نوشته‌ها

هپاتیت ویروسی C

ویروس هپاتیت C در سال 1989 شناسایی شد. ویروس این بیماری با ژنوم RNA و عضوی از خانواده ی فلاوی ویریدا (Flaviviridae) و از طریق تماس با خون (از جمله از راه تماس جنسی در صورت مخلوط شدن خون دو شریک جنسی) قابل انتقال است. این ویروس از راه جفت نیز انتقال می یابد. هپاتیت C ممکن است فرم مزمن بیماری را ایجاد کند که به سیروز خاتمه می یابد. بیماری ممکن است به مدت 10 تا 20 روز بدون نشانه باقی بماند. چنان چه بیماران مبتلا به نوع C دچار نوع A یا B این بیماری نیز بشنوند، مستعد ابتلا به نوع شدید این بیماری خواهند بود، از این رو باید تمام مبتلایان به هپاتیت C چنان چه بر ضد نوع A و B ایمن نشده اند، واکسن این دو نوع بیماری را دریافت نمایند. این افراد همچنین نباید الکل مصرف کنند. ترکیبی از اینترفرون و داروی ضد ویروس ریباویرین می تواند سطوح ویروس C (HCV) را به میزان غیر قابل شناسایی برساند.

هپاتیت ویروسی C به صورت مزمن در 170 میلیون نفر از جمعیت جهان شناسایی شده است. ویروس نوع C از راه تزریق داروهای وریدی، تماس شغلی با خون و نیز کار درواحدهای دیالیز خونی (همودیالیز) انتقال می یابد. اگر چه شیوع هپاتیت C ناشی از تزریق خون به دلیل غربالگری خون اهدا شده کاهش یافته است، شیوع آن تا اوایل دهه ی 1990 در همان حد باقی ماند و پس از آن به موازات کاهش تعداد مصرف کنندگان داروهای تزریقی تا میزان 80% کمتر شد. بیش از 20% جمعیت در بعضی از شهرای کشور مصر، آلوده به ویروس نوع C هستند و این میزان شیوع، غیر عادی است. HCV عامل 20% از موارد هپاتیت حاد تک گیر و 40% از بیماری های مزمن کبدی و شایع ترین علت نیاز به پیوند کبد محسوب می شود و سالانه به مرگ 8000 تا 10000 نفر در ایالات متحده می انجامد. استنشاق کوکائین از راه بینی و با استفاده از یک وسیله مشترک، عامل خطرزای بالقوه ای برای آلودگی به HCV است، اگر چه 10 تا 15 درصد بیماران مبتلا به نوع C حاد یک منبع جنسی بالقوه برای عفونت را داشته اند، اکثر مطالعات موفق به اثبات انتقال جنسی این ویروس نشده اند. احتمال انتقال جنسی و انتقال در زمان تولد، حدود 5% برآورد می شود. به نظر می رسد انتقال از راه تماس جنسی ، محدود به افرادی است که شرکای جنسی متعدد دارند یا مبتلا به بیماری های مقاربتی هستند و در افراد دارای شریک جنسی ثابت نادر است. تغذیه نوزاد با شیر مادر، احتمال انتقال آلودگی HCV از مادر آلوده به نوزدان را افزایش نمی دهد.

علایم

دوره کمون هپاتیت سی، 15 تا 160روز (به طور متوسط 7 هفته است). علایم بالینی نوع ویروسی C نیز همان علایم ابتدایی این بیماری حاد ویروسی مانند بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، خستگی، احساس ناخوشی، درد مفاصل و عضلات، سردرد، ترس از نور، گلودرد، سرفه و زکام هستند که 1 تا 2 هفته قبل از شروع زردی بروز می کنند. اغلب در کودکان علایمی دیده نمی شود. اگر چه علایم هپاتیت ویروسی C در شروع بیماری خفیف تر است، در اکثر موارد موجب بروز بیماری مزمن کبدی می شود. افرادی که قبل از سال 1992 سابقه ی انتقال خون داشته اند و افراد مبتلا به اختلال انعقادی خون، مانند هموفیلی و کسانی که قبل از سال 1987، عوامل انعقادی دریافت کرده اند و کودکان مبتلا به نارسایی کلیه که به دیالیز نیاز دارند در خطر ابتلا به هپاتیت C هستند.

نکته:

هپاتیت ویروسی C واکسن ندارد. افرادی که در خطر این نوع بیماری ویروسی هستند باید به طور منظم از نظر ابتلا به آن کنترل شوند و افراد مبتلا به نوع ویروسی C باید به دقت از نظر علایم هپاتیت مزمن و نارسایی کبد مورد پایش قرار گیرند.

تشخیص هپاتیت ویروسی C

آنتی بادی (پادتن) هپاتیت C، ممکن است بر خلاف آنتی بادی نوع ویروسی A و B در خون مبتلایان به هپاتیت ویروسی C یافت نشود زیرا HCV می تواند در بدن مخفی شود. تشخیص اختصاصی هپاتیت ویروسی C از نظر سرولوژیک، با ردیابی anti- HCV در سرم صورت می گیرد. از این رو در موارد مشکوک به عفونت با HCV باید از آزمایش های عملکرد کبد مثل ALT (آلانین آمینوترانسفراز) و AST (اَسپارتات آمینوترانسفراز) استفاده کرد. هر چه میزان این آنزیم ها در خون بالاتر باشد، شدت بیشتر التهاب کبدی اثبات می شود. اندازه گیری بیلی روبین خون نیز به تشخیص کمک می کند و بالا بودن آن، نشانه دهنده ی کاهش توانایی کبد برای پاکسازی این ماده از خون است.

گاهی برای تشخیص قطعی باید از نمونه برداری (بیوپسی) کبد استفاده کرد. بیوپسی کبد، تنها راه تشخیص قطعی هپاتیت ویروسی C است و به تشخیص سایر بیماری های کبدی (مانند سرطان کبد) نیز کمک می کند. برای انجام نمونه برداری کبد، سوزن نازک مخصوصی داخل کبد می شود و نمونه تهیه شده، در زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می گیرد. برای نمونه برداری از کبد، ابتدا محل انجام بیوپسی، با داروی بی حسی موضعی بی حس می شود. نمونه برداری از کبد، فقط چند دقیقه طول می کشد و پس از آن بیمار باید 4 تا 8 ساعت بی حرکت دراز بکشد تا خونریزی کبد روی ندهد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علایم و نشانه های هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی


هپاتیت ویروسی D

عامل ایجاد هپاتیت ویروسی D، ذره (particle) هیبرید 36 نانومیکرونی (عامل دلتا)ی همراه با غشای HBsAg است. بیماری تنها در افراد مبتلا به نوع B و به صورت همراه با آن ایجاد می شود. تکثیر ویروس این بیماری D (HDV) متکی به تکثیر HBV است و به طور مستقل قابل تکثیر نیست. بیماری هپاتیت D معمولاً به فرم مزمن تبدیل می شود. ویروس نوع D در تمام دنیا یافت می شود و در حوزه ی مدیترانه، خاورمیانه و قسمت هایی از آمریکای شمالی، بومی (اندمیک) است.

علایم

دوره کمون هپاتیت D مانند نوع B است و علایم عمومی این بیماری مانند خستگی، درد شکم و زردی وجود دارند. هپاتیت D ممکن است به صورت عفونت اضافی در افراد مبتلا به عفونت مزمن HBV ایجاد شود. عفونت توام HBV – HDV به صورت بیماری حاد و شدیدتر و با احتمال خطر بالاتر (2 تا 20 درصدی) ایجاد نارسایی حاد کبد در مقایسه با آلودگی صِرف با HBV روی می دهد. معمولاً حاملان مزمن HBV که HDV را اکتساب می کنند دچار عفونت HDV مزمن می شود. تصور می شود پیشرفت به سمت سیروز در عفونت های مزمن HDV / HBV شایع تر است. بیماری در اثر ورود خون فرد آلوده به بدن فرد غیر ایمن ایجاد می شود. تماس جنسی محافظت نشده، استفاده از سرنگ مشترک تماس های شغلی، موجب انتقال ویروس می شوند. HDV همچنین با شیوع کمتر، در هنگام تولد، از مادر آلوده به نوزاد انتقال می یابد. معتادان تزریقی، مردان همجنس باز، افرادی که همودیالیز می شوند و حاملان مزمن HBV در خطر ابتلا قرار دارند. به دلیل استفاده عمومی از واکسن هپاتیت B در نوزدان امریکا، نوع D این بیماری در کودکان این کشور نادر است.

تشخیص

هپاتیت D با یافتن ویروس یا آنتی ژن HDV در سرم یا کبد بیمار و تعیین anti-HDV از نوع IgM یا IgG تشخیص داده می شود.

درمان هپاتیت D

برای پیشگیری از هپاتیت D، واکسیناسیون بر ضد ویروس B و تزریق ایمیون گلبولین یا واکسن نوع B در زمان قبل یا بعد از تماس با ویروس B به منظور پیشگیری از عفونت با آن ضرورت دارد. آموزش به منظور کاهش رفتارهای خطرناک در افراد مبتلا به عفونت مزمن HBV به پیشگیری از بروز هپاتیت D کمک می کند.

در درمان هپاتیت D عفونت HDV حاد، درمان حمایتی (شامل استراحت و رژیم غذایی سالم) و در عفونت HDV مزمن مصرف اینترفرون- آلفا و پیوند کبد ضرورت دارد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علایم و نشانه های هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی


انواع هپاتیت ویروسی

هپاتیت ویروسی E

ویروس هپاتیت E (HEV)، نوعی RNAویروس 27 تا 34 میکرونی بدون غشای محصور کننده است. این نوع از انواع ویروسی، شبیه هپاتیت A است و انتقال آن از راه دهانی- مدفوعی صورت می گیرد (با خوردن غذا یا آب آلوده). بیماری در کودکان شیوع کمتری نسبت به بیماری نوع A دارد و در کشورهای توسعه نیافته شایع است و به ندرت ایالات متحده دیده می شود. انتقال فرد به فرد، شیوع کمتری نسبت به هپاتیت A دارد. اکثر موارد همه گیری بیماری در کشورهای در حال توسعه ناشی از خوردن آب آلوده است.

علایم

هپاتیت E هم از همان علایم بالینی عمومی این بیماری شامل احساس خستگی، درد شکم و زردی برخوردار است. بیماری به صورت مزمن در نمی آید و در زنان باردار به ویژه در 3 ماهه اول شدیدتر است. افرادی که به کشورهای در حال توسعه، به ویژه آسیای جنوبی و آفریقای شمالی مسافرت می کنند در خطر ابتلا قرار دارند. موارد نادری از بیماری در ایالات متحده، در افرادی که سابقه ی مسافرت به کشورهای اندمیک را ندارند دیده می شود.

هپاتیت E چگونه تشخیص داده می شود؟ با استفاده از آزمایش آنتی بادی ضد HEV (از نوع IgM و IgG) تشخیص داده می شود.

راه پیشگیری

شستشوی دست ها با آب و صابون بعد از توالت و پس از تماس با کهنه بچه و قبل از آماده سازی و خوردن غذا، ننوشیدن آب هایی که از آلوده نبودن آن ها اطلاعاتی در دست نیست، و نخوردن آب و نوشابه همراه با یخ های احتمالاً آلوده، نخوردن صدف خام و نخوردن میوه پوست نکنده (یا پخته نشده) یا سبزی خام در هنگام مسافرت به مناطق آلوده همگی به پیشگیری از بروز هپاتیت E کمک می کنند. در حال حاضر واکسنی برای نوع E این بیاری وجود ندارد. این نوع از بیماری ممکن است در بعضی از بیماران، به ویژه زنان باردار، به شکل برق آسا (fulminant) در آید. هپاتیت E در شبه قاره هند شایع تر است. درمان آن حمایتی است.

هپاتیت ویروسی F

ویروس این بیماری، نوعی ویروس وابسته به هپاتیت است که وجودی فرضی دارد. چندین ویروس نوع F در دهه ی 1990 ظهور کردند ولی هیچ یک از گزارش های مربوط به ظهور این ویروس ها به اثبات نرسیدند.

هپاتیت ویروسی G

جدیدترین گروه این بیماری را تشکیل می دهد و اطلاعات ناچیزی درباره آن در دست است. به نظر می رسد انتقال ویروس از طریق خون صورت می گیرد و بیش از همه در معتادان تزریقی، افراد مبتلا به اختلالات انعقادی (مثل هموفیلی) و افرادی که به دلیل نارسایی کلیه از همودیالیز استفاده می کنند ایجاد می شود. غالباً بیماری با علایمی همراه نیست و مشاهده نشده است که موجب هپاتیت حاد یا مزمن شود.

سایر ویروس ها هم موجب بروز هپاتیت می شوند. ویروس اوریون، سرخجه، سیتومگال، اپشتاین- بار و هرپس ویروس های دیگری هم می توانند منجر به بروز این بیماری گردند .

عوارض

1. هپاتیت کولستاتیک

در بعضی از افراد و بیش از همه در جریان عفونت HAV، دوره خود محدود شونده ای از یرقان کولستاتیک اضافه می شود (یرقان کولستاتیک، یرقانی ناشی از اختلال جریان صفرا است که با زردی و خارش مشخص می شود و علت آن انباشت موادی مانند بیلی روبین، نم کهای صفراوی و کلسترول در بافت ها و خون است. این مواد در حالت طبیعی در صفرا ترشح می شوند.). یرقان کولستاتیک با خارش، افزایش بیلی روبین کنژوگه (بیلی روبین جذب شده به وسیله سلول های کبدی که به آن بیلی روبین مستقیم گفته می شود) و افزایش آنزیم فسفاتاز قلیایی مشخص می شود. (فسفاتاز قلیایی، آنزیمی است که تجزیه ی ارتوفسفات از مونواسترهای ارتوفسفریک را در شرایط قلیایی کاتالیز می کند و در بافت های طبیعی و سرطان وجود دارد و فعالیت آن در سرم، در تشخیص بالینی بسیاری از بیماری ها مفید است.)

2. هپاتیت برق آسا

هپاتیت برق آسا (فولمینانت؛ fulminant) در کمتر از 1% موارد هپاتیت ویروسی حاد ایجاد می شود ودر آن نکروز (مرگ بافتی) وسیع کبدی روی می دهد که به نارسایی برق آسای کبد می انجامد. نارسایی برق آسای کبد به وسیله آنسفالوپاتی (واکنش حاد مغز در برابر عامل عفونت زا، بدون بروز التهاب واقعی) و نارسایی کبدی تشخیص داده می شود و در آن میزان بیلی روبین و ترانس آمینازهای سرم افزایش می یابد. تشدید زردی، خونریزی گوارشی، اختلال انعقادی، کاهش قند خون، نارسایی کلیه و اختلالات الکترولیتی بروز می کنند و مرگ، اکثراً در اثر نارسایی کبد، خونریزی گوارشی، ورم مغز، یا آریتمی (بی نظمی) ضربان قلب روی می دهد.

3. هپاتیت مزمن

هپاتیت A به سمت بیماری مزمن کبدی پیشرفت نمی کند ولی گاهی، سیر عود کننده دارد. افزایش میزان ترانس آمینازها به مدت بیش از 6 ماه در بیماران مبتلا به نوع B و C ادامه می یابد که احتمال ایجاد مزمن را مطرح می کند. البته مواردی از این بیماری حاد که به آهستگی بهبود می یابند، گاهی باعث می شوند تا تست های عملکردی کبد تا مدت 12 ماه غیر طبیعی باقی بمانند. در آسیا و افریقا بسیاری از موارد عفونت HBV، بدون وجود آسیب کبدی پایدار می مانند و حاملان سالم یا بدون علامت هپاتیت B را به وجود می آورند. به نظر می رسد در این موارد، ویروس در دوران نوزادی از مادر اکتساب می شود.

هپاتیت ویروسی مزمن به هپاتیتی گفته می شود که حداقل 6 ماه ادامه داشته باشد و معمولاً این نوع بیماری، در انواع ناشی از ویروس نوع B، C و D به وجود می آید. بعضی از داروها مثل (متیل دوپا، نیتروفورانتویین، آمیودارون، ایزونیازید)، بیماری های خودایمنی، اختلالات ژنتیکی و متابولیک و بیماری ویلسون هم موجب بروز هپاتیت مزمن می شوند. در ایالات متحده، بیماری نوع B مزمن به دنبال عفونت با HBV حاد در قریب 5% بزرگسالان ایجاد می شود. نوع C مزمن در2% جمعیت ایالات متحده ایجاد می شود و تقریباً 45% از این بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن می شوند. تقریباً 30% از این بیماران دچار سیروز می شوند. در افراد مبتلا به عفونت با ویروس نوع B یا C، احتمال ایجاد سرطان سلول کبدی بیشتر است. درمان عفونت مزمن با HBV، به وسیله اینترفرون-آلفا و درمان عفونت مزمن با HCV، ترکیب اینترفرون- آلفا و ریباویرین است که در 30 تا 40 درصد بیماران، فعالیت التهابی و فعالیت ویروسی را کاهش می دهند.

4. عوارض نادر

هپاتیت ویروسی حاد ممکن است موجب بروز کم خونی آپلاستیک شود که اکثراً جنس مذکر را مبتلا می کند و میزان مرگ و میر آن به بیش از 80% می رسد. التهاب لوزالمعده (پانکراتیت)، التهاب عضله ی قلب (میوکاردیت)، عوارض عصبی و التهاب کلیه نیز از عوارض نادر انواع این بیماری ویروسی حاد هستند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علایم و نشانه های هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی


هپاتیت و سرطان کبد

رشد غیر طبیعی و خارج از کنترل سلول های بدن که موجب تخریب سلول های طبیعی می شوند را سرطان می نامند. کبد یا جگر سیاه که یکی از بزرگترین ارگان های بدن است نیز می تواند به سرطان مبتلا شود. علایم هپاتیت و سرطان کبد در مراحل اولیه خفیف بوده و به صورت درد مبهم و خفیف در ناحیه ی شکم، کاهش اشتها و کاهش وزن است. با پیشرفت بیماری یرقان خونریزی گوارشی و اتساع شکم دیده می شود.

علل سرطان کبد

سرطان کبد علل متعددی دارد و با توجه به علل ایجاد آن، شیوع این بیماری در نقاط مختلف دنیا متفاوت است. در کشورهای افریقایی و آسیایی بیشتر بدنبال سیروز کبدی و ثانوی به بیماری هپاتیت ویروسی نوع ب ایجاد می شود. مطالعات انجام شده بیانگر آن است که خطر ابتلا به سرطان در افرادی که HBsAg مثبت دارند، بیشتر است ولی به این معنا نیست که همه ی این افراد دچار سرطان کبد می شوند. مطابق آخرین بررسی های انجام شده از بین هر هزار نفر هپاتیت HBsAg مثبت، 6 نفر دچار این نوع سرطان می شوند. در واقع ورود اجزاء ویروس به درون واحدهای ژنتیکی بدن بیمار هپاتیت می تواند موجب تکثیر بدون قاعده ی سلول ها در بدن شود که این امر زمینه ی بروز سرطان کبد، ابتلا به بیماری هپاتیت سی است، درژاپن، ایتالیان، اسپانیا، جنوب آفریقا و آمریکا این ارتباط بیش از سایر مناطق دیده می شود.

از علل دیگر سرطان کبد، آفلاتوکسین است. آفلاتوکسین یک سم مترشحه از کپک آسپرژیلوس فلاووس (Aspergillus Falvus) است. این قارچ یا کپک در مواد غذایی انباری بیشتر دیده می شود. در پسته که برای مدتی مانده و خشک نشده باشد، میزان این سم به طور جدی بالاست. کسانی که الکل می نوشند، در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند. استعمال دخانیات به عنوان یک عامل مهم بروز سرطان مطرح است. لطفاً سیگار نکشید. اما در مورد شما، همانطور که می بینید سرطان کبد علل متعددی دارد و از طرف دیگر اکثریت افراد مبتلا به هپاتیت ب هرگز دچار آن نمی شوند. اما به دلیل بالا بودن آنزیم های کبدی و احتمال وجود التهاب در کبد بررسی بیشتر (احتمالاً نمونه برداری کبد) و درمان هپاتیت در صورت لزوم، توصیه می شود.

تشخیص

از آنجایی که مهمترین موضوع در درمان سرطان اولیه کبد، کشف آن در مراحل ابتدایی بیماری است. ارزیابی دوره ای ناقلین هپاتیت ب با آزمایش خون (پروتئین آلفای جنینی) و سونوگرافی به کشف سرطان کبد در مراحل اولیه کمک می کند.
اگر یک عضو خانواده ی ناقل هپاتیت دچار سرطان کبد شود، لزوما فرد دیگری نیز در خانواده به آن مبتلا نمی شود.
درمان هپاتیت با آلفا – اینترفرون خطر سرطان را کم می کند. به نظر می رسد که با مصرف این دارو، میزان جوشگاه (فیبروز) در کبد کاهش یافته و خطر سرطان کبد تا حدودی کاهش می یابد.

راهنمای سلامتی ناقلین هپاتیت ب

دلسرد و افسرده نباشید. با توجه به طبیعی بودن آزمایش های تخصصی کبدی مثل سایر مردم شاداب زندگی کنید و دستورات لازم بهداشتی را رعایت کند. برای معاینه و انجام آزمایش های خونی هر 6 ماه یک بار به پزشک مراجعه کنید. زندگی را بر خود حرام نکنید. جداسازی ظروف غذا و دستشویی ها لازم نیست. وسایل آلوده به خون و یا بزاق آلوده به صورت دقیق شستشو داده شده و از محلول هیپوکلریت سدیم رقیق شده (1 در 10) جهت ضدعفونی کردن آن استفاده شود. زخم های پوستی هپاتیت و سرطان کبد را (خصوصاً اگر ترشحات دارند) بپوشانید. از مصرف مشروبات الکلی به هر مقدار خودداری شود. در صورت مراجعه به دندانپزشک، آزمایش (برای انجام آزمایش) پزشک و اصولاً هر جای دیگری که امکان انتقال ویروس از شما به دیگران وجود دارد، حتماً آنها را از آلوده بودن خود آگاه کنید. از استعمال دخانیات خودداری کنید. در کلاس های آموزشی ویژه ی بیماران هپاتیت و سرطان کبد که توسط انجمن حمایت از بیماران کبدی با همکاری سازمان انتقال خون ایران برگزار می شود، شرکت کنید.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” روش درمان هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت و سرطان کبد مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب ناقل هپاتیت


پیشگیری از هپاتیت سی

[sbu_post_image]

هپاتیت از نظر لغوی به معنای «التهاب و ورم کبد» می باشد. مهمترین عوامل ایجاد کننده ی هپاتیت سی، ویروس ها هستند. ویروس ها موجودات بسیار ریزی هستند که با چشم معمولی دیده نمی شوند و برای دیدن آنها نیاز به تجهیزات پیشرفته ای از جمله میکروسکوپ الکترونی است. ساختمان ویروس ها مجموعه ای از ماده وراثتی و پروتئین است. ویروس ها در خارج از بدن زنده نمی مانند و در بدن انسان به طور سریع و در مدت چند ساعت تکثیر می یابند. تاکنون حداقل 6 نوع ویروس مسئول بروز انواع مختلف هپاتیت شناسایی شده اند که نامگذاری آنها طبق حروف الفبای انگلیسی صورت گرفته. ویروس هپاتیت: A, B ,C , D, E, G. هر کدام از این ویروسها به گروه جداگانه ای تعلق داشته و بیماری که ایجاد می کنند ارتباطی با یکدیگر ندارند. به هر حال در دهه 1960 هپاتیت (B) و سال 1973 ویروس نوع A به درستی شناسایی شد و معمای ویروس سوم تا مدت ها حل نشده بود تا این که در سال 1989 ویروس نوع سی نیز شناسایی شد. محل تکثیر و رشد و نمو ویروس ها ، کبد می باشد. رشد و نمو ویروس ها موجب آسیب و اختلال در فعالیت های کبد می شود. در ادامه با روش پیشگیری از این بیماری آشنا خواهیم شد، با ما همراه باشید.

راه انتقال ویروس هپاتیت

راه های انتقال ویروس هپاتیت سی عبارتند از:

  • تزریق خون آلوده.
  • انتقال در بین معتادین به مواد مخدر تزریقی.
  • خالکوبی
  • تماس جنسی در خارج از چارچوب خانواده

رژیم غذایی

در مورد رژیم غذایی و آنچه بیماران باید بیشتر یا کمتر میل نمایند عقاید مختلفی وجود دارد ولی آنچه بیماری هپاتیت سی مهم است تعیین شدت بیماری کبدی است و باید از رژیم های سخت نیز دوری کرد. کبد نقش مهمی در سوخت و ساز بدن بازی می کند و در صورت تخریب آن، کالری کافی به بدن نمی رسد و از طرفی دیگر امکان دفع سموم اضافی حاصل از سوخت و ساز مواد نیز در هپاتیت سی ممکن نخواهد بود. در صورت شدید بودن این بیماری باید از مصرف زیاد مواد گوشتی (خصوصاً گوشت قرمز) خودداری کرد و به جای آن از گوشت سفید مثل ماهی، مرغ، و پروتئین های گیاهی استفاده نمود. مصرف سبزیجات و میوه های تازه که سرشار از مواد آنتی اکسیدان هستند بسیار مفید است. از مصرف غذاهای دودی که دارای نیترات هستند مثل کالباس، سوسیس و یا از مصرف افزودنی های شیمیایی خوراکی مثل رنگ ها و چاشنی ها در هپاتیت سی باید خودداری شود. اصولاً از پرخوری و چاقی (زیادی وزن) دربیماری نوع سی باید دوری کرد. عرق کاسنی، شیرین بیان و خار علیص برای کبد و پیشگیری از این بیماری مفید می باشد. مصرف روزانه یک قاشق مرباخوری عسل و یا 2 عدد خرما نیز مفید است.

ابتلا به هپاتیت سی عواقب بدی را به دنبال دارد. با توجه به درمان مشکل و پرهزینه ی آن، مهمترین راه مقابله با بیماری پیشگیری است. متأسفانه تا به حال واکسن مؤثری جهت جلوگیری از ابتلاء به هپاتیت سی شناخته نشده است ولی توجه به راه های انتقال و جلوگیری از انتشار ویروس نوع سی مهم است.

اگر بیماری با طبیعی شدن آنزیم های کبدی و منفی شدن آزمون پی- سی – آر کنترل شود و درمان پس از موعد مقرر قطع شود و به طور مجدد هپاتیت سی به صورت افزایش آنزیم های کبدی و پی- سی- آر مثبت عود نماید، باید درمان دو دارویی (اینترفرون و ریباوین) را مد نظر داشت. احتمال عود هپاتیت سی همیشه در کمین بیماران است. گرچه منفی شدن ویروس در خون یک جنبه مثبت برای بیمار تلقی می شود ولی به معنای ریشه کنی ویروس از بدن نیست و ویروس هپاتیت سی می تواند در دیگر سلول ها (گلبول های سفید) و یا سلول های کبد به صورت نهفته باقی بماند و به دلیل نامعلوم مجدداً فعال شود. اگر 6 ماه پس از قطع درمان پی-سی- آر منفی باشد، احتمال عود در آینده بسیار کم خواهد بود. در مواردی که بیماری عود می کند، استفاده از اینترفرون همراه با ریباوین و آمانتادین توصیه می شود. در صورت تجویز اینترفرون لازم است پزشک از وضعیت کبدی و خونی شما به صورت دوره ای مطلع شود. گرچه این کار باعث آزار شما خواهد شد، ولی برای درمان و پیشگیری از هپاتیت سی ضروری است لذا به طور مرتب به پزشک معالج مراجعه کنید تا با همکاری شما در درمان، نتیجه مطلوب بدست آید. داروی جدید اینترفون به نام Peg-interferon اخیراً به بازار عرضه شده است. حسن مصرف این دارو، استفاده از یک تزریق در هفته می باشد. متأسفانه قیمت بسیار زیاد این دارو امکان استفاده از آن را در همه بیماران هپاتیت سی غیرممکن می سازد. در حال حاضر امید به مصرف این دارو با واردات داروهای خارجی و تولید نوع داخلی آن بیشتر شده است. استفاده از اینترفرون در درمان و پیشگیری از این بیماری جنبه تحقیقاتی ندارد و مصرف آن مورد تأیید بسیاری از مراکز علمی دنیا قرار گرفته است.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان هپاتیت با داروی ریباوین” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه پیشگیری از هپاتیت سی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب هپاتیت سی


هپاتیت ویروسی B

[sbu_post_image]

هپاتیت ویروسی B، در اثر نوعی هِپادنا ویروس 42 نانو میکرونی از گروه DNA ویروس ایجاد می شود که می تواند هر دو نوع هپاتیت حاد و مزمن را به وجود آورد. هپاتیت مزمن در 15% از بیماران که بدن آنها قادر نیست پس از عفونت اولیه، ویروس را از بین ببرد ایجاد می شود. دوره کمون هپاتیت B حدود 45 تا 180 روز است.

راه های انتقال هپاتیت ویروسی B

راه های شناخته شده انتقال هپاتیت B عبارتند از:

  • خون (انتقال خون که امروزه به ندرت هپاتیت B از این راه منتقل می شود).
  • خالکوبی( تاتو؛ اعم از آماتور یا حرفه ای).
  • انتقال از راه جنسی (از طریق تماس جنسی محافظت نشده یا تماس با خون یا مایعات بدن مانند مایع منی، ترشحات مهبلی یا بزاق).
  • انتقال از مادر به کودک از طریق شیردادن (شواهد کمی از انتقال ویروس از راه جفت وجود دارد)
  • انتقال از مادر به نوزاد در هنگام تولد.
  • استفاده از سرنگ مشترک.
  • آسیب های پوستی ناشی از سوزن یا اجسام برنده آلوده.

نکته:

افرادی که در خطر عفونت با ویروس هپاتیت B (HBV) قرار دارند ممکن است در خطر آلودگی با ویروس هپاتیت C (HCV) یا ویروس ایدز (HIV) نیز باشند.
افراد دارای شریک های جنسی متعدد یا افراد مبتلا به بیماری های مقاربتی و افرادی که در تماس با بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن هستند در خطر ابتلا به هپاتیت B قرار دارند. نوزدان و کودکان مهاجر از مناطقی که میزان عفونت با ویروس هپاتیت B در آنها زیاد است، مراقبان بهداشتی و پرسنل مراکز ایمنی عمومی و بیمارانی که همودیالیز می شوند نیز در معرض خطر قرار دارند. حدود 30% بیماران دچار علایم یا نشانه هایی نمی شوند و علایم در کودکان ناشایع تر از بزرگسالان است.

علائم هپاتیت ویروسی B

علائم هپاتیت B عبارتند از زردی، احساس خستگی، درد شکمی، کاهش اشتها، تهوع، استفراغ، درد مفصلی، خارش پوست. بیماری مزمن در 90% از نوزدانی که در هنگام تولد آلوده به ویروس می شوند، 30% کودکانی که در یک تا 5 سالگی آلوده می شوند و 6% افرادی که پس از 5 سالگی آلوده می شوند روی می دهد. مرگ ناشی از بیماری کبدی در 15 تا 25 درصد افرادی که دچار عفونت مزمن شده اند دیده می شود. کودکانی که به طور دراز مدت در مراکز مراقبت بهداشتی زندگی می کنند یا دچار معلولیت هستند و کودکان مبتلا به هموفیلی و کودکانی که به فرآورده های خونی نیاز دارند یا به دلیل نارسایی کلیه دیالیز می شوند در خطر ابتلا به هپاتیت B قرار دارند.

راه های پیشگیری از هپاتیت ویروسی B

بهترین راه پیشگیری از هپاتیت B تزریق واکسن است. واکسن هپاتیت B، از نوع صناعی (ساختگی) است و در کودکان 90% مؤثر است ولی در سن بالای 30 سال تأثیر کمتری دارد. امروزه واکسن هپاتیت B به طور گسترده در تمام دنیا مورد استفاده قرار می گیرد. تا سال 1982 روش اصلی پیشگیری از هپاتیت B، پیشگیری ایمنی غیر فعال بود که به وسیله ی ایمونوگلبولین استاندارد حاوی مقادیر نسبتاً کمی از anti-HBs یا ایمونوگلبولین هپاتیت B (HBIG) حاوی عیار بالای anti- HBs انجام می شود. کارایی این ایمونوگلبولین هرگز اثبات نشده است و به نظر می رسد HBIG فقط بروز علایم بالینی هپاتیت ویروسی B را کاهش می دهد و نقشی در پیشگیری از عفونت ندارد.

دو واکسن نو ترکیب برای استفاده در ایالات متحده تأیید شده اند و در حال حاضر هم برای پیشگیری قبل از تماس با ویروس و هم برای پیشگیری بعد از تماس با آن توصیه می شود. دو نوع واکسن نوترکیب هپاتیت B مشابه هم هستند. یکی از آنها به نام Recombivax-HB حاوی 10 میکروگرم از HBsAg و دیگری موسوم به Engerix-B دارای 20 میکروگرم از HBsAg است. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) توصیه می کند که واکسیناسیون عمومی هپاتیت B به نوزادان باید به جز در موارد نادر از هنگام تولد آغاز شود. واکسن باید در 3 دوز، در تمام کودکان، قبل از ورود به دبستان تزریق شود. همچنین برای کودکان بزرگتری که قبل از سال 1992 واکسینه نشده اند در سن قبل از 11 یا 12 سالگی توصیه می شود. در افرادی که در اثر تزریق داخل پوستی یا مخاطی در معرض مستقیم با خون یا مایعات حاوی HBsAg قرار گرفته اند (مثلاً در اثر فرو رفتن اتفاقی سوزن یا ورود ویروس از راه مخاط یا بلع) یک دوز منفرد HBIG در عضله (به مقدار 06/0 میلی لیتر بر حسب هر کیلوگرم وزن) طی 14 روز اول پس از تماس تزریق و سپس یک دوره کامل واکسن هپاتیت ویروسی B آغاز می شود. واکسن هپاتیت ویروسی B در روزهای صفر (تزریق اول)ف یک ماه بعد از تزریق اول و 6 ماه بعد از تزریق اول، یعنی مجموعاً طی 3 تزریق صورت می گیرد. چنان چه فرد در خطر آلودگی با عفونت هپاتیت ویروسی B قرار دارد می تواند تزریق دوز یادآور اضافی را در 2 ماه بعد از اولین تزریق انجام دهد.

نکته:

در واقع واکسن هپاتیت ویروسی B، اولین واکسن ضدسرطان در انسان به شمار می آید. چنانچه تزریق یک دوز یاآور فراموش شود باید دوز بعدی را هر چه زودتر تزریق نمود و نیاز به شروع دوباره تزریق ها (از ابتدا) وجود ندارد. مشخص نیست که واکسن هپاتیت ویروسی B تا چه مدت مصونیت ایجاد می کند ولی 80 تا 90 درصد از افراد واکسینه شده ی دارای سیستم ایمنی کارآمد، حداقل به مدت 5 سال و 60 تا 80 درصد افراد واکسینه شده دارای دستگاه ایمنی کارآمد به مدت 10 سال دارای سطوح حفاظت کننده واکسن هستند. پس از آن حتی اگر anti-HBs قابل ردیابی نباشد، فرد در برابر بروز علایم هپاتیت ویروسی B، ظهور آنتی ژن سطحی هپاتیت B در خون و عفونت مزمن با ویروس هپاتیت B مصون می ماند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علایم و نشانه های هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی


هپاتیت و التهاب کبد

[sbu_post_image]

هپاتیت و التهاب کبد، نوعی آسیب کبدی است که بوسیله ی وجود سلول های التهابی در بافت کبدی مشخص می شود. هِپار (hepar) یا هِپاتو (hepato) در زبان یونانی باستان به معنی کبد و پسوند itis به معنی التهاب است.

انواع هپاتیت

هپاتیت انواع مختلفی دارد که برخی قابل سرایت و بعضی دیگر غیر مسری هستند. هپاتیت ممکن است خود محدود شونده باشد و خودبه خود بهبود یابد یا به سمت ایجاد بافت جوشگاهی (اِسکار) کبد پیش برود.

چنان چه هپاتیت کمتر از 6 ماه طول بکشد، حاد و اگر بیش از 6 ماه به طول بیانجامد، مزمن است. اکثر موارد تخریب کبدی در سراسر جهان را ویروس های موسوم به ویروسهای هپاتیت ایجاد می کنند. حدود نیمی از مردم جهان یا قبلاً مبتلا به هپاتیت شده اند یا در حال حاضر مبتلا به آن هستند. هپاتیت، همچنان شایع ترین عفونت خونی در ایالات متحده است که علت آن را وجود افرادی دانسته اند که به رفتار پر خطر دست می زنند (معتادان تزریقی و افراد دارای تماس های جنسی محافظت نشده بیشترین گروه را تشکیل می دهند.)

چنان چه سلول های کبدی در اثر حمله ویروس هپاتیت تخریب شوند، این سلول ها به شکل توده هایی در کبد باقی می مانند و کبد توانایی بازسازی خود را از دست می دهد و سفت و بزرگ می شود و خون به راحتی قادر به عبور از کبد نیست و عملکرد طبیعی کبد از بین می رود. این وضعیت سیروز کبدی نامیده می شود و در بیش از 30% افراد مبتلا به هپاتیت مزمن روی می دهد. سیروز کبدی احتمال بروز سرطان کبد را افزایش می دهد که ممکن است طی حدود 20 سال پس از سیروز ایجاد شود. احتمال ایجاد سرطان کبد در بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن، 200 برابر بیش از سایرین است سیروز و سرطان کبد موجب نارسایی کبد و مرگ بیمار می شوند.

هپاتیت همچنین ممکن است در اثر سموم (به ویژه الکل)، سایر عفونت ها یا فرآیند خود ایمنی (اتوایمیون) ایجاد شود. چنانچه فرد مبتلا وجود بیماری را حس نکند، بیماری سیرر تحت بالینی دارد. اگر بیماری عملکردهای کبدی شامل غربالگری مواد زیان بخش، تنظیم ترکیب خون و تولید صفرا به منظور کمک به هضم را مختل کند، فرد احساس ناخوشی می کند و علایم بیماری ایجاد می شوند.

علل هپاتیت

  • هپاتیت ویروسی: هپاتیت A,B ,C , D , E,F,G (بیش از 95% از علل ویروسی)، هرپس سیمپلکس (هرپس ساده)، ویروس سیتومگال، ویروس ابشتاین- بار، ویروس تب زرد، آدنو ویروس ها.
  • عفونت غیر ویروسی: توکسوپلاسما، لپتوسپیرا، تبQ، تب منقوط کوه های راکی. – الکل- سموم: سم آمانیتای موجود در قارچ ها، تتراکلریدکربن، آسافتیدا.
  • داروها: استامینوفن، آموکسی سیلین، داروهای ضد سل، ماینو سیکلین و بسیاری از داروهای دیگر که بعداً به آنها اشاره خواهد شد.
  • هپاتیت ایسکمیک (هپاتیت ناشی از کاهش گردش خون کبد).
  • حاملگی
  • بیماری های خود ایمنی (مثل لوپوس اریتماتوی سیستمیک).
  • بیماری های متابولیک (مثل بیماری ویلسون).

علل هپاتیت مزمن

  • هپاتیت ویروسی: هپاتیت B همراه با هپاتیت D یا بدون آن، هپاتیت C (هپاتیت A ,E منجر به هپاتیت مزمن نمی شوند.)
  • هپاتیت خودایمنی (اتوایمیون).
  • الکل
  • داروها: متیل دوپا، نیتروفورانتویین، ایزونیازید، کتوکونازول
  • هپاتیت چرب (استئاتوهپاتیت) غیر الکلی.
  • علل ارثی: بیماری ویلسون، کمبود آلفا 1-آنتی تریپسین.
  • سیروز صفراوی اولیه و التهاب صفراوی (کُلانژیت) اسکلروز کننده اولیه گاهی علایم هپاتیت و التهاب مزمن کبد را تقلید می کنند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” بهترین راه پیشگیری از هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی


هپاتیت ویروسی A

[sbu_post_image]

اکثر موارد هپاتیت حاد ویروسی ناشی از عفونت های ویروسی هستند:

  • هپاتیت ویروسی A، هپاتیت ویروسی B، هپاتیت ویروسی C، هپاتیت ویروسی B همراه با هپاتیت ویروسی D ، هپاتیت ویروسی E، ویروس هپاتیت ویروسی F (وجود بیماری نامشخص است)، هپاتیت ویروسی G یا GBV-C
  • علاوه بر ویروس های هپاتیت، سایر ویروس ها، از جمله ویروس سیتومگال، ویروس اپشتاین بار، ویروس تب زرد و غیره نیز می توانند موجب هپاتیت شوند.

هپاتیت A یا یرقان عفونی در اثر نوعی پیکورنا ویروس 27 نانومیکرونی از گروه RDA ویروس منتقل شده از راه مدفوعی – دهانی به وجود می آید. انتقال از راه مزبور اغلب ناشی از خوردن غذای آلوده یا تماس جنسی مقعدی/ دهانی است. دوره کمون هپاتیت ویروسی A، حدود 15 تا 50 روز است. هپاتیت ویروسی A، حاد است و مرحله مزمن ندارد. دستگاه ایمنی بیمار بر ضد هپاتیت ویروسی A، آنتی بادی هایی می سازد که موجب بروز ایمنی در برابر عفونت های بعدی می شوند.

علایم هپاتیت ویروسی A

در هپاتیت ویروسی A، احتمال بروز علایم و نشانه ها در بزرگسالان بیشتر از کودکان است. علایم عبارتند از: زردی، احساس خستگی، درد شکم، کاهش اشتها، حدود 15% از افراد آلوده به ویروس هپاتیت A (HAV) دچار نشانه های طول کشیده یا عود کننده، طی یک دوره 6تا9 ماهه می شوند. هپاتیت ویروسی A در مدفوع افراد مبتلا یافت می شود. انتقال ویروس مزبور معمولاً از فرد به فرد و از طریق قرار دادن چیزی که آلوده به ویروس موجود در مدفوع فرد مبتلا است در دهان صورت می گیرد. افراد خانواده ی فرد آلوده به ویروس، فردی که با بیمار آلوده به ویروس، تماس جنسی دارد، افراد و به ویژه کودکانی که در مناطقی زندگی می کنند که میزان موارد هپاتیت ویروسی A در انها از سال 1987 تا 1997 افزایش داشته است، افرادی که به کشورهایی مسافرت می کنند که هپاتیت ویروسی A در آنها شایع است، مردان همجنس باز، معتادان تزریقی و غیر تزریقی در خطر آلوده شدن به این عفونت قرار دارند.

درمان هپاتیت ویروسی A

به بیماران مبتلا به هپاتیت ویروسی A توصیه می شود در بستر استراحت کنند، مایعات زیادی مصرف کنند و از مصرف الکل پرهیز کنند. واکسنی وجود دارد که از بروز عفونت با ویروس هپاتیت ویروسی A در افراد تا 10 سال پیشگیری به عمل می آورد. ویروس هپاتیت ویروسی A از راه مصرف غذاهای دریایی نپخته یا نوشیدن آب آلوده به ویروس نیز انتقال می یابد. این موارد عمدتاً در کشورهای جهان سوم روی می دهند. رعایت دقیق بهداشت فردی و اجتناب از مصرف غذاهای نپخته و پوست نکنده می تواند به پیشگیری از عفونت کمک کند. افراد آلوده به ویروس هپاتیت A، 2 هفته قبل و یک هفته بعد از ایجاد زردی، ویروس را از مدفوع خود دفع می کنند. زمان میان عفونت و شروع بیماری به طور متوسط 28 روز (از 15 تا 50 روز) است و اکثر بیماران، طی 2 ماه به طور کامل بهبود می یابند. ولی در 15% بیماران، نشانه های مداوم یا عود کننده از 6 ماه تا یک سال پس از تشخیص اولیه وجود دارند.

راههای پیشگیری از هپاتیت A

بهترین راه پیشگیری، استفاده از واکسن هپاتیت ویروسی A است.

ایمونوگلبولین، موجب محافظت کوتاه مدت در برابر هپاتیت ویروسی A می شود و می توان آن را قبل از تماس با ویروس هپاتیت ویروسی A وطی 2 هفته پس از تماس با ویروس تجویز نمود.

شستشوی مرتب دست ها با آب و صابون پس از رفتن به توالت، پس از تعویض کهنه ی بچه و قبل از خوردن غذا.

در افراد 12 ماه به بالا، تزریق واکسن هپاتیت ویروسی A در موارد زیر توصیه می شود: در افرادی که به مناطقی مسافرت می کنند که احتمال بروز هپاتیت ویروسی A در آنها زیاد است. مردان همجنس باز. معتادان تزریقی و غیر تزریقی. افراد مبتلا به اختلالات انعقادی (مثل هموفیلی). افرادی مبتلا به بیماری مزمن کبد. کودکانی که در مناطقی زندگی می کنند که احتمال ایجاد هپاتیت ویروسی A در آنها از سال 1987 تا 1997 افزایش داشته است.

نکته:

هپاتیت ویروسی A بسیار به ندرت از راه عفونت از طریق انتقال خون منتشرمی شود. انتقال عمودی (از مادر به نوزاد) بسیار به ندرت در هپاتیت A دیده می شود. امروزه 4 نوع واکسن غیر فعال شده هپاتیت A وجود دارد که از نظر میزان تأثیر و عوارض یکسان هستند. انجام واکسیناسیون به منظور پیشگیری از هپاتیت A برای مدت 20 سال مؤثر دانسته شده است ولی به دلیل آنکه هپاتیت A همیشه به شکل حاد روی می دهد و بسیار به ندرت موجب مرگ می شود واکسن آن در همه افراد به کار نمی رود. تزریق واکسن هپاتیت A، دوبار و به فاصله یک تا 12 ماه یا 6 و 18 ماه و نیز در موارد اپیدمی (همه گیری) هپاتیت A انجام می شود.

امروزه مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) تزریق واکسن هپاتیت ویروسی A به کودکان را در یک سالگی توصیه می کند. همچنین کودکان مبتلا به بیماری مزمن کبدی و کودکانی که در مراکزی به سر می برند که همه گیری های هپاتیت ویروسی A در آنها وجود داشته و کودکان مبتلا به بیماری انعقادی (مثل هموفیلی) باید واکسن مزبور را دریافت نمایند. تزریق واکسن هپاتیت ویروسی A به طور معمول و همگانی به کودکان زیر یک سال توصیه نمی شود و در موارد معمولی نیز کودکان زیر 2 سال نباید علیه این بیماری واکسینه شوند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علایم و نشانه های هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی