وجود خون در مدفوع نشانه چیست؟ علت‌ها و درمان

وجود خون در مدفوع می‌تواند ترسناک باشد. این مساله را می‌توانید پس از شست و شو بعد از اجابت مزاج یا پس از آزمایشی که پزشک آن را تجویز کرده است، متوجه شوید. با وجود این که خون در مدفوع نشانه یک بیماری جدی است، همیشه این طور نیست. در ادامه در مورد علت این مشکل، تشخیص و روش‌های درمان آن مطالبی ارائه می‌شود.

علائم

درد معده همراه با علائم دیگری است که به بیماری یا اختلال به وجود آورنده آن بستگی دارد. علائمی که اغلب دستگاه گوارش را تحت تاثیر قرار می‌دهند ممکن است بر دستگاه‌های دیگر بدن نیز اثر گذار باشد. از علائمی که می تواند همراه با دیدن خون در مدفوع باشد درد معده است علاوه بر این ممکن است درد معده همراه علائم و نشانه های دیگری نیز باشد که به شرح زیر است:

  • آروغ زدن
  • اسهال
  • نفخ شکم
  • گاز معده
  • سوءهاضمه
  • تهوع
  • بد اشتهائی
  • استفراغ
  • بد اشتهائی
  • تغییر در اجابت مزاج
  • تغییر در سطح هوشیاری
  • درد یا فشار بر روی سینه
  • خونریزی یا کبودی سریع
  • بزرگ شدن کبد
  • خستگی مفرط
  • تب و لرز
  • علائم شبیه آنفولانزا
  • عدم وجود دوره‌های قاعدگی
  • رنگ پریدگی
  • تپش قلب
  • تنفس سریع یا تنگی نفس

علت

bowel cancer 12

علت خون در مدفوع خونریزی قسمتی از دستگاه گوارش است. گاهی اوقات میزان خون به قدری کم است که تنها با آزمایش خون پنهان یا مخفی تشخیص داده می‌شود. در زمان‌های دیگر، خون به خوبی در مدفوع مشخص است (مدفوع خونی). خونریزی ای که در دستگاه گوارش ایجاد می‌شود باعث می‌شود که مدفوع مشکی و قیری شکل به نظر برسد. علت‌های احتمالی وجود خون در مدفوع از قرار زیر است:

بیماری دیورتیکولی در روده: دیورتیکولی وجود بیرون زدگی های کوچک کیسه مانند در دیواره روده بزرگ است. این بیماری معمولا مشکلی را به وجود نمی‌آورد، اما گاهی اوقات باعث خونریزی و عفونت می‌شود.

شقاق مقعد: یک برش یا پارگی در بافت پوشش مقعد مشابه ترک‌های لب یا زخم برش کاغذ است. این بریدگی و زخم‌ها اغلب ناشی از عبور یک مدفوع بزرگ و سفت هستند و می‌توانند همراه با درد باشند.

بیماری کولیت روده: التهاب روده یکی از شایع‌ترین علت‌های وجود خون در مدفوع می باشد.

آنژیودیسپالزی: بیماری است که در آن عروق خونی غیرنرمال شکننده، خونریزی می‌کنند.

زخم معده: زخمی باز در غشای معده یا اثنی عشر، لبه بالایی روده کوچک است. بسیاری از زخم معده‌ها ناشی از عفونتی هستند که با یک باکتری که باکتری هلیکوباکترپیلوری نام دارد، به وجود می‌آیند. مصرف  طولانی مدت یا با دوز بالا از داروهای ضد التهابی مثل آسپیرین، ایبوپروفن و ناپروکسن نیز باعث به وجود آمدن زخم معده می‌شود.

پولیپ یا سرطان: پولیپ ها زائده‌های خوش خیمی هستند که می‌توانند رشد کنند، دچار خونریزی شود یا سرطانی گردند. این بیماری اغلب باعث خونریزی می‌شود که این نوع خونریزی قابل رویت بدون آزمایش نمی باشد.

مشکلات مری: وریدهای واریسی مری یا پارگی در مری باعث خونریزی شدید و دیدن خون در مدفوع می‌شود.

تشخیص

برای تشخیص وجود خون در مدفوع باید به پزشک مراجعه کنید. هر گونه جزئیاتی را که در مورد خونریزی به پزشک عرضه کنید به او کمک می‌کند تا محل خونریزی را تشخیص دهد. برای مثال، مدفوع سیاه قیری شکل بیشتر ناشی از زخم معدی یا مشکل دیگری در بخش بالایی دستگاه گوارش است. مدفوع خونی، خون قرمز و روشن یا مدفوع خرمایی رنگ معمولا نشان دهنده وجود بیماریی مثل بواسیر یا دیورتیکولی در بخش پایینی دستگاه گوارش است.

پزشک پس از بررسی سابقه پزشکی و معاینه شما، آزمایشاتی را برای تشخیص علت وجود خون در مدفوع سازماندهی می‌کند. این آزمایشات از قرار زیر هستند:

آندوسکوپی: روشی است که در آن یک آندوسکوپ یا لوله انعطاف پذیر که دوربین کوچکی در انتهای آن وجود دارد از طریق دهان وارد بدن شده و به مری، معده و دوازده فرستاده می‌شود. پزشک با استفاده از این ابزار منبع خونریزی را تشخیص می‌دهد. از اندوسکوپی همچنین برای جمع آوری نمونه‌های بافتی کوچک برای بررسی با استفاده از میکرسکوپ ( بافت برداری) استفاده می‌شود.

کولونوسکوپی: روشی است که در آن یک کولونوسکوپ که دوربینی به آن متصل است از طریق مقعد وارد بدن می‌شود تا کولون را بررسی کند. همانند اندوسکوپی، می‌توان از کولونوسکوپی برای جمع آوری  نمونه‌های بافت برای بافت برداری استفاده کرد.

انتروسکوپی: روشی است مشابه آندوسکوپی و کولونوسکوپی که برای بررسی روده کوچک مورد استفاده قرار می‌گیرد. در بعضی از موارد، این روش شامل بلعیدن کپسولی است که دوربین کوچکی داخل آن است که در حین عبور این کپسول از دستگاه گوارش تصاویر را به یک صفحه نمایش ویدئویی ارسال می‌کند.

تنقیه با محلول سولفات باریم: روشی است که در آن با استفاده از یک ماده کنتراست که سولفات باریم نام دارد برای نمایش دستگاه گوارش در تصاویر اشعه ایکس مورد استفاده قرار می‌گیرد. باریم یا بلعیده می‌شود یا از طریق راست روده وارد بدن می‌گردد و به این ترتیب به تشخیص علت وجود خون در مدفوع کمک می کند.

تصویربرداری رادیونوکلئید: روشی است که شامل تزریق میزان کمی ماده رادیواکتیو به رگ و سپس استفاده از یک دوربین مخصوص برای مشاهده تصاویر گردش خون در دستگاه گوارش به منظور تشخیص محل خونریزی می‌باشد.

آنژیوگرافی: روشی است که شامل تزریق یک رنگ مخصوص به رگ است که عروق خونی را در تصاویر اشعه ایکس یا سی تی اسکن نمایان می‌سازد. در محل خونریزی رنگ از عروق خونی نشت می‌کند و به این شکل خونریزی تشخیص داده می‌شود.

لاپاراتومی: یک روش جراحی است که در آن پزشک شکم را باز و معاینه می‌کند. در صورتی که آزمایشات دیگر در تشخیص علت بیماری موفق عمل نکردند، انجام این روش جراحی ضروری است. پزشکان همچنین وقتی خون در مدفوع وجود دارد، در خواست انجام لاپاراتومی را می‌کنند. این آزمایشات مشکلات لخته شدن خون، کم خونی و وجود عفونت باکتری هلیکوباکترپیلوری را بررسی می‌کنند.

درمان

164664626

درمان وجود خون در مدفوع به روش های زیر انجام پذیر است:

  1. درمان کم خونی
  2. تشخیص علت و محل خونریزی به منظور درمان علت دیدن خون در مدفوع
  3. توقف خونریزی فعال و جلوگیری از خونریزی مجدد

درمان کم خونی

خونریزی خفیف تا متوسط در مقعد باعث از دست رفتن خون نسبتا زیادی می‌شود که منجر به ضعف، فشار خون پایین، گیجی یا غش و حتی شوک می‌شود. بیمارانی که این علائم را دارند معمولا در بیمارستان بستری می‌شوند. این بیماران باید سریعا با مایعات درون وریدی و تزریق خون به منظور جایگزینی خونی که از دست رفته است، درمان شوند تا آزمایشات تشخیصی مثل کولونوسکوپی و آنژیوگرافی را صورت ایمن ترتیب داد تا علت و محل خونریزی را تعیین کند.

بیمارانی که از کم خونی ناشی از فقر آهن شدید رنج می‌برند باید در بیمارستان بستری شوند، به آن‌ها خون تزریق شود و پس از آن با استفاده از قرص‌های مکمل آهن خوراکی در طولانی مدت درمان شوند. بیماران مبتلا به کم خونی فقر آهن ناشی از دست دادن مزمن خون (وجود خون در مدفوع) باید آزمایشاتی از قبیل کولونوسکوپی را انجام دهند تا علت از دست رفتن خون مزمن را متوجه شوند.

