نوشته‌ها

علت سیروز کبدی

[sbu_post_image]

هپاتیت Aو E در بروز علت سیروز کبدی نقشی ندارند، ولی در صورتی که فرد مبتلا به بیماری مزمن کبدی B وC دچار هپاتیت A و E شود، بیماری تشدید می یابد. به همین دلیل پزشک شما آزمایش نوع هپاتیت را درخواست می کند.

علت

بیشتر علت بیماری سیروز کبدی در اروپا، مصرف بیش از حد و طولانی مدت الکل است. در ایران شایعترین علت این بیماری ابتلا به هپاتیت مزمن بی است. باید توجه داشت که از هر 100 نفر بیمار مبتلا به هپاتیت بی از نوع حاد، 2 یا 4 نفر به هپاتیت مزمن مبتلا می شوند و در صورت عدم درمان و پیشرفت بیماری ممکن است بیماری آنها به سیروز کبدی تبدیل شود.

بافت ایجاد شده در ناحیه زخم ترمیمی یا بافت جوشگاهی (فیبروزه) در کبد، بافت کلاژن است. بافت فیبروز از کلاژن تشکیل شده و کلاژن مجموعه ای از پروتئین های خارج سلولی است که در پاسخ به التهاب در کبد در محل های آسیب دیده ایجاد می شود. سلول های ایتو (Ito) در حالت عادی در کبد غیر فعال هستند و پس از فعال شدن به علل مختلف نظیر التهاب مواد کلاژن تولید می کنند.

علائم سیروز کبدی

بروز علائم سیروز کبدی به دو علت نارسایی کارکرد کبد و افزایش فشار خون در ورید پورت است. این علائم عبارتند از: ضعف، خستگی، بی حالی، اسهال چرب، تورم شکم، تجمع آب در شکم، برجسته شدن عروق مری (واریس مری)، چماقی شدن انگشتان، کوچک شدن کبد، ضعف و سستی عضلانی، کاهش وزن، تیره شدن پوست، بروز لکه های خونمردگی در پوست (به دلیل کاهش پلاکت های خون)، کاهش میل جنسی، کاهش توانایی جنسی در آقایان، ورم پاها و شکم، خونریزی از بینی و لثه، استشمام بوی نامطبوع از بیمار که به آن فتورهپاتیکوس گفته می شود.

باید توجه داشت که برای تشخیص بیماری سیروز کبدی وجود یا عدم وجود علائم فوق ضروری نیست.

خارش

در داخل کبد، مجاری ریز صفراوی وجود دارند که از طریق آنها صفرا حرکت کرده و وارد مجاری صفراوی، کیسه ی صفرا و سپس روده ها می شود. از مواد اصلی صفرا، نمک های صفراوی است. تجمع این نمک های صفراوی به دلیل اختلال در این مجاری منجر به خارش در سیروز کبدی می شود. البته امروزه علل دیگری نیز برای خارش در سیروز کبدی مطرح شده است که اساس درمان را تغییر داده است. برای کاهش خارش توصیه می شود مصرف گوشت قرمز کاهش یافته و مواد غذایی حساسیت زا مثل بادمجان و گوجه فرنگی از غذا حذف شوند. در صورت نیاز از داروهای ضد خارش مثل پودر کلستیرامین و اورزوداکسی کولیک اسید طبق دستور پزشک استفاده شود.

تب

به طور طبیعی کبد عاری از هر نوع میکروب است. در بیماران مبتلا به سیروز کبدی به دلیل اختلال در سیستم ایمنی بدن میکروب های مختلف وارد گردش خون می شوند. این بیماران بیشتر در معرض عفونت بوده و در این شرایط انجام اقدامات تشخیصی و درمانی جنبه اورژانسی دارد. باید توجه داشت که در سیروز کبدی با علت مصرف زیاد الکل، احتمال بروز عفونت بیشتر است. گاهی اوقات علت تب تغییر در میزان پروتئین غذا می باشد.

بوی بد دهان

تنفس بیماران مبتلا به سیروز کبدی، بوی نامطبوع دارد که اصطلاحاً به آن Sweetish گفته می شود. این امر به دلیل نارسایی کبد بوده و احتمالاً منشأ آن روده ای است. معمولاً با مصرف آنتی بیوتیک های خوراکی شدت بوی بد دهان در سیروز کبدی کم می شود. ممکن است علت این امر تولید ماده متیل مرکاپتان باشد که از سوخت و ساز اسید آمینه ی متیونین ایجاد می شود.

کبودی

به علت کمبود تولید عوامل و فاکتورهای انعقادی در کبد و در نتیجه طولانی شدن زمان انعقاد (PT)، ممکن است کبودی های خود بخودی در بیماران مبتلا به سیروز کبدی ایجاد شود.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان سیروز کبدی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه سیروز کبدی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سیروز کبدی


عوارض سیروز کبدی

[sbu_post_image]

یکی از مهمترین عوارض سیروز کبدی را تهدید می کند، خونریزی گوارشی است که اغلب به دلیل پاره شدن واریس مری اتفاق می افتد. در این بیماری ممکن است تقریباً تمام خونی که از روده ها منشأ می گیرند از طریق ورید یا سیاهرگ باب به کبد رفته، سپس از آنجا وارد ورید اجوف تحتانی و سپس قلب شده و در نهایت به سایر نقاط بدن منتقل می شود.

خونریزی در سایر نقاط بدن

یکی از اعمال کبد، تولید برخی از فاکتورهای دخیل در روند انعقاد خون است. در جریان سیروز کبدی این فاکتورها به مقدار کم ساخته شده و در نتیجه این اشخاص آسانتر دچار خونریزی از نقاط مختلف بدن می شوند و این مسئله باعث بدتر شدن بیماریشان می گردد.

