نوشته‌ها

هپاتیت ویروسی C

ویروس هپاتیت C در سال 1989 شناسایی شد. ویروس این بیماری با ژنوم RNA و عضوی از خانواده ی فلاوی ویریدا (Flaviviridae) و از طریق تماس با خون (از جمله از راه تماس جنسی در صورت مخلوط شدن خون دو شریک جنسی) قابل انتقال است. این ویروس از راه جفت نیز انتقال می یابد. هپاتیت C ممکن است فرم مزمن بیماری را ایجاد کند که به سیروز خاتمه می یابد. بیماری ممکن است به مدت 10 تا 20 روز بدون نشانه باقی بماند. چنان چه بیماران مبتلا به نوع C دچار نوع A یا B این بیماری نیز بشنوند، مستعد ابتلا به نوع شدید این بیماری خواهند بود، از این رو باید تمام مبتلایان به هپاتیت C چنان چه بر ضد نوع A و B ایمن نشده اند، واکسن این دو نوع بیماری را دریافت نمایند. این افراد همچنین نباید الکل مصرف کنند. ترکیبی از اینترفرون و داروی ضد ویروس ریباویرین می تواند سطوح ویروس C (HCV) را به میزان غیر قابل شناسایی برساند.

هپاتیت ویروسی C به صورت مزمن در 170 میلیون نفر از جمعیت جهان شناسایی شده است. ویروس نوع C از راه تزریق داروهای وریدی، تماس شغلی با خون و نیز کار درواحدهای دیالیز خونی (همودیالیز) انتقال می یابد. اگر چه شیوع هپاتیت C ناشی از تزریق خون به دلیل غربالگری خون اهدا شده کاهش یافته است، شیوع آن تا اوایل دهه ی 1990 در همان حد باقی ماند و پس از آن به موازات کاهش تعداد مصرف کنندگان داروهای تزریقی تا میزان 80% کمتر شد. بیش از 20% جمعیت در بعضی از شهرای کشور مصر، آلوده به ویروس نوع C هستند و این میزان شیوع، غیر عادی است. HCV عامل 20% از موارد هپاتیت حاد تک گیر و 40% از بیماری های مزمن کبدی و شایع ترین علت نیاز به پیوند کبد محسوب می شود و سالانه به مرگ 8000 تا 10000 نفر در ایالات متحده می انجامد. استنشاق کوکائین از راه بینی و با استفاده از یک وسیله مشترک، عامل خطرزای بالقوه ای برای آلودگی به HCV است، اگر چه 10 تا 15 درصد بیماران مبتلا به نوع C حاد یک منبع جنسی بالقوه برای عفونت را داشته اند، اکثر مطالعات موفق به اثبات انتقال جنسی این ویروس نشده اند. احتمال انتقال جنسی و انتقال در زمان تولد، حدود 5% برآورد می شود. به نظر می رسد انتقال از راه تماس جنسی ، محدود به افرادی است که شرکای جنسی متعدد دارند یا مبتلا به بیماری های مقاربتی هستند و در افراد دارای شریک جنسی ثابت نادر است. تغذیه نوزاد با شیر مادر، احتمال انتقال آلودگی HCV از مادر آلوده به نوزدان را افزایش نمی دهد.

علایم

دوره کمون هپاتیت سی، 15 تا 160روز (به طور متوسط 7 هفته است). علایم بالینی نوع ویروسی C نیز همان علایم ابتدایی این بیماری حاد ویروسی مانند بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، خستگی، احساس ناخوشی، درد مفاصل و عضلات، سردرد، ترس از نور، گلودرد، سرفه و زکام هستند که 1 تا 2 هفته قبل از شروع زردی بروز می کنند. اغلب در کودکان علایمی دیده نمی شود. اگر چه علایم هپاتیت ویروسی C در شروع بیماری خفیف تر است، در اکثر موارد موجب بروز بیماری مزمن کبدی می شود. افرادی که قبل از سال 1992 سابقه ی انتقال خون داشته اند و افراد مبتلا به اختلال انعقادی خون، مانند هموفیلی و کسانی که قبل از سال 1987، عوامل انعقادی دریافت کرده اند و کودکان مبتلا به نارسایی کلیه که به دیالیز نیاز دارند در خطر ابتلا به هپاتیت C هستند.