تنها در صورت کم خونی شدید بیماران باید در بیمارستان بستری شوند و بیماران مبتلا به خونریزی مقعد خفیف ناشی از پولیپ روده، سرطان روده، شقاق مقعد و بواسیر معمولا نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد. کم خونی خفیف با مکمل‌های آهن خوراکی درمان می‌شوند و در عین حال آزمایشاتی برای تشخیص علت وجود خون در مدفوع صورت می‌گیرد.

تشخیص علت و محل خونریزی

کولونوسکوپی پرکاربردترین روش برای تشخیص و درمان وجود خون در مدفوع است. اغلب روش‌های کولونوسکوپی پس از مصرف ملین‌های خوراکی به منظور پاکسازی روده از مدفوع، خون و لخته‌های خونی صورت می‌گیرد. با این حال، در وضعیت‌های اضطراری، برای مثال وقتی که خونریزی شدید و مستمر است، پزشک تصمیم می‌گیرد بدون پاکسازی روده بزرگ یک کولونوسکوپی اضطراری انجام دهد. وقتی پزشکی ماهر و با تجربه این کار را انجام دهد، خطر  کولونوسکوپی اضطراری و اختیاری بسیار کم است (انسداد روده، شایع‌ترین عوارض این روش بسیار نادر است). مزایای این روش معمولا بیشتر از عوارض آن است.

کولونوسکوپی برای تشخیص علت و تعیین محل خونریزی مورد استفاده قرار می‌گیرد. تعیین محل خونریزی در خونریزی ناشی از دیورتیکول بسیار اهمیت دارد. با وجود این که اغلب خونریزی های ناشی از دیورتیکول خود به خود و بدون نیاز به درمان جراحی متوقف می‌شوند، بیماران مبتلا به خونریزی دیورتیکول مستمر یا مکرر شدید برای از بین بردن دیورتیکول دچار خونریزی باید جراحی انجام دهد. از آنجایی که بیمار چندین دیورتیکول در سراسر روده دارد، با استفاده از روش کولونوسکوپی می‌توان مشخص کرد که قبل از جراحی کدام دیورتیکول دچار خونریزی شده است. وقتی پزشک از محل دقیق دیورتیکول دچار خونریزی اطلاع نداشته باشد، باید بخش زیادی از روده را برش دهد (که به اندازه جداسازی بخش کوچکی از روده مطلوب نیست) تا مطمئن شود که دیورتیکول دچار خونریزی جدا شده است.

متوقف کردن خونریزی

کولونوسکوپی صرفا یک آزمایش تشخیصی برای مشخص کردن علت وجود خون در مدفوع نیست. در این روش می‌توان با جدا کردن پولیپ های خونریزی، با سوزاندن زخم‌های پس از پولیپکتومی یا آنژیودیسپلازی، با سوزان عروق خونی دچار خونریزی داخل دیورتیکول خونریزی را متوقف کرد.سوزاندن در طی فرآیند کولونوسکوپی معمولا با وارد کردن یک پروب طولانی مخصوص سوزاندن از طریق کولونوسکوپ صورت می‌گیرد. کولونوسکوپی همراه با سوزاندن برای متوقف کردن خونریزی در بسیاری از بیماران مبتلا به خونریزی ناشی از دیورتیکول یا آنژیوپلاستی مورد استفاده قرار می‌گیرد و نیاز به تزریق خون را کاهش می‌دهد، مدت زمان اقامت در بیمارستان را کاهش می‌دهد و نیاز به جراحی را از بین می‌برد.

وقتی با روش کولونوسکوپی نتوان محل خونریزی را تشخیص داد یا کولونوسکوپی قادر به متوقف ساختن خونریزی مکرر یا مستمر نباشد، آنژیوگرافی احشایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. وقتی محل خونریزی با آنژیوگرافی تشخیص داده شد، داروهایی از طریق کاتتر آنژیوگرافی تزریق می‌شود تا عروق خونی دچارخونریزی تنگ شود و از خونریزی و دیدن خون در مدفوع جلوگیری شود. همچنین می‌توان از طریق کاتتر سیم‌های ریزی وارد بدن کرد تا عروق خونی دچار خونریزی را  ببندند تا از خونریزی جلوگیری شود.

در صورتی که کولونوسکوپی و آنژیوگرافی احشایی قادر به متوقف کردن مدفوع خونی یا جلوگیری از خونریزی مجدد نباشند، جراحی باید صورت بگیرد. در وضعیت ایده ال، محل خونریزی با کولونوسکوپی، اسکن هسته‌ای یا آنژیوگرافی احشایی تشخیص داده شده است و جراح برای بررسی و برش از محل خونریزی اطلاع دارد. برای مثال، جراح معمولا می‌تواند با دقت سرطان روده، پولیپ خونریزی یا دیورتیکولی را برش دهد. گاهی اوقات، محل دقیق خونریزی را نمی‌توان شناسایی کرد و جراح با این پیش فرض که بیماری دیورتیکولی یا آنژیودیسپلازی علت خونریزی است،باید بخش زیادی از روده را برش دهد.

خونریزی مقعدی ناشی از شقاق مقعد و بواسیر معمولا با روش‌های موضعی مثل نشستن در لگن آب گرم، کرم‌های درمان بواسیری و نرم کننده‌های مدفوع درمان می‌شوند.  اگر این روش‌ها جواب نداند، روش‌های درمانی جراحی و غیرجراحی متعددی موجود هستند.

وجود خون در مدفوع گاهی ممکن است فقط با آزمایش خون نهفته مشخص شود. دیدن خون در مدفوع در نوزادان و در بارداری نیز ممکن است وجود داشته باشد. در هر صورت اگر این مشکل وجود داشته باشد (مدفوع خونی یا تغییر رنگ مدفوع به صورتی که در مقاله اشاره شد) باید سریعا به پزشک مراجعه کنید. درمان معمولا با تشخیص علت خونریزی شروع می شود و سپس پزشک راه و روشی را برای برطرف کردن علت تجویز می کند.


درمان بواسیر (هموروئید) خارجی و داخلی: علت، علایم و تشخیص

بواسیر (هموروئید) معمولاً به دلیل افزایش فشار روی سیاهرگ‌های لگن و ناحیه راست روده (رکتوم) بروز می‌یابد. به موازات افزایش فشار، انباشته شدن خون در سیاهرگ‌ها باعث ورم کردن آنها می‌شود و در نهایت سیاهرگ‌های متورم اطراف بافت کشیده می‌شوند و هموروئید ایجاد می‌شود.در این مقاله ابتدا به، علائم و نشانه ها پرداخته می شود و در پایان به راه های درمان بواسیر اشاره می شود. پزشک با توجه به شدت بیماری ابتدا از درمان هموروئید بدون جراحی کمک خواهد گرفت.

علایم و نشانه ها

از جمله علایم بواسیر خونریزی هنگام دفع مدفوع، خارش و درد روده بزرگ رایج‌ترین علائم هموروئید محسوب می‌شوند.  در ادامه علائم انواع این بیماری ذکر شده است:

  1. هموروئید خارجی: درد راست روده عموماً همراه با بواسیر خارجی است. خون جمع شده در زیر پوست، توده یا برآمدگی دردناک و سختی را به وجود می‌آورد که با اصطلاح ترومبوزه یا بواسیر دلمه شده از آن یاد می‌شود. در این حالت بیمار مبتلا به هموروئید پس از دفع مدفوع گاهی اوقات رگه‌های خون را روی دستمال و یا کاسه توالت می‌بیند.
  2. هموروئید داخلی: خونریزی راست روده رایجترین‌ علامت بواسیر داخلی است و بیمار رگه‌های خونی قرمز روشن را روی دستمال توالت یا خون قرمز روشن را روی کاسه توالت پس از اجابت مزاج می‌بیند. همچنین گاهی اوقات خون روی سطح مدفوع نیز دیده می‌شود. دیگر علائم بواسیر داخلی عبارت‌اند از:
  • خارش: اکثرا جزء علائم بواسیر خارجی می باشد، چون این عارضه غالباً با ترشح مخاط همراه است که باعث تحریک پوست مقعد و در نتیجه خارش می‌شود.
  • سوزش پوست: بواسیرهای بزرگ بیرون زده از مقعد چون با ترشح مخاط همراه هستند، تحریک و سوزش ملایم پوست را به دنبال دارند.
  • احساس ناراحتی: گاهی بیمار پس از دفع مدفوع احساس می‌کند که تخلیه کامل صورت نگرفته است. این احساس ناراحت کننده از برجستگی بواسیر در بخش انتهایی روده بزرگ و مجرای مقعدی نشأت می‌گیرد. در کل هر چه هموروئید بزرگ‌تر باشد، ناراحتی بیمار بیشتر است.
  • درد: اکثر هموروئیدها دردناک نیستند، اما بواسیرهای بزرگ بیرون زده از مقعد، در صورت ورم کردن و فشرده شدن توسط عضله‌های کنترل کننده مقعد، دردناک می‌گردند. درد شدید گاهی نشانه‌ی نرسیدن خون به هموروئید (بواسیر مختنق) است که باید به سرعت درمان شود.

درد و خونریزی راست روده و تغییر یافتن عادت‌های روده‌ای که مدت زمان زیادی از آن نگذشته است از علائم سرطان مقعد، راست روده و روده بزرگ نیز به شمار می‌روند. در صورت مواجه شدن با این علائم، به ویژه اگر بیش از 50 سال دارید یا در خانواده سابقه ابتلا به سرطان روده بزرگ وجود دارد، حتماً در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید تا بهترین درمان بواسیر و یا مشکل دیگری که ممکن است به آن مبتلا باشید را برایتان تجویز نماید.

علت

از جمله علت بواسیر می توان به عادت‌های روده‌ای افزایش دهنده‌ی فشار و دامن زننده به هموروئید زیر اشاره کرد:

  • عجله کردن هنگام اجابت مزاج باعث کشیدگی مضاعف می‌شود و فشار روی سیاهرگ‌های راست روده را افزایش می‌دهد.
  • اسهال یا یبوست مداوم باعث کشیدگی و افزایش فشار روی سیاهرگ‌های مجرای مقعدی می‌شود.

از دیگر علت بواسیر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اضافه وزن: وزن اضافی، به ویژه در شکم و لگن، فشار روی سیاهرگ‌های لگن را افزایش می‌دهد.
  • حاملگی و بعد از زایمان: تغییرات هورمونی دوران بارداری جریان خون را در لگن افزایش می‌دهد و بافت‌های نگهدارنده را شل می‌کند، در این بین جنین در حال رشد فشار بیشتری را به رگ‌های خونی وارد می‌کند. در طول زایمان، بواسیر به دلیل فشار شدید روی ناحیه مقعدی هنگام زور زدن برای خارج شدن نوزاد ایجاد می‌شود.
  • بیماری: عارضه‌هایی مانند بیماری قلبی و کبدی طولانی مدت گاهی تجمع خون در ناحیه لگن و شکم و در نتیجه بزرگ شدن سیاهرگ‌ها را به دنبال دارد که ممکن است علت این بیماری باشند و نیاز به درمان بواسیر داشته باشد.

در بارداری

بانوان در حاملگی به دلایل گوناگون بیشتر مستعد ابتلا به بواسیر (هموروئید) و همچنین اتساع سیاهرگ‌های پا و حتی فرج هستند. رحم در حال بزرگ شدن به سیاهرگ‌های لگن و بزرگ سیاهرگ زیرین یعنی سیاهرگ بزرگی فشار می‌آورد که در سمت راست بدن واقع است و خون پایین تنه را دریافت می‌کند و به قلب می‌رساند. در نتیجه‌ی این فرایند، بازگشت خون از نیمه راست پایین تنه آهسته می‌شود و فشار روی سیاهرگ‌های زیر رحم افزایش می‌یابد و به تورم یا اتساع بیشتر آنها می‌انجامد.

یبوست، دیگر مشکل رایج در حاملگی است که منجر به بروز بواسیر یا تشدید آن می‌شود، چون حرکت سخت و دشوار روده یا اجابت مزاج مشکل، باعث کشیدگی و افزایش فشار یعنی علت اصلی هموروئید می‌شود. هموروئید در دوران بارداری، به ویژه در سه ماه آخر، درصد شیوع بالایی دارد. برخی بانوان باردار نخستین بار در طول این دوران به این عارضه مبتلا می‌شوند؛ اما عده‌ای دیگر که پیش از این دچار بواسیر شده‌اند، به احتمال زیاد در طول این نه ماه نیز بار دیگر این مشکل را تجربه خواهند کرد. ضمناً بواسیر گاهی اوقات هنگام زور زدن در زایمان نیز ایجاد می‌شود و یکی از عارضه‌های رایج و زود هنگام بعد از زایمان به شمار می‌رود. هموروئید در بارداری در اکثر موارد اندکی پس از زایمان شروع به بهبود یافتن می‌کند و نیاز به درمان بواسیر جدی ندارد، به ویژه اگر بیمار نکته‌های لازم جهت پیشگیری از یبوست را رعایت کند.

تشخیص

پزشک علائم بواسیر را برای حذف احتمال ابتلا به مشکلاتی جدی‌تر ارزیابی می‌کند. بعضی از عارضه‌های تأثیرگذار بر مقعد و روده بزرگ (کولون) خونریزی، ترشح مخاط، خارش و ناراحتی را در پی دارند. اکثر افراد هنگام مواجهه با این علائم بی‌درنگ فکر می‌کنند که مشکل هموروئید دارند حال آن که غالباً به عارضه‌ای دیگر مبتلا شده‌اند. پزشک در صورت وجود مشکل، پس از بررسی اندازه و محل آن، برنامه درمانی را بر مبنای شدت بواسیر تهیه می‌کند.

تشخیص هموروئید بر اساس سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی صورت می‌گیرد. آندوسکوپی تنها آزمایش‌های ضروری ابتدایی هستند و پزشک پس از مشاهده نتایج آنها در صورت لزوم تصمیم به انجام آزمایش‌های دیگر می‌گیرد. چنانچه بواسیر علت آشکار خونریزی راست روده باشد، سن بیمار کمتر از 50 سال باشد و احتمال ابتلا به سرطان روده بزرگ وجود نداشته باشد، نیاز به انجام آزمایش‌های بیشتر نخواهد بود.  به منظور اطمینان یافتن از این که عارضه‌های دیگری مانند سرطان روده بزرگ باعث بروز علائم و نشانه ها نشده‌اند، معمولاً آزمایش‌های زیر انجام می‌شود:

  • سیگموئیدوسکوپی انعطاف‌پذیر: پزشک به کمک این آزمایش می‌تواند درون مقعد، راست روده و بخش پایینی روده بزرگ (کولون) را ببیند و وجود زائده‌های غیرطبیعی، گوشت اضافه و دیگر نشانه‌های بیماری را بررسی کند.
  • تنقیه با باریم
  • کولونوسکوپی: پزشک به کمک این آزمایش می‌تواند لایه داخلی روده بزرگ (راست روده و کولون) را، با استفاده از لوله‌ی باریک انعطاف‌پذیری موسوم به کولونوسکوپ برای دیدن روده بزرگ، بررسی کند و از وجود تومورها، پولیپ‌های روده بزرگ، زخم‌ها و نواحی دارای التهاب یا خونریزی مطلع شود.

درمان

چنانچه یبوست علت هموروئید باشد، رژیم غذایی باید به گونه‌ای باشد که عمل دفع به صورت منظم انجام شود و مدفوع نرم باشد تا هنگام اجابت مزاج فشاری وارد نشود. به این منظور می‌توان برای درمان بواسیر میزان فیبر رژیم غذایی را با خوردن منبع‌های غنی از فیبر مانند نان سبوس‌دار، میوه، سبزی و حبوبات افزایش داد.

همچنین بیمار باید آب فراوان بنوشد و از مصرف کافئین (موجود در چای، قهوه و نوشابه) اجتناب کند.

رعایت توصیه‌های زیر هنگام اجابت مزاج مفید است:

  • به خود فشار نیاورید و عجله نکنید، چون ممکن است موجب وخیم‌تر شدن بواسیر شوید.
  • پس از عمل دفع، به جای دستمال توالت خشک از دستمال توالت مرطوب یا پاک کننده‌های نوزادان استفاده کنید.
  • اطراف مقعد را به آرامی پاک کنید و دستمال را با خشونت روی این ناحیه نکشید.

دارو

پماد آنتی هموروئید، کرم‌ها و شیاف‌های گوناگون را می‌توان برای برطرف کردن تورم و ناراحتی بدون تجویز پزشک از داروخانه تهیه کرد. این داروها را نباید بیش از 5 تا 7 بار در روز مصرف کرد؛ چون در صورت استفاده بیشتر، پوست حساس اطراف مقعد را تحریک می‌کنند. هر گونه داروی درمان  قطعی بواسیر را باید در کنار رژیم غذایی مناسب و رعایت نکته‌های اشاره شده در بالا مصرف کرد.

هیچ دلیل و مدرکی دال بر کارآمدتر بودن یک روش درمان هموروئید بر روش دیگر در دست نیست؛ بنابراین با پزشک داروساز در مورد مناسب بودن هر یک از داروها با توجه به شرایط خاص خود مشورت کنید و همواره بروشور حاوی اطلاعات مربوط به دارو (موجود در جعبه دارو) را پیش از مصرف آن مطالعه کنید. هرگز چند فراورده دارویی مخصوص درمان بواسیر را به صورت همزمان مصرف نکنید.

پماد کورتیکواستروئید: پزشک عمومی در صورت التهاب شدید داخل و اطراف مقعد، پماد کورتیکواستروئید حاوی استروئید را تجویز می‌کند.استعمال بیش از هفته‌ای یک‌بار این پماد برای درمان بواسیر به دلیل تأثیر آن بر نازک شدن پوست اطراف مقعد و تحریک و سوزش بیشتر پوست مجاز نیست.

مسکن‌ها: مسکن‌های رایجی مانند پاراستامول درد بواسیر را تسکین می‌دهد، با این حال، بهتر است از مصرف مسکن‌های حاوی کدئین به دلیل بروز یبوست خودداری کرد.احتمال دارد پزشک عمومی فراورده‌های حاوی داروی بی‌حسی موضعی (مسکن‌ها) را برای درمان بواسیر دردناک تجویز کند. این داروها را نیز باید مانند پمادهای موضعی غیرتجویزی تنها برای چند روز مصرف کرد، چون پوست اطراف مقعد را حساس‌تر می‌کنند.

ملین‌ها: پزشک در صورت یبوست داشتن بیمار، ملین تجویز می‌کند که نوعی دارو است که تخلیه روده را آسان‌تر می‌کند و به درمان هموروئید کمک می کند.

درمان‌های بدون جراحی

پزشک عمومی بیمار را در صورت بی‌تأثیر بودن مصرف داروها و تغییر در رژیم غذایی به متخصص معرفی می‌کند تا وی ابتلا به بواسیر را تأیید کند و درمان مناسب را پیشنهاد دهد. چنانچه بواسیر بالای خط دندانه ایجاد شده باشد، درمان بدون جراحی مانند بستن با نوار زخم‌بندی و اسکلروتراپی توصیه می‌شود.

بستن با نوار

یکی از روش های درمان بواسیر بستن با نوار عملی است که در آن، نوار لاستیکی بسیار محکمی اطراف ریشه آن بسته می‌شود تا خونرسانی به آن متوقف شود و در نتیجه هموروئید پس از حدود یک هفته می‌افتد. نوار بستن عمل سرپایی و بدون نیاز به بی‌حسی انجام می‌شود و اکثر بیماران روز بعد فعالیت‌های طبیعی خود را از سر می‌گیرند. بیمار گاهی یک روز یا بیشتر از درد یا ناراحتی ملایمی رنج می‌برد که معمولاً با مصرف مسکن‌های معمول یا در صورت لزوم، مسکن‌های قوی‌تر تجویز شده توسط پزشک عمومی تسکین می‌یابد.

گاهی خود بیمار متوجه افتادن بواسیر نمی‌شود چون معمولاً آنها هنگام اجابت مزاج جدا می‌شوند. ترشح مخاط ظرف یک هفته پس از عمل معمولاً به معنای افتادن بواسیر است. بیمار بلافاصله پس از عمل هنگام اجابت مزاج با خون روی دستمال توالت مواجه می‌شود که طبیعی است، البته میزان این خونریزی نباید زیاد باشد. در صورت دفع خون زیاد قرمز روشن یا لخته‌های خونی (توده‌های خون) باید بی‌درنگ به نزدیک‌ترین مرکز فوریت‌های پزشکی مراجعه شود. زخم‌ها (جراحت‌های باز) گاهی در محل بستن نوار برای درمان هموروئید ایجاد می‌شوند که معمولاً بدون هیچ درمان خاصی به خودی خود التیام می‌یابند.

تزریق‌ها (اسکلروتراپی)

گاهی به جای بستن نوار از روش درمان بواسیر موسوم به اسکلروتراپی استفاده می‌شود. در طول اسکلروتراپی، محلولی شیمیایی درون رگ‌های خونی مقعد تزریق می‌شود تا با بی‌حس کردن پایانه‌های عصبی محل تزریق، درد را تسکین دهد. به علاوه این تزریق بافت هموروئید را به گونه‌ای سفت می‌کند که اسکار (جای زخم) ایجاد می‌شود. بواسیر پس از گذشت حدود 4 تا 6 هفته کوچک یا جمع می‌شود.

بیمار پس از تزریق نباید طی ساعات باقیمانده‌ی روز ورزش‌های سنگین انجام دهد. بروز درد ملایم و خونریزی اندک طبیعی است و موردی برای نگرانی وجود ندارد. بیمار می‌تواند فعالیت‌های معمول خود، از جمله وظایف شغلی، را از فردای روز تزریق از سر بگیرد.

درمان با لیزر

گاهی اوقات درمان بواسیر با لیزر صورت می پذیرد. در طول این فرایند درمانی، با استفاده از وسیله مخصوصی که نور لیزر از آن ساطع می‌شود بافت هموروئید سوزانده می‌شود و خونرسانی آن قطع می‌گردد. عمل مشابهی را می‌توان با بهره‌گیری از جریان برق به جای نور لیزر برای درمان هموروئید انجام داد که از آن با اصطلاح برق‌درمانی یاد می‌شود.

جراحی

اگر چه در اکثر موارد درمان بواسیر با روش های بدون جراحی می باشد، برای درمان یک مورد از هر 10 مورد هموروئید به ناچار به جراحی روی آورده می‌شود. جراحی به ویژه برای مواردی مفید است که زیر خط دندانه ایجاد شده‌اند، چون هنگام جراحی، برخلاف درمان‌ هموروئید غیرجراحی، برای این که بیمار متحمل درد نشود از داروی بی‌حسی استفاده می‌شود.

جراحی درمان بواسیر گونه‌های مختلف متعدد دارد، اما تمام آنها معمولاً شامل برداشتن هموروئید یا کاهش خونرسانی به آن جهت کوچک کردنش می‌شوند.

پیشگیری

به منظور پیشگیری از سوزش و دیگر علائم بواسیر می توانید نکات زیر را انجام دهید:

  • گنجاندن میوه، سبزی، حبوبات و غلات، مواد سرشار از فیبر، در رژیم غذایی روزانه.
  • نوشیدن مایعات به اندازه‌ای که ادرار به رنگ زرد روشن یا شفاف مانند آب باشد.
  • سعی کنید هر هفته حداقل دو ساعت ونیم فعالیت متوسط یا یک ساعت و ربع فعالیت شدید داشته باشید. ورزش کردن در بازه‌های زمانی ده دقیقه‌ای یا بیشتر در طول روز و هفته بسیار مفید است.
  • مصرف مکمل‌‌های فیبری مانند سیتروسل یا متاموسیل  نیز به کاهش علائم و درمان هموروئید کمک می کند. این مکمل‌ها را می‌توان در صورت لزوم هر روز مصرف کرد، در ابتدا از مقادیر اندک شروع کنید و سپس به آهستگی مقدار دارو را طی یک ماه یا بیشتر افزایش دهید.

ایجاد عادت‌های روده‌ای سالم نیز به کاهشش علائم بیماری هموروئید کمک می کند. از جمله این موارد عبارتست از:

  • رفتن به دستشویی در صورت احساس دفع و به تأخیر نیانداختن دفع
  • عجله نکردن و فشار نیاوردن هنگام اجابت مزاج. آرام باشید و اجازه دهید فرایند دفع روند طبیعی خود را طی کند.
  • حبس نکردن نفس هنگام دفع
  • هنگام نشستن در دستشویی مطالعه نکنید. به محض اتمام دفع بلند شوید، نشستن طولانی مدت در بروز بواسیر بی‌تأثیر نیست.

تعدیل فعالیت‌های روزانه نیز به درمان هموروئید کمک می کند. در این باره به موارد زیر می توان اشاره کرد:

  • پرهیز از نشستن یا ایستادن طولانی مدت. انجام پیاده‌روی‌های کوتاه و مکرر در طول روز برای ایجاد وقفه در حالت نشسته یا ایستاده.
  • در صورت امکان از بلند کردن مکرر اشیاء سنگین خودداری کنید. اگر مجبور به بلند کردن اشیاء سنگین هستید، هیچگاه نفس خود را هنگام بلند کردن اشیاء حبس نکنید وهمواره عمل بازدم را حین انجام این حرکت انجام دهید.
  • اگر باردار هستید، به پهلو بخوابید تا فشار کمتری به رگ‌های خونی لگن وارد شود و بواسیر بزرگ‌تر نشود.

درمان بواسیر خارجی و داخلی در اکثر موارد بدون جراحی از جمله درمان با لیزر امکان پذیر می باشد. بیماری هموروئید برای بانوان به ویژه بعد از زایمان طبیعی ممکن است بروز نماید. در مراحل اول درمان پزشک از داروها و پماد آنتی هموروئید استفاده  می کند. علت بواسیر هر چه که باشد باید حتی قبل از درمان هموروئید خانگی و درمان گیاهی آن به پزشک مراجعه کنید.


آندوسکوپی

[sbu_post_image]

آندوسکوپی روشی است که پزشک توسط آن داخل بدن بیمار را مشاهده و بررسی می کند . وسیله ای هم که برای این کار استفاده می شود، آندوسکوپ نام دارد. آندوسکوپ لوله ای است انعطاف‌پذیر که به دوربین مجهز است و پزشک متخصص آندوسکوپی، آن را وارد بدن بیمار می کند و به طور کامل اجزا و اعضای مربوطه بیمار را بررسی می نماید. این وسیله از طریق برش بدن و یا از طریق دهان یا مقعد وارد بدن می‌شود. هر چند که این روش عوارضی نیز دارد، ولی مزایای آن بیشتر است.

انواع آندوسکوپی کدامند؟

این روش فقط برای مشاهده داخل معده نیست، بلکه برای سایر اعضای بدن نیز به کار می رود که ما تعدادی از آنها را برای شما بیان می کنیم. البته بر اساس عضوی که آندوسکوپی می شود، نام آن تغییر می کند.

1- آرتروسکوپی : بررسی مفاصل و استخوان ها

2- برونکوسکوپی : آندوسکوپی ریه ها

3- کولونوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی : برای بررسی روده بزرگ

4- سیستوسکوپی و یورتروسکوپی : آندوسکوپی سیستم ادراری

5- لاپاراسکوپی : بررسی ناحیه شکم یا لگن

6- آندوسکوپی دستگاه گوارش فوقانی برای مشاهد مری و معده

علت

در اغلب موارد، پزشکان برای بررسی مشکلات زیر، انجام آندوسکوپی را به بیمار توصیه می کنند:

– درد معده

– زخم معده ، التهاب معده و یا اشکال در بلع غذا

– خونریزی دستگاه گوارش

– تغییر اجابت مزاج ( یبوست یا اسهال)

– پولیپ روده بزرگ
پزشک ممکن است در طی آندوسکوپی، نمونه ای از بافت داخل عضو مربوطه را توسط وسایل خاصی برداشته (نمونه برداری) و مورد آزمایش و بررسی قرار دهد.

این روش فقط برای مشاهده داخل عضو نیست، بلکه کارهای زیر را هم می توان همراه با آن انجام داد:

1- پزشک ممکن است در طی آندوسکوپی، نمونه ای از بافت داخل عضو مربوطه را توسط وسایل خاصی برداشته (نمونه برداری یا بیوپسی) و مورد آزمایش و بررسی قرار دهد.

2- از این روش برای درمان مشکلات گوارشی نیز استفاده می شود ؛ مثلا پزشک علاوه بر مشاهده بافت ها و اجزای بدن، می تواند توسط این روش، برخی خونریزی های گوارشی را متوقف کند.

3- با آندوسکوپی روده، می توان پولیپ ها را برداشت تا از گسترش سرطان روده بزرگ جلوگیری شود.

4- در برخی موارد با انجام این بررسی می توان سنگ کیسه صفرا را از بدن خارج کرد. البته این مسئله شامل سنگ های صفراوی است که از کیسه صفرا بیرون آمده اند و در مجرای صفراوی قرار گرفته اند.

عوارض

به طور کلی انجام آندوسکوپی توسط پزشک متخصص مشکلی به وجود نمی آورد، اما مانند سایر روش های تشخیص دیگر می تواند عوارضی داشته باشد که عبارتند از:

– سوراخ یا پاره شدن دیواره اندامی که با این روش مورد بررسی قرار می گیرد.

– فرد نسبت به داروی آرامبخش تزریق شده حسایت نشان می دهد، زیرا قبل از انجام آندوسکوپی به فرد آرامبخش تزریق می شود تا وارد شدن آندوسکوپ و دردهای ناشی از آن را متوجه نشود.

– عفونت

– خونریزی

بسیاری از انواع آندوسکوپی می توانند توسط پزشک متخصص گوارش انجام گیرند. جراحان دستگاه گوارش نیز می توانند این کار را انجام دهند.

نکات قبل از اندوسکوپی

– قبل از انجام آن، فرد باید اطلاعات نسبتا کاملی درباره وضعیت خود قبل از آن داشته باشد. او می تواند این اطلاعات را از طریق مطالعه کسب کند و یا از پزشک خود سوال نماید.

– افرادی که می خواهند آندوسکوپی شوند، باید  با نحوه انجام آن آشنایی نسبی داشته باشند، زیرا آگاهی و همکاری بیمار با پزشک از اصول مهم آن به شمار می رود.

– باید 6 تا 8 ساعت قبل از آن، هیچ چیزی نخورد و ننوشد. برای انجام بدون خطر این آزمایش، معده فرد باید خالی باشد، زیرا احتمال تهوع و استفراغ وجود دارد.

– اگر فردی بیماری خاصی دارد، مانند دیابت، فشار خون بالا و… ، حتما به پزشک خود بگوید تا تمهیدات متناسب با بیماری‌اش برای او در نظر گرفته شود.

مراقبت های بعد از عمل

– بعد از این عمل مدتی طول می کشد تا فرد از حالت بیهوشی خارج شود.

– در اغلب موارد آندوسکوپی، بیمار پس از به هوش آمدن، احساس گلودرد خفیف می کند که معمولا پزشک برای بهبود این مشکل، قرقره کردن آب نمک را توصیه می نماید. همچنین ممکن است مشکلات تنفسی بعد از این عمل دیده شود.البته هر دو مشکلی که ذکر شد، خفیف و موقتی است و هیچ جای نگرانی ندارد.

– هنگامی که فرد کاملا به هوش آمد، تحت نظر پزشک می تواند غذا بخورد و معمولا هیچ نوع پرهیز غذایی برای این افراد وجود ندارد، مگر اینکه بیمار از قبل بیماری خاصی (مثل دیابت) داشته باشد و باید رژیم بگیرد.

– در صورتی که اثر داروهای بی هوشی کاملا از بین برود، فرد می تواند بدون کمک دیگران، کارهای روزمره خود را انجام دهد.

– باید بدانید امکان انتقال بیماری های مسری از طریق آندوسکوپ وجود ندارد، زیرا آندوسکوپ کاملا ضدعفونی و تمیز می شود.

منبع:  تبیان ، مجله سلامت


برنامه غذایی مناسب برای رفع یبوست

برای رفع یبوست یک برنامه غذایی مناسب برای خود طراحی و اجرا کنید. برای این کار فراموش نکنید که اصلاً نباید در هفته اول، رژیم غذایی تان را تغییر دهید. هیچ تغییری نباید اعمال شود. فقط در هفته اول، هر چه می خورید و می آشامید را یادداشت می کنید و علایمی که پس از خوردن آن ها پیدا می کنید را می نویسید. یادتان نرود اگر غذایی که می خورید را خودتان درست نکرده اید – مثلاً مهمان هستید یا به رستوران رفته اید- خجالت نکشید و درباره غذا سؤال کنید. فرض کنید کارآگاه هستید و این کار بخشی از مأموریت شما برای دستگیری مجرمان غذایی پرونده یبوست است!

وقتی تغییر عادات غذایی خود را شروع می کنید، از لیست غذاهایی که می توانند باعث یبوست شوند هم کمک بگیرید تا سرنخ هایی دستتان بیاید که چه غذاهایی ممکن است باعث یبوست مزمن در شما شده باشند. اگر چیزی را نمی دانید یا مطمئن نیستید، که فلان غذا به علایم شما ربطی دارد یا نه، تردید نکنید و حتماً از پزشکتان بپرسید. هدف برنامه غدایی مناسب برای درمان این عارضه اینست که بین غذاها و نوشیدنی های مسهل و آن هایی که یبوست می آورند، تعادل برقرار کنید. شاید وقتی برنامه را به پایان برسانید و بتوانید مشکل خود را کنترل کنید، ببینید که تعداد غذاها و نوشیدنی هایی که به رژیم غذایی تان اضافه کرده اید بیشتر از آنهایی است که حذف شده اند. امکان دارد یادداشت های شما نشان دهد که فقط باید در روز چند لیوان آب بیشتر بنوشید و یا غذایتان را با سالاد میل کنید.

اگر همچنان دچار این عارضه هستید: با وجودی که ممکن است تغییر رژیم غذایی بتواند علایم شما را تا اندازه ای برطرف کند ولی گاهی اوقات این کار به تنهایی کافی و پاسخگو نیست. بعضی یبوست ها هستند که دلیل بروز آن ها فقط یک عامل نیست و شاید لازم باشد درمان های دیگری هم انجام شود. اگر پس از اجرای کامل برنامه و اعمال تغییرات در رژیم غذایی، بهتر نشدید و همچنان از این عارضه عذاب می کشید، به پزشک متخصص گوارش مراجعه کنید. او می خواهد بداند که آیا شما به یکی از بیماری های زمینه ای که قبلاً درباره اش حرف زدیم متبلا هستید یا نه. همچنین تشخیص نوع یبوست شما هم برای او مهم است. همانطور که خودتان هم می دانید مصرف داروها، کم کاری تیروئید، دیابت، جراحی خارج کردن رحم (هیسترکتومی)، بیماری MS، پارکینسون و غذا خوردن کمتر از حد معمول، همه می توانند یبوست را بدتر کنند. وقتی پیش دکتر می روید، باید او را از یکسری مطالب مطلع کنید. این مسائل عبارتند از:
– هر چند وقت یکبار شکمتان کار می کند؟ آیا درد شکم دارید؟ نفخ می کنید؟ آیا عادت ماهیانه روی اجابت مزاج شما تأثیری دارد؟ در این مورد، اغلب اوقات عادت ماهیانه باعث می شود که تعداد دفعات اجابت مزاج در زنان بیشتر شود.
– یبوست چقدر و چطور بر زندگی شما تأثیر گذاشته
– کجا بیشتر از همه درد می کند؟ احتمالاً شما معده درد دارید ولی درد بیشتر در کجاست؟ بالا یا زیر ناف؟ اگر زیر ناف شما بیشتر درد می کند معمولاً مشکل از روده بزرگ است در حالی که معمولاً بعید است درد بالای ناف مربوط به یبوست باشد. امکان دارد نشانه این باشد که روده کوچک، معده، پانکراس (لوزالمعده) یا کیسه صفرا مشکل دارد. بنابراین برای درمان  باید ابتدا از برنامه غذایی مناسب پیروی کرد.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


علل یبوست مزمن

اغلب اوقات یبوست باعث می شود قسمت های پایینی شکم درد داشته باشد یادتان باشد که حتماً محل درد و مدت درد را به پزشک بگویید، اینکه علل یبوست مزمن چیست و چه چیزهایی باعث شروع درد می شود، چه چیزهایی بدترش می کنند و چه چیزهایی آن را تسکین می دهند. همچنین باید تمام علایم دیگرتان را هم به او بگویید، چیزهایی مثل نفخ یا آروغ زدن.
– بیشتر چه غذاهایی می خورید؟ به خصوص این که آیا به مقدار کافی میوه، سبزی و غلات کامل (سبوس دار) می خورید؟ مثلاً نان سنگک یا نان جو نانی است که آرد آن سبوسدار است.
– روزانه چقدر آب و مایعات می نوشید؟ آیا واقعاً روزانه حداقل بین 8 تا 10 لیوان مایعات به خصوص آب به بدنتان می رسانید؟
– آیا دارو مصرف می کنید/ مثلاً آنتی هیستامین ها، مسکن ها یا داروهای ضد فشار خون بالا؟ هر دارویی که مصرف می کنید را به دکتر بگویید، به خصوص ان هایی که به خاطر ابتلا به یک بیماری مزمن و با تجویز پزشک مرتب می خورید.
– آیا به طور غیر طبیعی وزنتان اضافه شده یا غیر عادی وزن کم کرده اید؟
– عادت ماهیانه شما چه تأثیری بر وضعیت اجابت مزاجتان دارد؟
– آیا اخیراً جراحی خارج کردن رحم (هیسترکتومی) داشته اید؟

دلایل

پزشک متخصص گوارش برای درمان یبوست می تواند درمان های مختلفی را پیشنهاد کند. مثلاً برای تشخیص یبوستی که به خاطر کندی حرکات روده ایجاد شده آزمایش ساده ای وجود دارد. ما به بیمارانمان نشانگرهایی می دهیم که اساساً قرص های کوچکی هستند و ماده ای در خود دارند که می توان با اشعه ایکس آن ها را مشاهده و ردیابی کرد. آن ها این قرص ها را یک بار، بلافاصله پس از اجابت مزاج می بلعند، سپس 5 روز بعد عکس برداری با اشعه ایکس انجام می دهیم تا ببینیم که این نشانگرها کجا رفته اند. اگر دستگاه گوارش طبیعی باشد، نشانگرها دیگر در بدن وجود ندارند. در مقابل اگر اکثر آن ها در روده بزرگ پخش شده باشند؛ یعنی بیمار دچار یبوستی است که خاطر کندی حرکات روده ایجاد شده است.

وقتی معلوم شود که یبوست مزمن به خاطر کندی حرکات روده ایجاد شده، معمولاً برای بیمار داروی مسهل حجم دهنده مدفوع مثل پسیلیوم تجویز می کنند. این نوع از داروهای مسهل مثل اسفنج های کوچکی عمل می کنند، آب را به خود جذب می کنند و باعث می شوند مدفوع حجیم شود. ممکن است بپرسید چرا مدفوع باید حجیم تر شود؟ واقعیت این است که دفع مدفوع های کوچک خیلی سختر تر است چون به اندازه کافی به دیواره های رکتوم (قسمت انتهایی روده بزرگ) فشار وارد نمی کنند که عبور مدفوع و دفع آن تسهیل شود. مسهل های حجم دهنده با افزایش حجم مدفوع به عضلات کمک می کنند کارشان را راحت تر انجام دهند. اغلب باید برای تشخیص یبوستی که بر اثر ناهماهنگی عضلات لگن و مقعد بروز کرده، آزمایشات خاصی برای بررسی چگونگی عملکرد عضلات لگن و مقعد انجام شود که به آن anal/rectal motility می گویند. یک نمونه از این تست ها، دِفِکوگرافی (defecography) است که ماده ی باریُم درون رکتوم تزریق می شود تا پزشک چگونگی تخلیه آن را بررسی کند. امکان دارد برای انجام این گونه تست ها پروبی داخل رکتوم فرو کنند تا تشخیص دهند آیا عملکرد عضلات فوقانی رکتوم که خروج مدفوع را کنترل می کنند با عضلات تحتانی رکتوم هماهنگ هست یا خیر.

اگر شما به یبوست مزمن مبتلا باشید، معمولاً پزشک به شما توصیه می کند که تمرینات نرمشی خاصی انجام دهید که باعث شوند عضلات کف لگن شما به ترتیب صحیح منقبض یا منبسط شوند. این کار معمولاً با استفاده از تکنیکی به نام بیوفیدبک انجام می شود. این تکنیک شما را از عملکردهای بدنتان که معمولاً خود به خود روی می دهند، آگاه می کند؛ چیزهایی مانند ضربان قلب و انقباض عضلات. این کار درد ندارد و اغلب خیلی چیزها را برای شما روشن می کند. برای انجام بیوفیدبک، پزشک حس گرهایی را به پوست شما وصل می کند و با استفاده از کامپیوتر تغییراتی را که در عضلات، امواج مغزی یا قلبتان بوجود می آیند، نشانتان می دهد.

درمان یبوست به روش بیوفیدبک

بیوفیدبک، یکی از روش هایی است که با به کارگیری آن می توانید از ذهن خود برای کمک به بدنتان استفاده کنید. یک قانون ساده درباره گوارش وجود دارد و آن این که چیزی که وارد بدن می شود باید خارج شود (حداقل بخشی از آن). وقتی طی روند گوارش پروتئین ها، ویتامین ها، مواد معدنی، چربی ها، کربوهیدرات ها، و بقیه مواد مغذی و مفید که به درد بدن می خورند از غذاها استخراج می شوند، باید مواد زائد و باقیمانده از بدن بیرون رانده شوند. این ضایعات باید به وسیله حرکات روده و از طریق روده بزرگ و مقعد از بدن دفع شوند. امکان دارد بعضی از علل یبوست مزمن در کنترل شما نباشند، ولی به طور قطع این قدرت را دارید که با تغییر چیزهایی که می خورید و مقدار مایعاتی که می نوشید، وضعیت خودتان را بهتر کنید و از یبوست آسوده شوید یا حداقل از شدت آن بکاهید.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


علت بروز یبوست

یبوست می تواند علت های زیادی داشته باشد، ولی معمولاً در مورد هر بیمار، علت های اصلی بروز این عارضه چند تا بیشتر نیست. اگر ما بتوانیم آن ها را پیدا کنیم، درمان تا حدی برایمان واضح و مشخص می شود. در بیماری یبوست کمبود مایعات مطرح است (بر عکس در مورد اسهال، وجود بیش از حد مایعات، دردسرساز می شود).

من در حالت طبیعی به همه توصیه می کنم که حداقل روی 8 لیوان آب بنوشند. نوشیدنی هایی مثل چای و قهوه یا آب میوه هم کمک کننده هستند، ولی آب از همه مهمتر است. همیشه یادتان باشد که خوردن غذاهای پرفیبر برای حفظ سلامتی دستگاه گوارش و روده ها ضروری است و می تواند در پیشگیری از بروز یبوست خیلی مؤثر باشد. ویژگی بارز رژیم غذایی جدید برای رفع یبوست این است که وقت صبحانه نان سبوس دار یا غلات کامل صبحانه در کنار حداقل یک سهم میوه باید خورد؛ با نهار هم سالاد خورده شود. در وعده شام نیز همراه ماهی یا گوشت، حداقل یک سهم سبزی جات و سالاد خورده شود. در ضمن بیمار مبتلا به یبوست مزمن می بایست به جای اینکه به عنوان میان وعده هر روز ساندویچ گوشت بخورد، باید سیب بخورد که پر از فیبر و مواد مغذی است.

حالا می خواهم داستان یکی از بیمارانم را برایتان تعریف کنم. خانم 38 ساله ای که به حفظ سلامتی و بهبود کیفیت زندگی اش خیلی اهمیت می داد و فکر می کرد هر کاری که برای حفظ سلامتی اش از دستش بربیاید، انجام می دهد. او اخیراً یک برنامه ورزشی شدید و سفت و سخت را شروع کرده بود و پنج بار در هفته به باشگاه می رفت، یک ساعت نرمش های ایروبیک و تمرینات قدرتی انجام می داد. بدن او عضله سازی می کرد و وزنش هم کاهش یافته بود. هنگام مراجعه به من گفت: بعد از هر بار ورزش احساس فوق العاده ای داشتم. با وجود این که سرتا پا از عرق خیس بودم، ولی حالم خیلی خوب بود. خب، همه چیز عالی بود، ولی یک مشکل بزرگ وجود داشت: او در تمام عمرش کمابیش یبوست داشت ولی حالا داشت خیلی بدتر می شود. وقتی پیش من آمد، شش ماه بود که فقط هفته ای یکبار شکمش کار می کرد.

وقتی از بیمار 38 ساله ام سابقه وضعیت گوارشی اش را پرسیدم، گفت که معمولاً هفته ای سه بار شکمش کار می کرده و اغلب هم سخت بوده بااین حال می گفت: اوضاع خوب نبود ولی دیگر به آن عادت کرده بودم. اما حالا فقط هفته ای یکبار شکمم کار می کند و احساس سنگینی می کنم و حالم خوب نیست. یبوست را هم می توان دیربه دیر مدفوع کردن تعریف کرد و هم اینکه مدفوع همیشه خشک و سفت که دفع آن دشوار است. این زن با هر دو مشکل مشکل درگیر بود و داشت بدتر هم می شود. باید می فهمیدم علت مشکل او چیست تا بعد بتوانم به او بگویم که چه کار کند. این بیمار تقریباً هر روز بسیار زیاد عرق می ریخت و به همین خاطر بدنش مایعات زیادی از دست می داد و من شک داشتم که او به مقدار کافی آب می نوشد یا خیر. من در حالت طبیعی به همه توصیه می کنم که حداقل روزی 8 لیوان آب بنوشند. نوشیدنی هایی مثل چای و قهوه یا آب میوه هم به پیشگیری از یبوست کمک کننده هستند، ولی آب از همه مهمتر است. ولی بیمار این کار را نمی کرد و برای جبران آن همه آبی که به خاطر عرق کردن در باشگاه از دست می داد، به قدر کافی آب نمی نوشید. او می گفت: اصلاً به این مسئله توجه نمی کنم. وقتی ورزش می کنم هر چند وقت یکبار آب می خوریم ولی وقتی سر کارم وقت سرخاراندن هم ندارم چه برسد به اینکه از سر میزم بلند شوم و بروم آب بخورم! قرار شد او برای حل این مشکل، همیشه یک بطری متوسط آب داشته باشد (البته آب سالم و آشامیدنی) و روی میز کارش بگذارد تا آب دم دستش باشد و به مقدار کم ولی پیوسته طی روز اب بنوشد و این بطری را روزی 5 بار پر کند. بیمار وقتی به باشگاه هم می رفت، با خودش بطری آب می برد، و حین ورزش هم آب می نوشید، اما علت یبوست شدید بیمار 38 ساله من فقط کمبود مایعات نبود. من از او پرسیدم چه داروهایی می خورد و همچنین درباره عادات غذایی اش هم مفصل صحبت کردیم. اول درباره ی داروهایش: 6 ماه بود که پزشک برای او دو داروی جدید تجویز کرده بود، یک داروی ضد افسردگی تری سیکلیک (سه حلقه ای) و یک نوع داروی آنتی هیستامین برای آلرژی. هر دو نوع این داروها حرکات روده را کند می کنند. بعد ما رفتیم به سراغ رژیم غذایی او.

این زن که علاقه زیادی به سلامتی اش داشت موظف بود حداقل روزی 12 لیوان مایعات، به خصوص پس از ورزش بنوشد. بعد از فقط چند هفته این خانم بیمار پیش من آمد و با خوشحالی گفت: حالا تقریباً هر روز شکمم کار می کند. احساس می کنم خیلی سبکترم و انرژی ام خیلی بیشتر شده و خیلی بهتر ورزش می کنم. جالبتر از همه اینکه فکر می کردم افسردگی علت بروز یبوست است، اما انگار برعکس بود. حالا اینقدر حالم خوب است و سرحالم که به روان پزشک گفتم داروهای ضدافسردگی را قطع کند.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


درمان یبوست

غذاهایی که ممکن است مشکل معده ای و روده ای خاص کسی را خیلی بدتر کند می تواند برای حل مشکلات گوارشی دیگر خیلی مفید باشد. بسیاری از غذاهایی که در لیست غذاهای مضر برای اسهال جای دارند، می توانند به رفع و درمان یبوست کمک کنند. این غذاهای مسهل، می توانند کاری کنند که حرکت روده بزرگ شما در مسیر صحیح قرار گیرد. همانطور که رژیم غذایی خود را آزمایش می کنید، ببینید آیا از غذاهای زیر می خورید یا خیر و اگر می خورید مقدارشان کافی است یا خیر؟

میوه ها، به خصوص هلو، گلابی، گیلاس، سیب، آب پرتقال و آب سیب.

سبزی های خانواده کلم مانند بروکلی، مارچوبه، گل کلم، کلم بروکسل و کلم- لوبیا- نان سبوس دار- قهوه- چای- غذاهای پرفیبر مانند کرفس و سالادها

البته واضح است که نباید در خوردن و نوشیدن این ها افراط کنید چون این کار می تواند باعث بروز مشکلات دیگری شود. این ها مسهل های طبیعی هستند که می توانند کمکتان کنند. راجع به حفظ تعادل در خوردن غذاهایی که می توانند به عنوان مسهل عمل کنند و آن هایی که می توانند باعث یبوست شوند، خوب فکر کنید. اگر در خوردن هر نوع از این غذاها افراط کنید، به مشکل برخواهید خورد.

درمان یبوست با داروهای مسهل

یبوست مزمن واقعاً آزاردهنده است و زندگی را مختل می کند. به همین خاطر ممکن است وسوسه شوید هر مسهلی که در داروخانه محلتان پیدا می شود بخرید و امتحان کنید. ولی نکته اینجاست که امکان دارد این داروهایی که بدون نسخه می توانید بخرید، کارتان را خیلی سخت تر کنند. داروهای مسهل می توانند روده کوچک و روده بزرگ را تحریک کنند ولی قرار نیست بدن شما اینطوری کار کند و اگر مدام از مسهل ها جهت رفع یبوست استفاده کنید، شیوه واکنش روده کوچک و روده بزرگ شما به پیام های بدن تغییر می کند. به این ترتیب احتمال اینکه به محرک های طبیعی و سالم – مثلاً غذاهایی که می توانند به عنوان مسهل عمل کنند- پاسخ دهند، کاهش خواهند یافت؛ به این معنی که نوعی وابستگی به داروهای مسهل ایجاد خواهد شد.

نکته دیگر این است که هر قدر بیشتر از این نوع داروها استفاده کنید، به تدریج کمتر و کمتر اثر می کنند و دستگاه گوارش تان به دوزهای بالاتری از آنها برای درمان یبوست محتاج خواهد شد.

قبل از اینکه جهت درمان یبوست سراغ داروهای مسهل بروید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید و چند تا از مسهل های طبیعی ای را که در لیست بالا آورده ایم، امتحان کنید. اگر حتی پس از نوشیدن حداقل 8 تا 12 لیوان مایعات در روز و تغییر رژیم غذایی، باز هم بیش از سه روز است که شکمتان کار نکرده، می توانید داروهای نرم کننده مدفوع را امتحان کنید. این نوع از مسهل ها، آب را به درون روده بزرگ می کشانند و با نرم کردن مدفوع باعث تسهیل عبور آن می شوند. یا از داروهای مسهل حجم دهنده مدفوع مانند پسیلیوم (Psyllium) استفاده کنید. باز هم تأکید می کنم که هرگز سر خود و بدون مشورت با پزشک، سراغ داروهای مسهلی که بدون نسخه می توانید تهیه کنید، نروید. استفاده از این داروها حتماً باید تحت نظر پزشک باشد. معمولاً این داروها نباید به عنوان درمان طولانی مدت برای یبوست مزمن مورد استفاده قرار گیرند.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


بواسیر بعد از زایمان

بواسیر بعد از زایمان كه ناشی از زور زدن در زایمان است، بعد از زایمان، هموروئید یا بواسیر بسیار شایع و برای خانم ها بسیار آزار دهنده است. خانم تازه زایمان کرده لازم است در مخلوط آب ولرم و بتادین بنشیند. در صورت شدت درد، مسكن تجویز می‌شود. مادران محترم باید توجه داشته باشند كه حداقل در ۶ هفته اول بعد از زایمان حتی نباید به فكر كاهش وزن باشند، زیرا محدود كردن آنچه شما در هفته‌های اول زایمان می‌‌خورید باعث كاهش تولید شیر می‌‌شود. مصرف مواد غذایی كه پر از فیبر هستند مانند میوه‌ها و سبزی‌ها قسمت اصلی رژیم غذایی این دوران محسوب می‌‌شوند (حتی بیشتر از زمان بارداری). از مزایای این مواد غذایی فیبردار، تامین حركات دودی روده‌ها است كه برای درمان یبوست و هموروئید (بواسیر) مفید می‌‌باشد. خوردن همه مواد مانند حبوبات و دانه‌های مغذی، میوه‌های تازه، سبزیجات و غذاهایی كه پروتئین و كلسیم و آهن را به فراوانی فراهم می‌‌كنند باید مورد توجه قرارگیرد.

هموروئید در دوران بارداری بخصوص سه ماهه سوم شایعتر است. بعضی خانمها هموروئید را برای اولین بار در دوران بارداری تجربه می کنند.اگر شخص قبل از بارداری هموروئید داشته باشد در حین بارداری مجددا عود می کند. گاهی ممکن است در زایمان به علت زور زدن هموروئید بروز کند. هموروئیدهایی که حین بارداری و زایمان ایجاد می شوند در صورت درمان مناسب بعد از زایمان بهبود می یابند.

علل هموروئید در بارداری

  • رشد رحم در طی بارداری سبب فشار روی وریدهای لگن و اندام تحتانی شده و برگشت خون از نیمه تحتانی بدن کندتر میشود که این سبب ورم و متسع شدن عروق مقعد میشود.
  • یبوست
  • افزایش هورمون پروژسترون در طی بارداری سبب شل شدن و ورم کردن دیواره عروق وریدی میشود.پروژسترون نیز سبب اهسته شدن حرکت دستگاه گوارش میشود.

پیشگیری از هموروئید در بارداری و بعد از زایمان

خانمها در دوران بارداری و پس از زایمان مستعد همورویید هستند ولی این غیرقابل اجتناب نیست.

  • اولین و مهمترین راه پیشگیری از بواسیر بعد از زایمان، درمان یبوست است{از طریق داشتن رژیم پرفیبر؛نوشیدن اب حداقل ۱۰-۸ لیوان روزانه؛ورزش منظم حداقل یک پیاده روی کوتاه}
  • وقتی احساس دفع دارید برای پیشگیری از بواسیر بعد از زایمان انرا به تاخیر نیاندازید.
  • حرکات ورزشی kegel را روزانه انجام دهید. این ورزش باعث افزایش جریان خون لگن و مقعد و کاهش فشار بواسیر بعد از زایمان میشود. همچنین این ورزش باعث افزایش توان عضلات اطراف واژن و مجرای ادرار و در نتیجه بهبود بدن بعد از زایمان میشود.
  • برای پیشگیری از بواسیر بعد از زایمان از ایستادن و نشستن طولانی اجتناب کنید؛اگر شغلتان نشسته است هر ساعت چند دقیقه ایستاده و حرکت کنید.
  • برای پیشگیری از بواسیر بعد از زایمان در منزل هنگام استراحت؛مطالعه و نگاه کردن تلویزیون به پهلوی چپ دراز بکشید تا فشار از روی عروق لگنی برداشته شود.

منبع: نیک صالحی. مه یار. هموروئید و درمان آن


غذای مناسب برای درمان یبوست

عوامل مرتبط با یبوست

بیماری هایی که می توانند باعث یبوست شوند:
بیماری های خاصی هم هستند که می توانند یبوست ایجاد کرده یا آن را تشدید کنند. اگر به بیماری MS (مالتیپل اسکلروزیس) یا بیماری پارکینسون دچار باشید، امکان دارد بیشتر در معرض خطر ابتلا به یبوست باشید. این مسئله به خصوص در مورد بیماری پارکینسون بیشتر صدق می کند. بعضی از داروهایی که برای درمان بیماری های مرتبط با یبوست تجویز می شوند می توانند بیمار را دچار یبوست کنند. به علاوه کاهش یا عدم تحرک هم می تواند یبوست را در بیماران MS یا پارکینسون بدتر کند. ورزش برای همه سودمند است و به حفظ و بهبود سلامتی دستگاه گوارش کمک می کند و کم تحرکی که اغلب اوقات زندگی این بیماران به این شکل است، در کنار مشکلات دستگاه عصبی، خطر بروز یبوست را افزایش می دهد که با غذای مناسب برای درمان یبوست می توان تا حدی مشکل یبوست را کنترل کند.

تغذیه و یبوست

همان طور که که روی برنامه چهار هفته ای خود برای برطرف کردن یبوست کار می کنید، یادتان باشد که در رژیم غذایی ما هم غذاهای مسهل وجود دارند که حرکات روده را راحتتر می کنند و هم غذاهایی وجود دارند که حرکات روده را کُند می کنند و باعث یبوست می شوند. تعادل بین میزان مصرف این غذاها باعث می شود شما نه اسهال داشته باشید و نه از یبوست عذاب بکشید. حرکات روده شما- در نبود هیچ یک از بیماری های زمینه ای که در بالا گفتیم- از غذاهایی که می خورید ناشی می شود و بازتاب رژیم غذایی شماست. خوردن بیش از اندازه و بدون تعادل بعضی غذاها می تواند باعث شود یبوست بگیرید؛ تعدادی از این غذاها عبارتند از: – برنج، به خصوص برنج سفید- نان سفید- سیب زمینی- ماهی- مرغ- بوقلمون- گوشت گاو

اگر به مقدار کافی میوه، سبزی و غلات کامل نخورید و روزانه حداقل 8 تا 10 لیوان مایعات ننوشید احتمال درگیری با یبوست بیشتر می شود. هر وقت از این قبیل خوراکی ها می خورید، در یادداشت هایتان بنویسید و مشخص کنید که چقدر میوه، سبزی یا خوراکی های دارای غلات کامل خورده اید یا چقدر مایعات نوشیده اید. غذاهایی که در لیست بالا هستند، برای پیشگیری از ابتلا به اسهال خیلی مؤثرند ولی از طرفی می توانند به طور قابل توجهی یبوست را بدتر کنند. سعی کنید، هر بار یکی از این غذاها را از غذاهایی که می خورید، حذف کنید تا بتوانید اثر هرکدام را بر دستگاه گوارش خود آزمایش کنید و یک غذایی را که می تواند به عنوان مسهل عمل کند، به رژیم غذایی تان اضافه کنید.

خوب دقت کنید و یادتان باشد که اگر به مقدار کافی مایعات ننوشید، یا از غذای مناسب برای درمان یبوست استفاده نکنید به سرعت یبوستتان بدتر می شود. وقتی غذاها و نوشیدنی هایی را که هر روز مصرف می کنید و علایمی را که پس از خوردن آنها پیدا می کنید هم یادداشت می کنید، ببینید آیا واقعاً بین 8 تا 10 لیوان در روز آب یا نوشیدنی های دیگر می نوشید یا خیر. نوشیدن یک فنجان چای یا قهوه در صبحانه شاید واقعاً قدری یبوست شما را بهتر کند! ولی آیا همین مقدار کافی است؟ سعی کنید اگر سرکار می روید، با خودتان یک بطری آب یا فلاسک ببرید و کنار دستتان بگذارید تا آب یا مایعات دیگر کنار دستتان باشد. وقتی ببینید بدنتان چقدر تشنه است حسابی تعجب خواهید کرد. وقتی با دوستانتان بیرون می روید، با هم چای یا قهوه بخورید، تا روده بزرگتان هم از این معاشرت و روابط اجتماعی سودی ببرد!

منبع: کتاب درمان بیماری های معده


علایم یبوست

در اصل هر چیزی که در شیوه ای که بدن شما از آن طریق غذاها و مایعات را هضم و جذب می کند اختلال ایجاد کند، می تواند دستگاه گوارش شما را تحت تأثیر قرار دهد. همان طوری که برنامه چهارهفته ای خود را برای برطرف کردن یبوست تنظیم می کنید، یادتان باشد که تمام داروهایی که مصرف می کنید را نیز در ردیف چیزهایی که می خورید و می آشامید، یادداشت کنید. درباره عوارض جانبی گوارشی بالقوه آن ها از پزشک سوال کنید و در نظر داشته باشید که بعضی از این داروها می توانند بعضی از علایم یبوست در شما را بوجود آورده باشند.

باز هم به شما هشدار می دهم هرگز سر خود و بدون مشورت با پزشک، مصرف هیچ کدام از داروهایی را که می خورید، قطع نکنید. قطع یا کم کردن مقدار مصرف دارو یا تغییر در زمان و شیوه مصرف آن بدون دستور پزشک می تواند بسیار خطر ناک باشد.

علل و علائم یبوست

اگر سطوح پتاسیم و منیزیم در خون شما به میزان کافی نباشد، ممکن است در کارکرد عضلات روده بزرگ و کوچک شما اختلال ایجاد شود. امکان دارد عضلاتی که باید منقبض شوند تا حرکت مدفوع را کنترل کنند نتوانند درست عمل کنند و محتویات روده بزرگ را به پیش برانند. در حالت عادی رژیم غذایی معمولی باعث کمبود پتاسیم و منیزیم نمی شود مگر اینکه به بیماری خاصی مانند سلیاک مبتلا باشید. معمولاً این نوع کمبودها بر اثر مصرف داروها پیش می اید، مانند ادرارآورها و مسهل ها، به خصوص اگر سر خود و بدون تجویز پزشک این داروها را می خورید. پزشک می تواند این شرایط را بررسی کرده و داروهای مناسب برای یبوست را تجویز کند. با وجودی که معمولاً کمبود پتاسیم و منیزم به خاطر رژیم غذایی پیش نمی اید، ولی باید بدانید، موز، پرتقال، طالبی، توت فرنگی، سیب زمینی و زردچوبه سرشار از پتاسیم هستند. لوبیای سیاه، غلات کامل، بروکلی خام و مغزها منیزیم بسیار زیادی دارند.

آمار نشان می دهد در حدود 5 درصد از زنانی که این جراحی را داشته اند، یبوست دارند و با این مشکل درگیرند. اگر دیدید که پس از این جراحی به یکباره یبوست گرفته اید یا علایم آن بدتر شده است، حتما به پزشکتان اطلاع دهید.

تحمل یبوست مزمن اصلاً آسان نیست ولی مواقعی هستند که ممکن است این حالت ناخوشایند، به مسئله خطرناک دیگری هم مربوط باشد. حتماً باید بدانید که چه وقت علایمتان خطرناک شده اند و باید در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید و تحت مراقبت قرار گیرید. اگر دیدید که یکی از علایم زیر را دارید، سریعاً به پزشکتان اطلاع دهید. منظور از بروز ناگهانی، یک دوره زمانی است که مدت آن می تواند متغیر باشد و بین یک تا چهار هفته طور بکشد.

  • بروز ناگهانی یبوست پس از 45 سالگی، می تواند نشانه سرطان روده بزرگ باشد.
  • یبوستی که با تغییرات ناگهانی در وضعیت معمول کارکردن شکم همراه باشد، به خصوص کاهش ناگهانی تعداد دفعات اجابت مزاج
  • دفع مدفوع باریک
  • کاهش وزن قابل توجه بدون این که عمداً برای لاغر شدن کاری کرده باشید (بیش از 4/5 کیلو طی یک تا دو ماه)
  • کاهش اشتها
  • وجود خون در مدفوع
  • کم خونی ناگهانی
  • سخت شدن اجابت مزاج که تازه پیش آمده و با درد مداوم در قسمت پایین شکم همراه است از علایم یبوست می باشد.

منبع: کتاب درمان بیماری های معده