیاری مدفوع و اسهال مبتلا می‌شوند؛ در حالی كه در معاینه پزشكی‌شان مشخص می‌شود كه نه‌تنها فرد اسهال ندارد، بلكه یك توده مدفوعی كاملا سفت‌شده تقریبا شبیه سنگ در قسمت انتهایی روده‌شان گیر كرده است. این مشكل سبب می‌شود که از اطراف این توده سفت مدفوع، آب خارج شود و فرد احساس ‌كند كه اسهال دارد. از همه بدتر این است كه با دیدن چنین مشكلی، اطرافیان به فرد سالمند داروی ضداسهال می‌دهند و سبب بدترشدن مشكل می‌شوند؛ تا جایی كه بیمار با زخم و خون‌ریزی مراجعه می‌كند و ممكن است حتی كار به جراحی بكشد.

خونریزی گوارشی

یكی از مهم‌ترین بیماریهای گوارشی كه در افراد مسن مشاهده می‌کنیم، خونریزی دستگاه گوارش فوقانی یا تحتانی است. لازم به ذکر است از نظر آناتومیكی از مری تا اثنی‌عشر را دستگاه گوارش فوقانی و از اثنی‌عشر به پایین را دستگاه گوارش تحتانی می‌گوییم. شایع‌ترین این خون‌ریزی‌ها، خون‌ریزی‌ از بواسیر یا همورویید است زیرا همان‌طور كه می‌دانید یبوست در سالمندان شایع است و سبب ایجاد بواسیر یا همورویید می‌شود. خون‌ریزی ناشی از همورویید معمولا به شكل قطره‌قطره است ولی مهم این است كه نباید خون‌ریزی را به بواسیر ربط بدهیم مگر آنكه قسمت‌های فوقانی دستگاه گوارش را ببینیم.

خیلی از اوقات سرطان‌های ناحیه راست‌روده(ركتوم) فقط می‌تواند خودش را با یك خون روشن نشان دهد ولی چون بیمار فكر می‌كند خون‌ریزی‌اش به دلیل بواسیر است خیلی دیر به پزشك مراجعه می‌كند. به همین دلیل معمولا به افراد بالای 45 سال توصیه می‌كنیم اگر از ناحیه مقعد دچار خون‌ریزی ‌شدند حتما هرچه سریع‌تر به پزشك مراجعه كنند. البته این مشکل فقط مربوط به افراد بالای 45 سال نیست و هر فرد كه خون روشن دفع می‌كند بهتر است مورد بررسی قرار بگیرد. خون روشن عمدتا مربوط به قسمت تحتانی دستگاه گوارش است. گاهی اوقات در 15 درصد موارد خون‌ریزی می‌تواند از قسمت فوقانی دستگاه گوارش باشد كه معمولا خودش را با خون‌ریزی شدید و گاه لخته‌لخته نشان می‌دهد.

نكته‌ای كه برای ما خیلی اهمیت دارد مساله كم‌خونی فرد سالمند است. ما هیچ‌گاه نمی‌توانیم به فردی كه دچار كم‌خونی است بگوییم گوشت قرمز بخورد یا قرص آهن مصرف کند. اگر فردی به خصوص در آقایان و افراد بالای 45 سال، دچار كم‌خونی شد به هیچ‌وجه حق نداریم قرص آهن به او بدهیم؛ مگر آنكه علت كم‌خونی را پیدا كنیم. خیلی از اوقات، ما بیمارانی با تومور روده بزرگ در ناحیه سكوم یا قسمت ابتدایی روده بزرگ داریم كه تنها علامت این تومورهایشان كم‌خونی فقر آهن است و ممكن است بیمار هیچ علامت دیگری مانند درد، اختلالات اجابت مزاج و… نداشته باشند. در این حالت، بیمار مدت‌ها به تصور اینكه دچار كم‌خونی فقر آهن است، با خوردن قرص آهن درمان می‌شود و پیگیری بیشتری نمی‌كند؛ تا جایی كه تومور دیگر قابل درمان و جراحی نیست. در افراد مسن بیماری‌های عروقی روده‌بزرگ هم شایع‌ است و فرد در ناحیه روده‌بزرگش مشكل عروقی پیدا می‌كند. این مشكل هم خودش را با خون‌ریزی نشان می‌دهد و از نشانه های بیماریهای گوارشی در افراد مسن است.