برای پیشگیری از خونریزی در سیروز کبدی، رعایت نکات زیر مفید است:

  • از قرار گرفتن در مکان یا موقعیت هایی که امکان آسیب فیزیکی زیادی وجود دارد، دوری کنید.
  • جهت مسواک زدن از مسواک هایی با پرز نرم استفاده کنید.
  • بینی خود را محکم و با قدرت تخلیه نکنید.
  • شما نیاز بیشتری به مصرف ویتامین K دارید، برای این منظور روزانه حداقل 100 گرم کاهو یا اسفناج میل کنید.
  • در صورت بروز خونریزی از هر نقطه ای از بدن و با بروز خونریزی زیر جلدی (کبود شدن خودبخودی پوست) بلافاصله به بیمارستان مراجعه کنید.

عفونت

مبتلایان به سیروز کبدی بنا به دلایلی بیشتر از افراد سالم مستعد ابتلاء به عفونت های خاصی هستند که این امر می تواند باعث بدتر شدن این بیماری و وضعیتشان شود. در این رابطه باید نکات زیر را همیشه مدنظر قرار داد:

1) اصول کلی پیشگیری از بیماری های عفونی را رعایت کنید.

2) در صورت بروز تب در اولین فرصت به پزشک خود مراجعه کنید.

3) در صورت بروز سوزش ادرار به پزشک مراجعه کنید.

4) در صورت بروز بی اشتهایی و درد شکم به پزشک مراجعه کنید.

درمان زودتر عفونت مانع پیشرفت و تشدید سیروز کبدی می شود. در هنگام عفونت مصرف آنتی بیوتیک طبق نظر پزشک و در برخی شرایط بستری نموده بیمار در بیمارستان و استفاده از آنتی بیوتیک تزریق می تواند کمک کننده باشد. گاهی به دلیل عود عفونت، پزشک از داروی سیپروفلوکساسین و یا کوتریموکسازول جهت پیشگیری از عفونت در سیروز کبدی استفاده می نماید. مصرف دقیق و منظم دارو مهم است.

اختلال هوشیاری در بیماران سیروز کبدی

یکی از اعمال کبدی، خنثی کردن سموم داخلی و خارجی است. یکی از این سموم، آمونیاک است که در روده ها و نیز در داخل سلول های بدن ساخته می شود. اثرات مخرب آمونیاک بر روی مغز سریع تر و شدیدتر از سایر نقاط بدن می باشد، و در نتیجه، وضعیت هوشیاری (به اصطلاح هوش و حواس) بیمار تغییر می کند. سیروز کبدی در مراحل پیشرفته تر، بیمار دچار اغماء می شود. عواملی که باعث بروز چنین حالتی می شوند عبارتند از:

1) رژیم غذایی نامناسب: گوشت قرمز یکی از منابع اصلی تولید آمونیاک در بدن است. لذا در مواقعی که شخص رژیم غذایی را رعایت نکرده، اقدام به مصرف گوشت قرمز حیوانی (به مقدار زیادتر از آنچه که توسط پزشک توصیه شده است) می کند، ممکن است دچار اختلال هوشیاری در سیروز کبدی شود. البته این امر به این معنی نیست که از گوشت قرمز اصلاً استفاده نکنید، بلکه باید مصرف آن به مقدار مورد نیاز و برحسب دستورات پزشکی صورت گیرد.

2) خونریزی: خونریزی ناشی از سیروز کبدی به هر دلیل که باشد، می تواند باعث اختلال هوشیاری و اغماء شود، لذا باید نکات توصیه شده در رابطه با پیشگیری از سیروز کبدی رعایت شود.

3) صدمات: هر نوع صدمه فیزیکی شدید به بدن (نظیر تصادف، زد و خورد و…) باعث وخیم شدن حال بیمار سیروز کبدی و اختلال هوشیاری می شود.

4) عفونت: در صورت هرگونه عوارض سیروز کبدی اختلال در هوشیاری و یا یبوست باید به میزان مصرف لاکتولوز افزوده و در صورت عدم پاسخ سریعاً به مرکز هپاتیت تهران و یا بیمارستان مراجعه کرد. خانواده بیمار باید به محض مشاهده تغییر غیر طبیعی در خلق و خوی بیمار موضوع را با پزشک معالج وی در میان بگذارند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان سیروز کبدی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه عوارض سیروز کبدی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سیروز کبدی


درمان دارویی سیروز کبدی

[sbu_post_image]

باید به این نکته توجه داشت که در درمان سیروز کبدی و سایر بیماری ها هرگز نباید نا امید شد. ناامیدی سبب تشدید بسیاری از بیماری ها می شود باید ضمن توکل به خدا به دنبال درمان دارویی سیروز کبدی و رعایت دستورات پزشک بود. نباید بیماری خود را از دیگران مخفی سازید. باید از دیگران نیز کمک بگیرید. به طور مرتب و دوره ای تحت نظر پزشک معالج خود باشید. ناخن های خود را مرتب کوتاه کنید و مواظب باشید که کناره ناخن ها زیادی گرفته نشود و زخمی نشوید. به فعالیت عادی زندگی خود ادامه دهید و بر حسب توان فیزیکی خود فعالیت نمایید. به غذای خود نمک اضافه نکنید. از تخلیه شدید و محکم بینی خود خودداری کنید. جهت مسواک زدن از مسواک با پرزهای نرم استفاده شود. از قرار گرفتن در موقعیت هایی که امکان صدمه خوردن شما وجود دارد خودداری کنید.

در صورت آب آوردن شکم، روزانه نیم ساعت داخل وان آب ولرم (تا گردن) قرار گیرید. از سبزیجات و میوه های تازه به اندازه دلخواه استفاده کنید. باید توجه داشت که شستشو و ضدعفونی کردن سبزیجات و میوه ها ضروری است. سعی کنید به جای گوشت قرمز از پروتئین های گیاهی، گوشت ماهی و مرغ استفاده کنید. در صورت بروز تب، تهوع، درد شکم، سوزش ادرار، و یا سیاه شدن مدفوع بلافاصله با مرکز هپاتیت مشورت کنید و اگر امکان نداشته باشد به اورژانس بیمارستان ها مراجعه نمایید.

