نوشته‌ها

علت بیماری های گوارشی در سالمندان

[sbu_post_image]

فرد سالمند بیشتر در معرض خطر اختلال تغذیه قرار دارد. بیماری های لثه و دندان که منجر به فساد و افتادن و دندان می شود در سالمندان شایع است، علت بیماری های گوارشی در سالمندان است زیرا جریان بزاق کاهش می آید و فرد سالمند احساس خشکی در دهان دارد. در اثر کاهش گیرنده های چشایی، سالمندان غذاهای شیرین و شور را ترجیح می دهند. شکایات عمده شامل احساس پری، سوزش سر معده و سوء هاضمه است حرکات معده ممکن است کاهش یابد که منجر به تأخیر در تخلیه محتویات معده می شود. کاهش ترشح اسید پپسین، موجب کاهش جذب آهن، کلسیم، و ویتامین ب یک می شود. به نظر می رسد با بالا رفتن سن، جذب مواد غذایی از روده کوچک نیز کاهش می یابد. فعالیت کبد، کیسه صفرا و پانکراس به طور کلی حفظ می شود، اگر چه در جذب و تحمل چربی نارسایی هایی وجود دارد. میزان بروز سنگ کیسه صفرا و مجاری صفرا نیز با بالا رفتن سن، افزایش می یابد.

یكی دیگر از بیماری های گوارشی و شكمی شایع میان سالمندان سوء تغذیه در این سنین است. به طوری كه طبق آمار، حدود 30 تا 40 درصد از سالمندان بستری شده در بیمارستان‌ها را مبتلایان به سوء تغذیه تشكیل می‌دهند. عواملی همچون اسید معده و كاهش ترشحات آنزیمی ناحیه سطح روده با افزایش سن، سوءتغذیه را در سالمندان سبب می‌شود. این عوامل جذب مواد غذایی را كاهش می‌دهد. به علاوه مشكلات دندانی و افتادن آنها و نیز استفاده از دندان مصنوعی جویدن را برای آنان دشوار می‌كند.

علت سوء تغذیه در سالمندان

كاهش حس بویایی و چشایی با افزایش سن هم در علاقه و اشتهای فرد سالمند به غذا تاثیر به سزایی دارد. با كم شدن حس چشایی، میزان بزاق كم و دهان خشك شده و در نتیجه عمل بلع دشوار می‌شود و همین امر باعث یبوست در سالمندان و نیز عدم علاقه فرد به مصرف غذاهای مغذی می‌شود. سالمندان به خاطر تنهایی، در معرض افسردگی قرار دارند و زیاد تمایلی به پخت غذا و استفاده از غذای خوب و مغذی ندارند. باید سعی كنید برای جلوگیری از بروز سوء تغذیه در آنان، از غذاهای خوشرنگ و چاشنی‌های خوشمزه استفاده كنید تا اشتهای آنها را تحریك كرده و به خوردن غذا مشتاق كند. علاوه بر این مصرف آهن، انواع ویتامین‌ها و اسید فولیك برای سالمندان ضروری است.

علت نفخ شکم در سالمندان

نفخ شكم نیز از دیگر بیماری های گوارشی است كه اكثر افراد و بویژه سالمندان با آن دست به گریبان هستند. نفخ حالتی است كه فرد در آن احساس پری و سفت شدگی در شكم پیدا می‌كند. علت بیماری های گوارشی در سالمندان معمولا مصرف مواد باددار مانند سبزیجات، حبوبات، مصرف زیاد مواد چرب، غذاهای سرخ كرده، افراط در مصرف غذا و نیز بلع هوا هنگام خوردن غذا است و از سویی بر اثر هضم نشدن خوب غذا و تخمیر غذا در معده معمولا حالت گاز در معده ایجاد می‌كند كه همین گاز موجب ناراحتی فرد می‌شود. با افزایش سن میزان نیاز به انرژی كاهش می‌یابد كه می‌تواند به دلیل كاهش فعالیت جسمی‌، كاهش توده عضلانی و فعال بدن باشد. در صورت دریافت مازاد بر نیاز انرژی مشكلات و عوارضی مانند چاقی، فشارخون، بیماری‌ های قلبی‌ـ‌عروقی برای سالمند ایجاد می‌شود. میزان نیاز به انرژی برای هر سالمند متفاوت بوده و براساس وزن، قد، شرایط فیزیكی و سلامتی وی محاسبه می‌شود.

برای آشنایی با ” بیماریهای گوارشی در افراد مسن ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: پزشکان ایران. ایران صدا. سلام دکتر


یبوست در سالمندان

مشکل شایعی است که در همه سنین دیده می شود . هر چند یبوست در سالمندی بیشتر است ، ولی باید بدانید که افزایش سن دلیل بروز این عارضه نیست ؛ بلکه عوامل مختلفی در ایجاد آن دخالت دارند . مثلاً گاهی بیماری خاصی موجب پیدایش آن می شود و لازم است که برای بررسی علت و درمان یبوست در سن پیری ، ‌به پزشک مراجعه کنید .

علت

گاهی مصرف داروها موجب یبوست می شود که در این مورد نیز ، باید از پزشک خود سئوال کنید . اما در اغلب موارد ، شیوه زندگی ما باعث بروز این مشکل می شود .

دیابت، اختلال عملكرد غده تیروئید، بیماری پاركینسون و بیماری‌های عروقی، مغزی، افسردگی و… در بروز آن سهیم‌اند.

این عارضه مشكلی است كه بسیاری از سالمندان را آزار می ‌دهد. امروزه با كم شدن فعالیت‌ها و ماشینی شدن زندگی و پیروی از رژیم غذایی با فیبر و مایعات كمتر، شیوع آن افزایش یافته است. این موضوع در سالمندان اهمیت ویژه‌ای دارد.

تشخیص

شاید تشخیص این موضوع به این سادگی‌ها هم كه فكر می ‌كنید، نباشد. تنها كند شدن یك انتقال روده‌ای دلیل بر یبوست نیست. در صورتی كه طی 12 ماه، حداقل دو مورد از چهار نشانه زیر در شما به‌ وجود آمد، دلیل بر ابتلای شما به این بیماری است:

  • كمتر از دو بار دفع مدفوع در هفته.
  • مدفوع بسیار خشك (چهار برابر خشك ‌تر از حد معمول)
  • آوردن فشار بیش ازحد به روده‌ها (چهار برابر حد طبیعی)
  • حس تخلیه‌ نشدن كامل روده (حداقل یك مرتبه در هر چهار بار رفتن به دستشویی)

روند پیری، تمامی ارگان‌های بدن را تحت تأثیر قرار می‌ دهد. با این حال انتقال روده‌ای با بالارفتن سن، كاهش پیدا نمی‌ كند. در حقیقت این ماهیچه‌های روده‌ای و پرینه یا میان دو راه است كه ضعیف شده و انتقال روده‌ای را دردناك و سخت ‌تر می ‌كنند.
ابتلاء به بیماری‌های عمومی و عفونی، درصد احتمال بروز یبوست در سالمندان را بالا می ‌برد.

درمان یبوست در سالمندان

  • برای درمان حداقل روزی 6 تا 8 لیوان آب بنوشید. افراد سالمند کمتر احساس تشنگی می کنند . اگر فقط زمانی که تشنه هستید آب وسایر مایعات را بنوشید ، مطمئن باشید که مایعات کافی به بدن شما نمی رسد . مصرف کم مایعات نیز موجب یبوست می شود. سعی کنید در طول روز حداقل ۶ تا ۸ لیوان مایعات که بهتر است آب ساده باشد بنوشید. اگر صبح ها بعد از بیدار شدن از خواب یک لیوان آب بنوشید، چند دقیقه بعد روده ها به کار می افتند.چند ساعت قبل از خواب، یک لیوان شیرگرم کم چربی بنوشید. این کار ضمن تامین مایعات بدن به کار کردن روده هم کمک می کند. همچنین موجب می شود شب راحت تر بخوابید.

– مایعات انتقال روده‌ای را راحت ‌تر می ‌كنند.
– آب‌، آب‌ میوه‌ها، شیر و سوپ مایعات مناسب سالمندان هستند.
– مصرف مرتب قهوه، چای و مایعات گازدار چندان مؤثر نیست. كافئین موجود در این مایعات قدرت حركت را از اندام‌ها می ‌گیرد.
– در صورتی كه تمایل دارید مقداری آب‌ میوه به آب اضافه كنید، آب لیمو و آب پرتقال را به شما توصیه می ‌كنیم.
– وقتی هوا گرم است، مقدار مایعات مصرفی‌ تان را كمی بالاتر ببرید.
– اگر دچار بیماری قلبی یا روده‌ای هستید، پیش از انتخاب هر نوع مایع نوشیدنی، با پزشك‌ تان مشورت كنید.

  • برای درمان یبوست در سالمندی هرگز فیبرها را از یاد نبرید.

– نان و حبوبات غنی شده را در برنامه غذایی ‌تان بگنجانید.
– روزانه مقدار فراوانی میوه و سبزی مصرف كنید.
– خوردن آلو، آلو خشك و آب آلو را فراموش نكنید. این میوه همانند دیگر فیبرها، ماهیچه‌های روده‌ای را تقویت می‌ كند.
– سبوس، حاوی مقدار فراوانی فیبر است. سبوس را در سوپ، غذاها، ماست و حبوبات گرم بریزید و بخورید.

  • فعالیت بدنی‌تان را بالا ببرید:

– راه رفتن، انجام كارهای خانه، شنا، دوچرخه‌ سواری و… جلوی یبوست را می ‌گیرند.
– سعی كنید فعالیتی را بیابید كه به آن علاقه دارید. در این صورت شما با لذت هر روز فعالیت بدنی ‌تان را انجام می ‌دهید.

  • بعضی عادات، یبوست می ‌آورند. ‌از آنها دوری كنید:

– غذاهای صنعتی و تصفیه شده مثل نان سفید، شكر سفید، شیرینی، سیب ‌زمینی سرخ شده، ژامبون، سس سفید و… مناسب نیست.
– گوشت و پنیر كمتر مصرف كنید. تنها یك وعده غذایی حاوی پنیر و گوشت در روز كافی است. زیاد شدن آنها در برنامه غذایی سبب بروز این عارضه می ‌شود.
– دیر به توالت رفتن از جمله عواملی است كه سبب بروز یبوست در سالمندان می ‌شود.

منبع: بیتوته. پرشین وی. تبیان