برای آشنایی با ” درمان خونریزی گوارشی ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: پزشکان ایران. راسخون


مشکلات گوارشی در دوران سالمندی

[sbu_post_image]

با افزایش سن، عملكرد اعضا و دستگاه‌های بدن دچار تغییراتی می‌شود كه دستگاه گوارش را هم در برمی‌گیرد. مشكلات دندانی، كم‌تحركی، تغییر رژیم غذایی و عوارض داروهایی كه در دوران سالمندی مصرف می‌شوند، ممكن است مشکلات گوارشی را تشدید كنند. در این نوشته، نگاهی می‌اندازیم به شایع‌ترین تغییرات و مشکلات گوارشی در دوران سالمندی و راه های پیشگیری و روش های درمان آنها.
سرطان‌های مری، معده، لوزالمعده و روده بزرگ با افزایش سن شیوع بیشتری پیدا می‌کنند بنابراین همیشه پزشكان باید این آگاهی را داشته باشند كه در سالمندان شیوع سرطان های دستگاه گوارشی از مری تا روده بزرگ و لوزالمعده بیشتر از جوان‌هاست.

سیستم گوارشی انسان را می توان یکی از ضروری ترین و حساس ترین قسمت های بدن به شمار آورد . در زمانی که عملکرد این سیستم دچار اختلال شود ، دیگر قسمت های بدن نیز با مشکل مواجه خواهند شد. یکی از مسائلی که باعث مشکلات گوارشی در دوران سالمندی می شود ، افزایش سن است. سالمندی عبارت است از تغییرهای فیزیولوژیک در اندام ها که در طول زمان ظاهر می شود و باعث می شود به تدریج دگرگونی هایی در ساختمان و عملکرد اعضای بدن فرد ایجاد شود.

تغییرها فقط به اجزای بدن محدود نمی شود بلکه نامتوازن شدن هورمون های ترشحی و اختلال های روانی و اجتماعی نیز قابلیت انطباق فرد سالمند را با شرایط درونی و بیرونی درهم می ریزد.

– یبوست

آنچه بیش از همه گوارش سالمندان را آزار می دهد، مشکل یبوست است چون با افزایش سن، عضلات دیواره لوله گوارش به تدریج ضعیف تر می شوند و قدرت حرکت دادن رو به جلوی محتویات روده کاهش می یابد. این مهم ترین وضعیتی است که در بدن افراد مسن رخ می دهد اما علت یبوست فقط به این امر محدود نمی شود. بسیاری از سالمندان، باید از داروهای ضدفشارخون ادرارآور استفاده کنند. با مصرف چنین داروهایی آب بدن کاهش می یابد و یبوست اتفاق می افتد. مورد دیگر درباره کسانی است که به بیماری دیابت مبتلا هستند. اگر دیابت به خوبی کنترل نشود، روی دستگاه عصبی اثری تخریبی می گذارد و اعصاب پیام آور به روده به درستی پیام را صادر نمی کنند. عامل بعدی به کاهش یا عدم تحرک افراد مسن مربوط می شود. در هر حال همه این موارد دست به دست می دهند و مشکل یبوست را در فرد به وجود می آورند.

– ریفلاکس معده

بیماری های حرکتی مری در افراد سالمند شیوع زیادی دارد و چه بسا مشکلاتی را در بلعشان به وجود آورد. مشکلات التهابی و ریفلاکس (بازگشت محتویات معده به درون مری) که در این گروه سنی دیده می شود، می تواند به دلیل اضطراب یا افسردگی شان باشد ولی آنچه باعث نگرانی ما می شود مشکلات بلعی است که بیمار از آنها شکایت می کند. مصرف بعضی از داروها، زخم ها و سرطان مری باعث می شود فرد نتواند غذا را به راحتی ببلعد. در این مواقع، استفاده از دستگاه آندوسکوپی و با دید مستقیم به تشخیص کمک می کند.

مشکلات معده نیز به وفور دیده می شود. اغلب بیماران ممکن است از داروهای زیادی برای درمان مشکلات گوارشی در دوران سالمندی استفاده کنند. این داروها ممکن است خطر خونریزی معده یا زخم های روده ای را بالا ببرند، بنابراین سالمندان باید توجه داشته باشند برای درمان مشکلات گوارشی خودسرانه و بدون تجویز پزشک دارویی مصرف نکنند.

برای آشنایی با ” تشخیص بیماری های گوارشی ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: راسخون. دکتر سلام