هرگز مشروبات الکلی ننوشید، زیان آن یک امر ثابت شده است. از بیمار مبتلا به سیروز کبدی دوری نکنید. هیچ نوعی از این بیماری واگیر دار نیست، اما اگر عامل آن ویروس هپاتیت ب باشد فقط ممکن است این ویروس انتقال یابد. این به منزله ی انتقال سیروز کبدی نیست. داروهای تجویزی توسط پزشک را مرتب و مطابق دستور مصرف نمایید و سر خود داروی مصرفی را کم یا زیاد نکنید.

توصیه های بهداشتی

رعایت اصول بهداشتی در مواجهه با بیماران سیروز کبدی ضرورت دارد ولی نباید وسواس بی مورد داشت. تا آنجا که می توانید از حمایت روحی بیمار دریغ نکنید. با خون فرد بیمار بدون دستکش تماس پیدا نکنید. افراد خانواده پس از انجام آزمایش هپاتیت بی و مشخص شدن وضعیت آنها باید واکسن هپاتیت بی بزنند. در صورت بروز کوچکترین تغییر در وضعیت هوشیاری بیمار، بلافاصله به پزشک اطلاع دهید. نزدیکی جنسی در صورت انجام واکسیناسیون شخص بلامانع است.

بیماری تنبلی کبد درمان قطعی ندارد. باید به علت بیماری توجه داشت، اگر علت سیروز کبدی، بیماری خودایمنی و یا ویلسون باشد، امکان بهبودی قطعی بیماری سیروز و بهبودی کامل کبد وجود دارد ولی جهت تحقق این شرط تشخیص سریع و درمان به موقع سیروز کبدی ضروری است. در مورد هپاتیت بی و سی نیز درمان باید در جهت مهر بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن صورت گیرد. باید توجه داشت که مجموعه ی درمان دارویی، رعایت دستورات تغذیه ای و بهداشتی و مهار عوارض بیماری می تواند زندگی بیمار مبتلا به سیروز کبدی را بهبود بخشد.

داروهای سیروز کبدی

– آلفا- اینترفرون

باید توجه داشت که مصرف آلفا- اینترفرون در بسیاری از مبتلایان به سیروز کبدی (خصوصاً نوع بی) خطرناک است و امکان تشدید بیماری وجود دارد. در مبتلایان به هپاتیت سی و با احتیاطات لازم می توان از آن استفاده کرد. به هر حال تصمیم نهایی در مورد امکان مصرف دارو با پزشک معالج است.

– لامیوودین

این دارو می تواند فعالیت ویروس هپاتیت بی را در درمان دارویی سیروز کبدی مهار نماید. از این داروی درمانی همراه با پی- سی – آر مثبت (HBV DNA) استفاده می شود. مدت مصرف آن به طور دقیق مشخص نیست و بسیاری از محققین مصرف طولانی مدت آن را توصیه می کنند. باید توجه داشت که بیمار باید هر 6 ماه آزمایش پی- سی – آر را تکرار نماید. لامیوودین داروی مؤثر در مهار فعالیت ویروس هپاتیت بی می باشد.

– آدوفوویر

این دارو در مهار عفونت هپاتیت ب و درمان دارویی سیروز کبدی بسیار مؤثر است. قرص 10 میلی گرمی است و هنگام مصرف آن باید مراقب کلیه ها بود.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان سیروز کبدی ” و ” علایم سیروز کبدی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه دارو درمانی سیروز کبدی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سیروز کبدی


رژیم غذایی سیروز کبدی

[sbu_post_image]

یکی از مهمترین مسائل در رابطه با بیماران مبتلا به سیروز کبدی، رژیم غذایی است و نشان داده شده است که یک رژیم غذایی مناسب در بسیاری از موارد باعث تحول شدیدی در بیماری و حال شخص می شود. رژیم غذایی بیماران مبتلا به سیروز کبدی، بستگی به شدت و وضعیت بیماران دارد اما اصول کلی همه در این بیماری یکی است. در ابتدا به این مسأله می پردازیم و سپس یک نمونه از رژیم غذایی بیمار مبتلا به سیروز کبدی را ذکر می کنیم (لطفاً مطلب زیر را با دقت مطالعه نمایید.)

عناصر تشکیل دهنده مواد غذایی بیماران مبتلا به سیروز کبدی عبارتند از: کربوهیدارت ها (مواد نشاسته ای)، پروتئین ها، چربی ها، ویتامین ها، مواد معدنی و فیبرهای غذایی.

کربوهیدارت ها

در بیشتر نقاط جهان (از جمله آسیا و کشور ایران)، غلات 70 درصد انرژی مورد نیاز بدن و مواد غذایی روزانه را تأمین می کنند. از جمله غلات، می توان گندم (که در نان و شیرینی و… مصرف می شود)، برنج، جو، ماکارونی، بلغور، سیب زمینی و… را نام برد. مصرف این گروه از مواد غذایی در افراد مبتلا به سیروز کبدی بلامانع است. بیشتر غلات دارای ترکیب شیمیایی مشابه و آهن و برخی از ویتامین های گروه B هستند. سیب زمینی (به دلیل داشتن پتاسیم بالا و هضم آسان آن) ماده غذایی خوبی برای افراد ناتوان و بیمار از جمله بیماران مبتلا به سیروز کبدی است و توصیه می شود. در رژیم غذایی روزانه خود مقداری سیب زمینی مصرف کنید (یک سیب زمینی کوچک). از کربوهیدرات های دیگر می توان از همین قند معمولی، شکر، عسل و خرما نام برد. عسل به دلیل داشتن مواد غذایی ضدعفونی کننده (مثل اسید فرنیک)، از رشد بیش از حد باکتری ها در روده جلوگیری می کند. عسل، همچنین دارای مقدار زیادی پتاسیم و برخی از ویتامین ها است. به بیماران مبتلا به سیروز کبدی توصیه می شود که در صورت میل داشتن روزانه یک تا چند قاشق مربا خوری عسل بخورند. خرما نیز به دلیل داشتن مواد معدنی مناسب و فیبرهای غذایی و انرژی بالا و قابل هضم، ماده غذایی خوبی است و می توان روزانه 1 تا 2 عدد مصرف نمود. اگر مبتلا به مرض قند (دیابت) هستید، باید رژیم غذایی خاص آن را رعایت نمایید، در این مورد با پزشک معالج مشورت کنید.

پروتئین ها

پروتئین مهمترین جزء مواد غذایی را در مبتلایان به سیروز کبدی تشکیل می دهد. اما از آنجا که پروتئین موجود در گوشت قرمز حیوانی، آمونیاک بیشتری تولید می کند، لذا باید به جای آن بیشتر از گوشت سفید (ماهی و مرغ) و پروتئین های گیاهی نظیر غلات، سیب زمینی و سویا استفاده نمود. ما توصیه می کنیم بیش از 2 بار در هفته (و آن هم کمتر از حد معمول) گوشت قرمز مصرف نکنید. توصیه می شود در رژیم غذایی سیروز کبدی هر روز یا یک روز در میان، مقداری ماهی (از نوع گوشت سفید) مصرف کنید. اولاً باید ماهی کباب شده و یا آبپز باشد و ثانیاً پوست آن را نخورید.

چربی ها

چربی یا روغن از زمره مواد غذایی با قدرت انرژی زایی بالا است. چربی ها ممکن است منشأ گیاهی یا حیوانی داشته باشند. روغن های گیاهی نظیر روغن نارگیل، دانه پنبه، بادام زمینی، زیتون و آفتابگردان از چربی های بسیار مناسب در بیماران مبتلا به سیروز کبدی می باشند. توصیه می شود بیماران از خوردن چربی های حیوانی و به اصطلاح اشباع شده (نظیر کره، روغن حیوانی و خامه) خودداری نمایند و به جای آنها از چربی های سبک گیاهی و به اصطلاح اشباع نشده ، نظیر مارگارین (کره نباتی)، روغن زیتون، روغن ماهی، و روغن آفتابگردان استفاده نمایید.

مواد معدنی

مواد معدنی نظیر کلسیم، فسفر، آهن، پتاسیم، منیزیم و غیره نیز از اجزای اصلی و لازم برای بدن می باشند و رژیم غذایی بیماران مبتلا به سیروز کبدی باید در حد معمول و کمی هم بیشتر آنها را دریافت کنند. این مواد در سبزیجات و میوه ها و بسیاری از غلات به وفور یافت می شوند و محدودیتی برای بیماران سیروز کبدی وجود ندارد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان سیروز کبدی ” و ” علایم سیروز کبدی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه سیروز کبدی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سیروز کبدی


سیروز کبدی و خونریزی گوارشی

در بیماران مبتلا به سیروز کبد، طحال بزرگ می شود. در اکثر مبتلایان به سیروز کبدی به دنبال اختلال در گردش خون داخل کبد بیمار، خون به اطراف طحال تغییر جهت پیدا کرده و سبب بزرگی طحال می شود. این امر می تواند به کاهش تعداد پلاکت های خون منجر شود. باید توجه داشت که گرچه در بیماران مبتلا به سیروز کبدی پلاکت در داخل طحال ذخیره می شود و می توانند سبب کاهش پلاکت خون شود. در موارد شدید که میزان آن کمتر از 20000 در میلی لیتر باشد با خطر خونریزی همراه است. انجام جراحی طحال برداری می تواند در بیماران مبتلا به خونریزی گوارشی خطرناک باشد و به این دلیل تنها در شرایط بحرانی انجام آن توصیه می شود.

علائم سیروز کبدی

برخی از بیماران مبتلا به سیروز کبدی دچار افزایش قند خون و علائم دیابت (مرض قند) می شوند. در تاریخچه ی این افراد می توان سابقه ی مرض قند را در اغلب موارد پیدا کرد ولی در بقیه ی موارد افزایش قند خون به علت بیماری کبد است. برای مهار قند خون بالا معمولاً از قرص های ضد قند مثل گلی بن کلامید استفاده می شود و در رژیم غذایی سیروز کبدی نیز باید مصرف مواد نشاسته ای را کم کرد. باید توجه داشت که در بیماران تمایل به کم کردن قند خون به محدوده ی طبیعی وجود ندارد و قند خون حدود 120 تا 140 میلی گرم در میلی لیتر مورد قبول است. گاهی طبق نظر پزشک، انسولین، تزریقی نیز به کار می رود. باید مراقب افت قند خون شد و در صورت بروز طپش قلب، تعریق، سرگیجه، باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.

بیماران باید از علائم و و خطراتی که آنها را تهدید می کنند، آگاهی داشته تا بتوانند از بروز آنها جلوگیری کرده و اقدامات صحیحی را به عمل آورند.

یکی از مهمترین خطراتی که بیماران مبتلا به سیروز کبدی را تهدید می کند، خونریزی گوارشی است که اغلب به دلیل پاره شدن واریس مری اتفاق می افتد. تقریباً تمام خونی که از روده ها منشأ می گیرند از طریق ورید یا سیاهرگ باب به کبد رفته، سپس از آنجا وارد ورید اجوف تحتانی و سپس قلب شده و در نهایت به سایر نقاط بدن منتقل می شود. در بیماران مبتلا به سیروز کبدی، خون به خوبی از کبد خارج نمی شود و در نتیجه خون پس زده می شود. یکی از راه هایی که خون می تواند به حرکت خود ادامه داده و وارد جریان خون عمومی شود، وریدهای اطراف مری در ناحیه اتصال آن به معده است. در نتیجه افزایش فشار خون در این ناحیه ، وریدها متسع می شوند (به اصطلاح گفته می شود واریس مری اتفاق افتاده است). این واریس ها مستعد پاره شدن و خونریزی هستند. پس از پاره شده این عروق، شخص ممکن است دچار استفراغ خونی شده و یا این که پس از چند ساعت تا چند روز مدفوع سیاه قیری رنگ دفع کند.