نکته:

هپاتیت ویروسی C واکسن ندارد. افرادی که در خطر این نوع بیماری ویروسی هستند باید به طور منظم از نظر ابتلا به آن کنترل شوند و افراد مبتلا به نوع ویروسی C باید به دقت از نظر علایم هپاتیت مزمن و نارسایی کبد مورد پایش قرار گیرند.

تشخیص هپاتیت ویروسی C

آنتی بادی (پادتن) هپاتیت C، ممکن است بر خلاف آنتی بادی نوع ویروسی A و B در خون مبتلایان به هپاتیت ویروسی C یافت نشود زیرا HCV می تواند در بدن مخفی شود. تشخیص اختصاصی هپاتیت ویروسی C از نظر سرولوژیک، با ردیابی anti- HCV در سرم صورت می گیرد. از این رو در موارد مشکوک به عفونت با HCV باید از آزمایش های عملکرد کبد مثل ALT (آلانین آمینوترانسفراز) و AST (اَسپارتات آمینوترانسفراز) استفاده کرد. هر چه میزان این آنزیم ها در خون بالاتر باشد، شدت بیشتر التهاب کبدی اثبات می شود. اندازه گیری بیلی روبین خون نیز به تشخیص کمک می کند و بالا بودن آن، نشانه دهنده ی کاهش توانایی کبد برای پاکسازی این ماده از خون است.

گاهی برای تشخیص قطعی باید از نمونه برداری (بیوپسی) کبد استفاده کرد. بیوپسی کبد، تنها راه تشخیص قطعی هپاتیت ویروسی C است و به تشخیص سایر بیماری های کبدی (مانند سرطان کبد) نیز کمک می کند. برای انجام نمونه برداری کبد، سوزن نازک مخصوصی داخل کبد می شود و نمونه تهیه شده، در زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می گیرد. برای نمونه برداری از کبد، ابتدا محل انجام بیوپسی، با داروی بی حسی موضعی بی حس می شود. نمونه برداری از کبد، فقط چند دقیقه طول می کشد و پس از آن بیمار باید 4 تا 8 ساعت بی حرکت دراز بکشد تا خونریزی کبد روی ندهد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علایم و نشانه های هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی


پیشگیری از هپاتیت سی

[sbu_post_image]

هپاتیت از نظر لغوی به معنای «التهاب و ورم کبد» می باشد. مهمترین عوامل ایجاد کننده ی هپاتیت سی، ویروس ها هستند. ویروس ها موجودات بسیار ریزی هستند که با چشم معمولی دیده نمی شوند و برای دیدن آنها نیاز به تجهیزات پیشرفته ای از جمله میکروسکوپ الکترونی است. ساختمان ویروس ها مجموعه ای از ماده وراثتی و پروتئین است. ویروس ها در خارج از بدن زنده نمی مانند و در بدن انسان به طور سریع و در مدت چند ساعت تکثیر می یابند. تاکنون حداقل 6 نوع ویروس مسئول بروز انواع مختلف هپاتیت شناسایی شده اند که نامگذاری آنها طبق حروف الفبای انگلیسی صورت گرفته. ویروس هپاتیت: A, B ,C , D, E, G. هر کدام از این ویروسها به گروه جداگانه ای تعلق داشته و بیماری که ایجاد می کنند ارتباطی با یکدیگر ندارند. به هر حال در دهه 1960 هپاتیت (B) و سال 1973 ویروس نوع A به درستی شناسایی شد و معمای ویروس سوم تا مدت ها حل نشده بود تا این که در سال 1989 ویروس نوع سی نیز شناسایی شد. محل تکثیر و رشد و نمو ویروس ها ، کبد می باشد. رشد و نمو ویروس ها موجب آسیب و اختلال در فعالیت های کبد می شود. در ادامه با روش پیشگیری از این بیماری آشنا خواهیم شد، با ما همراه باشید.

راه انتقال ویروس هپاتیت

راه های انتقال ویروس هپاتیت سی عبارتند از:

  • تزریق خون آلوده.
  • انتقال در بین معتادین به مواد مخدر تزریقی.
  • خالکوبی
  • تماس جنسی در خارج از چارچوب خانواده

رژیم غذایی

در مورد رژیم غذایی و آنچه بیماران باید بیشتر یا کمتر میل نمایند عقاید مختلفی وجود دارد ولی آنچه بیماری هپاتیت سی مهم است تعیین شدت بیماری کبدی است و باید از رژیم های سخت نیز دوری کرد. کبد نقش مهمی در سوخت و ساز بدن بازی می کند و در صورت تخریب آن، کالری کافی به بدن نمی رسد و از طرفی دیگر امکان دفع سموم اضافی حاصل از سوخت و ساز مواد نیز در هپاتیت سی ممکن نخواهد بود. در صورت شدید بودن این بیماری باید از مصرف زیاد مواد گوشتی (خصوصاً گوشت قرمز) خودداری کرد و به جای آن از گوشت سفید مثل ماهی، مرغ، و پروتئین های گیاهی استفاده نمود. مصرف سبزیجات و میوه های تازه که سرشار از مواد آنتی اکسیدان هستند بسیار مفید است. از مصرف غذاهای دودی که دارای نیترات هستند مثل کالباس، سوسیس و یا از مصرف افزودنی های شیمیایی خوراکی مثل رنگ ها و چاشنی ها در هپاتیت سی باید خودداری شود. اصولاً از پرخوری و چاقی (زیادی وزن) دربیماری نوع سی باید دوری کرد. عرق کاسنی، شیرین بیان و خار علیص برای کبد و پیشگیری از این بیماری مفید می باشد. مصرف روزانه یک قاشق مرباخوری عسل و یا 2 عدد خرما نیز مفید است.

ابتلا به هپاتیت سی عواقب بدی را به دنبال دارد. با توجه به درمان مشکل و پرهزینه ی آن، مهمترین راه مقابله با بیماری پیشگیری است. متأسفانه تا به حال واکسن مؤثری جهت جلوگیری از ابتلاء به هپاتیت سی شناخته نشده است ولی توجه به راه های انتقال و جلوگیری از انتشار ویروس نوع سی مهم است.

اگر بیماری با طبیعی شدن آنزیم های کبدی و منفی شدن آزمون پی- سی – آر کنترل شود و درمان پس از موعد مقرر قطع شود و به طور مجدد هپاتیت سی به صورت افزایش آنزیم های کبدی و پی- سی- آر مثبت عود نماید، باید درمان دو دارویی (اینترفرون و ریباوین) را مد نظر داشت. احتمال عود هپاتیت سی همیشه در کمین بیماران است. گرچه منفی شدن ویروس در خون یک جنبه مثبت برای بیمار تلقی می شود ولی به معنای ریشه کنی ویروس از بدن نیست و ویروس هپاتیت سی می تواند در دیگر سلول ها (گلبول های سفید) و یا سلول های کبد به صورت نهفته باقی بماند و به دلیل نامعلوم مجدداً فعال شود. اگر 6 ماه پس از قطع درمان پی-سی- آر منفی باشد، احتمال عود در آینده بسیار کم خواهد بود. در مواردی که بیماری عود می کند، استفاده از اینترفرون همراه با ریباوین و آمانتادین توصیه می شود. در صورت تجویز اینترفرون لازم است پزشک از وضعیت کبدی و خونی شما به صورت دوره ای مطلع شود. گرچه این کار باعث آزار شما خواهد شد، ولی برای درمان و پیشگیری از هپاتیت سی ضروری است لذا به طور مرتب به پزشک معالج مراجعه کنید تا با همکاری شما در درمان، نتیجه مطلوب بدست آید. داروی جدید اینترفون به نام Peg-interferon اخیراً به بازار عرضه شده است. حسن مصرف این دارو، استفاده از یک تزریق در هفته می باشد. متأسفانه قیمت بسیار زیاد این دارو امکان استفاده از آن را در همه بیماران هپاتیت سی غیرممکن می سازد. در حال حاضر امید به مصرف این دارو با واردات داروهای خارجی و تولید نوع داخلی آن بیشتر شده است. استفاده از اینترفرون در درمان و پیشگیری از این بیماری جنبه تحقیقاتی ندارد و مصرف آن مورد تأیید بسیاری از مراکز علمی دنیا قرار گرفته است.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان هپاتیت با داروی ریباوین” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه پیشگیری از هپاتیت سی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب هپاتیت سی


تشخیص هپاتیت

[sbu_post_image]

اکثر بیماران مبتلا به هپاتیت ویروسی علامتی ندارند و بیماری آنها با انجام آزمایش روتین مشخص می شود. در تعداد کمی به دنبال تماس با ویروس علایم هپاتیت حاد مانند بی اشتهایی، خستگی مفرط، کوفتگی، استفراغ، درد شکم، تیره شدن ادرار، کمرنگ شدن مدفوع و زردی پوست عارض می شوند. علایم هپاتیت در تشخیص آن معمولاً روزها و هفته ها طول می کشد. در موارد پیشرفته بیماری و جایگزینی سلول های سالم با سلول های مرده و تشکیل فیبروز (جوشگاه) در کبد و اختلال در خون رسانی به آن، امکان آب آوردن شکم (آسیت) و ورم پاها وجود دارد. بیمار عزیز به جای انکار بیماری، با آن مقابله کنید.

تشخیص هپاتیت سی

راه تشخیص این بیماری انجام آزمایش آنتی بادی ضد ویروس به روش الیزا است. در فردی که این آزمون مثبت است باید با استفاده از آزمایش دقیقتر «ریبا» یا (بلات) وجود بیماری را اثبات کرد. به هر حال تا آن زمان نباید فرد را، بیمار مبتلا به هپاتیت سی دانست. آنچه آزمایشات را معنی دار می کند، حال عمومی فرد، سوابق قبلی، وضعیت کبد در آزمایشات، سونوگرافی کبد و چند آزمایش دیگر در مورد فعالیت ویروس در بدن است. باید توجه داشت که ویروس هپاتیت سی به صورت مرموزانه به تخریب سلول های کبدی می پردازد. بیماری به صورت تدریجی به سمت مزمن شدن پیشرفت می کند. بیماری حالت نوسانی داشته و سطح ویروس و فعالیت بیماری به صورت گذرا تغییر می کند. اکثر این بیماران علامتی ندارند و تعداد کمی از آنان احساس خستگی، تب خفیف، شکم درد و یا تغییر در رنگ ادرار را بیان می نمایند، که این علایم نیز در آنها متغیر می باشد. پس از تشخیص هپاتیت سی باید به سؤالات زیر پاسخ داده شود:

آیا فرد مبتلا دچار ضایعه ی کبدی می باشد؟ شدت ضایعه ی کبدی چه میزان است؟ آیا ضایعه کبدی نیاز به درمان دارد؟ چگونه می توان کبد را از آسیب بیشتر محافظت کرد؟

برای پاسخ دادن به سؤالات فوق باید بررسی لازم از نظر آزمون های عملکرد کبد مثل آنزیم های کبدی (ALT, AST)، بیلی روبین، آلبومین، فرمول شمارش خون و آزمایش پی-سی- آر انجام شود (ترجیحاً آزمایش پی سی آر شمارشی). اندازه گیری آنزیم های کبدی می توانند نشانه ی نسبتاً دقیقی از وضعیت بیماری در کبد باشد. افزایش سطح خونی این آنزیم ها دال بر وجود التهاب در کبد است. البته در تعداد معدودی از بیماران با وجود طبیعی بودن آزمون های بیوشیمی مثل آنزیم ها بررسی بافت شناسی کبد (با استفاده از نمونه برداری) ضایعاتی نشان داده می شود. انجام آزمون پی سی آر، جهت تعیین میزان فعالیت ویروس در همه بیماران ضروری است و در صورت امکان نوع ژنوتیپ ویروس هپاتیت نیز باید مشخص شود. در حال حاضر 6 نوع ژنوتیپ هپاتیت سی شناسایی شده اند. ژنوتیپ های نوع 2 و 3 با شدت کمتری همراه بوده و مدت درمان نیز کوتاه تر است و ژنوتیپ های نوع 1 و 4 با شدت بیشتری همراه بوده و مدت درمان نیز طولانی تر است. وقتی خبر ابتلا به هپاتیت ویروسی سی به فرد داده می شود، در تشخیص فرد ابتدا احساس ناخوشی به او دست می دهد و می پرسد که چگونه بهاین بیماری مبتلا شده است و این که چه سرانجامی خواهد داشت. بهتر آن است که با پزشک متخصص تشخیص هپاتیت مشورت شود. در اکثر مبتلایان، بیماری به صورت آهسته پیشرفته کرده و تنها 20 تا 30 درصد آنان دچار سیروز (یا تنبلی کبد) می شوند که این حالت نیز حدود 20 تا 30 سال طول می کشد. در حال حاضر درمانی های نسبتاً خوبی جهت این بیماران هپاتیت وجود دارد و داروهای جدید نیز به زودی به بازار می آیند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان هپاتیت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تشخیص هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب هپاتیت سی


ویروس هپاتیت

[sbu_post_image]

هپاتیت از نظر لغوی به معنای «التهاب و ورم کبد» می باشد. مهمترین عوامل ایجاد کننده ی هپاتیت ویروس ها هستند. ویروس ها موجودات بسیار ریزی هستند که با چشم معمولی دیده نمی شوند و برای دیدن آنها نیاز به تجهیزات پیشرفته ای از جمله میکروسکوپ الکترونی است. ساختمان ویروس ها مجموعه ای از ماده وراثتی و پروتئین است. ویروس ها در خارج از بدن زنده نمی مانند و در بدن انسان به طور سریع و در مدت چند ساعت تکثیر می یابند. تاکنون حداقل 6 نوع ویروس هپاتیت شناسایی شده اند که نامگذاری آنها طبق حروف الفبای انگلیسی صورت گرفته. ویروس هپاتیت: A, B ,C , D, E, G. هر کدام از این ویروسها به گروه جداگانه ای تعلق داشته و بیماری که ایجاد می کنند ارتباطی با یکدیگر ندارند. محل تکثیر و رشد و نمو ویروس های هپاتیت، کبد می باشد. رشد و نمو ویروس ها موجب آسیب و اختلال در فعالیت های کبد می شود.

ویروس هپاتیت سی

پس از کشف ویروس هپاتیت «آ» و «ب» در دهه 1970 محققین سال ها بر روی علت بروز سایر انواع هپاتیت های ویروسی که عامل بیماری آنها دو ویروس شناخته شده ی «بی» و «آ» نبودند، کار می کردند. اولین مرتبه در سال 1989 آقای Michel Houghton و همکارانش با استفاده از روش های نوین بیولوژیک مولکولی با جداسازی ویروس هپاتیت «سی» تحولی فوق العاده در علم بیماری های کبدی ایجاد نمودند. یکی دیگر از انواع هپاتیت های شناخته شده، «سی» می باشد. عامل ایجاد این بیماری، ویروس «سی» است. این بیماری به طور عمده از طریق خون منتقل می شود. از آنجایی که این ویروس به راحتی توسط سیستم ایمنی بدن میزبان از بین نمی رود، لذا ابتلا به نوع «سی» موجب بروز عفونت ماندگار در بدن می شود.

سالیانه حدود 170 هزار مورد آلودگی جدید به ویروس هپاتیت شناسایی می شود. 8 تا 10 هزار مورد مرگ و میر در سال ناشی از بیماری کبد در اثر هپاتیت «سی» می باشد. امروزه هپاتیت «سی» مهمترین دلیل جهت انجام پیوند کبد در آمریکا است. بیماری هپاتیت «سی» در اروپای شرقی و آفریقا شایع تر از آمریکا است. در مصر 15 تا 20 درصد مردان به هپاتیت «سی» مبتلا هستند. آمار دقیقی از میزان ابتلا در کشور ما وجود ندارد، ولی تخمین زده می شود که حدود 200 تا 300 هزار نفر مبتلا در کشور داشته باشیم. به هر حال به نظر می رسد که کمتر از 1% از جمعیت کشور دچار ویروس هپاتیت باشند.

عامل ویروس

ویروس هپاتیت سی یک ویروس از گروه فلاویدو ویروسها است. این نوع یک ویروس تکه رشته ای پوشش دار بوده که اندازه آن حدود 50 تا 60 نانومتر است. ویروس هپاتیت سی در سلول های کبدی تکثیر و به آنها آسیب می رساند. هپاتیت سی یک ویروس قابل انتقال از راه خون است که در سال 1989 شناسایی شده و در سال 1990 آزمایش خون جهت بررسی آنتی بادی ضد هپاتیت سی معرفی گردید. محققین اعتقاد دارند که ویروس هپاتیت سی گونه های متعددی دارد و به دلیل تنوع ژنتیکی، ویرس می تواند از حفظ سیستم ایمنی میزبان عبور کند و عفونتی مزمن را ایجاد نماید. بر اساس مطالعات ژنتیکی، ویروس دارای 6 گونه و تعدادی زیر گونه است. تنوع جغرافیایی قابل ملاحظه ای در شیوع گونه های مختلف وجود دارد. علت تنوع گونه ها، ناشی از میزان بالای جهش در ویروس هپاتیت است. به دلیل این که ایمنی پایداری علیه عفونت هپاتیت سی ایجاد نمی شود، امکان ابتلای مجدد وجود دارد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” انواع هپاتیت ویروسی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه ویروس هپاتیت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب هپاتیت سی