نوشته‌ها

هپاتیت ویروسی C

ویروس هپاتیت C در سال 1989 شناسایی شد. ویروس این بیماری با ژنوم RNA و عضوی از خانواده ی فلاوی ویریدا (Flaviviridae) و از طریق تماس با خون (از جمله از راه تماس جنسی در صورت مخلوط شدن خون دو شریک جنسی) قابل انتقال است. این ویروس از راه جفت نیز انتقال می یابد. هپاتیت C ممکن است فرم مزمن بیماری را ایجاد کند که به سیروز خاتمه می یابد. بیماری ممکن است به مدت 10 تا 20 روز بدون نشانه باقی بماند. چنان چه بیماران مبتلا به نوع C دچار نوع A یا B این بیماری نیز بشنوند، مستعد ابتلا به نوع شدید این بیماری خواهند بود، از این رو باید تمام مبتلایان به هپاتیت C چنان چه بر ضد نوع A و B ایمن نشده اند، واکسن این دو نوع بیماری را دریافت نمایند. این افراد همچنین نباید الکل مصرف کنند. ترکیبی از اینترفرون و داروی ضد ویروس ریباویرین می تواند سطوح ویروس C (HCV) را به میزان غیر قابل شناسایی برساند.

هپاتیت ویروسی C به صورت مزمن در 170 میلیون نفر از جمعیت جهان شناسایی شده است. ویروس نوع C از راه تزریق داروهای وریدی، تماس شغلی با خون و نیز کار درواحدهای دیالیز خونی (همودیالیز) انتقال می یابد. اگر چه شیوع هپاتیت C ناشی از تزریق خون به دلیل غربالگری خون اهدا شده کاهش یافته است، شیوع آن تا اوایل دهه ی 1990 در همان حد باقی ماند و پس از آن به موازات کاهش تعداد مصرف کنندگان داروهای تزریقی تا میزان 80% کمتر شد. بیش از 20% جمعیت در بعضی از شهرای کشور مصر، آلوده به ویروس نوع C هستند و این میزان شیوع، غیر عادی است. HCV عامل 20% از موارد هپاتیت حاد تک گیر و 40% از بیماری های مزمن کبدی و شایع ترین علت نیاز به پیوند کبد محسوب می شود و سالانه به مرگ 8000 تا 10000 نفر در ایالات متحده می انجامد. استنشاق کوکائین از راه بینی و با استفاده از یک وسیله مشترک، عامل خطرزای بالقوه ای برای آلودگی به HCV است، اگر چه 10 تا 15 درصد بیماران مبتلا به نوع C حاد یک منبع جنسی بالقوه برای عفونت را داشته اند، اکثر مطالعات موفق به اثبات انتقال جنسی این ویروس نشده اند. احتمال انتقال جنسی و انتقال در زمان تولد، حدود 5% برآورد می شود. به نظر می رسد انتقال از راه تماس جنسی ، محدود به افرادی است که شرکای جنسی متعدد دارند یا مبتلا به بیماری های مقاربتی هستند و در افراد دارای شریک جنسی ثابت نادر است. تغذیه نوزاد با شیر مادر، احتمال انتقال آلودگی HCV از مادر آلوده به نوزدان را افزایش نمی دهد.

علایم

دوره کمون هپاتیت سی، 15 تا 160روز (به طور متوسط 7 هفته است). علایم بالینی نوع ویروسی C نیز همان علایم ابتدایی این بیماری حاد ویروسی مانند بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، خستگی، احساس ناخوشی، درد مفاصل و عضلات، سردرد، ترس از نور، گلودرد، سرفه و زکام هستند که 1 تا 2 هفته قبل از شروع زردی بروز می کنند. اغلب در کودکان علایمی دیده نمی شود. اگر چه علایم هپاتیت ویروسی C در شروع بیماری خفیف تر است، در اکثر موارد موجب بروز بیماری مزمن کبدی می شود. افرادی که قبل از سال 1992 سابقه ی انتقال خون داشته اند و افراد مبتلا به اختلال انعقادی خون، مانند هموفیلی و کسانی که قبل از سال 1987، عوامل انعقادی دریافت کرده اند و کودکان مبتلا به نارسایی کلیه که به دیالیز نیاز دارند در خطر ابتلا به هپاتیت C هستند.

نکته:

هپاتیت ویروسی C واکسن ندارد. افرادی که در خطر این نوع بیماری ویروسی هستند باید به طور منظم از نظر ابتلا به آن کنترل شوند و افراد مبتلا به نوع ویروسی C باید به دقت از نظر علایم هپاتیت مزمن و نارسایی کبد مورد پایش قرار گیرند.

تشخیص هپاتیت ویروسی C

آنتی بادی (پادتن) هپاتیت C، ممکن است بر خلاف آنتی بادی نوع ویروسی A و B در خون مبتلایان به هپاتیت ویروسی C یافت نشود زیرا HCV می تواند در بدن مخفی شود. تشخیص اختصاصی هپاتیت ویروسی C از نظر سرولوژیک، با ردیابی anti- HCV در سرم صورت می گیرد. از این رو در موارد مشکوک به عفونت با HCV باید از آزمایش های عملکرد کبد مثل ALT (آلانین آمینوترانسفراز) و AST (اَسپارتات آمینوترانسفراز) استفاده کرد. هر چه میزان این آنزیم ها در خون بالاتر باشد، شدت بیشتر التهاب کبدی اثبات می شود. اندازه گیری بیلی روبین خون نیز به تشخیص کمک می کند و بالا بودن آن، نشانه دهنده ی کاهش توانایی کبد برای پاکسازی این ماده از خون است.

گاهی برای تشخیص قطعی باید از نمونه برداری (بیوپسی) کبد استفاده کرد. بیوپسی کبد، تنها راه تشخیص قطعی هپاتیت ویروسی C است و به تشخیص سایر بیماری های کبدی (مانند سرطان کبد) نیز کمک می کند. برای انجام نمونه برداری کبد، سوزن نازک مخصوصی داخل کبد می شود و نمونه تهیه شده، در زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می گیرد. برای نمونه برداری از کبد، ابتدا محل انجام بیوپسی، با داروی بی حسی موضعی بی حس می شود. نمونه برداری از کبد، فقط چند دقیقه طول می کشد و پس از آن بیمار باید 4 تا 8 ساعت بی حرکت دراز بکشد تا خونریزی کبد روی ندهد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علایم و نشانه های هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی


اندوسکوپی و روش انجام آن

[sbu_post_image]

آندوسکوپ وسیله ای است که به پزشک توسط آن درون بدن را مشاهده می کند. دستگاه های دیگر نیز وجود دارند که به وسیله آنها می توان به بررسی ریه ها، نای، روده کوچک، مثانه و مفاصلی مانند مفصل زانو پرداخت. در اینجا آن نوع اندوسکوپی که برای مری، معده و اثنی عشر مورد استفاده قرار می گیرند بررسی می شوند. آندوسکوپ های اولیه فقط از چند لنز و آینه ساخته شده بودند، اما از 30 سال قبل دستگاه های حاوی فیبر نوری جایگزین آنها شدند که توسط آنها تصاویر واضح و روشنی از معده به دست می آید.

آندوسکوپ های امروزی بسیار پیشرفته و گران قیمت هستند و دارای لوله قابل انعطافی هستند که سر آنها توسط اپراتور کنترل می شود. نمونه های قدیمی در طول خود دارای فیبر نوری بودند اما دستگاه های جدید دارای یک دوربین ویدئویی کوچک هستند و تصاویر به صورت الکترونیکی به صفحه ویدئو منتقل می شوند. این دستگاه ها دارای لوله ای برای کشیدن مایع درون معده، فرستادن هوا به داخل معده و باد کردن آن و ورود انبرک های مخصوص برای نمونه برداری می باشند. آزمایش آندوسکوپی دقیق ترین و مفیدترین روش برای تشخیص علل مختلف سوء هاضمه می باشد. این آزمایش برای تشخیص زخم های معده، سرطان معده و عفونت هلیکوباکترپیلوری بسیار مفید است. علاوه بر مشاهده ناهنجاری فرد اپراتور قادر است از بافت نمونه (بیوپسی) نیز تهیه کند.

روش انجام اندوسکوپی

اندوسکوپی معمولاً در بخش های تخصصی بیمارستان انجام می شود و چند دقیقه نیز بیشتر طول نمی کشد. بخش اندوسکوپی معمولاً شلوغ است و به همین دلیل بررسی های قبل و بعد از آزمایش معمولاً یک ساعت طول می کشد. از آنجایی که لازم است در هنگام اندوسکوپی  معده فرد خالی باشد، اگر قرار است در صبح انجام شود، شما باید بعد از آنکه شب قبل شام خوردید، تا هنگام آزمایش چیزی نخورید و برای انجام آزمایش ناشتا باشید. اگر قرار است این روش تشخیصی بعدازظهر انجام شود باید بعد از صرف یک صبحانه سبک دیگر چیزی تا هنگام انجام آن نخورید.

وقتی به بخش آندوسکوپی وارد می شوید ابتدا به اتاق انتظار راهنمایی می گردید که پس از آن می توانید با پزشک یا پرستار ملاقات داشته باشید. هدف از این کار توضیح آزمایش و پاسخ به سؤالات بیمار می باشد. در اینجا همچنین از سلامتی عمومی بیمار نیز اطمینان حاصل می شود. همچنین از فرد خواسته می شود تا رضایت نامه را امضا کند. نهایتاً بیمار به اتاق اندوسکوپی راهنمایی می شود. مهمترین بخش های این دستگاه ، خود دستگاه آندوسکوپ و وسایل جانبی آن، صفحه ویدئویی که تصاویر را نشان می دهد و دستگاهی که با اتصاف به نوک انگشت میزان اکسیژن و ضربان قلب را اندازه گیری می کند، می باشد.

برای انجام اندوسکوپی باید با آرامش کامل به پهلوی چپ دراز بکشید. ممکن است به شما داروی آرام بخش بدهند و یا اسپری بی حس کننده به گلویتان بزنند که البته استفاده از هر کدام با نظر شما صورت می گیرد. سپس پرستار گیره هشدار دهنده را به انگشت شما متصل می کند و ممکن است از طریق ماسک دهانی و قبل از آنکه محافظ دهانی کوچکی را بین دندان ها قرار دهد، مقداری اکسیژن به شما بدهد. گذاشتن محافظت دهانی باعث می شود که دندان ها آسیب نبینند و همچنین دندان ها به دستگاه آسیب نرسانند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” اندوسکوپی با بی حسی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه اندوسکوپی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سوء هاضمه


پیشگیری از هپاتیت سی

[sbu_post_image]

هپاتیت از نظر لغوی به معنای «التهاب و ورم کبد» می باشد. مهمترین عوامل ایجاد کننده ی هپاتیت سی، ویروس ها هستند. ویروس ها موجودات بسیار ریزی هستند که با چشم معمولی دیده نمی شوند و برای دیدن آنها نیاز به تجهیزات پیشرفته ای از جمله میکروسکوپ الکترونی است. ساختمان ویروس ها مجموعه ای از ماده وراثتی و پروتئین است. ویروس ها در خارج از بدن زنده نمی مانند و در بدن انسان به طور سریع و در مدت چند ساعت تکثیر می یابند. تاکنون حداقل 6 نوع ویروس مسئول بروز انواع مختلف هپاتیت شناسایی شده اند که نامگذاری آنها طبق حروف الفبای انگلیسی صورت گرفته. ویروس هپاتیت: A, B ,C , D, E, G. هر کدام از این ویروسها به گروه جداگانه ای تعلق داشته و بیماری که ایجاد می کنند ارتباطی با یکدیگر ندارند. به هر حال در دهه 1960 هپاتیت (B) و سال 1973 ویروس نوع A به درستی شناسایی شد و معمای ویروس سوم تا مدت ها حل نشده بود تا این که در سال 1989 ویروس نوع سی نیز شناسایی شد. محل تکثیر و رشد و نمو ویروس ها ، کبد می باشد. رشد و نمو ویروس ها موجب آسیب و اختلال در فعالیت های کبد می شود. در ادامه با روش پیشگیری از این بیماری آشنا خواهیم شد، با ما همراه باشید.

راه انتقال ویروس هپاتیت

راه های انتقال ویروس هپاتیت سی عبارتند از:

  • تزریق خون آلوده.
  • انتقال در بین معتادین به مواد مخدر تزریقی.
  • خالکوبی
  • تماس جنسی در خارج از چارچوب خانواده

رژیم غذایی

در مورد رژیم غذایی و آنچه بیماران باید بیشتر یا کمتر میل نمایند عقاید مختلفی وجود دارد ولی آنچه بیماری هپاتیت سی مهم است تعیین شدت بیماری کبدی است و باید از رژیم های سخت نیز دوری کرد. کبد نقش مهمی در سوخت و ساز بدن بازی می کند و در صورت تخریب آن، کالری کافی به بدن نمی رسد و از طرفی دیگر امکان دفع سموم اضافی حاصل از سوخت و ساز مواد نیز در هپاتیت سی ممکن نخواهد بود. در صورت شدید بودن این بیماری باید از مصرف زیاد مواد گوشتی (خصوصاً گوشت قرمز) خودداری کرد و به جای آن از گوشت سفید مثل ماهی، مرغ، و پروتئین های گیاهی استفاده نمود. مصرف سبزیجات و میوه های تازه که سرشار از مواد آنتی اکسیدان هستند بسیار مفید است. از مصرف غذاهای دودی که دارای نیترات هستند مثل کالباس، سوسیس و یا از مصرف افزودنی های شیمیایی خوراکی مثل رنگ ها و چاشنی ها در هپاتیت سی باید خودداری شود. اصولاً از پرخوری و چاقی (زیادی وزن) دربیماری نوع سی باید دوری کرد. عرق کاسنی، شیرین بیان و خار علیص برای کبد و پیشگیری از این بیماری مفید می باشد. مصرف روزانه یک قاشق مرباخوری عسل و یا 2 عدد خرما نیز مفید است.

ابتلا به هپاتیت سی عواقب بدی را به دنبال دارد. با توجه به درمان مشکل و پرهزینه ی آن، مهمترین راه مقابله با بیماری پیشگیری است. متأسفانه تا به حال واکسن مؤثری جهت جلوگیری از ابتلاء به هپاتیت سی شناخته نشده است ولی توجه به راه های انتقال و جلوگیری از انتشار ویروس نوع سی مهم است.

اگر بیماری با طبیعی شدن آنزیم های کبدی و منفی شدن آزمون پی- سی – آر کنترل شود و درمان پس از موعد مقرر قطع شود و به طور مجدد هپاتیت سی به صورت افزایش آنزیم های کبدی و پی- سی- آر مثبت عود نماید، باید درمان دو دارویی (اینترفرون و ریباوین) را مد نظر داشت. احتمال عود هپاتیت سی همیشه در کمین بیماران است. گرچه منفی شدن ویروس در خون یک جنبه مثبت برای بیمار تلقی می شود ولی به معنای ریشه کنی ویروس از بدن نیست و ویروس هپاتیت سی می تواند در دیگر سلول ها (گلبول های سفید) و یا سلول های کبد به صورت نهفته باقی بماند و به دلیل نامعلوم مجدداً فعال شود. اگر 6 ماه پس از قطع درمان پی-سی- آر منفی باشد، احتمال عود در آینده بسیار کم خواهد بود. در مواردی که بیماری عود می کند، استفاده از اینترفرون همراه با ریباوین و آمانتادین توصیه می شود. در صورت تجویز اینترفرون لازم است پزشک از وضعیت کبدی و خونی شما به صورت دوره ای مطلع شود. گرچه این کار باعث آزار شما خواهد شد، ولی برای درمان و پیشگیری از هپاتیت سی ضروری است لذا به طور مرتب به پزشک معالج مراجعه کنید تا با همکاری شما در درمان، نتیجه مطلوب بدست آید. داروی جدید اینترفون به نام Peg-interferon اخیراً به بازار عرضه شده است. حسن مصرف این دارو، استفاده از یک تزریق در هفته می باشد. متأسفانه قیمت بسیار زیاد این دارو امکان استفاده از آن را در همه بیماران هپاتیت سی غیرممکن می سازد. در حال حاضر امید به مصرف این دارو با واردات داروهای خارجی و تولید نوع داخلی آن بیشتر شده است. استفاده از اینترفرون در درمان و پیشگیری از این بیماری جنبه تحقیقاتی ندارد و مصرف آن مورد تأیید بسیاری از مراکز علمی دنیا قرار گرفته است.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان هپاتیت با داروی ریباوین” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه پیشگیری از هپاتیت سی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب هپاتیت سی


ویروس هپاتیت

[sbu_post_image]

هپاتیت از نظر لغوی به معنای «التهاب و ورم کبد» می باشد. مهمترین عوامل ایجاد کننده ی هپاتیت ویروس ها هستند. ویروس ها موجودات بسیار ریزی هستند که با چشم معمولی دیده نمی شوند و برای دیدن آنها نیاز به تجهیزات پیشرفته ای از جمله میکروسکوپ الکترونی است. ساختمان ویروس ها مجموعه ای از ماده وراثتی و پروتئین است. ویروس ها در خارج از بدن زنده نمی مانند و در بدن انسان به طور سریع و در مدت چند ساعت تکثیر می یابند. تاکنون حداقل 6 نوع ویروس هپاتیت شناسایی شده اند که نامگذاری آنها طبق حروف الفبای انگلیسی صورت گرفته. ویروس هپاتیت: A, B ,C , D, E, G. هر کدام از این ویروسها به گروه جداگانه ای تعلق داشته و بیماری که ایجاد می کنند ارتباطی با یکدیگر ندارند. محل تکثیر و رشد و نمو ویروس های هپاتیت، کبد می باشد. رشد و نمو ویروس ها موجب آسیب و اختلال در فعالیت های کبد می شود.

ویروس هپاتیت سی

پس از کشف ویروس هپاتیت «آ» و «ب» در دهه 1970 محققین سال ها بر روی علت بروز سایر انواع هپاتیت های ویروسی که عامل بیماری آنها دو ویروس شناخته شده ی «بی» و «آ» نبودند، کار می کردند. اولین مرتبه در سال 1989 آقای Michel Houghton و همکارانش با استفاده از روش های نوین بیولوژیک مولکولی با جداسازی ویروس هپاتیت «سی» تحولی فوق العاده در علم بیماری های کبدی ایجاد نمودند. یکی دیگر از انواع هپاتیت های شناخته شده، «سی» می باشد. عامل ایجاد این بیماری، ویروس «سی» است. این بیماری به طور عمده از طریق خون منتقل می شود. از آنجایی که این ویروس به راحتی توسط سیستم ایمنی بدن میزبان از بین نمی رود، لذا ابتلا به نوع «سی» موجب بروز عفونت ماندگار در بدن می شود.

سالیانه حدود 170 هزار مورد آلودگی جدید به ویروس هپاتیت شناسایی می شود. 8 تا 10 هزار مورد مرگ و میر در سال ناشی از بیماری کبد در اثر هپاتیت «سی» می باشد. امروزه هپاتیت «سی» مهمترین دلیل جهت انجام پیوند کبد در آمریکا است. بیماری هپاتیت «سی» در اروپای شرقی و آفریقا شایع تر از آمریکا است. در مصر 15 تا 20 درصد مردان به هپاتیت «سی» مبتلا هستند. آمار دقیقی از میزان ابتلا در کشور ما وجود ندارد، ولی تخمین زده می شود که حدود 200 تا 300 هزار نفر مبتلا در کشور داشته باشیم. به هر حال به نظر می رسد که کمتر از 1% از جمعیت کشور دچار ویروس هپاتیت باشند.

عامل ویروس

ویروس هپاتیت سی یک ویروس از گروه فلاویدو ویروسها است. این نوع یک ویروس تکه رشته ای پوشش دار بوده که اندازه آن حدود 50 تا 60 نانومتر است. ویروس هپاتیت سی در سلول های کبدی تکثیر و به آنها آسیب می رساند. هپاتیت سی یک ویروس قابل انتقال از راه خون است که در سال 1989 شناسایی شده و در سال 1990 آزمایش خون جهت بررسی آنتی بادی ضد هپاتیت سی معرفی گردید. محققین اعتقاد دارند که ویروس هپاتیت سی گونه های متعددی دارد و به دلیل تنوع ژنتیکی، ویرس می تواند از حفظ سیستم ایمنی میزبان عبور کند و عفونتی مزمن را ایجاد نماید. بر اساس مطالعات ژنتیکی، ویروس دارای 6 گونه و تعدادی زیر گونه است. تنوع جغرافیایی قابل ملاحظه ای در شیوع گونه های مختلف وجود دارد. علت تنوع گونه ها، ناشی از میزان بالای جهش در ویروس هپاتیت است. به دلیل این که ایمنی پایداری علیه عفونت هپاتیت سی ایجاد نمی شود، امکان ابتلای مجدد وجود دارد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” انواع هپاتیت ویروسی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه ویروس هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب هپاتیت سی


تومورهای کبد

[sbu_post_image]

تومورهای خوش خیم کبد

سه نوع تومور خوش خیم کبدی وجود دارد که هر سه عمدتاً در خانم ها ایجاد می شوند. این تومورهای کبد عبارتند از: همانژیوم ها، آدنوم ها و هیپر پلازی گرهی کانونی (focal nodular hyperplasia; FNH).

همانژیوم ها شایع ترین تومورهای کبد خوش خیم و کاملاً خوش خیم هستند. FNH معمولاً خوش خیم است و به درمان نیاز ندارد. آدنوم ها در ارتباط با مصرف قرصهای ضد بارداری ایجاد می شوند و می توانند موجب درد، خونریزی یا پارگی و ایجاد مشکلات حاد شوند. آدنوم ها گاهی بدخیم می شوند و 30 درصد خطر خونریزی دارند. همانژیوم ها نیاز به درمان ندارند مگر آنکه انتشار آنها علایم ایجاد کند. به دلیل تفاوت این سه نوع تومورهای کبد با یکدیگر، از نظر احتمال بدخیم شدن و تمایز آنها از طریق استفاده از رادیولوژی ضرورت دارد. معمولاً آدنوم ها را به دلیل احتمال بدخیم شدن با جراحی خارج می کنند.

بهترین روش تشخیص تومورهای کبد خوش خیم، انجام CT اسکن سه فازی است. MRI برای تشخیص بافت جوشگاهی مرکزی FNH حساستر است.

تومورهای بدخیم کبد

کارسینوم کبدی (کارسینوم هپاتوسلولار؛ hepatocellular carcinoma; HCC) یکی از شایع ترین سرطان های دنیا است. سالانه حدود یک میلیون نفر به این بیماری مبتلا می شوند و نسبت ابتلای زن به مردن حدود 4:1 است. میزان بروز تومورهای کبد با میزان مرگ ناشی از آن برابر است. در ایالات متحده آمریکا حدود 4 میلیون نفر، ناقل مزمن ویروس هپاتیت C هستند که تقریباً 10 درصد از آنها (400000نفر) در خطر ابتلا به سیروز قرار دارند و حدود 5 درصد از این گروه (20000 نفر)، به طور سالیانه مبتلا به کارسینوم هپاتوسلولار می شوند.

دو عامل مستعد کننده شایع دیگر این نوع سرطان کبد، ویروس هپاتیت B و مصرف مزمن الکل هستند.

نکته:

احتمالاً پرقدرت ترین ماده شیمیایی طبیعی سرطان زای تومورهای کبد، فرآورده ی قارچ آسپرژیلوس، موسوم به آفلاتوکسین B1 است که در غلاتی که در مکان های گرم و مرطوب نگهداری می شوند و بادم زمینی، پسته و برنج های انبار شده در خارج از سردخانه و یخچال یافت می شوند.

علائم

علایم این تومورهای کبد عبارتند از:

  • درد شکم،
  • کاهش وزن،
  • ضعف،
  • احساس پر بودن و تورم شکم،
  • یرقان،
  • تهوع
  • تورم شکم ممکن است در اثر تجمع مایع (آسیت) ثانویه به بیماری مزمن کبدی زمینه ای ایجاد شود یا ناشی از گسترش سریع تومور باشد. یرقان معمولاً به دلیل انسداد مجاری داخل کبدی در اثر بیماری های کبدی زمینه ایجاد می شود. در معاینه، بزرگی کبد شایع ترین علامت تومورهای کبد است و در 50 تا 90 درصد بیماران دیده می شود. آسیت (تجمع مایع در شکم) در 30 تا 60 درصد موارد وجود دارد.

تشخیص

تشخیص تومورهای کبد با سنجش سرم شناسی آلفا- فیتوپروتئین (AFP) که نوعی نشانگر است، سونوگرافی کبد، CT اسکن مارپیچی/ سه مرحله ای شکم و MRI صورت می گیرد. نمونه برداری (بیوپسی) موجب تشخیص قطعی تومورهای کبد می شود. درمان مراحل اولیه به طور موفقیت آمیز با روش های مختلف، شامل جراحی، ریشه کنی موضعی (سوزاندن تومور با حرارت یا رادیوفرکانس) و تزریق موضعی اتانول یا اسید استیک انجام می شود. در مراحل پیشرفته تر ، چنانچه سیروز کبدی ایجاد نشده باشد می توان از برداشتن قسمت وسیعی از کبد استفاده کرد ولی پیش آگهی این درمان برای تومورهای کبد خوب نیست. از شیمی درمانی سیستمیک در بسیاری از موارد استفاده می شود. شیمی درمانی منطقه ای که در آن، دارو در سرخرگ کبدی تزریق می شود در برخی موارد به کار می رود. از جمله سرطان های دیگر کبد می توان کارسینوم هپاتوسلولار فیبرولاملار (FL-HCC)، همانژیوآندوتلیومای اپی تلیویید (EHE) و کلانژیو کارسینوما (CCC) را نام برد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” داروی سرطان کبد ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تومورهای کبد مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی


عوامل موثر بر سرطان کبد

[sbu_post_image]

عواملی که باعث افزایش خطر ابتلا به سرطان کبد اولیه می شوندعبارتند از:

  • جنسیت: مردان بیشتر از زنان در معرض خطر ابتلا به سرطان کبد هستند.
  • سن: سرطان کبد معمولا افراد مسن را مبتلا می سازد. سرطان کبد در سن جوانی بین ۲۰ تا ۵۰ سال اتفاق می افتد.
  • عفونت مزمن با HBV و HCV است. عفونت مزمن با ویروس هپاتیت B) HBV) و یا ویروس هپاتیت C ) HCV) خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش می دهد.
  • سیروز(Cirrhosis) این بیماری پیشرونده و برگشت ناپذیر باعث ایجاد بافت زخم در کبد می شود.
  • برخی از بیماری های ارثی کبد : بیماری های کبدی که می توانند خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش دهند عبارتند از بیماری هموکروماتوز و ویلسون
  • دیابت: افراد مبتلا به اختلال قند خون در معرض خطر بیشتری نسبت به افرادی که دیابت ندارند هستند.
  • بیماری کبد چرب غیر الکلی: تجمع چربی در کبد، خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش می دهد.
  • قرار گرفتن در معرض آفلاتوکسین ها: مصرف غذاهای آلوده به قارچ باعث تولید آفلاتوکسین ها می شود که تا حد زیادی خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش می دهد. محصولات کشاورزی مانند ذرت و بادام زمینی می توانند آلوده به آفلاتوکسین باشند. در ایالات متحده، مقررات ایمنی در خصوص محدود کردن آلودگی آفلاتوکسین وجود دارد. آلودگی آفلاتوکسین در بخش های خاصی از آفریقا و آسیا شایع تر است.
  • مصرف الکل بیش از حد: مصرف بیشتر از یک مقدار متوسط الکل روزانه در طول چندین سال می تواند منجر به آسیب کبدی برگشت ناپذیر و افزایش خطر ابتلا به سرطان کبد شود.
  • بیماری چاقی: داشتن یک شاخص بدن ناسالم، خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش می دهد.

روش های درمان سرطان کبد

گزینه های درمان سرطان کبد ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • جراحی برای برداشتن بخشی از کبد : اگر تومور کوچک و عملکرد کبد خوب باشد پزشک ممکن است هپاتکتومی جزئی را برای برداشتن سرطان کبد و بخش کوچکی از بافت سالم که آن را احاطه کرده توصیه نماید.
  • عمل جراحی پیوند کبد. در طول عمل جراحی پیوند کبد، کبد بیمار برداشته و با یک کبد سالم از یک اهداکننده دیگر جایگزین می گردد. عمل جراحی پیوند کبد ممکن است گزینه برای برخی افراد مبتلا به سرطان کبد در مراحل اولیه باشد.
  • انجماد سلول های سرطانی( کرایوتراپی) : از سرمای شدید برای از بین بردن سلول های سرطانی استفاده می گردد. در طول کرایوتراپی ,پزشک cryoprobe را که حاوی نیتروژن مایع است به طور مستقیم بر روی تومورهای کبدی قرار می دهد. تصاویر اولتراسوند برای هدایت cryoprobe و نظارت بر انجماد سلول ها استفاده می شود.
  • گرم کردن سلول های سرطانی : در این روش که فرسایش بسامد رادیویی نام دارد، جریان الکتریکی برای گرم کردن و از بین بردن سلول های سرطانی استفاده می شود. با استفاده از سونوگرافی یا سی تی اسکن که به عنوان یک راهنما میباشد، جراح یک یا چند سوزن نازک رادر برش های کوچک در شکم وارد می کند. هنگامی که سوزن به توموررسید، با جریان الکتریکی گرم می شوند که منجر به از بین بردن سلول های سرطانی می گردد.
  • تزریق الکل به داخل تومور : در این روش الکل خالص ,مستقیما به داخل تومور از طریق پوست و یا در طول یک عمل جراحی تزریق می شود. الکل باعث مرگ سلول های تومور می شود.
  • تزریق داروهای شیمی درمانی به کبد : روش کمو امبولیزاسیون یک نوع شیمی درمانی است که داروهای ضد سرطان قوی را به طور مستقیم به شریان کبدی(شریانی که از آن سرطان کبد بوجود می آید) تزریق می کنند که باعث مسدود شدن شریان می شود. این اقدام باعث کاهش جریان خون به سلول های سرطانی شده ونیز داروهای شیمی درمانی را به سلولهای سرطانی می رساند.
  • پرتو درمانی : پرتو درمانی سرطان کبد با استفاده از پرتوهای انرژی پرقدرت باعث از بین رفتن سلول های سرطانی و کوچک شدن تومور می شود. در طول درمان با اشعه درمانی، بیمار را روی یک میز قرار داده و بوسیله یک دستگاه پرتوهای انرژی در یک نقطه دقیق بر روی بدن معطوف می شود. اشعه درمانی برای سرطان کبد ممکن است شامل روشی به نام جراحی تشعشعی استریوتاکتیک که به طور همزمان تعداد زیادی از پرتوهای اشعه در یک نقطه از بدن متمرکز است باشد. عوارض جانبی اشعه ممکن است شامل خستگی، تهوع و استفراغ باشد.

دارو درمانی هدفمند سورافنیب (Nexavar) یک دارو طراحی شده برای تولید رگ های خونی جدید توسط تداخل با تومور می باشد. سورافنیب که برای کاهش سرعت یا متوقف کردن پیشرفت کارسینوم هپاتوسلولار پیشرفته برای چند ماه دیگر بدون درمان ارائه شده است. مطالعات بیشتر برای درک چگونگی کنترل و درمان های دیگر برای کنترل سرطان پیشرفته کبد مورد نیازاست.

سرطان کبد، از کار افتادن کلیه، سکته قلبی و ریزش مو، از عوارض خطرناک استفاده از داروهای دوپینگی است. داروهای دوپینگی به دو دسته آنابولیک و نارکوتیک تقسیم می‌شوند که دسته اول یعنی آنابولیک از نوع استروئید بوده که در باشگاه‌های بدنسازی استفاده می‌شوند و اثرات مخربی چون سرطان کبد، اختلال کلیه، سکته‌های آنی، ریزش مو و جوش‌های فراوان در سطح پوست دارند.

آشنایی با درمان سرطان کبد (کلیک کنید)

منبع: برترین ها. دکتر نظری


داروی سرطان کبد

[sbu_post_image]

سرطان کبد ، ششمین سرطان شایع در جهان است .شایع ترین نوع سرطان کبد، سرطان موسوم به ˈاچ.سی.سیˈ است .عفونت با ویروس های هپاتیت B و C همچنان عامل اصلی ابتلا به سرطان کبد محسوب می شود . علاوه براین مصرف الکل، دخانیات، چاقی و دیابت از دیگر مواردی هستند که خطر ابتلا به سرطان کبد را افزایش می دهند.

جهت جلوگیری از عوارض شیمی درمانی برای درمان سرطان کبد توصیه میشود ازغذاهای کم حجم و پرپروتئین استفاده شود یکی از عوارض شایع شیمی درمانی تهوع و استفراغ است که باید در موارد شدید از سرم درمانی جهت جبران آب واملاح از دست رفته و تجویز داروهای ضد تهوع مخصوص استفاده نمود وحتما شیمی درمانی را در زمان مناسب و در کلینیک معتبر به انجام رساند.

داروی جدید برای سرطان کبد

رادیوداروی جدید درمانی موسوم به کرومیک فسفات p-32  که تولید آن مستلزم بهره گیری از روش های پیچیده ای است، در بیماران سرطان کبد و دارای متاستازهای کبدی قابل استفاده می باشد. رادیوداروی p32 از طریق عمل کاتتراسیون شریان کبدی و یا به طور موضعی به توده سرطانی کبد تزریق می شود. در این شیوه درمانی با تزریق اکتیویته ای در حدود 10 میلی کوری امکان پرتودهی 40 الی 150 گری به تومور کبد ایجاد می شود که منجر به کوچک شدن تومور سرطانی و افزایش طول عمر بیمار می گردد.

لازم به ذکر است به علت محدودیت های استفاده از پرتو درمانی خارجی و عدم استفاده از آن برای متاستازهای کبدی، درمان های تزریق مستقیم دارو به کبد نقش موثری ایفا می کند.

آمارها نشان می هد که سرطان کبد در حال حاضر سومین سرطان کشنده در جهان، پنجمین سرطان شایع در مردان و هفتمین سرطان شایع در زنان است.

آشنایی با روش های درمان سرطان کبد (کلیک کنید)

منبع: پارسی طب. دکتر سلام. سازمان انرژی اتمی ایران


تشخیص سرطان کبد

[sbu_post_image]

دو نوع کلى سرطان کبد وجود دارد که عبارتند از: انتقال یافته (متاستاتیک) و اولیه. نوع انتقال یافته در اثر گسترش سرطان از جاى دیگرى از بدن (اغلب از پستان، ریه‌ها و روده بزرگ) به کبد ایجاد مى‌شود. سرطان‌هاى اولیه کبد از سلول‌هاى داخل کبد منشاء مى‌گیرند. شایع‌ترین آنها (سرطان هپاتوسلولار) اغلب در افراد مبتلا به تشمع کبدى طول کشیده ایجاد مى‌شود.

علائم سرطان کبد عبارتند از: بى‌اشتهائی، کاهش وزن، و ضعف عمومى.

تشخیص سرطان کبد غالباً مشکل است. در مراحل اول، بیمار با درد ربع فوقانی راست شکم مراجعه می‌کند که ممکن است با درد راجعه به شانهٔ راست نیز همراه باشد. کاهش وزن نیز معمولاً وجود دارد و در یک‌سوم از موارد یرقان به‌وضوح دیده می‌شود.

هپاتومگالی یا توده در بسیاری از بیماران لمس می‌شود. تب متناوب نیز ممکن است از جمله شکایات بیمار باشد. آسیت یا خونریزی از واریس‌ها نشانهٔ پیشرفته‌بودن سرطان کبد است و خونی‌بودن مایع آسیت همیشه مطرح‌کنندهٔ هپاتوم خواهد بود.

عوارض سرطان کبد

عوارض سرطان کبد عبارتند از:

  • درد همراه یا بدون هپاتومگالی
  • بد شدن ناگهانی وضعیت یک بیمار سیروتیک به‌دلیل نارسائی کبد، خونریزی از واریس‌ها، یا آسیت
  • خونریزی ناگهانی و حجیم داخل صفاقی
  • بیماری حاد همراه با تب و درد شکم
  • متاستازهای دوردست
  • نبود یافته‌های بالینی

بیلی‌روبین سرم در یک‌سوم از بیماران افزایش می‌یابد. در ۲۵% بقیه، آلکالن فسفاتاز سرم افزایش پیدا می‌کند ولی بیلی‌روبین سرم طبیعی است. حدود ۷۵% از بیماران از لحاظ HbsAg یا هپاتیت C مثبت هستند.

اسکن کبد

CTاسکن‌ها، اولتراسونوگرافی، و اسکن‌های MRI در ۸۰% از بیماران ضایعهٔ اصلی را نشان می‌دهند. اسکن‌های MRI بهترین روش نشان‌دادن تهاجم تومور به وریدهای کبدی هستند. CT پورتوگرافی بر CTاسکن‌های معمولی که با ماده حاجب انجام می‌شوند ارجحیت دارد.

آنژیوگرافى

هپاتوم‌ها معمولاً از شریان کبدی خونگیری می‌کنند و ۸۰% از آنها از لحاظ عروقی از پارانشیم مجاور خود غنی‌تر هستند. کلانژیوکارسینوم‌ها معمولاً عروق کمتری از بافت‌های کبدی مجاور دارند.

در فاز وریدی پس از تزریق ماده حاجب به‌درون شریان مزانتریک فوقانی، ممکن است تهاجم و انسداد ورید پورت توسط تومور نشان داده شود.

آشنایی با درمان سرطان کبد (کلیک کنید)

منبع: آفتاب. کلید سلامتی


درمان سرطان کبد کودکان

[sbu_post_image]

برای سرطان کبد کودکان عمدتاً اتیولوژی‌ها و علل مشخصی به‌طور خاص وجود ندارد اما آن مؤلفه‌هایی که در ایجاد سرطان کبد کودکان مهم است عمده مسائل ژنتیکی، آلودگی‌های محیطی،‌ تغذیه نامناسب،‌دارو درمان‌های گذشته و بیماری‌های زمینه‌ای ارثی و ژنتیکی بیمار است که او را برای تولید سلول‌های سرطان در سال‌های بعد مستعد می‌کند. تشخیص سرطان کبد حتماً نیازمند تصویربرداری پزشکی (اسکن شکمی، MRI و/ یا سی تی اسکن) است که نشان دهندۀ وجود جراحت است. ضمناً با مشاهدۀ افزایش غلظت آلفافتوپروتئین در خون، می‌توان به وجود تومور پی برد. در نهایت، اگر لازم باشد، بیوپسی (نمونه برداری) می‌تواند وجود سرطان کبد را تأیید کند.

تومورهای بدخیم کبد کمتر از 2 درصد گروه اطفال را درگیر می‌کند. هپاتوبلاستوم شایع‌ترین تومور بدخیم در کودکان است که حدود 70 تا 80 درصد تمام سرطان های کبد در کودکان زیر 15 سال به این علت روی می‌دهد. شیوع سرطان کبد کودکان در پسران بیشتر است که به بحث‌های ژنتیکی، عوامل ارثی و یک سری فاکتورهایی که در پسران وجود دارد، مربوط می‌شود.

علائم سرطان کبد

شایع‌ترین علامت، بزرگی شکم و توده‌های شکمی است. اگر تومور رشد بیشتری داشته باشد ممکن است غده بدون درد یا دردناک باشد که کودک با علائمی مانند کاهش بی‌دلیل وزن، از دست دادن اشتها، تهوع، استفراغ و‌ بلوغ جنسی زودرس در پسران مواجه می‌شود همچنین اگر تومور به سایر نقاط بدن متاستاز داده باشد مثل ریه، مغز استخوان و یا استخوان علائمی از این بافت‌ها بروز پیدا می‌کند. تنگی نفس، کم خونی و اختلالات خونی شایع‌ترین علائم سرطان کبد است. اگر متاستاز به بافت استخوان برسد دردهای شدید استخوانی کودک را درگیر می‌کند.

سرطان کبد ممکن است خود را به شکل دردهای شکمی، تب، زردی، خستگی، تهوع، لاغری، آب آوردن شکم (جمع شدن مایع در حفرۀ شکمی) و … نشان دهد.
اما در اغلب موارد، سرطان کبد به شکلی اتفاقی و در جریان اسکن کشف می‌گردد.
در اینجا باید خاطر نشان کنیم که کبد می‌تواند محل متاستاز یک سرطان دیگر هم باشد (سینه، کولون، تخمدان): بیش از یک سوم تمام سرطان ها به کبد سرایت می‌کنند.

روش درمان سرطان کبد در کودکان

اگر هپاتوبلاستوم در مراحل اولیه تشخیص داده شود موفقیت درمانی با جراحی و شیمی‌درمانی و زنده ماندن کودک بیش از 70 درصد خواهد بود.
اما اگر در مراحل بالاتر باشد و کودک درگیر متاستاز شده باشد و تقریباً تمام اندام‌های بدن دچار شده باشند آن زمان موفقیت درمان با جراحی و شیمی درمانی ساده بشدت افت پیدا می‌کند. بنابراین مجبور هستیم که از روش‌های درمانی دیگری مانند پیوند با سلول‌های بنیادی برای از بین بردن متاستاز تومور بر سایر نقاط بدن استفاده کنیم. متأسفانه در سال‌های اخیر سرطان کبد در کودکان افزایش معناداری داشته است. نوع تومورها سنگین‌تر و معمولاً نوع سرطان‌های خون تغییر پیدا کرده است و به این علت باید به عوامل محیطی بیشتر دقت شود.

آشنایی با روش های درمان سرطان کبد (کلیک کنید)

منبع: تبیان. شفاف