توجه: بیمار محترم سیروز کبدی، در صورت استفراغ خونی و یا دفع خون سیاه از مقعد، به پزشک مراجعه کنید.

درمان خونریزی گوارشی با اسکلوروتراپی

اسکلروتراپی یا سوزاندن واریس مری با کمک آندوسکوپی و با استفاده از ماده سفت کننده ی جدار مری، صورت می گیرد. این کار معمولاً تحت بی حسی گلو و استفاده از آرام بخش و استفاده از ماده ی اتانول آمین یا ترومبووار 5 درصد برای خونریزی گوارشی ناشی از سیروز کبدی صورت می گیرد. این کار معمولاً در چند مرتبه اول در بیمارستان صورت گرفته و لازم است بیمار به مدت حداقل 24 ساعت تحت نظر قرار گیرد و در جلسات بعدی می توان به صورت سرپایی انجام داد. باید توجه داشت که بعد از جلسات متعدد می توان محل عروق برجسته (واریس) را ریشه کن کرد.

حداقل تا 2 ساعت بعد از اسکلروتراپی به علت خونریزی گوارشی ناشی از سیروز کبدی، از خوردن و آشامیدن خودداری شود. سپس تا 6 ساعت فقط مایعات استفاده شده و تا 24 ساعت از خوردن مواد جامد خشک و سفت مثل نان و… (خودداری شود). در صورت سیاه شدن مدفوع، خصوصاً اگر شبیه قیر باشد، در اولین فرصت به بیمارستان مراجعه کنید. البته روش های دیگری برای کنترل خونریزی واریس ها در سیروز کبدی وجود دارد که جدیدترین آنها استفاده از حلقه های الاستیکی است که توسط دستگاه مخصوص و با استفاده از آندوسکوپی در محل واریس ها قرار داده می شوند، که به اصطلاح به آن باندگذاری می گویند.

منبع: کتاب سیروز کبدی


تغذیه مناسب در سیروز کبدی

[sbu_post_image]

یکی از مهمترین مسائل در رابطه با بیماران مبتلا به سیروز کبدی، تغذیه است و نشان داده شده است که تغذیه مناسب در بسیاری از موارد باعث تحول شدیدی در بیماری و حال شخص می شود. رژیم غذایی در سیروز کبدی هر بیمار بستگی به شدت و وضعیت بیماری اش دارد اما اصول کلی همه آنها یکی است.

به نکات زیر در درمان تغذیه ای سیروز کبدی دقت کنید:

  • گوشت بدون چربی مرغ بدون پوست و شیر با چربی معمولی (و نه پر چرب) استفاده شود.
  • برای پختن یا سرخ کردن از روغن یا کره به میزان اندک (در حد یک قاشق مرباخوری) استفاده شود.
  • به بیماران مبتلا به سیروز کبدی توصیه می گردد که هر روز هویج یا اسفناج (تازه یک فنجان، پخته نصف فنجان) میل شود.
  • از غذاهای کم نمک استفاده شود و از استفاده از نمکدان سر سفره خودداری شود.
  • هر روز 4 نوع میوه میل شود: 4 عدد شامل مرکبات یا آب میوه، 1 سیب به علاوه 1 عدد هر میوه فصل.
  • علاوه بر حذف روزانه منابع غذایی متنوع، ویتامین B، اسید فولیک، و در صورت لزوم ویتامین آ استفاده شود.
  • افراد مبتلا به سیروز کبدی در زمانی که تحت کنترل است می تواند 0.8 -0.6  گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن پروتئین در روز مصرف نمایند و باید توجه داشت که مطابق با وضعیت بیمار باید در مورد میزان مصرف پروتئین قضاوت کرد. باید توجه داشت که در صورت بروز سوء تغذیه میزان مرگ و میر نیز زیاد می شود.
  • پرهیز از مصرف الکل نیز مهم است.
  • باید از مصرف کردن تخم مرغ، قهوه و شکلات خودداری نمود این مواد ارزش درمانی ندارند.
  • در بیماری سیروز کبدی میزان ویتامین های گروه بی به مرور کاهش می یابند و باید مقادیر کافی مورد نیاز تأمین شود.
  • کمبود روی به عنوان یکی از مواد ضروری و کمیاب بدن بوده در بیماران مبتلا به سیروز کبدی پیش می آید و این امر ممکن است سبب اختلال در شعور شود، به این دلیل مصرف آن توسط برخی پزشکان توصیه می شود.
  • پروتئین حیوانی حاوی اسیدهای آمینه معطر هستند ولی پروتئین های گیاهی کمتر از این میزان اسیدهای آمینه دارند.
  • برای جلوگیری از تحلیل عضلات با تجویز قند (گلوکز) مصرف کالری به میزان کافی در تغذیه مناسب در سیروز کبدی ضروری است.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان سیروز کبدی ” و ” علایم سیروز کبدی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تغذیه مناسب در سیروز کبدی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سیروز کبدی


داروی درمان سیروز کبدی

[sbu_post_image]

در مقاله زیر می خواهیم شما را با دارو های درمان سیروز کبدی بیشتر آشنا کنیم، با ما همراه باشید. توجه کنید به هیچ وجه داروهای زیر را بدون تجویز پزشک مصرف نکنید.

پروپرانولول 

این دارو در بیماری های قلبی عروقی و… به کار می رود. مصرف این دارو می تواند در بیماران مبتلا به سیروز کبدی مفید باشد. اثرات داروی درمان در کاهش فشار افزایش یافته ی ورید پورت ثابت شده است. باید توجه داشت که گاهی به دنبال مصرف آن، فشار خون کاهش می یابد و باید دارو را قطع کرد. دارو به صورت قرص های ۱۰ و ۴۰ میلی گرمی است. شایع ترین عوارض مصرف آن تهوع، استفراغ، خستگی، سرگیجه، کاهش ضربان قلب و سردی دست ها و پاها می باشد. میزان و مدت مصرف آن طبق صلاحدید پزشک معالج است.

اسپیرونولاکتون

این دارو جزء داروهای مدر (افزاینده ی حجم ادرار) بوده و در ورم و تجمع آب در شکم بیماران مبتلا به سیروز کبدی به کار می رود. این دارو سریعاً از راه خوراکی جذب می شود. قرص آن به صورت ۲۵ میلی گرم است و از ۲ عدد تا ۱۲ عدد (مطابق دستور پزشک) می توان استفاده کرد. باید توجه داشت که به دنبال مصرف آن در درمان سیروز کبدی اختلال الکترولیتی عارض می شود.

درمان سیروز کبدی با کلشی سین

از این دارو در درمان نقرس (بالا بودن اسید اوریک) استفاده می شود. مورد کاربرد دیگر آن در بیماران مبتلا به بیماری مزمن کبدیو سیروز کبدی جهت کم کردن فیبروز کبد می باشد. مصرف این دارو ممکن است منجر به تهوع، استفراغ، درد شکمی و اسهال شود. این دارو به صورت یک قرص یک میلی گرمی است. مصرف آن توسط پزشک باید تجویز شود.

گلیسیریزین

داروی گلیسیریزین (Stonger Neo-Minophagen C) که به اختصار SNMC نام گذاشته شده از گیاه شیرین بیان (Licorice) مشتق شده است. علاوه بر اثرات ضدالتهابی و کنترلی سیستم ایمنی، اثرات ضد ویروسی آن نیز علیه چندین نوع ویروس به اثبات رسیده است. داروی گلیسیریزین سالهاست که در ژاپن به منظور درمان اگزما و درماتیت پوستی، کهیر، خارش پوست و استوماتیت دهان مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین با توجه به اثر ضد ویروسی آن، تحقیقات متعددی در خصوص اثر آن در درمان سیروز کبدی و هپاتیت سی انجام گرفته است که نتایج مطلوبی در این خصوص به دست آمده است. در حال حاضر درمان هپاتیت مزمن سی از داروی اینترفرون آلفا به صورت زیر جلدی، هفته ای سه بار و به مدت حداقل ۶ ماه استفاده می گردد که هزینه بالایی نیز دارد و در نهایت حدود ۲۰-۱۵% بیماران پاسخ داده و سطح آنزیم های کبدی آنها پایین می آید. داروی گلیسیریزین می تواند جایگزین مناسبی برای آن باشد، زیرا که طول مدت درمان با گلیسیریزین فقط ۸ هفته بود و از سوی دیگر عوارض آن در مطالعات مختلف در مقایسه با اینترفرون خیلی کمتر بوده است.

سیلیمارین

پزشکان آلمانی در دهه ۱۹۶۰ از دانه های خار علیص (Stilybum Marianum) ماده ای به نام سیلیمارین جدا کردند که مصرف آن می تواند به کاهش آسیب و سیروز کبدی در بسیاری از بیماری های کبدی کمک نماید. تا به حال مطالعات متعددی در لوله های آزمایشگاهی، حیوانات و انسان ها انجام شده است. بیش از دو هزار سال نقش مصرف دانه های این گیاه در درمان بیماری های کبدی شناخته شده است. اثرات مفید سیلیمارین در درمان سیروز کبدی عبارتند از:

۱) این ماده سبب تغییر ساختمان غشای سلول های کبدی به نحوی می شود که آن را در برابر عوامل مضر مقاوم می نماید. این ماده سلول کبدی را در موارد مسمومیت با قارچ های مضر (آمانتیا) و سیروز کبدی حفظ می نماید.

۲) کمک به کبد در دفع سموم خطرناک و در واقع کاهش میزان رادیکال های اکسیژن که مسئول اصلی آسیب کبدی می باشند. این دارو اثرات ضد اکسیداسیون دارد.

۳) تحریک سلول های کبدی در ترمیم آسیب و بازگشت به حالت اولیه.

۴) کمک به هضم چربی.

این دارو در درمان هپاتیت (التهاب کبد ) و همچنین درمان سیروز کبدی به کار می رود و در صورت مصرف این دارو، دوره بیماری کوتاه شده و فرد سریع تر به حالت طبیعی باز می گردد. با مصرف سیلیمارین خطر سنگ سازی در کیسه صفرا کاهش می یابد. از داروی سیلیمارین در درمان موارد کبد چرب نیز استفاده می شود. اشکال مختلفی از این دارو در بازار وجود دارد. حداقل مصرف روزانه ۲۸۰ میلی گرم به صورت منقسم می باشد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان سیروز کبدی ” و ” علایم سیروز کبدی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه خونریزی گوارشی ناشی از سیروز کبدی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سیروز کبدی


بهبودی قطعی سیروز کبدی

[sbu_post_image]

بیماری سیروز یا همان تنبلی کبد درمان قطعی ندارد. باید به علت بیماری توجه داشت، اگر علت سیروز کبدی، بیماری خودایمنی و یا ویلسون باشد، امکان بهبودی قطعی و بهبودی کامل کبد وجود دارد ولی جهت تحقق این شرط تشخیص سریع و درمان به موقع ضروری است. در مورد هپاتیت بی و سی نیز درمان باید در جهت مهر بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن صورت گیرد. باید توجه داشت که مجموعه ی درمان دارویی سیروز کبدی، رعایت دستورات تغذیه ای و بهداشتی و مهار عوارض بیماری می تواند زندگی بیمار مبتلا به این بیماری را بهبود بخشد.

سیروز کبدی و پیوند کبد

احتمال پس زدن پیوند کبد در درمان سیروز کبدی همیشه وجود دارد ولی در چند هفته اول انجام پیوند، این خطر بیشتر است که با مصرف داروهای مهار کننده ایمنی می توان مانع پس زدن پیوند شد. متأسفانه هزینه داروهای درمان بسیار بالا بوده و این داروها باید برای سال ها و شاید تمام عمر مورد استفاده قرار گیرند. انجام پیوند کبد در اکثر موارد سیروز امکان پذیر است.

چنانچه علت بیماری سیروز کبدی، ویروس هپاتیت بی است، برای بهبودی قطعی این بیماری باید دقت کرد که فعالیت ویروس قبل از پیوند کبد مهار شده باشد یعنی پی سی آر منفی باشد. اگر این طور نبود کبد جدید در معرض خطر آلودگی مجدد با ویروس هپاتیت بی است. آنچه که اهمیت دارد تعیین زمان مناسب انجام جراحی پیوند کبد در بیماران سیروز کبدی است. باید دانست که پیوند کبد آخرین قدم درمانی است و شرایط آن باید تحقق یابد یعنی زمان انعقاد (زمان پروترومبین) باید حداقل 5 ثانیه طولانی از مقادیر طبیعی باشد و بیمار سیروز کبدی از نظر درجه بندی سیروز در مراحل اولیه نباشد، باید توجه داشت که ناقلین هپاتیت و یا بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن که تحت درمان با اینترفرون و یا لامیوودین باشند نیازی به پیوند کبد در حال حاضر ندارند و پی گیری آنان از نظر درجه بندی سیروز کبدی توصیه می شود.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان سیروز کبدی ” و ” علایم سیروز کبدی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه خونریزی گوارشی ناشی از سیروز کبدی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سیروز کبدی


تشخیص سیروز کبدی

[sbu_post_image]

باید توجه داشت که اعتقاد عمومی بر این است که سیروز کبدی روندی غیر قابل برگشت است. این تصور امروزه صد در صد مورد قبول نیست. در برخی شرایط و در صورت پاسخ به داروهای درمان می توان درجاتی از کاهش فیبروز کبد و بهتر شدن بیماران تنبلی کبد یا همان سیروز کبدی را مشاهده کرد. ضرورتی ندارد که سیروز کبدی حتماً یک بیماری پیشرونده باشد، برای تأثیر درمان می توان فروکش نمودن بیماری را مشاهده نمود. تشخیص این بیماری و شدت آن توسط پزشک متخصص گوارش و پس از معاینه دقیق و بررسی برخی آزمایشات خونی مثل غلظت آلبومین و بیلی روبین خون مشخص می شود. به هر حال تغذیه نقش مهمی در درمان بیماران مبتلا به تنبلی کبد بازی می کند.

تشخیص تنبلی یا سیروز کبد

برای تشخیص سیروز کبدی نیاز به نمونه برداری از کبد وجود ندارد. در برخی مواد پزشک با مروری بر علائم و نشانه های بیماری و آزمایشات خونی و سونوگرافی و آندوسکوپی دستگاه گوارش به وجود سیروز کبدی پی می برد. در برخی شرایط نمونه برداری، تشخیص این بیماری را صددرصد می نماید ولی در همه موارد ضروری نیست. باید توجه داشت که تمام اعمال جراحی در بیماران مبتلا به سیروز کبدی با خطر بالایی همراه است. این موضوع با توجه به شدت بیماری فرق می کند. بیهوشی مجهز و مراقبت مناسب بعد از جراحی بسیار حائز اهمیت است. در این مورد با پزشک خود مشورت کنید.

اگر دچار علائم و نشانه های سیروز کبدی مرتبط با سنگ صفراوی نباشید نیاز به جراحی ندارید. باید توجه داشت که احتمال تشکیل سنگ در کیسه صفرا بیماران کبدی بیشتر است.

کاهش ورم شکم

نکات زیر جهت کاهش و پیشگیری از آب آوردن شکم و ورم پاها در سیروز کبدی توصیه می شود:

  • اگر آب آوردن شکم بسیار شدید بوده، باعث مشکلات تنفسی و غیره شده باشد، باید علاوه بر مراجعه به بیمارستان، مصرف آب را به کمتر از 1.5 لیتر در روز رسانید. مصرف نمک باید به کمتر از 0.5 گرم در روز کاهش یابد. در داخل مواد غذایی نمک طبیعی وجود دارد، لازم است هنگام پختن غذا و نیز خوردن غذا نمک به آن اضافه نشود، و از مصرف مواد غذاهای آماده (کنسرو) خشک شده که معمولاً نمک بالایی دارند، خودداری نمایید.
  • در صورت امکان در داخل وان حمام و در آب ولرم، تا ناحیه گردن روزانه یک ساعت استراحت کنید، این عمل باعث تحریک کلیه ها در واقع ادرار بیشتر و در نتیجه کاهش آب و ورم در بیماران سیروز کبدی می شود.
  • علاوه بر استراحت و خواب شبانه، روزانه حداقل 4 ساعت استراحت نمایید. از داروهایی که پزشک جهت کاهش آب بدن و دفع ادرار در درمان بیمار تجویز کرده به صورت مناسب و طبق دستور مصرف کنید. با این پندار غلط که با مصرف بیشتر آنها، آب سریعتر و بهتر دفع می شود، هرگز داروی سیروز کبدی خود را بدون مشورت پزشک افزایش ندهید. زیرا این مسئله خطرات جدی و کشنده از جمله تغییرات پتاسیم خون را به دنبال خواهد داشت. در صورتی که دچار سیروز کبدی و آب شکم هستید و پزشک دستورات دارویی و غذایی خاصی جهت کاهش آن داده است، هر روز صبح سر ساعت خاصی خود را وزن کنید.
  • نباید هر روز وزن بدنتان بیش از 750 گرم تا 1000 گرم کاهش یابد. در برخی موارد که تجمع آب در شکم در بیماران به مقدار زیادی باشد و امکان کنترل آن با داروهای خوراکی امکان پذیر نباشد، طبق صلاحدید پزشک با تشخیص سیروز کبدی، بیمار در بخش بستری شده و با استفاده از سوزن مخصوص، مقداری از آب شکم را خالی می کنند. این کار معمولاً به طور موقتی سبب بهتر شدن وضعیت بیمار می شود و در درمان های دیگر نیز باید ادامه یابد. استفاده از آلبومین تزریقی هفته ای یکبار تا 2 بار می تواند در کاهش ورم شکم و پاها کمک کند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان سیروز کبدی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تشخیص سیروز کبدی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سیروز کبدی


سیروز کبد

[sbu_post_image]

واژه ی سیروز (cirrhosis) از دو لغت یونانی «kirrhos» به معنی زرد- نارنجی و «osis» به معنی بیماری گرفته شده است و نوعی بیماری مزمن تغییر شکل دهنده ی کبد است که در آن، لوب های کبد با بافت فیبرو پوشیده می شوند و پارانشیم کبد، دژنراسیون (نابسامانی) پیدا می کند و لوبول های آن دچار ارتشاح چربی می شوند و گلوکونئوژنز، سم زدایی داروها و الکل، متابولیسم بیلی روبین، جذب ویتامین، عملکرد گوارشی، متابولیسم هورمونی و سایر عملکردهای کبد دچار اختلال پیدا می کنند. همچنین در سیروز کبد، جریان خون کبدی مسدود می شود که در نتیجه ی آن فشار سیاهرگ باب ازدیاد می یابد و واریس مری به وجود می آید. در صورتی که عامل ایجاد سیروز کبد برطرف نشود، اغمای کبدی، خونریزی از دستگاه گوارش و نارسایی کلیه ممکن است روی دهد.

علل سیروز کبد

سیروز کبد در اکثر موارد در نتیجه ی سوء مصرف مزمن الکل، و گاهی محرومیت های غذایی، هپاتیتف مشکلات قلبی و سایر علل ایجاد می شود.
علل سیروز عبارتند از: الکلیسم، هپاتیت B مزمن، هپاتیت C مزمن، هپاتیت D مزمن، هپاتیت خود ایمن (اتوایمیون)، بیماری های ارثی (مانند هِموکروماتوز، بیماری ویلسون، گالاکتوزمی، بیماری های ذخیره گلیکوژن)، استئاتوهپاتیت غیر الکلی (NASH)، انسداد مجاری صفراوی (در اثر فقدان مادرزادی مجاری یا آسیب دیدگی آنها در کودکان و یا در اثر سیروز صفراوی اولیه یا ثانویه در بزرگسالان، ) مصرف داروها و تماس با سموم یا ابتلا به بعضی عفونت ها (مثل عفونت انگلی شیستوزومیاز).

علائم سیروز کبد

در بسیاری از بیماران مبتلا به سیروز کبد در مراحل اولیه علایمی وجود ندارد ولی با پیشرفت سیروز کبد، عملکرد کبد مختل می شود و بدون توجه به عامل ایجاد کننده سیروز علایم زیر بروز می کند: تهوع، خستگی، بی اشتهایی، کاهش وزن، تجمع مایع در شکم (آسیت)، واریس، درد شکم، ایجاد آنژیوم های عنکبوتی (spider angiomas) بر روی پوست (آنژیوم های عنکبوتی به فرمی از اتساع مویرگ های سطحی و شاخه های انتهایی سیاهرگ پوستی گفته می شود، که به صورت نقطه قرمز رنگ برآمده ای به اندازه ی نوک سنجاق در مرکز، که رگ های بسیار کوچک خونی به شکل شعاع هایی از آنها منشعب شده اند تظاهر می یابند از علائم سیروز کبد است. آنژیوم های عنکبوتی اغلب در اثر افزایش مقدار هورمون استروژن به وجود می آیند.

تشخیص و درمان سیروز کبد

در سیروز کبد، کبد قادر به تجزیه و دفع استروژن ها نیست. مصرف مزمن و زیاد الکل می تواند موجب بیماری های کبدی مختلفی از جمله کبد چرب الکلی، هپاتیت الکلی و سیروز الکلی شود. در مراحل اولیه سیروز الکلی جبران شده، تست های آزمایشگاهی ممکن است کاملاً طبیعی باشند ولی در مراحل پیشرفته ی بیماری کبدی، معمولاً ناهنجاری های زیادی وجود دارد. ممکن است بیماران در اثر خونریزی گوارشی مزمن، کمبود تغذیه ای یا پرکاری طحال (ناشی از افزایش فشار سیاهرگ باب) یا به دلیل اثر مستقیم الکل بر مغز استخوان، دچار کم خونی شوند.

درمان اصلی سیروز الکلی، عبارت است از قطع مصرف الکل. علاوه بر این بیماران به تغذیه ی صحیح و نظارت پزشکی دراز مدت نیاز دارند. عوارضی مانند تجمع مایع در شکم (آسیت) و خیز (اِدِم»، خونریزی از واریس های مری به درمان اختصاصی نیاز دارند. گاهی از کورتون در هپاتیت الکلی شدید بدون وجود عفونت استفاده می شود. مطالعات اخیر، استفاده ی تزریقی از داروهای مهار کننده فاکتور نکروز تومور آلفا، مانند اینفلیکسیماب یا اتانرسپت را بدون عارضه دانسته ولی از سویی بهبودی مشخصی از نظر افزایش احتمال زنده ماندن بیماران در اثر مصرف این داروها دیده نشده است. حدود 80 درصد از افرادی که آلوده به ویروس هپاتیت C می شوند مبتلا به هپاتیت C مزمن خواهند شد و تقریباً 20 تا 30 درصد از این افراد، طی 20 تا 30 سال به سیروز کبد دچار می شوند. حدود 5 درصد از افراد مبتلا به هپاتیت B، به نوع مزمن آن دچار می شوند و در 20 درصد از این تعداد سیروز کبدی بروز می کند. معمولاً بیماران مبتلا به سیروز هپاتیت C یا B مزمن به علایم و نشانه های بیماری مزمن کبدی دچار می شوند. خستگی ، درد مبهم ربع فوقانی راست شکم و ناهنجاری در آزمایش های کبدی وجود دارد. برای تشخیص سیروز کبد از آزمایش های سرم شناسی هپاتیتB، مثل anti HBs ، HBsAg، anti HBe، HBeAg و اندازه گیری مقدار HBV DNA استفاده می شود.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان سیروز کبدی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه سیروز کبد مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی