درمان معده درد

درمان معده درد (دل پیچه و دل درد) و علت آن

اصطلاح درد معده یا دل درد غالباً برای اشاره به دل‌پیچه یا درد خفیف شکم به کار برده می‌شود که معمولاً موقتی است و اکثر اوقات جدی نیست. بروز درد شدید در ناحیه شکم بیشتر مایه نگرانی است به ویژه اگر به یکباره و غیرمنتظره شروع شود، به ویژه در صورت متمرکز شدن درد در ناحیه‌ای معین باید فوریتی پزشکی در نظر گرفته شود. شکم بخشی از بدن است که زیر دنده‌ها و بالای مفصل ران و لگن قرار دارد و با نام‌های دلیا معده نیز خوانده می‌شود. دستگاه گوارش از دهان شروع و به مقعد ختم می‌شود. در زمان خوردن یا آشامیدن، غذا و مایع از مری به سمت معده پایین می‌رود. مواد غذایی پس از مخلوط  شدن در معده وارد روده کوچک می‌شود.

 درمان دل پیچه

غذا در روده کوچک، که طول آن چند متر است، هضم و جذب می‌شود. سپس مواد زائد، آب و غذای هضم نشده وارد روده بزرگ می‌شود. بخش اصلی روده بزرگ کولون نام دارد که طول آن 150 سانتی‌متر است و به چهار بخش صعودی، عرضی، نزولی و سیگموئید تقسیم می‌شود. بدن مقداری آب و نمک‌های گوناگون را از کولون جذب می‌کند. کولون به رکتوم (راست روده) با طول تقریبی 15 سانتی‌متر منتهی می‌شود. مدفوع پیش از دفع شدن از مقعد در راست روده انباشته می‌شود.

علائم و نشانه ها

پزشک با بررسی سابقه پزشکی و شرح حال بیمار از نکته‌های زیر آگاهی می‌یابد و قادر می‌گردد تا علت درد را به درستی تعیین کند.

  • چگونگی شروع درد: دل درد ناگهانی بیانگر رخدادی حاد، مانند اختلال خونرسانی به کولون (ایسکمی) یا انسداد مجرای صفراوی به دلیل وجود سنگ کیسه صفرا (کولیک صفراوی)، است.
  • محل دل درد: آپاندیسیت معمولاً باعث بروز دردی در میان شکم می‌شود که به تدریج در قسمت راست تحتانی شکم، یعنی محل معمول آپاندیس، نیز منتشر می‌شود.
  • دیورتیکولیت معمولاً با دل درد در قسمت چپ و پایین شکم، یعنی محل وجود اکثر دیورتیکول‌های روده، همراه است.
  • درد کیسه صفرا (کله سیستیت ـ التهاب کیسه صفرا ـ یا کولیک صفراوی) معمولاً در بخش فوقانی شکم در وسط یا سمت راست آن نزدیک به محل قرارگیری کیسه صفرا بروز می‌یابد.
  • الگوی دل درد:
    1. انسداد روده در ابتدا موج‌هایی از دل درد و دل‌پیچه را به دلیل انقباض‌های عضله‌های روده و ورم کردن روده ایجاد می‌کند.
    2. درد چنگ مانند بیانگر انقباض‌های شدید روده است.
    3. انسداد مجاری صفراوی توسط سنگ کیسه صفرا معمولاً درد شکم در قسمت بالای شکم را به دنبال دارد که بین 30 دقیقه تا چند ساعت طول می‌کشد.
    4. التهاب حاد لوزالمعده معمولاً درد مداوم شدید و بی‌وقفه‌ای را در قسمت بالای شکم و کمر به دنبال دارد.
    5. درد آپاندیسیت حاد در ابتدا از نزدیک ناف شروع می‌شود، اما همگام با پیشرفت التهاب به قسمت راست پایین شکم نیز گسترش می‌یابد.
    6. ویژگی های  دل درد در طول زمان تغییر می‌کند، برای مثال انسداد مجاری صفراوی گاهی اوقات التهاب کیسه صفرا را همراه با عفونت یا بدون عفونت را در پی دارد. در چنین حالتی ویژگی‌ها و خصوصیات درد تغییر می‌کند و ویژگی درد التهابی را به خود می‌گیرد.

دل درد

  • مدت درد
  1. دل درد سندرم روده تحریک‌پذیر عموماً در طول ماه‌ها یا سال‌ها فراز و فرود دارد و ممکن است چند سال یا چند دهه استمرار داشته باشد.
  2. درد کولیک صفراوی بیش از چند ساعت طول نمی‌کشد.
  3. دل درد ناشی از التهاب لوزالمعده یک یا چند روز استمرار دارد.
  4. معده درد نشأت گرفته از بیماری‌های مرتبط با رفلاکس یا زخم اثنی‌عشر معمولاً به صورت دوره‌ای بروز می‌یابد، به این معنا که درد طی یک دوره چند هفته‌ای یا چند ماهه تشدید می‌شود و پس از آن به مدت چند هفته یا چند ماه ملایم‌تر می‌شود.
  • افزایش دهنده‌های درد: دل درد ناشی از التهاب (آپاندیسیت، دیورتیکولیت، کله‌سیستیت، التهاب لوزالمعده) معمولاً با عطسه کردن، سرفه کردن یا هر حرکت تکان دهنده‌ای تشدید می‌شود. بیماران دچار التهاب به دلیل متحمل شدن درد ترجیح می‌دهند تا بی‌حرکت دراز بکشند.
  • کاهش دهنده‌های درد:
    1.  درد سندرم روده تحریک‌پذیر و یبوست غالباً پس از دفع مدفوع و تغییر عادت‌های روده‌ای به طور موقت بهبود می‌یابد.
    2. درد ناشی از انسداد معده یا بخش فوقانی روده کوچک پس از تهواع و استفراغ به دلیل کاهش ورم مرتبط با انسداد به طور موقت تسکین می‌یابد.
    3. خوردن یا مصرف آنتی اسیدها (ضد اسیدها) درد زخم معده یا اثنی‌عشر را به طور موقت بهبود می‌دهد، چون هم غذا و هم آنتی اسید اسید مؤثر در تحریک زخم و دامن زدن به درد را خنثی می‌کند.

از دیگر علائم همراه با درد شکم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

·         دل درد همراه با تب داشتن نشان دهنده عفوت یا التهاب است.

·         اسهال یا خونریزی راست روده بیانگر منشأ روده‌ای درد شکم است.

·         دل درد همراه با اسهال بیانگر التهاب روده‌ای است که می‌تواند عفونی یا غیرعفونی باشد.

علت‌

علت دل درد

در ادامه به تعدادی از علت های رایج دل درد اشاره می‌کنیم.

  • سوءهاضمه: سوءهاضمه در افراد مختلف به شیوه‌های گوناگون بروز می‌یابد. برخی در قسمت بالای شکم یا پشت استخوان قفسه سینه احساس ناراحتی می‌کنند؛ این نوع دل درد معمولاً پس از خوردن غذاهای چرب یا بسیار سنگین، ایجاد می‌شود. گروهی دیگر از بیماران بارها آروغ می‌زنند یا طعم ترش ناخوشایندی را در دهان حس می‌کنند؛ این حالت چند ساعت طول می‌کشد. دل درد ناشی از سوء هاضمه در اکثر افراد با مصرف داروهای ساده‌ی قابل تهیه از داروخانه تسکین می‌یابد.
  • خروج گاز: گرفتگی شکم پس از خوردن باعث نفخ و خروج گاز می‌شود. شکم گاهی متورم یا باددار می‌شود. اگر سرویس بهداشتی در دسترس باشد و بیمار بتواند گاز جمع شده در روده را تخلیه کند، درد شکم معمولاً تسکین می‌یابد.
  • یبوست: یبوست مشکلی رایج است که به موجب آن یا تعداد دفعات اجابت مزاج کاهش می‌یابد یا مدفوع به سختی و با درد خارج می‌شود.
  • سندرم روده تحریک‌پذیر: سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) یکی از اختلال‌های رایج دستگاه گوارش است که علت آن مشخص نیست. این بیماری با علائم متعددی چون درد شکم، نفخ و گاهی اوقات دوره‌های اسهال و یا یبوست همراه است.
  • آپاندیسیت: التهاب آپاندیس را آپاندیسیت گویند. آپاندیس یا روده کور زائده‌ای کوچک و انگشتی شکل است که از روده بزرگ منشعب می‌شود. آپاندیسیت عارضه‌ای متداول است که دل درد همراه با تهوع که به تدریج و ظرف 6 تا 24 ساعت شدت می یابد از علائم معمول آن به شمار می‌رود. این درد معمولاً از میانه شکم شروع می‌شود اما به مرور زمان به ناحیه بالای مفصل ران راست نیز تسری می‌یابد.
  • سنگ کلیه: دردی که از کمر و پشت بدن شروع می‌شود و از یک سمت شکم تا کشاله ران را نیز درگیر می‌کند احتمالاً ناشی از سنگ کلیه است. این نوع دل درد شدید است و حالت رفت و برگشتی دارد.
  • عفونت ادراری: عفونت ادراری دلیل رایج بروز درد زیر شکم است که این درد شدید با حالت تهوع و تعریق نیز همراه است. بیمار در صورت ابتلا به این عارضه هنگام ادرار کردن دچار دردی تیرکشنده می‌شود و احتمالاً ادرارش خون‌آلود خواهد بود.
  • بیماری التهاب لگن: عفونت رحم و یا لوله‌های فالوپ را بیماری التهاب لگن (PID) گویند. بروز دل درد در قسمت پایین شکم (ناحیه لگن) رایج‌ترین علامت این بیماری است.
  • سنگ کیسه صفرا: بروز شکم درد شدید در ناحیه فوقانی سمت راست شکم از علائم سنگ کیسه صفرا به شمار می‌رود که در اصطلاح کولیک صفراوی نامیده می‌شود. این نوع دل درد معمولاً در سمت راست بدن دقیقاً در زیر دنده‌ها شدیدتر از باقی قسمت‌های بدن است. درد در صورت رانده شدن سنگ به داخل مجرای صفراوی (و سپس خارج شدن از شکم) یا در صورت افتادن سنگ درون کیسه صفرا تسکین می‌یابد.
  • دل درد ناشی از عادت ماهانه: اکثر بانوان زمان عادت ماهانه دچار دردی می‌شوند که غالباً ملایم است اما در برخی از بانوان آنقدر شدید است که روند انجام فعالیت‌های روزانه‌شان را مختل می‌کند. این نوع درد زیر شکم غالباً با مصرف مسکن‌های ضدالتهاب آرام می‌شود.
  • مسمومیت غذایی: همگی ما معمولاً با به میان آمدن اسم مسمومیت غذایی گاستروآنتریت ـ عفونت روده ـ را در نظر می‌آوریم که عموماً باعث اسهال همراه با استفراغ یا بدون آن می‌شود. دل ‌پیچه یا گرفتگی شکم نیز متداول است.
  • زخم معده و زخم اثنی‌عشر: معدهدرد ناشی از زخم معمولاً حالت رفت و برگشتی دارد و در قسمت بالای شکم بروز می‌یابد، هر چند گاهی مانند رد شدن نیزه‌ای از میان بدن در پشت بدن نیز منتشر می‌شود. این درد معمولاً شب هنگام بروز می‌یابد و بیمار را از خواب شبانه بیدار می‌کند. معده درد ناشی از بعضی از زخم‌ها با غذا خوردن بهبود می‌یابد، حال آن که صرف غذا در باقی موارد باعث تشدید درد می‌شود.
  • بیماری کرون: بیماری کرون از التهاب شکم و روده نشأت می‌گیرد و هر از گاه عود می‌کند. اسهال خونی، درد شکم و حالت تهوع از علائم رایج این بیماری است.

شایان ذکر است که در این مقاله طبعاً تمام علت‌های دل درد ذکر نشده است و موارد فوق تنها شماری از شایع‌ترین علت های دل درد محسوب می‌شوند.

تشخیص

پزشک علت درد شکم را بر مبنای نکات زیر مشخص می‌کند:

  1. ویژگی‌ها، نشانه‌ها و علائم دل درد
  2. یافته‌های معاینه فیزیکی
  3. آزمایش‌های رادیولوژی، آندوسکوپی و آزمایش خون
  4. جراحی

معاینه فیزیکی

پزشک پس از معاینه بیمار اطلاعات بیشتری را در مورد دلیل درد شکم به دست می‌آورد. پزشک موارد زیر را تعیین خواهد کرد:

  1. صدا دادن روده در صورت انسداد روده
  2. وجود نشانه‌های التهاب (به وسیله انجام روش‌های خاص در طول معاینه)
  3. محل هر گونه حساسیت و درد بررسی می شود
  4. وجود توده درون شکم که می‌تواند نشان دهنده تومور، بزرگ شدن اندام یا دمل (تجمع چرک عفونی) باشد.
  5. وجود خون در مدفوع که می‌تواند مبین وجود مشکلی روده‌ای مانند زخم، سرطان روده بزرگ، التهاب کولیت یا ایسکمی باشد.

آزمایش ها

اگرچه معاینه فیزیکی بیمار و بررسی شرح حال و سابقه پزشکی وی نقش مهمی در تعیین علت دل درد دارد، اما انجام آزمایش نیز برای تعیین علت این درد ضروری است.

  • تست‌های آزمایشگاهی: آزمایش‌هایی مانند آزمایش شمارش سلول های خون (CBC)، آنزیم‌های کبد، آنزیم‌های لوزالمعده (آمیلاز و لیپاز)، بارداری و تجزیه ادرار غالباً در آزمایشگاه به منظور ارزیابی درد شکم انجام می‌شود.
  • پرتونگاری (اشعه ایکس) دوبعدی شکم: حلقه‌های بزرگ شده روده که در صورت انسداد با مایع و هوای فراوان پر شده‌اند درپرتونگاری دوبعدی شکم مشخص می‌شود. چنانچه زخم سوراخ شده باشد، هوا از معده وارد حفره شکم می‌شود.
  • بررسی‌های رادیوگرافی: این بررسی‌ها شامل موارد زیر می‌شود:
  1. سونوگرافی شکم
  2. مقطع نگاری رایانه‌ای (سی.تی.اسکن)
  3. تصویربرداری رزونانس مناطیسی (ام.آر.آی.)
  4. پرتونگاری (اشعه ایکس) با باریوم
  5. انتروسکوپی کپسولی
  • روش‌های آندوسکوپی:
  1. آندوسکوپی در تشخیص زخم‌ها، گاستریت (ورم معده) یا سرطان معده کاربرد دارد.
  2. کولونوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی منعطف در تشخیص التهاب کولیت عفونی، کولیت اولسراتیو (کولیت زخمی) یا سرطان روده بزرگ (کولون) کاربرد دارد.
  3. آندوسکوپی التراسونوگرافی (EUS) برای تشخیص سرطان لوزالمعده یا سنگ کیسه صفرا در صورت مشخص نشدن این بیماریها در سونوگرافی یا سی.تی.اسکن یا ام.آر.آی. به کار برده می‌شود.
  4. آنتروسکوپی با بالن جدیدترین روش آندوسکوپی است که در آن می‌توان آندوسکوپ را از راه دهان یا مقعد وارد روده کوچک کرد و دلایل شکم درد ناشی از وجود مشکل در روده کوچک یا خونریزی را تشخیص داد، نمونه‌برداری انجام داد و بیماری را درمان نمود.

 گاهی اوقات در روند تشخیص انجام معاینه حفره شکم از راه لاپاراسکوپی یا جراحی ضرورت می‌یابد.

درمان

احتمال دارد بتوانید نوع درد را از توصیف‌های ارائه شده در مقاله حاضر تشخیص دهید. با این حال اگر درد به سرعت (ظرف چند ساعت) برطرف نمی‌شود یا دل درد غیرقابل تحمل و توان‌فرسا است، بهتر است در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید.

درمان با توجه به دلیل احتمالی درد شکم طرح‌ریزی می‌شود. بعضی گونه‌های درد را می‌توان به سادگی با مصرف داروهای غیرتجویزی (بدون نسخه) قابل تهیه از داروخانه تسکین داد، اما برای بهبود بعضی دردها باید به بیمارستان مراجعه نمود.

روش درمان دل درد به علت آن بستگی دارد، شماری از راهکارهای درمانی عبارتند از:

  • دارو برای درمان التهاب، رفلاکس یا انواع زخم‌ها.
  • آنتی بیوتیک برای عفونت
  • تغییر در رفتارهای فردی در مواجهه با شکم درد ناشی از نوشیدنی‌ها یا غذاهای خاص.
  • تزریق موضعی عامل‌های بی‌حس کننده یا کورتیکواستروئیدها توسط متخصص.
  • در موارد شدیدتری مانند آپاندیسیت و فتق انجام عمل جراحی ضرورت می‌یابد.

درمان گیاهی

درمان گیاهی دل درد

پیش از روی آوردن به درمان‌ های گیاهی معده درد و دل درد با پزشک معالج خود تماس بگیرید.

  • درمان‌های خانگی رایج شکم درد عبارتند از:
  1. خوردن غذای کمتر
  2. مصرف جوش شیرین به مقدار کم
  3. نوشیدن آب لیمو
  4. رعایت رژیم غذایی برات (BRAT) (موز، برنج، پوره سیب و نان تست) برای یک روز یا بیشتر.
  5. عدم استعمال دخانیات

برخی از پزشکان و متخصصین مواد زیر را پیشنهاد می‌کنند:

  • زنجبیل
  • نعناع یا سوسن عنبر
  • شیرین بیان
  • چای بابونه
  • داروهایی نظیر ساب سالیسیلات بیسموت (پپتو ـ بیسمول)، لوپرامید (ایمودیوم)، رانیتیدین‌(زانتاک) و دیگر اقلام غیرتجویزی.

بهره‌گیری از بعضی از روش‌های فوق احتمالاً کاهش علائم از جمله نفخ، دل درد و دلپیچه را به ارمغان می‌آورد، اما اگر علائم به ویژه دل درد مداوم بود، باید به پزشک مراجعه نمود. در مورد استفاده از “شفا دهنده‌های” تبلیغ شونده به عنوان درمان دل درد محتاط باشید، چون روش یگانه‌ای برای درمان تمام گونه‌های این مشکل وجود ندارد.

از مصرف آسپرین یا داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی باید تا زمان تشخیص علت شکم درد خودداری نمود، چون این داروها باعث تشدید بعضی گونه‌های دل درد (مانند زخم‌های گوارشی یا خونریزی روده) می‌شود.

دل درد کودکان

Stomach-Ache

خوردن غذای بسیار زیاد یا کم، گاز روده یا عفونت ملایم ویروسی دلیل دل درد کودکان است. در صورت تکرار شدن دل درد باید کودک را برای معاینه نزد پزشک برد، چون این درد مکرر می‌تواند نتیجه عفونت مجرای ادراری، یبوست یا کولیک باشد. چنانچه کودک دارای علائم دیگری مانند استفراغ، اسهال و یا مدفوع خون‌آلود باشد، احتمالاً به بیماری روده‌ای مزمنی چون بیماری کرون، کولیت زخمی یا سلیاک مبتلا شده است. اما اکثر موارد دل درد مکرر، به ویژه در کودکان دبستانی، در علل روان‌شناختی و استرس یا اضطراب ریشه دارد. ناراحتی یا استرس کودکانی که قادر نیستند احساس خود را به زبان بیاورند، غالباً در قالب دل درد یا سر درد نمود می‌یابد.

در رویارویی با دل درد عمومی کودک از وی بخواهید تا دراز بکشد و تا زمان بهبود درد استراحت کند. اگر کودک حالت تهوع دارد یا بالا می‌آورد، جرعه‌های کوچک مایع رقیق به او بخورانید و غذای جامد به او ندهید.

ماساژ دادن نوزاد مفید است، اما نباید در این کار زیاده‌روی نکنید چون باعث آشفتگی بیشتر وی خواهید شد. نوزاد را بغل کنید و به آهستگی تکان‌اش دهید یا با پتو قنداق‌اش کنید و اجازه دهید بی‌حرکت در تاریکی دراز بکشد. برخی از نوزادان پس از حمام داغ بهتر می‌خوابند یا با خوردن پستانک آرام‌تر می‌شوند؛ عده‌ای دیگر واکنش مناسبی به آواز خواندن، موسیقی یا صداهای یکنواختی مانند صدای ماشین لباسشویی یا جاروبرقی نشان می‌دهند. شماری از نوزادان نیز با حرکت‌های مکرر خودرو در حال حرکت یا تاب دادن آرام می‌شوند.

پیشگیری

تمام گونه‌های دل درد قابل پیشگیری نیستند. با این حال می‌توان احتمال بروز این دل درد را با رعایت نکته‌های زیر به حداقل رساند:

  • مصرف رژیم غذایی سالم
  • نوشیدن آب فراوان به دفعات زیاد
  • ورزش منظم
  • خوردن وعده‌های غذایی کم‌حجم

بیماران مبتلا به اختلال‌های روده‌ای، مانند بیماری کرون، باید رژیم غذایی پیشنهادی پزشک را برای به حداقل رساندن ناراحتی و دل درد رعایت کنند. در صورت سوزش سر دل و رفلاکس باید بین زمان صرف غذا و خوابیدن وقفه مناسبی، دست‌کم دو ساعت، ایجاد کرد؛ دراز کشیدن بلافاصله پس از غذا خوردن باعث سوزش سر دل و معده درد می‌شود.

راه های درمان دل درد و معده درد با توجه به علت آن تعیین می شود. گاهی دل درد در صبح بروز می کند (دل درد صبحگاهی) یا شما را از خواب بیدار می کند، در اینصورت هنگام مراجعه به پزشک این موضوعات را با وی درمیان بگذارید. دل درد شدید و ناگهانی ممکن است نشانه مشکل جدی باشد، لذا در این موارد سریعا به پزشک مراجعه کنید. شکم درد کودکان گاهی ناشی از استرس می باشد و علامت مشکل جدی نیست، با این حال باید بررسی شود.


علائم و درمان سنگ کیسه صفرا

کیسه صفرا، اندام کوچکی واقع در ناحیه پایین کبد است. کیسه صفرا با ذخیره صفرا و ترشح آن درون روده کوچک هنگام ورود غذا به فرایند هضم و گوارش کمک می‌کند. صفرا مایعی تولید شده در کبد و تشکیل شده از چند ماده مانند کلسترول، بیلی‌روبین (مواد رنگدانه‌ای صفرا) و نمک‌های صفراوی است. سنگ کیسه صفرا تکه مواد جامدی می باشد که در کیسه صفرا تشکیل می‌شود. علت شکل‌گیری این سنگ‌ها آن است که کلسترول و رنگدانه‌های صفرا گاهی اوقات با پیوستن به یکدیگر ذره‌های سختی را تشکیل می‌دهند.

انواع

انواع سنگ کیسه صفرا عبارتند از:

  • سنگ صفراوی کلسترولی: سنگ صفراوی کلسترولی رایج‌ترین گونه سنگ کیسه صفرا است که غالباً زرد رنگ می باشد. این سنگ‌ها عموماً از کلسترول حل نشده و همچنین مواد دیگر تشکیل می‌شود.
  • سنگ صفراوی رنگدانه‌ای: این سنگ‌های سیاه یا قهوه‌ای تیره زمانی تشکیل می‌شوند که صفرا حاوی مقدار زیادی بیلی‌روبین باشد.

علائم

gallstones-treatment

بسیاری از بیماران دارای سنگ کیسه صفرا با هیچ علائمی مواجه نمی‌شوند و از وجود این سنگ‌ها اطلاعی ندارند مگر آن که حین انجام آزمایشی به دلیلی دیگر مشخص شوند.

با این حال علائم سنگ کیسه صفرا زمانی نمود می‌یابند که سنگ به طور موقت یکی از مجراهای صفراوی را مسدود کند. این مجراها ساختارهای لوله‌ای شکلی هستند که صفرا را از کبد به کیسه صفرا و سپس به دستگاه گوارش می‌برند.

این انسداد در اکثر موارد درد شکمی (دل درد) را به دنبال دارد، اگرچه برخی بیماران در صورت شدیدتر بودن انسداد یا مسدود شدن بخش دیگری از دستگاه گوارش از علایم دیگری نیز رنج می‌برند.

از رایج‌ترین علایم سنگ کیسه صفرا بروز درد شدید و ناگهانی در شکم است که معمولاً یک تا پنج ساعت طول می‌کشد، اگرچه گاهی اوقات درد پس از گذشت چند دقیقه ساکت می‌شود. از این علامت با اصطلاح کولیک صفراوی یاد می‌شود. محل این درد به شرح زیر می باشد:

  • در مرکز شکم، بین استخوان قفسه سینه و ناف.
  • دقیقاً در پایین دنده‌ها در طرف راست با احتمال انتشار در پهلو یا کتف.

درد مداوم است و پس از اجابت مزاج، خروج گاز یا استفراغ بهبود نمی‌یابد و گاهی اوقات خوردن غذاهای چرب به بروز درد دامن می‌زند. البته این درد در هر ساعت از شبانه‌روز می‌تواند شروع شود و حتی بیمار را از خواب بیدار کند. کولیک صفراوی معمولاً گهگاه بروز می‌یابد؛ و ممکن است بیمار پس از یک دوره درد تا چند هفته یا چند ماه دچار درد نشود. برخی از بیماران مبتلا به سنگ کیسه صفراعلاوه بر درد کولیک صفراوی در دوره‌هایی تعریق فراوان و حالت تهوع و استفراغ را نیز تجربه می‌کنند. پزشکان سنگی را که باعث کولیک صفراوی می‌شود ” سنگ کیسه صفرای غیرپیچیده” می‌گویند.

علت

علت سنگ کیسه صفرا مشخص نیست. پزشکان بر این باوراند که سنگ در صفرا زمانی ایجاد می‌شود که:

  • صفرا حاوی کلسترول فراوان باشد: صفرا به طور طبیعی مواد شیمیایی کافی برای حل کردن کلسترول دفع شده از کبد را دربردارد. اما اگر میزان کلسترول دفع شده از کبد بیش از مقدار قابل حل شدن توسط صفرا باشد، کلسترول مازاد به شکل کریستال و در نهایت سنگ درمی‌آید.
  • صفرا حاوی بیلی‌روبین فراوان باشد: بیلی‌روبین ماده‌ای شیمیایی است که هنگام تجزیه سلول‌های قرمز خون در بدن تولید می‌شود. ابتلا به بیماری های خاص باعث می‌شود تا کبد بیلی‌روبین بیش از اندازه تولید کند این بیماری ها شامل سیروز کبدی، عفونت‌های مجرای صفراوی و اختلال‌های خونی معین، می باشند. بیلی‌روبین اضافی در تشکیل سنگ صفرا نقش دارد.
  • تخلیه نشدن کامل صفرا: اگر کیسه صفرا به طور کامل تخلیه نشود یا تخلیه آن دیر به دیر صورت گیرد، صفرا بسیار غلیظ می‌شود و احتمال ایجاد سنگ افزایش می‌یابد.

دارویی برای کمک به پیشگیری از شکل گرفتن سنگ‌های کیسه‌ صفرا وجود دارد که در واقع موجب کاهش اندازه‌ی برخی سنگ‌ها نیز می‌شود. این دارو از گذشته برای بیماران سالخورده که آمادگی داروی بیهوشی را ندارند، مورد استفاده قرار می‌گرفته است. بنابراین در حال حاضر موثر بودن درمان سنگ صفرا  ثابت نشده است، هر چند طب پیشگیری برای جلوگیری از ایجاد سنگ‌ها ممکن است برای برخی بیماران مفید باشد.

تشخیص

آزمایش‌ها و روش های تشخیصی سنگ کیسه صفرا عبارت‌اند از:

  • آزمایش‌هایی با هدف تهیه تصویر از کیسه صفرا: پزشک احتمالاً به منظور به دست آوردن تصاویری از کیسه صفرا دستور انجام مقطع‌نگاری رایانه‌ای (سی.تی.اسکن) و سونوگرافی شکم را می‌دهد. این تصویرها را می‌توان برای بررسی وجود نشانه ها و علایم سنگ کیسه صفرا تحلیل کرد.
  • آزمایش‌هایی با هدف بررسی وجود سنگ در مجراهای صفرا: استفاده از ماده‌های رنگی خاص (ماده حاجب یا ماده کنتراست زا) در آزمایش برای مشخص کردن مجراهای صفراوی در تصویر به پزشک کمک می‌کند تا تعیین کند که آیا سنگ انسدادی را به وجود آورده است یا خیر. اسکن HIDA، کولانژیوپانکراتوگرافی رتروگراد اندوسکوپیک (ERCP) یا تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام.آر.آی.) از این گروه آزمایش‌ها به شمار می‌روند. سنگ‌های صفراوی مشاهده شده در ERCP را می‌توان طی انجام این آزمایش خارج کرد.
  • آزمایش‌های خون به منظور بررسی عوارض: در آزمایش‌های خون، عفونت، زردی، التهاب پانکراس (پانکراتیت) یا دیگر عوارض ناشی از سنگ کیسه صفرا مشخص می‌شود.

پولیپ کیسه صفرا چیست؟

اغلب پولیپ های کیسه صفرا بی ضرر بوده و متشکل از کلسترول هستند نه سلول های سرطانی. اما، پولیپ های کیسه صفرا می توانند تومورهای کوچکی باشند که ممکن است بعضی از آنها سرطانی باشند، در حالی که پولیپ های دیگر تومورهای خوش خیم هستند.این تومورهای کوچک می توانند از داخل دیواره کیسه صفرا بیرون بیایند.

در درمان پولیپ کیسه صفرا، اندازه بسیار اهمیت دارد، هر چه پولیپ بزرگتر باشد، احتمال ابتلا به سرطان کیسه صفرا بیشتر است. پولیپ هایی که بیش از یک سانتی متر هستند با احتمال بیشتر سرطانی می شوند، در حالی که پولیپ هایی که کوچک تر از یک سانتی متر هستند سرطانی نمی شوند.

پولیپ کیسه صفرا ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد. اما ممکن است باعث قولنج صفراوی (درد شکم ناشی از صفرا) شوند. این نوع دردها اغلب ناشی از سنگ کیسه صفرا هستند، اما در صورتی که این سنگ ها یافت نشوند، علت را در پولیپ های کیسه صفرا باید جستجو کرد.

علائم و تشخیص

اغلب پولیپ های کیسه صفرا علائم قابل توجهی را بوجود نمی آورند. پولیپ های کیسه صفرا معمولا به صورت تصادفی در حین معاینه معده که  برای تشخیص بیماری های دیگر مثل معده درد انجام می گیرد، یافت می شوند.

درمان پولیپ

روش درمان پولیپ کیسه صفرا به اندازه پولیپ و احتمال سرطانی بودن آن بستگی است. پولیپ های بسیار کوچک که کمتر از یک سانتی متر هستند به جراحی برداشتن پولیپ صفرا نیازی ندارند و در عوض به صورت منظم بررسی یا معاینه می شود تا هر تغییر مشکوکی که نشان دهنده سرطان کیسه صفرا باشد، مورد نظارت قرار گیرد.

پولیپ هایی که اندازه آنها بیش از یک سانتی متر است بیشتر احتمال سرطانی شدن دارند، مخصوصا پولیپ هایی که 1.5 سانتی متر و بزرگتر هستند، بین 46 تا 70 درصد احتمال داشتن سلول های سرطانی را دارند.

بررسی پولیپ های کیسه صفرا کمتر از 1.5 سانتی متر باید با فواصل سه الی شش ماه و تا دو سال صورت بگیرد و پس از آن در صورتی که تغییری در پولیپ ها بوجود نیامده باشد، می توان این بررسی را متوقف کرد. توصیه می شود که پولیپ های کیسه صفرا کمتر از 0.5 سانتی متر با جراحی برداشتن کیسه صفرا درمان نشوند. در پولیپ های کیسه صفرایی که کوچک هستند،احتمال سرطان کیسه صفرا بسیار نادر است.

پولیپ های کیسه صفرایی که به نظر سرطانی می رسند، با جراحی برداشتن کیسه صفرا برداشته می شوند. برای پولیپ های کیسه صفرای بزرگتر، جراحی برداشتن کیسه صفرا برای جلوگیری از بوجود آمدن سرطان کیسه صفرا توصیه می شود.

تصمیم گیری در مورد نحوه درمان پولیپ  کیسه صفرا باید بسیار حساب شده باشد و فرد باید  خطرات بالقوه جراحی برداشتن کیسه صفرا را با خطرات بوجود آمدن مقایسه کند. توجه به خطرات کلی سرطان و بررسی دقیق پولیپ های کیسه صفرا می تاوند راهکاری موثر برای حفظ سلامتی بیمار باشد.

درمان سنگ کیسه صفرا

stones3large

راه ها و روش های درمان سنگ کیسه صفرا با توجه به تأثیرگذاری علائم آن بر زندگی روزمرّه تهیه می‌شود. چنانچه بیمار علائمی نداشته باشد، غالباً بهره‌گیری از راهکار “نظارت پویا” پیشنهاد می‌شود. بیمار در این روش هیچ درمان فوری دریافت نمی‌کند، اما به محض رویارویی با علائم به پزشک مراجعه می‌کند. بر طبق قاعده‌ای کلی، هر چه بیمار زمان طولانی‌تری را بدون علائم سپری کند، احتمال تشدید بیماری نیز کمتر می‌شود.

در صورتی که به بیماری دیگری مبتلا هستید که عوارض را تشدید می کنند، باید سریعا برای درمان اقدام کنید تا از بروز عوارض سنگ کیسه صفرا مصون بمانید، این بیماری ها عبارتند از:

  • زخم شدن کبد (سیروز)
  • فشار خون بالا درون کبد: که به فشار خون سیاهرگی معروف است و غالباً پیامد “بیماری کبد الکلی” است.
  • دیابت

همچنین اگر در اسکن میزان بالایی از کلسیم درون کیسه صفرا مشاهده شود، درمان آغاز می‌شود. لازم به ذکر است که وجود کلسیم بیش از اندازه در کبد می‌تواند در آینده منجر به سرطان کیسه صفرا شود. چنانچه بیمار از دوره‌های متناوب درد شکمی (کولیک صفراوی) رنج می‌برد، درمان، به شدت تأثیرگذاری این درد بر زندگی روزمرّه بستگی دارد. اگر این دردها ملایم باشند و به ندرت رخ دهند، احتمالاً مسکن برای کنترل دوره‌های آتی درد تجویز می‌شود و به بیمار توصیه می‌شود تا جهت مدیریت بهتر درد، غذای سالم مصرف کند.

اما اگر علائم  سنگ کیسه صفرا شدیدتر باشند و مکرراً بروز یابند، معمولاً طی عمل کیسه صفرا برداشته می‌شود، از آنجایی که این بخش اندامی حیاتی نیست در نتیجه اکثر بیماران پس از برداشتن آن متوجه تغییر چندانی نمی‌شوند.

دارو

در صورت کوچک بودن سنگ‌ کیسه صفرا و حاوی کلسیم نبودن آنها، می‌توان این سنگ‌ها را با مصرف قرص اسید اورسودوکسی کولیک حل کرد و از بین برد. این قرص را باید مدتی طولانی (بیش از دو سال) مصرف کرد و احتمال ایجاد مجدد سنگ پس از متوقف کردن درمان نیز وجود دارد. عوارض جانبی اسید اورسودوکسی کولیک نادراند و در صورت بروز معمولاً ملایم‌اند.

رژیم غذایی

هیچ رژیم غذایی خاصی برای درمان علائم سنگ کیسه صفرا وجود ندارد. با این حال یک رژیم غذایی سالم و متعادل دارای میزان چربی اندکی به تسکین علائم کمک می‌کند. کاهش وزن نیز، در صورت داشتن اضافه وزن، مفید است. با این حال وزن را باید به تدریج پایین آورد، چون کاهش وزن سریع در تشکیل سنگ صفرا مؤثر است. توصیه می‌شود برنامه‌ای برای کاهش وزن در نظر گرفته شود که با رعایت کردن آن بتوان وزن را در هفته 1 تا 2 پوند (نیم تا یک کیلوگرم) کاهش داد. رژیم غذایی سالم و متعادل از مواد زیر تشکیل می‌شود:

  • میوه و سبزی فراوان: سعی کنید هر روز دست‌کم پنج نوبت میوه و سبزی میل کنید.
  • کربوهیدارت‌های نشاسته‌ای فراوان: نان، برنج، غلات، ماکارونی، سیب زمینی و موز سبز از منابع غنی کربوهیدارت‌های نشاسته‌ای محسوب می‌شوند. در صورت امکان نان‌های سبوس‌دار و غلات میل کنید.
  • فرآورده های لبنی: مقدار مناسب از فراورده‌های لبنی و شیر (2 تا 3 نوبت در روز). فراورده‌های لبنی کم‌چرب مصرف کنید.
  • حبوبات: پرهیز از استفاده زیاد از گوشت قرمز، ماهی، تخم مرغ و جایگزین‌های آنها مانند لوبیا و انواع حبوبات.
  • مقدار اندکی از مواد غذایی پرچرب و سرشار از قند: مصرف چربی اشباع موجود در فراورده‌های حیوانی، مانند کره، پنیر، روغن، گوشت، شیرینی، بیسکوییت و کیک، را محدود کنید و به جای آن از چربی‌های غیراشباع موجود در روغن‌های سبزیجات، مانند گل آفتابگردان، روغن کلزا و روغن زیتون، آووکادو، آجیل و بذرهای گیاهی استفاده کنید.
  • رژیم سرشار از فیبر: لوبیا، حبوبات، میوه و سبزی، جو دوسر و محصولاتی نظیر نان، ماکارونی و برنج منابع خوب فیبر هستند.
  • نوشیدن مایعات فراوان: نوشیدن مایعاتی مانند آب یا چای‌های گیاهی دست‌کم دو لیتر در روز.

سعی کنید در یک وعده غذایی چربی بیش از اندازه میل نکنید، بهتر است وعده‌های غذایی کوچک‌تر و بیشتر را جایگزین سه وعده غذای سنگین کنید. بعضی مواد غذایی محرک علائم سنگ کیسه صفرای برخی بیماران به شمار می‌آید، بنابراین با یادداشت کردن مواد غذایی مصرفی و زمان و نحوه بروز علائم می‌توان غذاهای محرک را تعیین نمود و مصرف آنها را به مدت دو هفته به طور آزمایشی قطع کرد تا مشاهده شود که آیا بهبودی در علایم سنگ کیسه صفرامشاهده می‌شود یا خیر.

جراحی

97768746_XS

در ادامه راه ها و روش های درمان جراحی برداشتن سنگ کیسه صفرا ذکر شده است:

جراحی سنگ کیسه صفرا سوراخ کلید: در صورت پیشنهاد شدن جراحی در اکثر موارد جراحی سوراخ کلید به منظور خارج کردن کیسه صفرا از بدن انجام می‌شود. این جراحی را کوله‌سیستکتومی (برداشتن کیسه صفرا) لاپاراسکوپی  می‌گویند.

جراحی سوراخ کلید تک برشی: کوله‌سیستکتومی (صفرابرداری) لاپاروسکوپی تک برشی گونه نوینی از جراحی سوراخ کلید است که برای برداشتن کیسه صفرا مورد استفاده قرار می‌گیرد. طی این عمل جراحی، تنها یک برش کوچک ایجاد می‌شود و در نتیجه فقط یک جای زخم بر روی بدن بیمار باقی می‌ماند که آن هم به سختی دیده می‌شود.

جراحی سنگ کیسه صفرا باز: برداشتن کیسه صفرا به روش لاپاروسکوپی تحت شرایط خاصی به دلایل تخصصی، خطرات یا وجود سنگ در مجرای صفراوی غیرقابل خارج کردن به این شیوه انجام‌پذیر نیست. برش 10 تا 15 سانتی‌متری (4 تا 6 اینچی) در جراحی باز روی شکم پایین دنده‌ها ایجاد می‌شود تا بتوان کیسه صفرا را به این طریق خارج کرد.

کولانژیوپانکراتوگرافی رتروگراد اندوسکوپیک(ERCP): عمل جراحیی است که برای خارج کردن سنگ کیسه صفرا از مجرای صفراوی مورد استفاده قرار می‌گیرد. البته چون کیسه صفرا در این عمل برداشته نمی‌شود، ممکن است سنگ در کیسه صفرا باقی بماند مگر آن که این اندام با به کار بردن روش‌های جراحی اشاره شده از بدن خارج شود.

پیشگیری

می توان از ایجاد سنگ کیسه صفرا رعایت نکته‌های زیر پیشگیری کرد:

  • حذف نکردن وعده‌های غذایی: سعی کنید برنامه غذایی معمول خود را رعایت کنید و وعده‌های غذایی را هر روز در زمان مشخصی میل کنید. حذف وعده‌های غذایی و روزه گرفتن خطر ایجاد سنگ صفرا را افزایش می‌دهد.
  • کاهش وزن تدریجی: اگر لازم است تا وزن خود را کاهش دهید، آهسته پیش بروید. کاهش وزن سریع خطر ایجاد سنگ کیسه صفرا را افزایش می‌دهد. برنامه‌ای را تنظیم کنید که بتوانید در هفته 1 تا 2 پوند (نیم تا یک کیلوگرم) وزن کم کنید.
  • حفظ وزن مناسب: چاقی و داشتن اضافه وزن احتمال تشکیل سنگ کیسه صفرا را افزایش می‌دهد. پیاده‌روی کنید تا با کاهش تعداد کالری‌های مصرفی و افزایش فعالیت بدنی به وزن مناسب برسید. پس از رسیدن به وزن سالم نیز همچنان ورزش کنید و رژیم غذایی سالم داشته باشید تا وزن مناسب به دست آمده را حفظ کنید.

راه ها و روش های درمان قطعی سنگ کیسه صفرا به شدت علائم و دیگری بیماری هایی که ممکن است به آن مبتلا باشید، بستگی دارد. درمان جراحی می تواند از جراحی بسته با ایجاد یک شکاف کوچک تا جراحی باز با یک شکاف بزرگتر باشد، که این بستگی به تجویز پزشک شما، با توجه به وضعیتتان دارد. البته با رعایت بعضی نکات که در مقاله ذکر شد، می توان از بروز بیماری سنگ کیسه صفرا پیشگیری کرد. در صورت ابتلا به این عارضه در بارداری سریعا به پزشک مراجعه کرده و وی را در جریان وضعیت خود قرار دهید.


سرطان کیسه صفرا

سرطان کیسه صفرا از پیش آگهی بدتری نسبت به کلانژیوکارسینوما (CCC) برخوردار است و شانس زنده ماندن فرد مبتلا به آن 6 ماه یا کمتر است. احتمال ابتلای زنان به این نوع تومور 4 برابر بیشتر از مردان است. در اکثر بیماران مبتلا ، سابقه ابتلا به سنگ کیسه صفرا وجود دارد ولی فقط حدود 0.2 درصد از بیماران مبتلا به سنگ دچار سرطان کیسه صفرا می شوند. بیماری، اغلب در جریان جراحی سنگ صفرا یا التهاب کیسه ی صفرا تشخیص داده می شود. این بیماری با درد ربع فوقانی راست شکم و کاهش وزن تظاهر می یابد.

تومورهای متاستاتیک کبد

سرطان کیسه صفرا و سرطان های اولیه کولون، لوزالمعده و پستان، بیشترین توموروهای متاستاتیک کبد را تشکیل می دهند. خال های بدخیم (ملانوم) های چشمی مستعد دست اندازه به کبد هستند.

انسداد مجرای صفراوی

کُلستاز (cholestasis) از دو واژه ی یونانی «chole» به معنی صفرا و «stasis» به معنی متوقف شدن تشکیل شده است و عبارت است از قطع جریان صفرا در هر قسمت از دستگاه صفراوی، از کبد تا اثنی عشر و تشخیص این که محل انسداد در داخل کبد قرار دارد یا خارج از آن اهمیت زیادی دارد. علل داخل کبدی کلستاز عبارتند از از وجود سنگ یا تومور مسدودکننده مجرای مشترک صفراوی یعنی سرطان کیسه صفرا و کارسینوم لوزالمعده تشکیل می شوند. نشانه های هر دو نوع کلستاز عبارتند از یرقان، رنگ پریدگی، و وجود مدفوع چرب، تیره شدن ادرار و خارش شدید پوست. در صورت مشکوک بودن به وجود بیماری کبدی، نمونه برداری از کبد برای تایید تشخیص ضرورت دارد. درمان کلستاز خارج کبدی معمولاً به عمل جراحی نیاز دارد.

تشخیص و درمان سرطان کیسه صفرا

تشخیص سرطان کیسه صفرا معمولاً با استفاده از CT اسکن یا MRCP صورت می گیرد. درمان در مرحله I، کوله سیستکتومی (برداشتن کیسه صفرا) به شکل ساده و در مرحله II، کوله سیستکتومی کامل است. شانس زنده ماندن در مرحله I ، حدود 100 درصد و در مرحله ی II، از 60 تا 90 درصد است . موارد پیشرفته تر پیش آگهی بدتری دارد و بسیاری از تومورها را نمی توان در این مرحله جراحی کرد. رادیوتراپی کمکی که در صورت گرفتاری موضعی غدد لنفاوی انجام می شود شانس زنده ماندن را در سرطان کیسه صفرا افزایش نمی دهد.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی


سنگ های مجاری صفراوی

سنگ-کیسه-صفرا+22

سنگ های کیسه صفرا معمولا از جنس کلسترول، یا از جنس رنگدانه ای (پیگمانی)(یا از نمک های کلسیم) تشکیل می شود. این بیماری در اکثر کشورهای غربی و بسیاری از نقاط دیگر جهان کاملاً شایع اند. حداقل 20 درصد از زنان و 8 درصد از مردان بالای 40 سال و تا 40 درصد از زنان بالای 65 سال مبتلا به سنگ کیسه ی صفرا می شوند. این سنگ ها به دلیل غیر طبیعی بودن محتویات صفرا به وجود می آیند. بیش از 80 درصد سنگ های صفرا از جنس کلسترول و حدود 20 درصد آنها از جنس رنگدانه ای هستند.

معمولاً سنگ های کلسترولی از بیش از 50 درصد مونوهیدرات کلسترول و مخلوطی از نمک های کلسیم، رنگدانه های صفراوی، پروتئین ها و اسیدهای چرب تشکیل می شوند که نوع اخیر، سنگ های رنگدانه ای «قهوه ای» هستند. سنگ های رنگدانه ای عمدتاً از بیلی روبینات کلسیم تشکیل شده اند و کمتر از 20% کلسترول دارند و به انواع سیاه و قهوه ای تقسیم می شوند که نوع قهوه ای، ثانویه به عفونت مزمن صفراوی به وجود می آید.

علایم و نشانه ها

اختصاصی ترین علامت سنگ های صفراوی، دردهای قولنجی (کولیک) صفراوی است که به شکل مداوم و غالباً طولانی ظاهر می شود. انسداد مجرای سیستیک یا مجرای صفراوی مشترک موجب افزایش فشار داخل جداری و اتساع احشا می شود که درد آن با انقباض های مکرر صفراوی تسکین نمی یابد. این درد شدید و یکنواخت است و ممکن است با احساس پُری در ناحیه ی زیر جناغ و بالای شکم، یا در ربع فوقانی راست شکم، همراه با انتشار مکرر به ناحیه ی بین دو کتف، شانه یا کتف راست احساس شود. کولیک صفراوی کاملاً ناگهانی آغاز می شود و ممکن است طی مدت 30 دقیقه تا 5 ساعت به حداکثر برسد و به تدریج یا به سرعت فروکش نماید. درد بیشتر یکنواخت است تا متناوب و قولنجی ولی لغت کولیک (colic) به معنی قولنجی و متناوب به طور گسترده به اشتباه در مورد آن به کار گرفته می شود.

نکته: درد صفراویی که بیش از 5 ساعت طول بکشد، احتمال وجود کوله سیستیت حاد را مطرح می کند.

تهوع و استفراغ، اغلب در حملات درد صفراوی وجود دارد. افزایش میزان بیلی روبین و یا آلکالن فسفاتاز (فسفاتاز قلیایی) سرم، احتمال وجود سنگ مجرای صفراوی مشترک را مطرح می کند. وجود تب یا لرز، همراه با این درد معمولاً نشانه وجود عوارضی مانند کوله سیستیت، پانکراتیت (التهاب لوزالمعده) یا کلانژیت (التهاب مجاری صفراوی) است.

تشخیص

تشخیص سنگ کیسه صفرا با استفاده از سونوگرافی، رادیوگرافی ساده شکم و اسکن رادیوایزوتوپ (مانند HIDA اسکن، DIDA اسکن و نظایر آنها) صورت می گیرد. چنان چه علایم سنگ کیسه صفرا به طور مکرر ایجاد شود یا به حدی شدید باشد که با زندگی بیمار تداخل نماید و نیز در صورت سابقه ی عوارضی مانند کوله سیستیت حاد، پانکراتیت (التهاب لوزالمعده)، فیستول سنگ کیسه ی صفرا و غیره و در موارد وجود اختلال زمینه ساز بروز عوارض سنگ کیسه ی صفرا، عمل جراحی انجام می شود. یورسودئوکسی کولیک اسید (UDCA) اشباع کلسترول صفرا را کاهش می دهد و موجب متفرق شدن کلسترول صفرا از سنگ های کیسه صفرا می شود و می توان در بیماران به دقت انتخاب شده و دارای سنگ های صفراوی با کمتر از 10 میلی متر قطر آن را تجویز نمود.

منبع: کتاب راهنمای پزشکی خانواده – بیماری های کبد و مجاری صفراوی