نوشته‌ها

هپاتیت ویروسی C

ویروس هپاتیت C در سال 1989 شناسایی شد. ویروس این بیماری با ژنوم RNA و عضوی از خانواده ی فلاوی ویریدا (Flaviviridae) و از طریق تماس با خون (از جمله از راه تماس جنسی در صورت مخلوط شدن خون دو شریک جنسی) قابل انتقال است. این ویروس از راه جفت نیز انتقال می یابد. هپاتیت C ممکن است فرم مزمن بیماری را ایجاد کند که به سیروز خاتمه می یابد. بیماری ممکن است به مدت 10 تا 20 روز بدون نشانه باقی بماند. چنان چه بیماران مبتلا به نوع C دچار نوع A یا B این بیماری نیز بشنوند، مستعد ابتلا به نوع شدید این بیماری خواهند بود، از این رو باید تمام مبتلایان به هپاتیت C چنان چه بر ضد نوع A و B ایمن نشده اند، واکسن این دو نوع بیماری را دریافت نمایند. این افراد همچنین نباید الکل مصرف کنند. ترکیبی از اینترفرون و داروی ضد ویروس ریباویرین می تواند سطوح ویروس C (HCV) را به میزان غیر قابل شناسایی برساند.

هپاتیت ویروسی C به صورت مزمن در 170 میلیون نفر از جمعیت جهان شناسایی شده است. ویروس نوع C از راه تزریق داروهای وریدی، تماس شغلی با خون و نیز کار درواحدهای دیالیز خونی (همودیالیز) انتقال می یابد. اگر چه شیوع هپاتیت C ناشی از تزریق خون به دلیل غربالگری خون اهدا شده کاهش یافته است، شیوع آن تا اوایل دهه ی 1990 در همان حد باقی ماند و پس از آن به موازات کاهش تعداد مصرف کنندگان داروهای تزریقی تا میزان 80% کمتر شد. بیش از 20% جمعیت در بعضی از شهرای کشور مصر، آلوده به ویروس نوع C هستند و این میزان شیوع، غیر عادی است. HCV عامل 20% از موارد هپاتیت حاد تک گیر و 40% از بیماری های مزمن کبدی و شایع ترین علت نیاز به پیوند کبد محسوب می شود و سالانه به مرگ 8000 تا 10000 نفر در ایالات متحده می انجامد. استنشاق کوکائین از راه بینی و با استفاده از یک وسیله مشترک، عامل خطرزای بالقوه ای برای آلودگی به HCV است، اگر چه 10 تا 15 درصد بیماران مبتلا به نوع C حاد یک منبع جنسی بالقوه برای عفونت را داشته اند، اکثر مطالعات موفق به اثبات انتقال جنسی این ویروس نشده اند. احتمال انتقال جنسی و انتقال در زمان تولد، حدود 5% برآورد می شود. به نظر می رسد انتقال از راه تماس جنسی ، محدود به افرادی است که شرکای جنسی متعدد دارند یا مبتلا به بیماری های مقاربتی هستند و در افراد دارای شریک جنسی ثابت نادر است. تغذیه نوزاد با شیر مادر، احتمال انتقال آلودگی HCV از مادر آلوده به نوزدان را افزایش نمی دهد.

علایم

دوره کمون هپاتیت سی، 15 تا 160روز (به طور متوسط 7 هفته است). علایم بالینی نوع ویروسی C نیز همان علایم ابتدایی این بیماری حاد ویروسی مانند بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، خستگی، احساس ناخوشی، درد مفاصل و عضلات، سردرد، ترس از نور، گلودرد، سرفه و زکام هستند که 1 تا 2 هفته قبل از شروع زردی بروز می کنند. اغلب در کودکان علایمی دیده نمی شود. اگر چه علایم هپاتیت ویروسی C در شروع بیماری خفیف تر است، در اکثر موارد موجب بروز بیماری مزمن کبدی می شود. افرادی که قبل از سال 1992 سابقه ی انتقال خون داشته اند و افراد مبتلا به اختلال انعقادی خون، مانند هموفیلی و کسانی که قبل از سال 1987، عوامل انعقادی دریافت کرده اند و کودکان مبتلا به نارسایی کلیه که به دیالیز نیاز دارند در خطر ابتلا به هپاتیت C هستند.

نکته:

هپاتیت ویروسی C واکسن ندارد. افرادی که در خطر این نوع بیماری ویروسی هستند باید به طور منظم از نظر ابتلا به آن کنترل شوند و افراد مبتلا به نوع ویروسی C باید به دقت از نظر علایم هپاتیت مزمن و نارسایی کبد مورد پایش قرار گیرند.

تشخیص هپاتیت ویروسی C

آنتی بادی (پادتن) هپاتیت C، ممکن است بر خلاف آنتی بادی نوع ویروسی A و B در خون مبتلایان به هپاتیت ویروسی C یافت نشود زیرا HCV می تواند در بدن مخفی شود. تشخیص اختصاصی هپاتیت ویروسی C از نظر سرولوژیک، با ردیابی anti- HCV در سرم صورت می گیرد. از این رو در موارد مشکوک به عفونت با HCV باید از آزمایش های عملکرد کبد مثل ALT (آلانین آمینوترانسفراز) و AST (اَسپارتات آمینوترانسفراز) استفاده کرد. هر چه میزان این آنزیم ها در خون بالاتر باشد، شدت بیشتر التهاب کبدی اثبات می شود. اندازه گیری بیلی روبین خون نیز به تشخیص کمک می کند و بالا بودن آن، نشانه دهنده ی کاهش توانایی کبد برای پاکسازی این ماده از خون است.

گاهی برای تشخیص قطعی باید از نمونه برداری (بیوپسی) کبد استفاده کرد. بیوپسی کبد، تنها راه تشخیص قطعی هپاتیت ویروسی C است و به تشخیص سایر بیماری های کبدی (مانند سرطان کبد) نیز کمک می کند. برای انجام نمونه برداری کبد، سوزن نازک مخصوصی داخل کبد می شود و نمونه تهیه شده، در زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می گیرد. برای نمونه برداری از کبد، ابتدا محل انجام بیوپسی، با داروی بی حسی موضعی بی حس می شود. نمونه برداری از کبد، فقط چند دقیقه طول می کشد و پس از آن بیمار باید 4 تا 8 ساعت بی حرکت دراز بکشد تا خونریزی کبد روی ندهد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علایم و نشانه های هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی


هپاتیت ویروسی D

عامل ایجاد هپاتیت ویروسی D، ذره (particle) هیبرید 36 نانومیکرونی (عامل دلتا)ی همراه با غشای HBsAg است. بیماری تنها در افراد مبتلا به نوع B و به صورت همراه با آن ایجاد می شود. تکثیر ویروس این بیماری D (HDV) متکی به تکثیر HBV است و به طور مستقل قابل تکثیر نیست. بیماری هپاتیت D معمولاً به فرم مزمن تبدیل می شود. ویروس نوع D در تمام دنیا یافت می شود و در حوزه ی مدیترانه، خاورمیانه و قسمت هایی از آمریکای شمالی، بومی (اندمیک) است.

علایم

دوره کمون هپاتیت D مانند نوع B است و علایم عمومی این بیماری مانند خستگی، درد شکم و زردی وجود دارند. هپاتیت D ممکن است به صورت عفونت اضافی در افراد مبتلا به عفونت مزمن HBV ایجاد شود. عفونت توام HBV – HDV به صورت بیماری حاد و شدیدتر و با احتمال خطر بالاتر (2 تا 20 درصدی) ایجاد نارسایی حاد کبد در مقایسه با آلودگی صِرف با HBV روی می دهد. معمولاً حاملان مزمن HBV که HDV را اکتساب می کنند دچار عفونت HDV مزمن می شود. تصور می شود پیشرفت به سمت سیروز در عفونت های مزمن HDV / HBV شایع تر است. بیماری در اثر ورود خون فرد آلوده به بدن فرد غیر ایمن ایجاد می شود. تماس جنسی محافظت نشده، استفاده از سرنگ مشترک تماس های شغلی، موجب انتقال ویروس می شوند. HDV همچنین با شیوع کمتر، در هنگام تولد، از مادر آلوده به نوزاد انتقال می یابد. معتادان تزریقی، مردان همجنس باز، افرادی که همودیالیز می شوند و حاملان مزمن HBV در خطر ابتلا قرار دارند. به دلیل استفاده عمومی از واکسن هپاتیت B در نوزدان امریکا، نوع D این بیماری در کودکان این کشور نادر است.

تشخیص

هپاتیت D با یافتن ویروس یا آنتی ژن HDV در سرم یا کبد بیمار و تعیین anti-HDV از نوع IgM یا IgG تشخیص داده می شود.

درمان هپاتیت D

برای پیشگیری از هپاتیت D، واکسیناسیون بر ضد ویروس B و تزریق ایمیون گلبولین یا واکسن نوع B در زمان قبل یا بعد از تماس با ویروس B به منظور پیشگیری از عفونت با آن ضرورت دارد. آموزش به منظور کاهش رفتارهای خطرناک در افراد مبتلا به عفونت مزمن HBV به پیشگیری از بروز هپاتیت D کمک می کند.

در درمان هپاتیت D عفونت HDV حاد، درمان حمایتی (شامل استراحت و رژیم غذایی سالم) و در عفونت HDV مزمن مصرف اینترفرون- آلفا و پیوند کبد ضرورت دارد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علایم و نشانه های هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی


انواع هپاتیت ویروسی

هپاتیت ویروسی E

ویروس هپاتیت E (HEV)، نوعی RNAویروس 27 تا 34 میکرونی بدون غشای محصور کننده است. این نوع از انواع ویروسی، شبیه هپاتیت A است و انتقال آن از راه دهانی- مدفوعی صورت می گیرد (با خوردن غذا یا آب آلوده). بیماری در کودکان شیوع کمتری نسبت به بیماری نوع A دارد و در کشورهای توسعه نیافته شایع است و به ندرت ایالات متحده دیده می شود. انتقال فرد به فرد، شیوع کمتری نسبت به هپاتیت A دارد. اکثر موارد همه گیری بیماری در کشورهای در حال توسعه ناشی از خوردن آب آلوده است.

علایم

هپاتیت E هم از همان علایم بالینی عمومی این بیماری شامل احساس خستگی، درد شکم و زردی برخوردار است. بیماری به صورت مزمن در نمی آید و در زنان باردار به ویژه در 3 ماهه اول شدیدتر است. افرادی که به کشورهای در حال توسعه، به ویژه آسیای جنوبی و آفریقای شمالی مسافرت می کنند در خطر ابتلا قرار دارند. موارد نادری از بیماری در ایالات متحده، در افرادی که سابقه ی مسافرت به کشورهای اندمیک را ندارند دیده می شود.

هپاتیت E چگونه تشخیص داده می شود؟ با استفاده از آزمایش آنتی بادی ضد HEV (از نوع IgM و IgG) تشخیص داده می شود.

راه پیشگیری

شستشوی دست ها با آب و صابون بعد از توالت و پس از تماس با کهنه بچه و قبل از آماده سازی و خوردن غذا، ننوشیدن آب هایی که از آلوده نبودن آن ها اطلاعاتی در دست نیست، و نخوردن آب و نوشابه همراه با یخ های احتمالاً آلوده، نخوردن صدف خام و نخوردن میوه پوست نکنده (یا پخته نشده) یا سبزی خام در هنگام مسافرت به مناطق آلوده همگی به پیشگیری از بروز هپاتیت E کمک می کنند. در حال حاضر واکسنی برای نوع E این بیاری وجود ندارد. این نوع از بیماری ممکن است در بعضی از بیماران، به ویژه زنان باردار، به شکل برق آسا (fulminant) در آید. هپاتیت E در شبه قاره هند شایع تر است. درمان آن حمایتی است.

هپاتیت ویروسی F

ویروس این بیماری، نوعی ویروس وابسته به هپاتیت است که وجودی فرضی دارد. چندین ویروس نوع F در دهه ی 1990 ظهور کردند ولی هیچ یک از گزارش های مربوط به ظهور این ویروس ها به اثبات نرسیدند.

هپاتیت ویروسی G

جدیدترین گروه این بیماری را تشکیل می دهد و اطلاعات ناچیزی درباره آن در دست است. به نظر می رسد انتقال ویروس از طریق خون صورت می گیرد و بیش از همه در معتادان تزریقی، افراد مبتلا به اختلالات انعقادی (مثل هموفیلی) و افرادی که به دلیل نارسایی کلیه از همودیالیز استفاده می کنند ایجاد می شود. غالباً بیماری با علایمی همراه نیست و مشاهده نشده است که موجب هپاتیت حاد یا مزمن شود.

سایر ویروس ها هم موجب بروز هپاتیت می شوند. ویروس اوریون، سرخجه، سیتومگال، اپشتاین- بار و هرپس ویروس های دیگری هم می توانند منجر به بروز این بیماری گردند .

عوارض

1. هپاتیت کولستاتیک

در بعضی از افراد و بیش از همه در جریان عفونت HAV، دوره خود محدود شونده ای از یرقان کولستاتیک اضافه می شود (یرقان کولستاتیک، یرقانی ناشی از اختلال جریان صفرا است که با زردی و خارش مشخص می شود و علت آن انباشت موادی مانند بیلی روبین، نم کهای صفراوی و کلسترول در بافت ها و خون است. این مواد در حالت طبیعی در صفرا ترشح می شوند.). یرقان کولستاتیک با خارش، افزایش بیلی روبین کنژوگه (بیلی روبین جذب شده به وسیله سلول های کبدی که به آن بیلی روبین مستقیم گفته می شود) و افزایش آنزیم فسفاتاز قلیایی مشخص می شود. (فسفاتاز قلیایی، آنزیمی است که تجزیه ی ارتوفسفات از مونواسترهای ارتوفسفریک را در شرایط قلیایی کاتالیز می کند و در بافت های طبیعی و سرطان وجود دارد و فعالیت آن در سرم، در تشخیص بالینی بسیاری از بیماری ها مفید است.)

2. هپاتیت برق آسا

هپاتیت برق آسا (فولمینانت؛ fulminant) در کمتر از 1% موارد هپاتیت ویروسی حاد ایجاد می شود ودر آن نکروز (مرگ بافتی) وسیع کبدی روی می دهد که به نارسایی برق آسای کبد می انجامد. نارسایی برق آسای کبد به وسیله آنسفالوپاتی (واکنش حاد مغز در برابر عامل عفونت زا، بدون بروز التهاب واقعی) و نارسایی کبدی تشخیص داده می شود و در آن میزان بیلی روبین و ترانس آمینازهای سرم افزایش می یابد. تشدید زردی، خونریزی گوارشی، اختلال انعقادی، کاهش قند خون، نارسایی کلیه و اختلالات الکترولیتی بروز می کنند و مرگ، اکثراً در اثر نارسایی کبد، خونریزی گوارشی، ورم مغز، یا آریتمی (بی نظمی) ضربان قلب روی می دهد.

3. هپاتیت مزمن

هپاتیت A به سمت بیماری مزمن کبدی پیشرفت نمی کند ولی گاهی، سیر عود کننده دارد. افزایش میزان ترانس آمینازها به مدت بیش از 6 ماه در بیماران مبتلا به نوع B و C ادامه می یابد که احتمال ایجاد مزمن را مطرح می کند. البته مواردی از این بیماری حاد که به آهستگی بهبود می یابند، گاهی باعث می شوند تا تست های عملکردی کبد تا مدت 12 ماه غیر طبیعی باقی بمانند. در آسیا و افریقا بسیاری از موارد عفونت HBV، بدون وجود آسیب کبدی پایدار می مانند و حاملان سالم یا بدون علامت هپاتیت B را به وجود می آورند. به نظر می رسد در این موارد، ویروس در دوران نوزادی از مادر اکتساب می شود.

هپاتیت ویروسی مزمن به هپاتیتی گفته می شود که حداقل 6 ماه ادامه داشته باشد و معمولاً این نوع بیماری، در انواع ناشی از ویروس نوع B، C و D به وجود می آید. بعضی از داروها مثل (متیل دوپا، نیتروفورانتویین، آمیودارون، ایزونیازید)، بیماری های خودایمنی، اختلالات ژنتیکی و متابولیک و بیماری ویلسون هم موجب بروز هپاتیت مزمن می شوند. در ایالات متحده، بیماری نوع B مزمن به دنبال عفونت با HBV حاد در قریب 5% بزرگسالان ایجاد می شود. نوع C مزمن در2% جمعیت ایالات متحده ایجاد می شود و تقریباً 45% از این بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن می شوند. تقریباً 30% از این بیماران دچار سیروز می شوند. در افراد مبتلا به عفونت با ویروس نوع B یا C، احتمال ایجاد سرطان سلول کبدی بیشتر است. درمان عفونت مزمن با HBV، به وسیله اینترفرون-آلفا و درمان عفونت مزمن با HCV، ترکیب اینترفرون- آلفا و ریباویرین است که در 30 تا 40 درصد بیماران، فعالیت التهابی و فعالیت ویروسی را کاهش می دهند.

4. عوارض نادر

هپاتیت ویروسی حاد ممکن است موجب بروز کم خونی آپلاستیک شود که اکثراً جنس مذکر را مبتلا می کند و میزان مرگ و میر آن به بیش از 80% می رسد. التهاب لوزالمعده (پانکراتیت)، التهاب عضله ی قلب (میوکاردیت)، عوارض عصبی و التهاب کلیه نیز از عوارض نادر انواع این بیماری ویروسی حاد هستند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علایم و نشانه های هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی


هپاتیت و سرطان کبد

رشد غیر طبیعی و خارج از کنترل سلول های بدن که موجب تخریب سلول های طبیعی می شوند را سرطان می نامند. کبد یا جگر سیاه که یکی از بزرگترین ارگان های بدن است نیز می تواند به سرطان مبتلا شود. علایم هپاتیت و سرطان کبد در مراحل اولیه خفیف بوده و به صورت درد مبهم و خفیف در ناحیه ی شکم، کاهش اشتها و کاهش وزن است. با پیشرفت بیماری یرقان خونریزی گوارشی و اتساع شکم دیده می شود.

علل سرطان کبد

سرطان کبد علل متعددی دارد و با توجه به علل ایجاد آن، شیوع این بیماری در نقاط مختلف دنیا متفاوت است. در کشورهای افریقایی و آسیایی بیشتر بدنبال سیروز کبدی و ثانوی به بیماری هپاتیت ویروسی نوع ب ایجاد می شود. مطالعات انجام شده بیانگر آن است که خطر ابتلا به سرطان در افرادی که HBsAg مثبت دارند، بیشتر است ولی به این معنا نیست که همه ی این افراد دچار سرطان کبد می شوند. مطابق آخرین بررسی های انجام شده از بین هر هزار نفر هپاتیت HBsAg مثبت، 6 نفر دچار این نوع سرطان می شوند. در واقع ورود اجزاء ویروس به درون واحدهای ژنتیکی بدن بیمار هپاتیت می تواند موجب تکثیر بدون قاعده ی سلول ها در بدن شود که این امر زمینه ی بروز سرطان کبد، ابتلا به بیماری هپاتیت سی است، درژاپن، ایتالیان، اسپانیا، جنوب آفریقا و آمریکا این ارتباط بیش از سایر مناطق دیده می شود.

از علل دیگر سرطان کبد، آفلاتوکسین است. آفلاتوکسین یک سم مترشحه از کپک آسپرژیلوس فلاووس (Aspergillus Falvus) است. این قارچ یا کپک در مواد غذایی انباری بیشتر دیده می شود. در پسته که برای مدتی مانده و خشک نشده باشد، میزان این سم به طور جدی بالاست. کسانی که الکل می نوشند، در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند. استعمال دخانیات به عنوان یک عامل مهم بروز سرطان مطرح است. لطفاً سیگار نکشید. اما در مورد شما، همانطور که می بینید سرطان کبد علل متعددی دارد و از طرف دیگر اکثریت افراد مبتلا به هپاتیت ب هرگز دچار آن نمی شوند. اما به دلیل بالا بودن آنزیم های کبدی و احتمال وجود التهاب در کبد بررسی بیشتر (احتمالاً نمونه برداری کبد) و درمان هپاتیت در صورت لزوم، توصیه می شود.

تشخیص

از آنجایی که مهمترین موضوع در درمان سرطان اولیه کبد، کشف آن در مراحل ابتدایی بیماری است. ارزیابی دوره ای ناقلین هپاتیت ب با آزمایش خون (پروتئین آلفای جنینی) و سونوگرافی به کشف سرطان کبد در مراحل اولیه کمک می کند.
اگر یک عضو خانواده ی ناقل هپاتیت دچار سرطان کبد شود، لزوما فرد دیگری نیز در خانواده به آن مبتلا نمی شود.
درمان هپاتیت با آلفا – اینترفرون خطر سرطان را کم می کند. به نظر می رسد که با مصرف این دارو، میزان جوشگاه (فیبروز) در کبد کاهش یافته و خطر سرطان کبد تا حدودی کاهش می یابد.

راهنمای سلامتی ناقلین هپاتیت ب

دلسرد و افسرده نباشید. با توجه به طبیعی بودن آزمایش های تخصصی کبدی مثل سایر مردم شاداب زندگی کنید و دستورات لازم بهداشتی را رعایت کند. برای معاینه و انجام آزمایش های خونی هر 6 ماه یک بار به پزشک مراجعه کنید. زندگی را بر خود حرام نکنید. جداسازی ظروف غذا و دستشویی ها لازم نیست. وسایل آلوده به خون و یا بزاق آلوده به صورت دقیق شستشو داده شده و از محلول هیپوکلریت سدیم رقیق شده (1 در 10) جهت ضدعفونی کردن آن استفاده شود. زخم های پوستی هپاتیت و سرطان کبد را (خصوصاً اگر ترشحات دارند) بپوشانید. از مصرف مشروبات الکلی به هر مقدار خودداری شود. در صورت مراجعه به دندانپزشک، آزمایش (برای انجام آزمایش) پزشک و اصولاً هر جای دیگری که امکان انتقال ویروس از شما به دیگران وجود دارد، حتماً آنها را از آلوده بودن خود آگاه کنید. از استعمال دخانیات خودداری کنید. در کلاس های آموزشی ویژه ی بیماران هپاتیت و سرطان کبد که توسط انجمن حمایت از بیماران کبدی با همکاری سازمان انتقال خون ایران برگزار می شود، شرکت کنید.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” روش درمان هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت و سرطان کبد مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب ناقل هپاتیت


درمان هپاتیت مزمن

[sbu_post_image]

در مواردی که ویروس هپاتیت سی بیش از 6 ماه در بدن فرد مبتلا وجود داشته باشد، و صدمه کبد به وسیله افزایش آنزیم های کبدی و مثبت بودن ازمایش (پی- سی- آر) مشخص شود، به این حالت هپاتیت مزمن گفته می شود. در این حالت آسیب کبدی پیشرفت کرده و در دراز مدت امکان بروز تنبلی کبد یا سیروز کبدی وجود دارد. مطالعات متعددی در بیماران مبتلا به عفونت هپاتیت مزمن نوع سی انجام شده تا سیر بیماری را مشخص نمایند. بر خلاف تصور، علایم سیر بیماری آهسته بوده و در کوتاه مدت بیماران مشکلی ندارند. در برخی مطالعات تا 20 سال پیش از ابتلاء (توجه فرمایید: پس از تشخیص بیماری در فرد که این دو با هم متفاوت است) ناتوانی خاصی پیدا نکرده اند.

عوامل

فاکتورهای فردی مثل سن ابتلاء، جنسیت فرد (مؤنث یا مذکر)، راه ابتلاء، استفاده ی همزمان از الکل، در تعیین سیر هپاتیت مزمن مهم می باشند. نوع ویروس (گونه) نیز یک عامل مهم در شدت بیماری است. متأسفانه دستگاه ایمنی در 85 درصد افراد مبتلا قادر به حذف ویروس در مدت 6 ماه نیست و در نتیجه هپاتیت آنها مزمن می شود. ویروس در خون این افراد به طور دائمی وجود دارد و فقط مقدار آن به طور متناوب تغییر می کند.

هپاتیت مزمن یک بیماری موذی و بی سر و صداست و در اکثر بیماران بدون هیچ علامت و نشانه فیزیکی و با سرعتی بسیار کم پیشرفت می کند. در طول دو دهه انجام نمونه برداری (بیوپسی) از کبد، وضعیت التهاب و شدت آسیب را مشخص می نماید و بر اساس فرمول نودال که مقدار حداکثر آن نمره 22 می باشد، نمره بندی می کنند. در صورت شناسایی فرد مبتلا به این بیماری به دنبال اهداء خون یا آزمایش دوره ای و نداشتن علائم بیماری، می توان نام برده را مبتلا به هپاتیت مزمن تلقی کرد و نیازی به مدت 6 ماه نیست.

راه های پیشگیری

ابتلا به هپاتیت مزمن سی عواقب بدی را به دنبال دارد. با توجه به درمان مشکل و پرهزینه ی آن، مهمترین راه مقابله با این بیماری ،پیشگیری است. متأسفانه تا به حال واکسن مؤثری جهت جلوگیری از ابتلاء به هپاتیت مزمن شناخته نشده است ولی توجه به راه های انتقال آن و جلوگیری از انتشار بیماری مهم است.

مراقبت های لازم جهت پیشگیری از ابتلای دیگران:

1- از وسایلی نظیر ناخن گیر، ریش تراش و مسواک به طور مشترک استفاده نکنید.

2- محل های آلوده به خون به صورت کامل ضدعفونی شوند.

3- زخم های پوستی در افراد مبتلا باید با چسب زخم پوشیده شوند.

4- لازم است سرنگ مورد استفاده جهت تزریق دارو نظیر اینترفرون به شیوه ی مطمئن در سطل آشغال قرار گیرد تا موجب زخمی شدن سایر افراد نشود.

5- هنگام تماس جنسی از کاندوم استفاده کنید (در مورد ضرورت آن اختلاف نظر وجود دارد.)

6- اگر به دندانپزشک مراجعه می کنید، به دلیل تماس ایشان با ترشحات دهان و خون شما امکان ابتلای او وجود دارد و البته امکان انتقال به دیگران (در صورت عدم رعیات نکات بهداشتی در ضدعفونی کردن وسایل) وجود دارد، لذا باید به پزشک ابتلای خود را اطلاع دهید.

توصیه مهم سازمان انتقال خون ایران: مبتلایان به هپاتیت سی از اهداء خون خودداری کنند.

درمان هپاتیت مزمن

پس از تشخیص هپاتیت سی و مراجعه به پزشک متخصص، از بیمار سؤالاتی می شود تا زمان احتمالی ابتلاء به این بیماری مشخص شود. پزشک عوامل گوناگونی از جمله سن، جنس، وضعیت آنزیم های کبدی، وضعیت تکثیر ویروس (توسط آزمون پی- سی- آر) را جهت درمان هپاتیت مزمن در نظر می گیرد. مطمئناً بیمار نیز سؤالات بسیاری در مورد درمان و نتیجه آن دارد که پزشک به آنها پاسخ می دهد. جهت کسب نتیجه بهتر از اقدامات درمانی لازم است بین بیمار و پزشک رابطه مناسبی برقرار شود و پزشک با حوصله به سؤالات بیمار پاسخ دهد.

همه بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن نیاز به درمان ندارند. پس از بررسی های لازم پزشک در مورد درمان یا عدم درمان تصمیم می گیرد. هدف از درمان ضد ویروسی، پاک کردن خون از ویروس و در نتیجه جلوگیری از ایجاد آسیب بیشتر به کبد است. در برخی شرایط شدت ضایعات کبدی بسیار خفیف است. باید در نظر داشت که هزینه های زیاد و عوارض داروهای مصرفی، در درمان همه بیماران را به محدودیت مواجه می سازد. نکته مهم این است که در بسیاری از بیماران عوارض هپاتیت مزمن که همان تنبلی کبد و سرطان کبد است هرگز به وجود نمی آید و به همین دلیل همه بیماران نیاز به درمان ندارند، ولی در پیگیری ممکن است نیاز به درمان هپاتیت مزمن ایجاد شود.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” هپاتیت و التهاب کبد ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مزمن مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب هپاتیت سی


پیشگیری از هپاتیت سی

[sbu_post_image]

هپاتیت از نظر لغوی به معنای «التهاب و ورم کبد» می باشد. مهمترین عوامل ایجاد کننده ی هپاتیت سی، ویروس ها هستند. ویروس ها موجودات بسیار ریزی هستند که با چشم معمولی دیده نمی شوند و برای دیدن آنها نیاز به تجهیزات پیشرفته ای از جمله میکروسکوپ الکترونی است. ساختمان ویروس ها مجموعه ای از ماده وراثتی و پروتئین است. ویروس ها در خارج از بدن زنده نمی مانند و در بدن انسان به طور سریع و در مدت چند ساعت تکثیر می یابند. تاکنون حداقل 6 نوع ویروس مسئول بروز انواع مختلف هپاتیت شناسایی شده اند که نامگذاری آنها طبق حروف الفبای انگلیسی صورت گرفته. ویروس هپاتیت: A, B ,C , D, E, G. هر کدام از این ویروسها به گروه جداگانه ای تعلق داشته و بیماری که ایجاد می کنند ارتباطی با یکدیگر ندارند. به هر حال در دهه 1960 هپاتیت (B) و سال 1973 ویروس نوع A به درستی شناسایی شد و معمای ویروس سوم تا مدت ها حل نشده بود تا این که در سال 1989 ویروس نوع سی نیز شناسایی شد. محل تکثیر و رشد و نمو ویروس ها ، کبد می باشد. رشد و نمو ویروس ها موجب آسیب و اختلال در فعالیت های کبد می شود. در ادامه با روش پیشگیری از این بیماری آشنا خواهیم شد، با ما همراه باشید.

راه انتقال ویروس هپاتیت

راه های انتقال ویروس هپاتیت سی عبارتند از:

  • تزریق خون آلوده.
  • انتقال در بین معتادین به مواد مخدر تزریقی.
  • خالکوبی
  • تماس جنسی در خارج از چارچوب خانواده

رژیم غذایی

در مورد رژیم غذایی و آنچه بیماران باید بیشتر یا کمتر میل نمایند عقاید مختلفی وجود دارد ولی آنچه بیماری هپاتیت سی مهم است تعیین شدت بیماری کبدی است و باید از رژیم های سخت نیز دوری کرد. کبد نقش مهمی در سوخت و ساز بدن بازی می کند و در صورت تخریب آن، کالری کافی به بدن نمی رسد و از طرفی دیگر امکان دفع سموم اضافی حاصل از سوخت و ساز مواد نیز در هپاتیت سی ممکن نخواهد بود. در صورت شدید بودن این بیماری باید از مصرف زیاد مواد گوشتی (خصوصاً گوشت قرمز) خودداری کرد و به جای آن از گوشت سفید مثل ماهی، مرغ، و پروتئین های گیاهی استفاده نمود. مصرف سبزیجات و میوه های تازه که سرشار از مواد آنتی اکسیدان هستند بسیار مفید است. از مصرف غذاهای دودی که دارای نیترات هستند مثل کالباس، سوسیس و یا از مصرف افزودنی های شیمیایی خوراکی مثل رنگ ها و چاشنی ها در هپاتیت سی باید خودداری شود. اصولاً از پرخوری و چاقی (زیادی وزن) دربیماری نوع سی باید دوری کرد. عرق کاسنی، شیرین بیان و خار علیص برای کبد و پیشگیری از این بیماری مفید می باشد. مصرف روزانه یک قاشق مرباخوری عسل و یا 2 عدد خرما نیز مفید است.

ابتلا به هپاتیت سی عواقب بدی را به دنبال دارد. با توجه به درمان مشکل و پرهزینه ی آن، مهمترین راه مقابله با بیماری پیشگیری است. متأسفانه تا به حال واکسن مؤثری جهت جلوگیری از ابتلاء به هپاتیت سی شناخته نشده است ولی توجه به راه های انتقال و جلوگیری از انتشار ویروس نوع سی مهم است.

اگر بیماری با طبیعی شدن آنزیم های کبدی و منفی شدن آزمون پی- سی – آر کنترل شود و درمان پس از موعد مقرر قطع شود و به طور مجدد هپاتیت سی به صورت افزایش آنزیم های کبدی و پی- سی- آر مثبت عود نماید، باید درمان دو دارویی (اینترفرون و ریباوین) را مد نظر داشت. احتمال عود هپاتیت سی همیشه در کمین بیماران است. گرچه منفی شدن ویروس در خون یک جنبه مثبت برای بیمار تلقی می شود ولی به معنای ریشه کنی ویروس از بدن نیست و ویروس هپاتیت سی می تواند در دیگر سلول ها (گلبول های سفید) و یا سلول های کبد به صورت نهفته باقی بماند و به دلیل نامعلوم مجدداً فعال شود. اگر 6 ماه پس از قطع درمان پی-سی- آر منفی باشد، احتمال عود در آینده بسیار کم خواهد بود. در مواردی که بیماری عود می کند، استفاده از اینترفرون همراه با ریباوین و آمانتادین توصیه می شود. در صورت تجویز اینترفرون لازم است پزشک از وضعیت کبدی و خونی شما به صورت دوره ای مطلع شود. گرچه این کار باعث آزار شما خواهد شد، ولی برای درمان و پیشگیری از هپاتیت سی ضروری است لذا به طور مرتب به پزشک معالج مراجعه کنید تا با همکاری شما در درمان، نتیجه مطلوب بدست آید. داروی جدید اینترفون به نام Peg-interferon اخیراً به بازار عرضه شده است. حسن مصرف این دارو، استفاده از یک تزریق در هفته می باشد. متأسفانه قیمت بسیار زیاد این دارو امکان استفاده از آن را در همه بیماران هپاتیت سی غیرممکن می سازد. در حال حاضر امید به مصرف این دارو با واردات داروهای خارجی و تولید نوع داخلی آن بیشتر شده است. استفاده از اینترفرون در درمان و پیشگیری از این بیماری جنبه تحقیقاتی ندارد و مصرف آن مورد تأیید بسیاری از مراکز علمی دنیا قرار گرفته است.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان هپاتیت با داروی ریباوین” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه پیشگیری از هپاتیت سی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب هپاتیت سی


تشخیص هپاتیت

[sbu_post_image]

اکثر بیماران مبتلا به هپاتیت ویروسی علامتی ندارند و بیماری آنها با انجام آزمایش روتین مشخص می شود. در تعداد کمی به دنبال تماس با ویروس علایم هپاتیت حاد مانند بی اشتهایی، خستگی مفرط، کوفتگی، استفراغ، درد شکم، تیره شدن ادرار، کمرنگ شدن مدفوع و زردی پوست عارض می شوند. علایم هپاتیت در تشخیص آن معمولاً روزها و هفته ها طول می کشد. در موارد پیشرفته بیماری و جایگزینی سلول های سالم با سلول های مرده و تشکیل فیبروز (جوشگاه) در کبد و اختلال در خون رسانی به آن، امکان آب آوردن شکم (آسیت) و ورم پاها وجود دارد. بیمار عزیز به جای انکار بیماری، با آن مقابله کنید.

تشخیص هپاتیت سی

راه تشخیص این بیماری انجام آزمایش آنتی بادی ضد ویروس به روش الیزا است. در فردی که این آزمون مثبت است باید با استفاده از آزمایش دقیقتر «ریبا» یا (بلات) وجود بیماری را اثبات کرد. به هر حال تا آن زمان نباید فرد را، بیمار مبتلا به هپاتیت سی دانست. آنچه آزمایشات را معنی دار می کند، حال عمومی فرد، سوابق قبلی، وضعیت کبد در آزمایشات، سونوگرافی کبد و چند آزمایش دیگر در مورد فعالیت ویروس در بدن است. باید توجه داشت که ویروس هپاتیت سی به صورت مرموزانه به تخریب سلول های کبدی می پردازد. بیماری به صورت تدریجی به سمت مزمن شدن پیشرفت می کند. بیماری حالت نوسانی داشته و سطح ویروس و فعالیت بیماری به صورت گذرا تغییر می کند. اکثر این بیماران علامتی ندارند و تعداد کمی از آنان احساس خستگی، تب خفیف، شکم درد و یا تغییر در رنگ ادرار را بیان می نمایند، که این علایم نیز در آنها متغیر می باشد. پس از تشخیص هپاتیت سی باید به سؤالات زیر پاسخ داده شود:

آیا فرد مبتلا دچار ضایعه ی کبدی می باشد؟ شدت ضایعه ی کبدی چه میزان است؟ آیا ضایعه کبدی نیاز به درمان دارد؟ چگونه می توان کبد را از آسیب بیشتر محافظت کرد؟

برای پاسخ دادن به سؤالات فوق باید بررسی لازم از نظر آزمون های عملکرد کبد مثل آنزیم های کبدی (ALT, AST)، بیلی روبین، آلبومین، فرمول شمارش خون و آزمایش پی-سی- آر انجام شود (ترجیحاً آزمایش پی سی آر شمارشی). اندازه گیری آنزیم های کبدی می توانند نشانه ی نسبتاً دقیقی از وضعیت بیماری در کبد باشد. افزایش سطح خونی این آنزیم ها دال بر وجود التهاب در کبد است. البته در تعداد معدودی از بیماران با وجود طبیعی بودن آزمون های بیوشیمی مثل آنزیم ها بررسی بافت شناسی کبد (با استفاده از نمونه برداری) ضایعاتی نشان داده می شود. انجام آزمون پی سی آر، جهت تعیین میزان فعالیت ویروس در همه بیماران ضروری است و در صورت امکان نوع ژنوتیپ ویروس هپاتیت نیز باید مشخص شود. در حال حاضر 6 نوع ژنوتیپ هپاتیت سی شناسایی شده اند. ژنوتیپ های نوع 2 و 3 با شدت کمتری همراه بوده و مدت درمان نیز کوتاه تر است و ژنوتیپ های نوع 1 و 4 با شدت بیشتری همراه بوده و مدت درمان نیز طولانی تر است. وقتی خبر ابتلا به هپاتیت ویروسی سی به فرد داده می شود، در تشخیص فرد ابتدا احساس ناخوشی به او دست می دهد و می پرسد که چگونه بهاین بیماری مبتلا شده است و این که چه سرانجامی خواهد داشت. بهتر آن است که با پزشک متخصص تشخیص هپاتیت مشورت شود. در اکثر مبتلایان، بیماری به صورت آهسته پیشرفته کرده و تنها 20 تا 30 درصد آنان دچار سیروز (یا تنبلی کبد) می شوند که این حالت نیز حدود 20 تا 30 سال طول می کشد. در حال حاضر درمانی های نسبتاً خوبی جهت این بیماران هپاتیت وجود دارد و داروهای جدید نیز به زودی به بازار می آیند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تشخیص هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب هپاتیت سی


ویروس هپاتیت

[sbu_post_image]

هپاتیت از نظر لغوی به معنای «التهاب و ورم کبد» می باشد. مهمترین عوامل ایجاد کننده ی هپاتیت ویروس ها هستند. ویروس ها موجودات بسیار ریزی هستند که با چشم معمولی دیده نمی شوند و برای دیدن آنها نیاز به تجهیزات پیشرفته ای از جمله میکروسکوپ الکترونی است. ساختمان ویروس ها مجموعه ای از ماده وراثتی و پروتئین است. ویروس ها در خارج از بدن زنده نمی مانند و در بدن انسان به طور سریع و در مدت چند ساعت تکثیر می یابند. تاکنون حداقل 6 نوع ویروس هپاتیت شناسایی شده اند که نامگذاری آنها طبق حروف الفبای انگلیسی صورت گرفته. ویروس هپاتیت: A, B ,C , D, E, G. هر کدام از این ویروسها به گروه جداگانه ای تعلق داشته و بیماری که ایجاد می کنند ارتباطی با یکدیگر ندارند. محل تکثیر و رشد و نمو ویروس های هپاتیت، کبد می باشد. رشد و نمو ویروس ها موجب آسیب و اختلال در فعالیت های کبد می شود.

ویروس هپاتیت سی

پس از کشف ویروس هپاتیت «آ» و «ب» در دهه 1970 محققین سال ها بر روی علت بروز سایر انواع هپاتیت های ویروسی که عامل بیماری آنها دو ویروس شناخته شده ی «بی» و «آ» نبودند، کار می کردند. اولین مرتبه در سال 1989 آقای Michel Houghton و همکارانش با استفاده از روش های نوین بیولوژیک مولکولی با جداسازی ویروس هپاتیت «سی» تحولی فوق العاده در علم بیماری های کبدی ایجاد نمودند. یکی دیگر از انواع هپاتیت های شناخته شده، «سی» می باشد. عامل ایجاد این بیماری، ویروس «سی» است. این بیماری به طور عمده از طریق خون منتقل می شود. از آنجایی که این ویروس به راحتی توسط سیستم ایمنی بدن میزبان از بین نمی رود، لذا ابتلا به نوع «سی» موجب بروز عفونت ماندگار در بدن می شود.

سالیانه حدود 170 هزار مورد آلودگی جدید به ویروس هپاتیت شناسایی می شود. 8 تا 10 هزار مورد مرگ و میر در سال ناشی از بیماری کبد در اثر هپاتیت «سی» می باشد. امروزه هپاتیت «سی» مهمترین دلیل جهت انجام پیوند کبد در آمریکا است. بیماری هپاتیت «سی» در اروپای شرقی و آفریقا شایع تر از آمریکا است. در مصر 15 تا 20 درصد مردان به هپاتیت «سی» مبتلا هستند. آمار دقیقی از میزان ابتلا در کشور ما وجود ندارد، ولی تخمین زده می شود که حدود 200 تا 300 هزار نفر مبتلا در کشور داشته باشیم. به هر حال به نظر می رسد که کمتر از 1% از جمعیت کشور دچار ویروس هپاتیت باشند.

عامل ویروس

ویروس هپاتیت سی یک ویروس از گروه فلاویدو ویروسها است. این نوع یک ویروس تکه رشته ای پوشش دار بوده که اندازه آن حدود 50 تا 60 نانومتر است. ویروس هپاتیت سی در سلول های کبدی تکثیر و به آنها آسیب می رساند. هپاتیت سی یک ویروس قابل انتقال از راه خون است که در سال 1989 شناسایی شده و در سال 1990 آزمایش خون جهت بررسی آنتی بادی ضد هپاتیت سی معرفی گردید. محققین اعتقاد دارند که ویروس هپاتیت سی گونه های متعددی دارد و به دلیل تنوع ژنتیکی، ویرس می تواند از حفظ سیستم ایمنی میزبان عبور کند و عفونتی مزمن را ایجاد نماید. بر اساس مطالعات ژنتیکی، ویروس دارای 6 گونه و تعدادی زیر گونه است. تنوع جغرافیایی قابل ملاحظه ای در شیوع گونه های مختلف وجود دارد. علت تنوع گونه ها، ناشی از میزان بالای جهش در ویروس هپاتیت است. به دلیل این که ایمنی پایداری علیه عفونت هپاتیت سی ایجاد نمی شود، امکان ابتلای مجدد وجود دارد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” انواع هپاتیت ویروسی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه ویروس هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب هپاتیت سی


راه های انتقال ویروس هپاتیت c

[sbu_post_image]

مهمترینراه های انتقال ویروس هپاتیت c عبارتند از: انتقال از راه تزریق خون آلوده. انتقال در بین معتادین به مواد مخدر تزریقی. انتقال از طریق خالکوبی و… انتقال از راه تماس جنسی در خارج از چارچوب خانواده.

انتقال از خون آلوده

یکی از راه های انتقال ویروس هپاتیت c تماس با خون آلوده است. ویروس هپاتیت سی در محیط خارج از بدن و درون خون خشک شده تا سه ماه زنده می ماند، ولی با جوشاندن در 100 درجه سانتی گراد و به مدت 5 دقیقه از بین می رود. ویروس هپاتیت c یکی از ویروس های منتقله از راه خون است و تا قبل از معرفی آزمون های شناسایی این ویروس (HCV Ab) مهمترین راه انتقال ویروس هپاتیت c تزریق خون بوده است. این ویروس در کسانی که به طور مرتب از خون و فرآورده های خونی استفاده می کنند مانند بیماران مبتلا به هموفیلی، تالاسمی و دیالیزی، شیوع بیشتری دارد. این موضوع نشانگر اهمیت خون و فرآورده های خونی آلوده در انتقال ویروس هپاتیت سی است. علم پزشکی در مسیر پیشرفت و در جهت سالم سازی خون های مصرفی راه های جدیدی را کشف نموده است. مثلاً پس از استفاده از آزمون HBsAg (جهت تشخیص هپاتیت سی) در سال 1970 میلادی و غربالگری همه ی خون های اهدایی از نظر هپاتیت بی و معدوم کردن خون های آلوده، شیوع هپاتیت به دنبال تزریق خون به طور جدی کاهش یافته است. برای درک بیشتر به مثال دیگری متوسل می شویم، با کشف ویروس ایدز (HIV) در طی دهه ی 1980 و استفاده از روش های کشف انتقال ویروس در جهت سالم سازی خون های اهدایی قدم دیگری نیز برداشته شد. با کشف ویروس هپاتیت c در 1990 و استفاده از آزمون (HCV Ab) در شناسایی خون های آلوده به این ویروس معدوم کردن خون های آلوده (در سال 1992) خطر انتقال این ویروس و عوامل عفونی از طریق تزریق خون کاهش بیشتری پیدا کرد. اما خطر عمده، اهداءکنندگانی هستند که ویروس هپاتیت سی در بدنشان وجود دارد ولی آنتی بادی علیه این ویروس (جهت شناسایی توسط آزمون هپاتیت سی) هنوز در بدنشان مثبت نشده است و تزریق خون آنان به دیگران می تواند مشکل ساز باشد. با افزایش دقت و حساسیت آزمون های تشخیصی به سالم بودن خون و فرآورده ای آن بیشتر می توان اعتماد کرد.

قبل از بررسی انتقال ویروس هپاتیت c در خون ها در سال 1992 در کشورهای پیشرفته و در سال 1375-1374 در ایران، شایع ترین راه انتقال مصرف خون و فرآورده های آن بوده است. هپاتیت سی مسئول 90 درصد موارد بیماری کبدی به دنبال تزریق خون است. در حال حاضر درصد ابتلاء به هپاتیت سی به دنبال تزریق خون بسیار ضعیف می باشد ولی در هیچ جای دنیا هرگز این میزان به صفر نرسیده است.

اعتیاد

اعتیاد به مواد مخدر تزریقی از علل ابتلا به ویروس هپاتیت c می باشد. استفاده از سرنگ به صورت مشترک در بین معتادان به مواد مخدر تزریقی یکی از راه های انتقالاین بیماری انواع عفونت ها از جمله هپاتیت بی، سی و ایدز می باشد. اعتیاد به سایر انواع مخدرها نظیر کوکائین و استنشاق آن از راه بینی، راه دیگر انتقال این بیماری است. خطر بزرگی که معتادان به مواد مخدر را تهدید می کند، ابتلاء به گونه های مختلف ویروس هپاتیت c است که موجب بروز بیماری با شدت بیشتر می شود. در این موارد پاسخ به درمان با داروهای ضد ویروسی کم می شود.

خالکوبی

سوراخ کردن پوست با یک سوزن به منظور خالکوبی یکی از راه های شناخته شده انتقال ویروس هپاتیت c می باشد. انجام سایر انواع خالکوبی که به جهت زیبایی چهره انجام می شود نظیر خالکوبی ابرو یا تاتو کردن (Tattoing) نیز یکی از راه های انتقال این بیماری می باشد. در هنگام انجام این عمل این نکته را در نظر داشته باشید که این عمل در زیبایی چهره شما مؤثر است ولی آیا به قیمت ابتلاء به هپاتیت؟

بیماران خاص

بیماران مبتلا به تالاسمی، هموفیلی و نارسایی مزمن کلیه که تحت همودیالیز قرار می گیرند در معرض ابتلاء به ویروس هپاتیت c هستند. طبق آمارهای موجود بیش از 15 درصد بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه، 75 درصد بیماران دچار هموفیلی و 20 درصد بیماران تالاسمی، مبتلا به هپاتیت سی هستند.

انتقال در خانواده

انتقال ویروس هپاتیت c در خانواده بسیار ضعیف است. ولی باید توجه داشت که جداسازی وسایل زندگی مثل قاشق و بشقاب ضروری نیست ولی جدا نمودن وسایل شخصی مثل مسواک، ریش تراش، ناخن گیر، بُرس، حوله و کیسه حمام ضروری است. (یکی از راه های پیشگیری از خطر ابتلاء به ویروس هپاتیت c جداسازی وسایل شخصی مثل مسواک، ریش تراش، ناخن گیر، بُرس، حوله و وسایل حمام است. این بیماری از طریق مواد غذایی منتقل نمی شود، لذا ضرورتی برای جدا نمودن فرد از سایر افراد خانواده وجود ندارد. رعایت نکات بهداشتی در مهمترین راه های انتقال ویروس هپاتیت c کفایت می کند. انتقال بیماری هپاتیت سی به دنبال تماس جنسی در داخل خانواده شایع نیست. آمارهای موجود خطر کمتر از 5 درصد را نشان می دهد. میزان انتقال آن به طول مدت ازدواج و مقدار ویروس موجود در خون بستگی دارد. البته خطر انتقال در موارد تماس جنسی خارج از چارچوب خانواده و با افراد متعدد بیشتر است.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” هپاتیت و التهاب کبد ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه مهمترین راه های انتقال ویروس هپاتیت سی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب هپاتیت سی


هپاتیت ویروسی B

[sbu_post_image]

هپاتیت ویروسی B، در اثر نوعی هِپادنا ویروس 42 نانو میکرونی از گروه DNA ویروس ایجاد می شود که می تواند هر دو نوع هپاتیت حاد و مزمن را به وجود آورد. هپاتیت مزمن در 15% از بیماران که بدن آنها قادر نیست پس از عفونت اولیه، ویروس را از بین ببرد ایجاد می شود. دوره کمون هپاتیت B حدود 45 تا 180 روز است.

راه های انتقال هپاتیت ویروسی B

راه های شناخته شده انتقال هپاتیت B عبارتند از:

  • خون (انتقال خون که امروزه به ندرت هپاتیت B از این راه منتقل می شود).
  • خالکوبی( تاتو؛ اعم از آماتور یا حرفه ای).
  • انتقال از راه جنسی (از طریق تماس جنسی محافظت نشده یا تماس با خون یا مایعات بدن مانند مایع منی، ترشحات مهبلی یا بزاق).
  • انتقال از مادر به کودک از طریق شیردادن (شواهد کمی از انتقال ویروس از راه جفت وجود دارد)
  • انتقال از مادر به نوزاد در هنگام تولد.
  • استفاده از سرنگ مشترک.
  • آسیب های پوستی ناشی از سوزن یا اجسام برنده آلوده.

نکته:

افرادی که در خطر عفونت با ویروس هپاتیت B (HBV) قرار دارند ممکن است در خطر آلودگی با ویروس هپاتیت C (HCV) یا ویروس ایدز (HIV) نیز باشند.
افراد دارای شریک های جنسی متعدد یا افراد مبتلا به بیماری های مقاربتی و افرادی که در تماس با بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن هستند در خطر ابتلا به هپاتیت B قرار دارند. نوزدان و کودکان مهاجر از مناطقی که میزان عفونت با ویروس هپاتیت B در آنها زیاد است، مراقبان بهداشتی و پرسنل مراکز ایمنی عمومی و بیمارانی که همودیالیز می شوند نیز در معرض خطر قرار دارند. حدود 30% بیماران دچار علایم یا نشانه هایی نمی شوند و علایم در کودکان ناشایع تر از بزرگسالان است.

علائم هپاتیت ویروسی B

علائم هپاتیت B عبارتند از زردی، احساس خستگی، درد شکمی، کاهش اشتها، تهوع، استفراغ، درد مفصلی، خارش پوست. بیماری مزمن در 90% از نوزدانی که در هنگام تولد آلوده به ویروس می شوند، 30% کودکانی که در یک تا 5 سالگی آلوده می شوند و 6% افرادی که پس از 5 سالگی آلوده می شوند روی می دهد. مرگ ناشی از بیماری کبدی در 15 تا 25 درصد افرادی که دچار عفونت مزمن شده اند دیده می شود. کودکانی که به طور دراز مدت در مراکز مراقبت بهداشتی زندگی می کنند یا دچار معلولیت هستند و کودکان مبتلا به هموفیلی و کودکانی که به فرآورده های خونی نیاز دارند یا به دلیل نارسایی کلیه دیالیز می شوند در خطر ابتلا به هپاتیت B قرار دارند.

راه های پیشگیری از هپاتیت ویروسی B

بهترین راه پیشگیری از هپاتیت B تزریق واکسن است. واکسن هپاتیت B، از نوع صناعی (ساختگی) است و در کودکان 90% مؤثر است ولی در سن بالای 30 سال تأثیر کمتری دارد. امروزه واکسن هپاتیت B به طور گسترده در تمام دنیا مورد استفاده قرار می گیرد. تا سال 1982 روش اصلی پیشگیری از هپاتیت B، پیشگیری ایمنی غیر فعال بود که به وسیله ی ایمونوگلبولین استاندارد حاوی مقادیر نسبتاً کمی از anti-HBs یا ایمونوگلبولین هپاتیت B (HBIG) حاوی عیار بالای anti- HBs انجام می شود. کارایی این ایمونوگلبولین هرگز اثبات نشده است و به نظر می رسد HBIG فقط بروز علایم بالینی هپاتیت ویروسی B را کاهش می دهد و نقشی در پیشگیری از عفونت ندارد.

دو واکسن نو ترکیب برای استفاده در ایالات متحده تأیید شده اند و در حال حاضر هم برای پیشگیری قبل از تماس با ویروس و هم برای پیشگیری بعد از تماس با آن توصیه می شود. دو نوع واکسن نوترکیب هپاتیت B مشابه هم هستند. یکی از آنها به نام Recombivax-HB حاوی 10 میکروگرم از HBsAg و دیگری موسوم به Engerix-B دارای 20 میکروگرم از HBsAg است. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) توصیه می کند که واکسیناسیون عمومی هپاتیت B به نوزادان باید به جز در موارد نادر از هنگام تولد آغاز شود. واکسن باید در 3 دوز، در تمام کودکان، قبل از ورود به دبستان تزریق شود. همچنین برای کودکان بزرگتری که قبل از سال 1992 واکسینه نشده اند در سن قبل از 11 یا 12 سالگی توصیه می شود. در افرادی که در اثر تزریق داخل پوستی یا مخاطی در معرض مستقیم با خون یا مایعات حاوی HBsAg قرار گرفته اند (مثلاً در اثر فرو رفتن اتفاقی سوزن یا ورود ویروس از راه مخاط یا بلع) یک دوز منفرد HBIG در عضله (به مقدار 06/0 میلی لیتر بر حسب هر کیلوگرم وزن) طی 14 روز اول پس از تماس تزریق و سپس یک دوره کامل واکسن هپاتیت ویروسی B آغاز می شود. واکسن هپاتیت ویروسی B در روزهای صفر (تزریق اول)ف یک ماه بعد از تزریق اول و 6 ماه بعد از تزریق اول، یعنی مجموعاً طی 3 تزریق صورت می گیرد. چنان چه فرد در خطر آلودگی با عفونت هپاتیت ویروسی B قرار دارد می تواند تزریق دوز یادآور اضافی را در 2 ماه بعد از اولین تزریق انجام دهد.

نکته:

در واقع واکسن هپاتیت ویروسی B، اولین واکسن ضدسرطان در انسان به شمار می آید. چنانچه تزریق یک دوز یاآور فراموش شود باید دوز بعدی را هر چه زودتر تزریق نمود و نیاز به شروع دوباره تزریق ها (از ابتدا) وجود ندارد. مشخص نیست که واکسن هپاتیت ویروسی B تا چه مدت مصونیت ایجاد می کند ولی 80 تا 90 درصد از افراد واکسینه شده ی دارای سیستم ایمنی کارآمد، حداقل به مدت 5 سال و 60 تا 80 درصد افراد واکسینه شده دارای دستگاه ایمنی کارآمد به مدت 10 سال دارای سطوح حفاظت کننده واکسن هستند. پس از آن حتی اگر anti-HBs قابل ردیابی نباشد، فرد در برابر بروز علایم هپاتیت ویروسی B، ظهور آنتی ژن سطحی هپاتیت B در خون و عفونت مزمن با ویروس هپاتیت B مصون می ماند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علایم و نشانه های هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی