نوشته‌ها

اندوسکوپی و روش انجام آن

[sbu_post_image]

آندوسکوپ وسیله ای است که به پزشک توسط آن درون بدن را مشاهده می کند. دستگاه های دیگر نیز وجود دارند که به وسیله آنها می توان به بررسی ریه ها، نای، روده کوچک، مثانه و مفاصلی مانند مفصل زانو پرداخت. در اینجا آن نوع اندوسکوپی که برای مری، معده و اثنی عشر مورد استفاده قرار می گیرند بررسی می شوند. آندوسکوپ های اولیه فقط از چند لنز و آینه ساخته شده بودند، اما از 30 سال قبل دستگاه های حاوی فیبر نوری جایگزین آنها شدند که توسط آنها تصاویر واضح و روشنی از معده به دست می آید.

آندوسکوپ های امروزی بسیار پیشرفته و گران قیمت هستند و دارای لوله قابل انعطافی هستند که سر آنها توسط اپراتور کنترل می شود. نمونه های قدیمی در طول خود دارای فیبر نوری بودند اما دستگاه های جدید دارای یک دوربین ویدئویی کوچک هستند و تصاویر به صورت الکترونیکی به صفحه ویدئو منتقل می شوند. این دستگاه ها دارای لوله ای برای کشیدن مایع درون معده، فرستادن هوا به داخل معده و باد کردن آن و ورود انبرک های مخصوص برای نمونه برداری می باشند. آزمایش آندوسکوپی دقیق ترین و مفیدترین روش برای تشخیص علل مختلف سوء هاضمه می باشد. این آزمایش برای تشخیص زخم های معده، سرطان معده و عفونت هلیکوباکترپیلوری بسیار مفید است. علاوه بر مشاهده ناهنجاری فرد اپراتور قادر است از بافت نمونه (بیوپسی) نیز تهیه کند.

روش انجام اندوسکوپی

اندوسکوپی معمولاً در بخش های تخصصی بیمارستان انجام می شود و چند دقیقه نیز بیشتر طول نمی کشد. بخش اندوسکوپی معمولاً شلوغ است و به همین دلیل بررسی های قبل و بعد از آزمایش معمولاً یک ساعت طول می کشد. از آنجایی که لازم است در هنگام اندوسکوپی  معده فرد خالی باشد، اگر قرار است در صبح انجام شود، شما باید بعد از آنکه شب قبل شام خوردید، تا هنگام آزمایش چیزی نخورید و برای انجام آزمایش ناشتا باشید. اگر قرار است این روش تشخیصی بعدازظهر انجام شود باید بعد از صرف یک صبحانه سبک دیگر چیزی تا هنگام انجام آن نخورید.

وقتی به بخش آندوسکوپی وارد می شوید ابتدا به اتاق انتظار راهنمایی می گردید که پس از آن می توانید با پزشک یا پرستار ملاقات داشته باشید. هدف از این کار توضیح آزمایش و پاسخ به سؤالات بیمار می باشد. در اینجا همچنین از سلامتی عمومی بیمار نیز اطمینان حاصل می شود. همچنین از فرد خواسته می شود تا رضایت نامه را امضا کند. نهایتاً بیمار به اتاق اندوسکوپی راهنمایی می شود. مهمترین بخش های این دستگاه ، خود دستگاه آندوسکوپ و وسایل جانبی آن، صفحه ویدئویی که تصاویر را نشان می دهد و دستگاهی که با اتصاف به نوک انگشت میزان اکسیژن و ضربان قلب را اندازه گیری می کند، می باشد.

برای انجام اندوسکوپی باید با آرامش کامل به پهلوی چپ دراز بکشید. ممکن است به شما داروی آرام بخش بدهند و یا اسپری بی حس کننده به گلویتان بزنند که البته استفاده از هر کدام با نظر شما صورت می گیرد. سپس پرستار گیره هشدار دهنده را به انگشت شما متصل می کند و ممکن است از طریق ماسک دهانی و قبل از آنکه محافظ دهانی کوچکی را بین دندان ها قرار دهد، مقداری اکسیژن به شما بدهد. گذاشتن محافظت دهانی باعث می شود که دندان ها آسیب نبینند و همچنین دندان ها به دستگاه آسیب نرسانند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” اندوسکوپی با بی حسی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه اندوسکوپی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سوء هاضمه


سوزش پشت جناغ سینه

[sbu_post_image]

در سوزش پشت جناغ سینه، شما حس می کنید انگار قفسه سینه تان آتش گرفته است. خوردن داروهای آنتی اسید (ضد اسید معده) فقط مدت کوتاهی اثر می کنند و کمی بعد درد دوباره حمله می کند. هنگام غذا خوردن مشکل دارید، نمی توانید کارهای روزانه تان را انجام دهید و خوب بخوابید. به نظر می رسد. سوزش سردل عبارت خیلی ساده ای است و نمی تواند به خوبی بیانگر مشکلاتی باشد که شما از آن ها عذب می برید. امکان دارد شما به عارضه ریفلاکس معده به مری دچار باشید که در پزشکی به اختصار به آن GERD می گویند که مخفف Gastro Esophageal Reflux Disease است و سوزش سر دل که سوزش پشت جناغ سینه تعبیر صحیح تر آن است، یکی از علایم اصلی ریفلاکس معده به مری است. این حالت وقتی بروز می کند که غذایی که می خورید که اغلب با شیره های گوارشی در معده مخلوط شده، مسیرش را بر عکس می کند و به جای اینکه به طرف جنوب برود، به سمت شمال بر می گردد. به عبارتی در عوض اینکه به سمت پایین دستگاه گوارش، به طرف روده کوچک حرکت کند، به سمت بالا و به طرف مری حرکت می کند.

مری همان لوله ای است که دهان شما را به معده تان مرتبط می کند. وقتی عضلاتی که دریچه بین مری و معده را کنترل می کنند درست عمل نکنند، این حالت ناخوشایند ایجاد می شود. این دریچه اِسفَنکتِر مری نام دارد که یک عضله حلقوی می باشد و در قسمت تحتانی مری قرار گرفته است. در حالت طبیعی، وقتی غذا از مری عبور می کند به اسفنکتر مری، مقدار معینی فشار وارد می شود تا کامل بسته شود و غذا دوباره وارد مری نشود. اگر اسفنکتر، به موقع و پس از عبور غذا از آن، کاملاً بسته نشود، امکان دارد غذایی که تا اندازه ای هضم شده به سمت بالا پس بزند و وارد مری شود. غذایی که تا اندازه ای هضم شده و به طرف مری بر می گردد، غذای ترش شده می نامند.

سوزش پشت جناغ سینه و ریفلاکس معده به مری

گاهی اوقات ترش کردن غذا می تواند اسیدی باشد و باعث احساس سوزش شود که عبارت سوزش پشت جناغ سینه یا سوزش سردل هم به خاطر همین عارضه به کار می رود و گاهی احساس می کنید که جایی نزدیک قلبتان می سوزد ولی در واقع این سوزش مربوط به قلب نیست. این احساس معمولاً در معده شروع می شود و تا زیر استخوان جناغ و وسط و بالای قفسه سینه می رسد. امکان دارد درد و سوزش با خم شدن شروع یا بدتر شود.

در 95 درصد از افراد، درجاتی از ریفلاکس پس از غذاخوردن ایجاد می شود ولی معمولاً علایم ندارد با این حال، در حدود 60 میلیون نفر علایم آزار دهنده یا دردناک ریفلاکس را دارند. از این تعداد، بین 6 تا 10 درصد، هر روز به نوعی علایم ریفلاکس معده به مری دارند. به همین خاطر است که در تلویزیون، انواع و اقسام برنامه ها و آگهی برای درمان سوزش پشت جناغ سینه پخش می شود. اما رویکرد ما در اینجا متفاوت خواهد بود. ما از چیزی استفاده خواهیم کرد که من آن را درمان رایگان سوزش پشت جناغ سینه می نامیم. این درمان شامل تغییرات در رژیم و عادات غذایی و سبک زندگی است که شما می توانید بدون اینکه مجبور باشید چیزی بخرید، خودتان را با آن سازگار کنید.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


علل ریفلاکس معده

سوزش سر دل تنها علامت ریفلاکس معده به مری نیست. این علامت برای مردم شناخته شده تر است. سوزش سر دل علل و علایم دیگری هم دارد ولی چون خیلی از مردم با آن ها آشنا نیستند ممکن است نادیده شان بگیرند و ندانند که امکان دارد این حالات به خاطر ابتلا به عارضه ریفلاکس معده به مری باشد. این علایم عبارتند از:

  • صاف کردن مکرر گلو
  • سرفه های مکرر که شب ها وقتی دراز می کشید هم بروز می کنند.
  • خشونت یا گرفتگی صدا
  • احساس اینکه وقتی می خواهید قورت بدهید، چیزی در بالای قفسه سینه یا گلوی تان گیر کرده است.
  • درد قفسه سینه که به بیماری قلبی ربطی ندارد- اسم، برونشیت یا عفونت ریه عود کننده
  • ظاهر شدن لک روی دندان ها یا بوی بد دهان

علل ریفلاکس معده به مری و سوزش پشت جناغ

دو عامل اصلی به بروز سوزش پشت جناغ کمک می کنند: کامل بسته نشدن دریچه بین مری و معده (اسفنکتر مری) و اسیدی بودن غذاهایی که به سمت مری پس می زنند (تصویر شماره 1-4). اگر حس می کنید این مشکل را دارید، کار عاقلانه این است که به پزشک مراجعه و درباره عوامل احتمالی این مشکل ناراحت کننده با او صحبت کنید. علاوه بر این فاکتورهای معمول دارد: خم شدن یا بلند کردن اجسام سنگین هم علائم ریفلاکس معده را بدتر کند. سیگار کشیدن هم می تواند اسید معده را بیشتر کند و هم باعث شود اسفنکتر مری کاملاً بسته نشود و به این ترتیب هر دو عامل اصلی را ایجاد کند. این هم یک دلیل دیگر برای ترک سیگار.

اسفنکتر مری کامل بسته نمی شود. سوزش پشت جناغ می تواند دلایلی متعدد داشته باشد که عبارتند از:

  • چاقی: چاقی و داشتن اضافه وزن یکی از اصلی ترین عوامل خطرساز ابتلا به ریفلاکس معده است. به خصوص اگر شاخص توده بدنی شما (BMI) بیشتر از 30 باشد، این خطر بیشتر خواهد بود. اضافه وزن و چاقی موجب می شود که به عضلات اسفنکتر مری بیش از مقدار لازم فشار وارد شود و در نتیجه عضلات به سختی می توانند پس از اینکه شما غذا را می بلعید، این درگاه را کاملاً بسته نگه دارند.
  • کند شدن تخلیه معده: در حالت طبیعی، وقتی غذا خوردن می شود، معده غذایی را که قدری هضم شده از خود بیرون می راند و روانه روده کوچک می کند تا روند هضم در آنجا ادامه یابد. اگر سرعت این تخلیه کم باشد، غذاها و مایعات در معده باقی می مانند و بعد به طرف بالا بر می گردند و وارد مری می شوند. اگر غذا خیلی چرب باشد یا فرد دیابت داشته باشد یا داروهای خاصی مصرف کند، امکان دارد تخلیه معده کند شود و با تأخیر صورت گیرد. 
  • داروهایی که پزشک تجویز می کند و آنهایی که بدون نسخه هم می توان تهیه کرد: داروهای متعددی هستند که مانند مانعی جلوی عملکرد صحیح معده را می گیرند و می توانند باعث شوند تخلیه معده به کندی و با تأخیر انجام شود. آنتی هیستامین ها، داروهای مسدودکننده کانال کلسیم و بقیه داروهای ضدفشار خون، ضد افسردگی های سه حلقه ای (تری سیکلیک) و داروهای ضداسهال از جمله این داروها هستند.
  • بارداری: حدود 40 درصد از زنان باردار در هر سه ماهه بارداری از ریفلاکس معده شکایت می کنند. در دوران حاملگی فشار بیشتری روی معده وارد می شود و افزایش هورمون پروژسترون طی بارداری باعث می شود که عضلات اسفنکتر مری شل شوند.
  • فتق هیاتال: فتق، حالتی است که در آن بخشی از یک قسمت از بدن بیرون می زند و به داخل قسمت دیگری نفوذ می کند. فتق معمولاً به دلیل ضعف بافتی یا فشار بیش از حد حاصل از فعالیت های فیزیکی شدید ایجاد می شود. در فتق هیاتال، بخشی از معده به دیافراگم فشار وارد می کند- دیافراگم عضله ای است که فضای قفسه سینه شما را از شکم جدا می کند- و این فشار بی جا و بیش از اندازه در جایی که دریچه بین مری و معده قرار گرفته وارد می شود. در واقع این بافت بیرون زده معده به اسفنکتر مری فشار وارد می کند، آن را جابجا می کند و می تواند موجب بروز ریفلاکس معده شود یا بدترش کند و در واقع از علل و علایم ریفلاکس و سوزش سر دل است.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


رژیم غذایی ریفلاکس معده

اگر فکر می کنید دچار ریفلاکس معده هستید، اولین کاری که باید طی هفته اول انجام دهید، این است که دفترچه یادداشت های غذایی خود را با دقت بررسی کنید و ببینید که علایم مربوط به ریفلاکس چه وقت هایی خودشان را نشان می دهند؟ پس از غذا خوردن؟ چه مدت بعد؟ آیا به خوردن غذا یا آشامیدن نوشیدنی خاصی مربوط هستند؟ آیا با کارهایی مانند بلند کردن اشیای سنگین یا خم شدن تغییر می کنند؟ این اطلاعات زمانی که پیش دکتر می روید، به دردتان خواهند خورد. طی هفته دوم وقتی شروع می کنید که عادات غذایی خود را اصلاح کنید،

راه های درمان ریفلاکس و سوزش سر دل

باید به بعضی از کارها بیشتر از بقیه توجه کنید. این کارها و عادات به ریفلاکس معده مربوط هستند و سعی کنید طی این درمان رایگان سبک زندگی خود را اصلاح کنید تا هر چه بیشتر بهبود یابید.

اگر به تازگی وزنتان اضافه شده- حتی در حد 4/5 کیلو که شاید به نظرتان ناچیز برسد- تلاش کنید وزنتان را کم کنید. این چند کیلو اضافه وزن می تواند با فشار آوردن روی معده یا باعث ایجاد ریفلاکس معده شود یا آن را تشدید کند. اغلب اوقات کاهش وزن به طور قابل توجهی بر این عارضه آزاردهنده تأثیر می گذارد چرا که با این کار فشاری که روی معده وارد می شود کاهش می یابد.

وقتی پیش دکتر می روید، همه داروهایی را که می خورید با او بررسی کنید. چه آنهایی که با تجویز پزشک مصرف می کنید و چه آن هایی که بدون نسخه از داروخانه می خرید. همانطور که قبلاً هم گفتیم تعدادی از داروهایی که مصرف آن ها خیلی شایع است می توانند سبب ریفلاکس و سوزش سردل و یا تشدید علائم آن شوند.

از خوردن و آشامیدن 3 تا 4 ساعت قبل از خواب پرهیز کنید. دراز کشیدن قبل از تخلیه معده ممکن است باعث ریفلاکس معده شود چرا که امکان دارد غذاهایی که نسبتاً هضم شده اند هنوز در معده شما باقی مانده باشند و وقتی در وضعیت افقی قرار می گیرید، مانع می شوید که جاذبه زمین کارش را انجام دهد و غذاها را به طرف پایین- جایی که باید بروند- براند.

سیگار نکشید، ولی اگر هنوز ترک نکرده اید، هرگز بعد از غذا خوردن سیگار نکشید. واضح است که گفتن این کار آسان است، ولی عمل به آن خیلی راحت نیست ولی امروزه روش های مؤثری برای ترک سیگار وجود دارند که می توانید تحت نظر پزشک از آن ها استفاده کنید. از پزشک خود در این باره سؤال کنید تا او راهنمایی تان کند.

لباس های تنگ نپوشید چون به معده تان فشار می آورند. تنگی لباس می تواند مانند خم شدن و بلند کردن چیزهای سنگین عمل کندو با فشار وارد کردن روی اسفنکتر مری، ریفلاکس را ایجاد یا بدتر کند و در نتیجه محتویات معده شما به داخل مری پس بزنند.

اگر در طول شب، سر، قفسه سینه و معده شما بالاتر از سطح بدنتان قرار گیرند به کاهش علایم کمک خواهند کرد چون با این کار، نیروی جاذبه زمین نمی گذارد محتویان معده به سمت بالا حرکت کنند. سر تختتان را 15 تا 20 سانتی متر بالا بیاورید. می توانید با گذاشتن چند تکه چوب زیر پایه ها این کار را بکنید. یادتان باشد که اگر بالشهای بیشتری زیر سرتان بگذارید فایده ای ندارد، چون با این کار فقط سرتان بالاتر قرار می گیرد و شما باید کاری کنید که قفسه سینه و معده تان هم بالاتر از سطح بدن قرار گیرند.

وضعیت خوابیدن شما هم مسئله مهمی است که می تواند تأثیر بگذارد. خوابیدن روی پهلوی چپ باعث می شود که معده شما پایینتر قرار گیرد که احتمال بروز ریفلاکس معده را کم می کند.

طی هفته ی سوم که دوره حذف بعضی غذاها یا نوشیدنی هاست، بر حذف غذاهایی که باعث بروز ریفلاکس معده می شوند تمرکز کنید. شما می توانید هر بار یکی از آن ها را حذف کنید یا یکباره همه را با هم کنار بگذارید و هر چه اتفاق می افتد را با دقت ثبت کنید. از هرکدام از این روش ها که استفاده می کنید، یادتان باشد که در هفته چهارم دوباره این غذاها و نوشیدنی ها را در رژیم غذایی خود بگنجانید و مثل همیشه هر چه روی می دهد را با همه جزئیات یادداشت کنید. در حالی که این کار را انجام می دهید و از خوردن غذاهای اسیدی هم پرهیز می کنید، شاید بخواهید از غذاها و نوشیدنی هایی که ریفلاکس و سوزش سر دل را تسکین می دهند بیشتر بخورید. ماست، شیر و بستنی از این جمله اند. همچنین می توانید پوره سیب زمینی، فرنی و ژله میل کنید که امکان دارد تحمل آن ها راحتتر باشد. در این مرحله امتحان کردن غذاهایی که پرادویه و محرک نیستند ، اشکالی ندارد. برنامه غذایی برای خلاصی از این مشکلات گوارشی، از خوردن غذاهایی که تند و پر ادویه هستند خودداری کنید.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


ورم معده

یکی از مهم ترین علل ابتلا به ورم معده، استقرار میکروب هلیکوباکترپیلوری در معده است. این میکروب تا آخر عمر فرد در معده باقی می‌ ماند و باعث ورم و التهاب در جدار معده می ‌شود. بسیاری از اوقات، التهاب و ورم، علامتی ندارد اما بعضی مواقع با احساس بزرگی شکم و سنگینی همراه است.

استفاده ی مکرر از مُسکن، استعمال سیگار، الکل و تحمل استرس از جمله عوامل ابتلا به بیماری موسوم به ” ورم معده ” است.

علل

افرادی که استرس و مشغولیت ذهنی زیادی دارند ناخودآگاه همراه غذا، هوا می ‌بلعند، در نتیجه هوا داخل معده می ‌رود و تورم ایجاد می ‌کند. البته به این بیماری از نظر علمی، ورم معده اطلاق نمی ‌شود چون هنگام آندوسکوپی مورد خاصی دیده نمی ‌شود.

عوامل بروز التهاب معده عبارت است از ترشح بیش از حد اسید معده، استفاده بیش از حد مشروبات الكلی، سیگار كشیدن، خوردن بیش از اندازه و خوردن غذا‌های بسیار داغ و ادویه‌دار، استفاده‌ طولانی مدت از داروهای بدون استروئید و ضدالتهابی و یا عفونت حاصل از باكتری «هلیكو باكترپیلوری» است.

گاهى اوقات نیز این بیمارى پس از یك جراحى مهم، آسیب‌هاى شدید، سوختگى‌ها و یا عفونت‌هاى شدید بروز مى‌كند. به علاوه برخى بیماریها از قبیل كم خونى هاى مضر، اختلالات سیستم ایمنى خودكار بدن و رفلكس‌هاى كبدى مى‌توانند موجب بروز گاستریت شوند. گاهى اوقات نیز ورم معده بدون هیچ عاملى بروز مى‌كند.

علائم

از شایعترین علائم این عرضه دردها و گرفتگى‌هاى شكمى و برگشت اسید معده یا به اصطلاح همان ترش كردن است. ممكن است پس از صرف هر وعده غذا بیمار تا 5 ساعت احساس سوزش در ناحیه معده داشته باشد.

ورم معده یکی از شایع ‌ترین مشکلات گوارشی است، که از جنبه‌ های مختلف تعریف متفاوتی دارد. منظور مردم عادی از ورم معده، ‌احساس سنگینی،‌ تورم و نفخ در ناحیه ی بالای شکم است اما از دید یک فوق تخصص گوارش، وجود قرمزی یا زخم های سطحی در جدار معده به وسیله آندوسکوپی نشانه التهاب معده است. البته این تشخیص نیز چندان دقیق نیست بلکه نمونه ‌برداری کوچکی از بافت‌ یا جدار معده، بررسی آن زیر میکروسکوپ و مشاهده سلول های التهابی در دیواره معده دقیق ‌ترین روش تشخیص ورم معده است.

درمان ورم معده

گاستریت یا ورم معده به تنهایی یك بیماری نیست اما موجب التهاب بافت‌های معده شده و زمانی اتفاق می‌افتد كه بافت درون معده تحریك پذیر می‌شود. گاستریت ممكن است در كوتاه‌مدت بروز كند و یا به تدریج و در مدتی نسبتا طولانی فرد را مبتلا كند كه معمولا قابل درمان است.

التهاب معده معمولا با تغییر رژیم غذایى و دارویى قابل بهبود است. درمان این عارضه معمولا شامل مصرف دارو براى كاهش تولید اسید معده است كه از این طریق علائم ورم معده بهبود یافته و به تدریج سلامتى حاصل شود چرا كه اسید معده بافت‌هاى ملتهب معده را تحریك مى‌كند. همچنین، جلوگیرى از مصرف برخى غذاها، نوشیدنى‌ها و داروهاى خاص در این خصوص توصیه مى‌شود. چنانچه عامل گاستریت بیمار عفونى باشد نیز درمان آن امكانپذیر است؛ براى مثال ممكن است پزشك آنتى بیوتیك‌هاى خاصى را براى از بین بردن میكروب هلیكوباكتر تجویز كند.
محققان توصیه مى‌كنند كه پیش از متوقف كردن مصرف هر دارو و یا شروع هر شیوه درمانى حتما باید با پزشك مشورت كرد.
انتخاب نوع روش درمان با در نظر گرفتن فاكتور‌هایى چون سن، سلامت عمومى بدن، تاریخچه‌ پزشكی، گسترش التهاب معده، طاقت بدن در برابر دارو‌ها و روش‌هاى درمانى ویژه و در نهایت انتخاب و ترجیح خود بیمار صورت مى‌گیرد.

منبع: نیک صالحی. تبیان


سوزش معده در میانسالی

هر کسی می تواند به سوزش معده مبتلا شود اما از عوامل تاثیر گذار در بروز این عارضه در میانسالی می توان به شیوه های زندگی و تاثیر آنها بر روی اسفنگتر(دریچه قدرتمند عضلانی حلقوی شکل، در معده) و میزان اسید تولیدی توسط معده، اشاره کرد. که در این بین افرادی که از اضافه وزن رنج می برند، غذا بیش از حد معمول میل می کنند، از لباس های تنگ استفاده می کنند و یا به سیگار اعتیاد دارند، بیش از سایر افراد در معرض خطر هستند.

اندام ها و ساختارهای دستگاه گوارش دستخوش تغییرات متعدد در افراد مسن تر می شود. در بدو تولد، نوزاد میمکد و تغذیه او به صورت مایع است. با رویش دندان ها و افزایش طول سر، تغییرات رشدی که در دوران کودکی رخ می دهد، حفره دهان میتواند شروع به جویدن و بلع غذاهای جامد بکند. سیستم گوارش خود قادر به هضم هر گونه مواد غذایی در یک فرد بالغ می شود.تغییراتی مانند افزایش وزن و یا چاقی ممکن است کار دستگاه گوارش را تحت تاثیر قراردهد به خصوص شکم چربی، یک الگوی توزیع چربی بدن است که در آن چربی اضافی بدن در شکم جمع میشود. این تجمع می تواند موجب کاهش حرکات روده شود.
اگر پای درد دل پدربزرگ‌ها، مادربزرگ‌ها و خلاصه سالمندان نشسته باشید این جمله را حتما شنیده‌اید: پیری است و هزار درد! البته درست است که پیری با برخی مشکلات و ناراحتی‌ها همراه است ولی با مراقبت از خود می‌توان مشکلات گوارشی همچون سوزش معده در میانسالی را به حداقل رساند یا از بین برد.

علل

علاوه بر عوامل دیگر مثل آسم که می توانند از علل سوزش معده باشند، اکثر افراد بعد از خوردن برخی موادغذایی خاص دچار سوزش سر دل می شوند. دراز کشیدن در زمان خوابیدن نیز، ترشح اسید معده به مری را آسان تر می کند. به همین دلیل برای اینکه چنین اجازه ای را به اسید معده ندهید، کافی است که در محل قرار گرفتن سرتان با زمین یا تخت اندکی فاصله ایجاد کنید برای همین منظور 2 بالش را زیر سر قرار دهید تاحداقل 8 تا 12 سانتمیتر، سرتان بالاتر قرار بگیرد و پس از آن سعی کنید که به پهلو بخوابید، جالب است بدانید که خوابیدن بر روی پهلوی چپ به هضم غذا کمک می کند.

یکی از شایع‌ترین بیماری های گوارشی افراد سالمند که با آن دست به گریبان‌ هستند مشکلات شکمی و سوزش معده در پیری است. طی گوارش که فرآیندی بسیار پیچیده محسوب می‌شود، ساختارهای غذایی پیچیده به مولکول‌های ساده و قابل جذب توسط بدن تبدیل شده و بدن از مواد مغذی که مورد نیاز است استفاده می‌کند. با افزایش سن، این فرآیند گوارش با اختلالاتی مواجه می‌شود که عدم توجه به آن می‌تواند منجر به اختلالات تغذیه‌ای و مشکلات جدی‌تری در سالمندان شده و روی نحوه زندگی آنها تاثیر بگذارد.

درمان سوزش سر دل در سالمندان

همه افراد هر از گاهی به این مشکلات مبتلا می شوند اما اگر سوزش معده در میانسالی خیلی زیاد اتفاق بیفتد میتواند نشانه بیماری رفلکس اسید باشد که اگر درمان نشود می تواند باعث آسیب رساندن به لایه خارجی مری شود. این عارضه زمانی اتفاق می افتد که عضله تنگ کننده مری که شکم را از مری جدا می کند، بسته نمی ماند و باعث می شود مایعات معده (اسید معده) به سمت بالا یعنی مری برگردند.

از آنجا که سوزش معده از بالا رفتن اسید به مری ایجاد می شود، تاثیر خنثی کننده داروهای ضد ترش کردن معده می تواند تسکین موقت برای افراد مینسال مبتلا ایجاد کند. اما اگر به دنبال راهکار طولانی مدت هستید، بلاکر های H2 بااینکه تسکین فوری ایجاد نمی کنند، اما میزان اسید معده شما را محدود می کنند. بیسموت (bismuth) نیز می تواند سوزش معده در میانسالی را تسکین دهد.

منبع: مردمان. دکتر سلام. دانا خبر


توصیه های مقابله با ریفلاکس

[sbu_post_image]

 برای مقابله باریفلاکس چه توصیه هایی کنیم؟

سیگار را ترک کنید: سیگار بازگشت اسید را افزایش می‌دهد و بزاق شما را خشک می‌کند. بزاق به محافظت مری از اسید معده کمک می‌کند.

غذا را در وعده‌های کوچک میل کنید: این کار فشار وارده به اسفنگتر تحتانی مری را کاهش داده و از باز شدن دریچه و پس زدن اسید به مری جلوگیری می‌کند.

پس از صرف غذا دراز نکشید: پس از خوردن غذا حداقل سه ساعت صبر کنید و سپس به رخت‌خواب رفته یا چرت بزنید. در طول این مدت بیشتر مواد غذایی معده به روده کوچک تخلیه شده است و دیگر نمی‌تواند به مری بازگردد.

 بلافاصله پس از صرف غذا ورزش نکنید: پس از خوردن و پیش از پرداختن به فعالیت‌های سنگین یک تا دو ساعت صبر کنید.

 مصرف غذای چرب را کم کنید: مطالعات نشان‌دهنده وجود یک ارتباط قوی بین مصرف چربی و بیماری ریفلاکس است. غذای چرب با شل کردن اسفنگتر تحتانی مری به اسید معده فرصت می‌دهد به مری وارد شود. چربی همچنین تخلیه معده را کند می‌کند بنابراین فرصت بیشتری را برای بازگشت به مری پیدا می‌کند.

از غذاها و نوشیدنی‌های آزاردهنده بپرهیزید: این مواد شامل نوشیدنی‌های کافئین‌دار، شکلات، پیاز و غذاهای ادویه‌دار است. این غذاها تولید اسید را افزایش داده و اسفنگتر تحتانی مری را شل می‌کنند. همچنین مصرف مرکبات و گوجه‌فرنگی و خوراکی‌های حاوی سس گوجه‌فرنگی را محدود کنید. این مواد اسیدی هستند و قادرند مری ملتهب را تحریک کرده و علایم ریفلاکس را بدتر کنند.

وزن خود را کم کنید: وزن اضافه، فشار مضاعفی را روی معده اعمال می‌کند. در این حالت احتمال بروز سوزش سردل و بازگشت اسید بیشتر می‌شود. همچنین فراموش نکنید که از پوشیدن لباس‌های تنگ اجتناب کنید زیرا این نوع لباس‌ها به معده فشار می‌آورد.

 سر تخت‌خواب خود را بالا بیاورید: قست سر رخت‌خواب یا تخت‌خواب خود را حدود ۱۵ تا ۲۵ سانتی‌متر بالا بیاورید. این کار موجب ایجاد یک شیب تدریجی از سر تا پاها شده و به پیشگیری از بازگشت اسید به مری در هنگام خواب کمک می‌کند. به این منظور می‌توانید یک قطعه اسفنج کره‌ای شکل را زیر تشک قرار دهید یا تکه چوب‌هایی را زیر پایه‌های قسمت سری تخت بگذارید.

 برای کمک به تسکین علایم بیماری ریفلاکس چه کار کنیم؟

بدون توجه به شدت بیماری، نخستین قدم در کنترل آن، ایجاد تغییر در برخی عادات زندگی است. در موارد خفیف شاید تغییر در عادت‌ها همه آن چیزی باشد که برای درمان به آن نیازمندیم در موارد شدیدتر بیماری، ایجاد تغییر در عادات زندگی، کنترل بیماری به وسیله دارو را راحت‌تر می‌کند.

برای آشنایی بادرمان قطعی ریفلاکس بروی لینک کلیک کنید.


عوامل افزایش بیماری ریفلاکس

[sbu_post_image]

تقریبا همه افراد سوزش سردل را تجربه کرده‌اند و بنا به تجارب خود راهی برای کاهش درد ناشی از آن پیدا کرده‌اند. این حالت، احساس سوزش در قفسه سینه و گاهی اوقات در حلق است که به علت بازگشت اسید از معده به مری ایجاد می‌شود. درباره همین مشکل شایع گوارشی با دکتر رضادوست، گفتگو کردیم تا راه‌های مناسبی برای این مشکل شایع پیدا کنیم.

سوزش دل هنگام غذاخوردن

وقتی غذا می‌خورید، غذا از مری پایین می‌رود تا به یک دریچه عضلانی می‌رسد که در حد فاصل قسمت تحتانی مری و معده قرار گرفته است. در این زمان این دریچه که اسفنگتر تحتانی مری نام دارد، باز شده و به غذا اجازه می‌دهد به معده وارد شود و سپس دوباره بسته می‌شود. با این وجود گاهی اوقات این اسفنگتر عضلانی در زمان غیر مناسب شل می‌شود و محتویات اسیدی معده فرصت می‌یابند دوباره به مری بازگردند و علایمی را ایجاد کنند که به طور رایج به آنها سوزش سر دل می‌گوییم. اگر اسید به قسمت فوقانی مری برگردد یک مزه ترش را در دهانتان باقی می‌گذارد و ممکن است موجب تحریک سرفه شود. بازگشت مداوم اسید، پوشش‌ مری را تحریک کرده و موجب التهاب آن می‌شود که به این حالت التهاب مری گفته می‌شود. پس از مدتی این التهاب می‌تواند موجب تنگی یا خوردگی و متعاقب آن بروز خون‌ریزی، بلع دشوار یا درد قفسه سینه شود.بیماری ریفلاکس نامی است برای بازگشت مزمن اسید که به التهاب مری منجر می‌شود.

 سن افرادبرای ابتلا به بیماری سوزش دل

ـ هر کسی ممکن است به بیماری رفلاکس مبتلا شود حتی کودکان و شیرخوران، با این وجود این بیماری در افراد مسن‌تر از ۴۰ سال شایع‌تر است. این حالت در زنان باردار نیز دیده می‌شود و علت آن تغییرات هورمونی و افزایش فشار داخل شکم در دوران بارداری است.

عامل افزایش دهنده بیماری ریفلاکس معده

 چاقی یکی از مهم‌ترین عوامل ابتلا به ریفلاکس است. وزن اضافی، فشار بیشتری را روی معده و دیافراگم اعمال می‌کند. دیافراگم عضله بزرگی است که قفسه سینه و شکم را از هم جدا می‌کند. این فشار زیاد موجب باز شدن اسفنگتر تحتانی مری می‌شود. خوردن وعده‌های غذایی بزرگ یا چرب احتمالا آثار مشابهی را ایجاد می‌کند. سابقه فامیلی از دیگر عوامل موثر در بروز بیماری ریفلاکس است. مصرف سیگار نیز در ایجاد و تشدید بیماری رفلاکس و در نتیجه سوزش سر دل موثر است. دود کردن سیگار تولید اسید را افزایش می‌دهد و بازگشت اسید را تشدید می‌کند. ناگفته نماند نوعی بیماری موسوم به فتق هیاتال نیز می‌تواند موجب سوزش سر دل شود. فتق‌هیاتال حالتی است که در آن بخشی از معده به قسمت تحتانی قفسه سینه بیرون می‌زند و دیافراگم دیگر قادر به حمایت از اسفنگتر تحتانی مری نیست.

تشخیص بیماری ریفلاکس معده

 در بیشتر موارد توصیف علایم همه آن چیزی است که پزشک برای تشخیص ریفلاکس نیاز دارد. با این وجود در صورت شدید بودن علایم و یا پاسخ ندادن به درمان ممکن است آزمایش‌هایی از قبیل عکس‌برداری با اشعه ایکس از مری و معده پس از بلع باریم یا آندوسکوپی دستگاه گوارش فوقانی ضرورت یابد. برای اندازه‌گیری اسید در بخش فوقانی و تحتانی مری از یک آزمایش سرپایی اسید استفاده می‌شود.

 خطربیماری ریفلاکس معده

احساس سوزش گهگاهی آزاردهنده است اما به‌طور معمول خطرناک نیست. با این وجود بیماری ریفلاکس نیازمند درمان است. رها کردن آن بدون درمان می‌تواند به بروز عوارضی منجر شود.

 عوارض رفلاکس

یکی از این عوارض تنگی مری است. این عارضه در حدود ۱۰ درصد از مبتلایان به ریفلاکس را درگیر می‌کند. آسیب سلول‌های واقع در بخش مری تحتانی ناشی از تماس با اسید معده به تشکیل بافت جوشگاهی منجر می‌شود. این بافت جوشگاهی مسیر عبور غذا را تنگ کرده و موجب دشواری در بلع می‌شود، لقمه غذا در ناحیه تنگی گیر می‌افتد.برای درمان تنگی از یک نوع عمل استفاده می‌شود که در آن بافت‌ها کشیده شده و مری گشادتر می‌شود. به دنبال آن داروهای سرکوب کننده اسید به منظور پیگیری از بروز تنگی دوباره تجویز می‌شود. یکی دیگر از عوارض ناشی از ریفلاکس، ظهور زخم است. زخم ممکن است دچار خون‌ریزی شده، درد ایجاد کند یا بلع را دشوار سازد. مصرف دارو و ایجاد تغییر در شیوه زندگی موجب کنترل بازگشت اسید معده می‌شوند و بادادن فرصت ترمیم به زخم می‌توانند آن را به طور کامل درمان کنند.

برای آشنایی بابیماری ریفلاکس معده بروی لینک زیرکلیک کنید.


بیماری ریفلاکس (برگشت محتویات معده به مری)

بیماری ریفلاکس زمانی اتفاق می افتد که اسفنکتر تحتانی مری به درستی بسته نمی شود و محتویات معده به مری سر ریز می شود یا ریفلاکس می کند. اسفنکتر تحتانی مری حلقه ای از عضلات در ته مری است که مانند دریچه ای بین مری و معده عمل می نماید. مری غذا را از دهان به معده حمل می کند.
زمانی که اسید معده سر ریز شده با آستر مری تماس پیدا می کند باعث احساس سوختن در سینه و گلو به نام سوزش سردل می شود. این مایع حتی ممکن است در عقب دهان حس شود و به آن سوءهاضمه اسید گفته می شود. سوزش سر دل گاهگاهی شایع است ولی لزوماً به علت بیماری ریفلاکس نیست. سوزش سر دلی که بیش از دو بار در هفته اتفاق بیفتد می تواند مطرح کننده بیماری ریفلاکس باشد و در نهایت می تواند به مشکلات سلامتی جدی تری منتهی شود.هر کسی منجمله شیرخواران، کودکان و زنان حامله می توند بیماری ریفلاکس داشته باشد.

نشانه های ریفلاکس

نشانه اصلی سوزش سر دل و سوء هاضمه اسید دائمی است. برخی افراد ریفلاکس بدون سوزش سر دل دارند. در عوض آنها درد در قفسه سینه، خشونت صدا یا مشکلات بلع را تجربه می کنند. ممکن است احساس گیر کردن غذا در گلو داشته باشید مانند اینکه گلویتان مسدود شده. بیماری ریفلاکس می تواند باعث سرفه خشک یا تنفس ناجور هم بشود.

ریفلاکس در بچه ها

مطالعات نشان می دهد که ریفلاکس شایع است و می تواند در کودکان و شیرخواران نادیده گرفته شود. این مسئله می تواند باعث استفراغهای مکرر، سرفه و سایر مشکلات تنفسی شود. دستگاه گوارشی نابالغ کودکان معمولاً مقصر است و بچه ها در زمانی که یکساله می شوند مشکلشان بر طرف می گردد. اگر این مشکل مرتب اتفاق می افتد و باعث ناراحتی می شود آن را با پزشک کودکتان در میان بگذارید. پزشک ممکن است راهکارهای ساده ای را برای پیشگیری از ریفلاکس مانند گرفتن آروغ شیرخوار چندین بار حین شیر خوردن یا نگه داشتن شیرخواردر حالت ایستاده به مدت ۳۰ دقیقه توصیه کند. اگر کودک شما بزرگتر است پزشک ممکن است پرهیز از موارد زیر را توصیه نماید.

– نوشابه ای دارای کافئین

– شکلات و نعنا

– غذاهای چاشنی دار و معطر مانند پیتزا

– غذاهای اسیدی مانند پرتقال و گوجه فرنگی

– غذاهای چرب و سرخ شده

پرهیز از غذا خوردن دو تا ۳ ساعت قبل از خواب نیز می تواند کمک کننده باشد. پزشک ممکن است پیشنهاد کند که کودک در حالیکه سرش بلند شده است بخوابد. اگر این اقدامات کارگرنباشند، پزشک ممکن است توصیه به تجویز دارو برای کودک شما کند و در موارد نادر کودک ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد.

عامل ایجادریفلاکس

هیچکس نمی داند که چرا افراد به ریفلاکس مبتلا می شوند. یک فتق ممکن است همکاری کننده باشد. فتق زمانی اتفاق می افتد که قسمت فوقانی معده ازدیافراگم یا میان پرده (دیواره ماهیچه ای که شکم را از قفسه سینه جدا می کند) بالا می زند. میان پرده ( دیافراگم) به اسفنکتر تحتانی مری کمک می کند که از بالا آمدن اسید به درون مری جلوگیری نماید. زمانی که فتق وجود دارد بالا آمدن اسید راحتتر اتفاق می افتد. فتق از این طریق می تواند باعث ایجاد ریفلاکس شود. فتق می تواند در هر سنی اتفاق بیفتد. بسیاری افراد سالم با لای  ۵۰ سال یک فتق کوچک دارند.

سایر عوامل کمک کننده به ریفلاکس شامل موارد زیر است:

– استفاده از الکل

– اضافه وزن

– حاملگی

– سیگار کشیدن

بنابراین غذاهای خاصی می توانند با وقوع ریفلاکس مربط باشند شامل:

– میوه های سیترات دار

– شوکولات

– نوشابه های کافئین دار

– غذاهای ادویه دار

– غذاهای حاوی مقدار زیاد گوجه فرنگی مثل خوراک لوبیا، سس های گوجه و پیتزا

درمان ریفلاکس

اگر سوزش سردل یا یکی دیگر از نشانه ها را برای مدتی دارید باید با یک پزشک مشورت کنید. ممکن است لازم باشد یک متخصص داخلی  (پزشک متخصص بیماریهای داخلی) یا یک فوق تخصص گوارش (پزشک متخصص بیماریهای معده و روده) را ببینید. درمان بسته به شدت ریفلاکس شامل یک یا چند تغییرزیر در شیوه زندگی یا دارو یا جراحی است.

تغییرات شیوه زندگی

– اگر سیگار می کشید، ترک کنید.

– الکل مصرف نکنید.

– در صورت نیاز وزن کم کنید.

– غذای کمی بخورید.

– لباسهای آزاد بپوشید.

– تا سه ساعت بعد از غذا از دراز کشیدن پرهیز کنید.

– به اندازه ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر سر تخت خود را با گذاشتن قطعات چوب زیرپایه ها با لا ببرید. بالش اضافی به تنهایی کمک کننده نیست.


جراحی برای درمان ریفلاکس معده

در بیماری ریفلاکس، به علت شل بودن دریچه بین معده و مری، اسید معده به سمت مری برمی گردد و سبب ترش کردن فرد و ناراحتی های گوارشی برای او می شود. مهم ترین علائم این بیماری، درد و التهاب و سوزش سر دل می باشد.

عمل جراحی  Fundoplication یا تازنی بالای معده، یک عمل جراحی برای بیماران مبتلا به ریفلاکس معده می باشد.اگر بیماران مبتلا به رفلاکس معده به درمان دارویی و تغذیه ای پاسخ ندهند، پزشک با در نظر گرفتن شرایط بیمار، این عمل جراحی را به او پیشنهاد می دهد.در این عمل جراحی، قسمت بالایی معده که فوندوس نامیده می شود، به دور پایین مری پیچیده شده و دوخته می شود، طوری که بخش پایینی مری از طریق یک تونل کوچک به معده متصل می شود.همچنین در طی این عمل جراحی، عملکرد بسته ماندن دریچه بین مری و معده تقویت می شود تا مانع از برگشت اسید معده به مری شود.با این روش، زخم های ایجاد شده در مری به علت بازگشت اسید معده، التیام پیدا می کنند.پزشک این عمل جراحی را در ناحیه شکم یا قفسه سینه انجام می دهد.اگر بیمار دچار چاقی باشد، به علت کوتاه بودن مری در افراد چاق، در ناحیه قفسه سینه این عمل انجام می گیرد.در این جراحی اغلب از روش لاپاروسکوپی استفاده می شود تا نتیجه بهتری عاید بیمار شود.

از جراحی تا مدتی بیمار باید از غذاهای نرم استفاده کند تا زخم های جراحی سریع تر التیام پیدا کنند. غذاها باید به طور کامل جویده شوند و آهسته غذا خورد تا هنگام ورود مواد غذایی از مری به معده مشکلی ایجاد نشود.

اقدامات بیماربعدازجراحی رفلاکس

پزشک قبل از جراحی باید به بیمار بگوید که همیشه یک سری عوارض احتمالی بعد از عمل جراحی وجود خواهد داشت. این بیماران باید موارد توصیه شده توسط پزشک را رعایت کنند تا زخم های جراحی سریع تر بهبود پیدا کنند.اگر برای این کار نیاز به جراحی باز باشد، بیمار باید چند روز بعد از عمل در بیمارستان بستری شود تا علائم حیاتی او کنترل شود و بهبودی نسبی پیدا کند.در این حالت، جراح از بیهوشی کلی استفاده می کند تا در حین جراحی، فرد کاملا بیهوش باشد.پس از جراحی باز، بیمار باید حدود چهار تا شش هفته در منزل استراحت کند و از محل کارش مرخصی بگیرد تا سلامتی خود را بازیابد.
اگر برای این عمل جراحی از روش لاپاراسکوپی استفاده شود، تنها دو تا سه روز نیاز است که در بیمارستان بستری شوید و پس از آن به صلاح دید پزشکتان می توانید مرخص شوید. در این روش نیز از بیهوشی عمومی استفاده می شود و معمولا بیمار، درد کمی پس از به هوش آمدن خواهد داشت، زیرا برش جراحی عمیق و بزرگ در این تکنیک جراحی وجود نخواهد داشت. به علت عدم وجود زخم عمیق، معمولا حدود 2 تا 3 روز پس از جراحی می توانید زندگی عادی خود را شروع کنید و به فعالیت خود روزمره بپردازید.
تذکر: اگر چه مراقبت های پس از جراحی در دو تکنیک گفته شده با هم تفاوت هایی دارند، اما پس از جراحی لازم است که بیمار شیوه غذا خوردن خود را تغییر دهد. پس از جراحی تا مدتی بیمار باید از غذاهای نرم استفاده کند تا زخم های جراحی سریع تر التیام پیدا کنند. غذاها باید به طور کامل جویده شوند و آهسته غذا خورد تا هنگام ورود مواد غذایی از مری به معده مشکلی ایجاد نشود.

موفقیت عمل جراحی رفلاکس معده

طبق آمارهای موجود، انجام این عمل جراحی با تکنیک لاپاراسکوپی منجر به بهبود علائم ریفلاکس در 8 نفر از هر 10 نفر می شود.پس از گذشت 7 سال از این عمل جراحی، از هر 10 نفر حدود 4 نفر احساس می کنند علائم این بیماری دوباره بازگشته است و نیاز است که دوباره اقدامات دارویی و درمانی را شروع کنند و یا در صورت وخامت شرایط، دوباره عمل جراحی به آنها پیشنهاد می شود.

علائم جراحی رفلاکس معده

– از هر 10 نفر بیش از یک نفر مشکل بلع پیدا می کند.

– از هر 10 نفر بیش از 6 نفر دچار نفخ می شوند.

– از هر 10 نفر بیش از دو نفر مشکل در تلفظ و اداکردن حروف پیدا می کنند.

– از هر 10 نفر بیش از سه نفر ممکن است نیاز مجدد به مصرف دارو و انجام سایر اقدامات پزشکی باشند.

عوارض جراحی رفلاکس معده

– مشکل در بلع غذا، زیرا معده کمی بالاتر از مری پیچیده می شود.

– سوزش سر دل

– نفخ شکم، تجمع گازها و اینکه فرد در آروغ زدن دچار مشکل می شود.

– خطرات ناشی از بیهوشی برای فرد وجود دارد.

– خطراتی که پس از انجام هر عمل جراحی فرد را تهدید می کند، مثل خونریزی، عفونت و … .

– برخی موارد، عوارض جراحی اول آنقدر زیاد است که باید جراحی دیگری برای کاهش مشکلات فرد انجام بگیرد .

– استفراغ و تهوع

– بهبودی طولانی پس از جراحی