بیماری کبد چرب

فیبرواسکن کبد چرب: روشی نوین در تشخیص و درمان چربی کبد

بیماری کبد چرب بدان معنی است که چربی در کبد شما انباشته شده است. این انباشتگی ممکن است در عملکرد کبد شما برای دفع سموم از خون اختلال ایجاد کند. افرادی که مقادیر زیادی الکل می‌نوشند ممکن است دچار چربی کبد شوند اما این عارضه مشابه بیماری کبد چرب نیست.

 انواع بیماری کبد چرب 


پزشکان بیماری کبد چرب را به دو نوع تقسیم‌بندی می‌کنند. اگر کبد شما چرب باشد ولی به آن آسیبی وارد نشده باشد به آن بیماری کبد چرب غیرالکلی گفته می‌شود. اگر چربی در کبد شما با علائم التهاب همراه باشد و سلول‌های کبد نیز دچار آسیب‌دیدگی شده باشند به آن بیماری استاتوهپاتیت غیرالکلی گفته می‌شود.

 علائم کبد چرب 


علائم کبد چرب

گاهی اوقات به بیماری کبد چرب، بیماری خاموش کبد نیز گفته می‌شود زیرا ابتلا به آن، علامتی ندارد. کبد بیشتر افراد مبتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی دچار آسیب‌دیدگی سلولی نمی‌شود. برخی افراد مبتلا به کبد چرب ممکن است دچار بیماری استاتوهپاتیت غیرالکلی شوند.

ابتلا به بیماری استاتوهپاتیت غیرالکلی ممکن است با علائمی همراه باشد اما بروز این علائم ممکن است چندین سال طول بکشد. اگر کبد شما به دلیل ابتلا به بیماری استاتوهپاتیت غیرالکلی دچار آسیب‌دیدگی شود این آسیب‌دیدگی‌ها دائمی بوده و باعث سخت شدن یا سیروزی شدن کبد شما می‌شود.

برخی علائم ابتلا به بیماری استاتوهپاتیت غیرالکلی عبارتند از:

  • احساس خستگی شدید
  • ضعف
  • کاهش وزن
  • زرد شدن رنگ پوست یا چشم‌ها
  • عنکبوتی شدن عروق خونی روی پوست
  • خارش طولانی مدت

اگر بیماری استاتوهپاتیت غیرالکلی که به سیروز تبدیل شود ممکن است باعث بروز علائمی نظیر احتباس آب، خونریزی داخلی، از بین رفتن عضلات و گیجی شود. افراد مبتلا به سیروز به مرور زمان دچار نارسایی کبدی شده و باید تحت عمل پیوند کبد قرار گیرند.

 چه کسانی در معرض ابتلا به بیماری کبد چرب قرار دارند؟ 


پزشکان هنوز علت دقیق ابتلا به بیماری کبد چرب را نمی‌دانند اما بر این باورند که چاقی مهم‌ترین دلیل ابتلا به این بیماری است. چاقی در دهه گذشته دو برابر شده است و پزشکان شاهد افزایش مداوم ابتلا به بیماری کبد چرب هستند. با این که کودکان و بزرگسالان نیز ممکن است به بیماری کبد چرب مبتلا شوند اما این بیماری بیشتر در میانسالی اتفاق می‌افتد.

برخی عواملی که احتمال ابتلا به کبد چرب را افزایش می‌دهند عبارتند از:

  • چاق بودن
  • بالا بودن سطح چربی خون؛ هم تری گلیسیرید و هم آل دی آل (کلسترول بد)
  • ابتلا به دیابت یا پری دیابت
  • بالا بودن سطح فشار خون

 تشخیص 


ابتلا به بیماری کبد چرب، علامتی ندارد و معمولاً زمانی تشخیص داده می‌شود که عملکرد کبد در آزمایش‌های دوره‌ای خون مورد بررسی قرار می‌گیرد. پزشک ممکن است در صورت عادی نبودن نتایج آزمایش، مشکوک به ابتلا به این بیماری شود به خصوص اگر شما چاق باشید. نوشیدن مقادیر زیاد الکل و ابتلا به عفونت ممکن است باعث غیرعادی شدن نتایج آزمایش خون شود.

مطالعات تصویری از کبد نیز ممکن است انباشتگی چربی را نشان دهند اما تنها راه تشخیص ابتلا به بیماری کبد چرب، بایوپسی یا نمونه‌برداری از کبد است. برای بایوپسی کبد، یک سوزن بلند از طریق پوست وارد کبد شده و قسمت کوچکی از بافت آن را برای بررسی در زیر میکروسکوپ برمی‌دارد. مراحل تشخیص ابتلا به این بیماری به شرح زیر است:

  • اگر کبد شما چرب باشد اما التهاب وجود نداشته باشد و بافت آن نیز آسیب ندیده باشد احتمالاً شما به بیماری کبد چرب غیرالکلی مبتلا هستید
  • اگر کبد شما چرب و ملتهب باشد و دچار آسیب‌دیدگی شده باشد، احتمالاً شما به بیماری استاتوهپاتیت غیرالکلی مبتلا شده‌اید.
  • اگر بافت اسکار که به آن فیبروز گفته می‌شود در کبد شما شکل گرفته باشد ممکن است شما دچار سیروز کبدی شده باشد.

تشخیص ابتلا به بیماری کبد چرب با فیبرو اسکن 

تشخیص ابتلا به بیماری کبد چرب با فیبرو اسکن

بیشتر بیماران علائم مشخصی ندارند ولی برخی افراد ممکن است احساس گزگز در سمت راست شکم خود داشته باشند که مدت طولانی باقی می‌ماند. علائم ابتلا به فیبروز کبدی عبارتند از خستگی و بزرگ شدن شکم. این بیماری ممکن است با بررسی نتایج آزمایش خون یا چک آپ سالانه تشخیص داده شود. تشخیص و درمان به موقع به کاهش ابتلا به عوارض و مشکلات بیشتر کمک می‌کند.

امروزه یک ابزار خوب برای تشخیص ابتلا به این بیماری، فیبرواسکن با پارامتر میرایی کنترل‌شده (کپ) است. با استفاده از این تکنولوژی می‌توان ابتلا به فیبروز کبد را در مراحل اولیه آن تشخص داده و شدت آن را نیز ارزیابی نمود. با کمک این روش می‌توان نگرشی درست در مورد میزان انباشتگی چربی در کبد به دست آورد و پزشکان می‌توانند برنامه درمانی مناسب برای پیشگیری از عوارض بعدی آن را به بیمار ارائه نمایند.

عملکردها 


دو عملکرد وجود دارد:

  • در فیبرواسکن از امواج صوتی و اولتراسوند و اندازه‌گیری سرعت موجی که از بازتاب داده می‌شود برای تعیین شدت فیبروز کبدی استفاده می‌شود. این اصل بیان می‌دارد که هر چه صوت با سرعت بیشتری برگشت داده شود احتمال سخت شدن کبد بیشتر است.
  • پارامتر با میرایی کنترل‌شده: در امواج صوتی ارسالی به کبد و برای اندازه‌گیری مقاومت به کار برده می‌شود. هر چه غلظت چربی بیشتر باشد، مقاومت نیز بیشتر خواهد شد (مقاومت بر اساس دسی‌بل بر متر اندازه‌گیری می‌شود)

 مزایای استفاده از فیبرواسکن با کپ 


آماده شدن برای انجام این آزمایش ساده است؛ نیازی به ناشتا بودن نیست و سریع انجام می‌شود و تنها در یک جلسه دیدی کلی از کبد ارائه می‌دهد.

فیبرواسکن ظرف مدت 8 تا 10 دقیقه انجام می‌شود و بسیار دقیق است زیرا در عمق 6.5 سانتی‌متر در 3 سانتی‌متر نفوذمی کند. نتایج نیز بلافاصله پس از انجام اسکن آماده بوده و عوارضی هم به دنبال ندارد. این آزمایش‌ها را می‌توان به دفعات مورد نیاز انجام داد زیرا عوارض جانبی منفی ندارد، بیمار نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد و بلافاصله پس از انجام آزمایش می‌تواند به خانه بازگردد. به علاوه، این یک فرایند گران و پرهزینه نیست.

 محدودیت‌های انجام فیبرواسکن با کپ


وجود تومور یا سرطان در کبد را نمی‌توان با این روش تشخیص داد و برای بیمارانی که شاخص توده بدنی آنها بیش از 28 کیلوگرم بر مترمربع است نیز قابل استفاده نیست. به کارگیری این روش برای زنان باردار و بیماران مبتلا به آسیت (آب آوردن شکم) نیز مجاز نیست. همچنین بیمارانی که از پیس میکر و ایمپلنت‌ها استفاده می‌کنند نیز نمی‌توان از این روش استفاده کرد و بیماران قلبی و بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته و برخی بیماری‌های دیگر نیز نمی‌توانند تحت این آزمایش قرار گیرند.

 نحوه انجام فرایند


بیمار باید به طور ثابت دراز کشیده و هر دو دست خود را بالای سر خود ببرد، سپس یک ژل در سمت راست وی مالیده شده و فرایند اولتراسوند شروع می‌شود. این فرایند ممکن است 10 مرتبه انجام شود و هر جلسه نیز حدود 8 تا 10 دقیقه طول می‌کشد. دستورالعمل خاص دیگری برای انجام این آزمایش وجود ندارد.

روش‌های درمانی دیگر برای درمان کبد چرب 


اگر شما به بیماری کبد چرب غیرالکلی مبتلا باشید و بیماری دیگری نداشته باشید، نیازی به درمان خاصی ندارد اما باید سبک زندگی خود را تغییر دهید تا چربی‌های انباشته شده در کبد شما کنترل شده یا از بین بروند. برخی از این تغییرات عبارتند از:

  • کاهش وزن
  • کاهش کلسترول و تری گلیسیرید خون
  • کنترل دیابت
  • مصرف دارو مانند داروهای بدون نیاز به نسخه پزشک
  • پرهیز از مصرف الکل

اگر شما به بیماری استاتوهپاتیت غیرالکلی مبتلا شده باشید، دارویی برای درمان و از بین بردن چربی‌های انباشته شده وجود ندارد. در برخی موارد، کبد به صورت نقطه‌ای آسیب دیده یا حتی روند بیماری معکوس می‌شود اما در برخی دیگر ممکن است این بیماری پیشروی می‌کند. اگر شما به بیماری استاتوهپاتیت غیرالکلی مبتلا باشید باید همه بیماری‌های مرتبط با کبد چرب را کنترل کنید. برخی اقدامات درمانی و تغییرات لازم در سبک زندگی عبارتند از:

  • کاهش وزن
  • مصرف داروهایی برای کاهش کلسترول یا تری گلیسیرید
  • مصرف داروهایی برای کاهش فشار خون
  • مصرف داروهایی برای کنترل دیابت
  • محدود کردن مصرف داروهای بدون نیاز به نسخه پزشک
  • پرهیز از مصرف الکل
  • مراجعه به یک متخصص بیماری‌های کبدی

میزان تأثیر برخی داروها مانند آنتی‌اکسیدان‌هایی نظیر ویتامین E برای درمان بیماری استاتوهپاتیت غیرالکلی تحت مطالعه هستند. دانشمندان همچنین بر روی برخی داروهای دیابت برای بیماری استاتوهپاتیت غیرالکلی مطالعه می‌کنند که حتی اگر شما به بیماری دیابت مبتلا نباشید برای درمان بیماری کبد چرب تجویز می‌شوند.

 زندگی کردن با وجود ابتلا به بیماری کبد چرب 


زندگی کردن با وجود ابتلا به بیماری کبد چرب

اگر شما به بیماری کبد چرب مبتلا هستید و باید با آن زندگی کنید باید تا می‌توانید در مورد بیماری خود اطلاعات کسب کنید و با تیم پزشکی خود همکاری خوبی داشته باشید. از آنجا که بسیاری از داروها به کبد آسیب وارد می‌کنند، همیشه پزشکان خود را نسبت به داروهایی که مصرف می‌کنید اعم از داورهای بدون نیاز به نسخه پزشک، مکمل‌های غذایی و ویتامین‌ها مطلع کنید. اقدامات دیگر برای مدیریت بیماری کبد چرب عبارتند از حفظ وزن سالم، پیروی از یک رژیم غذایی سالم، ورزش کردن منظم و پرهیز از مصرف الکل.


دیسفاژی در کودکان

دیسفاژی در کودکان: اختلال بلع ناشی از زخم یا جسم خارجی در مری

دیسفاژی به معنی اختلال بلع است. این شرایط زمانی اتفاق می‌افتد که کودک شما هنگام غذا خوردن و بلع غذا، نمی‌تواند غذا یا مایعات را به راحتی از دهان خود به داخل گلو، پایین مری و معده انتقال دهد. بلع غذا در چهار مرحله اتفاق می‌افتد. اختلال بلع یا دیسفاژی زمانی اتفاق می‌افتد که در یک یا چند مرحله از این مراحل چهارگانه بلع اختلالی وجود داشته باشد. دیسفاژی می‌تواند طولانی مدت (مزمن) باشد. یا ممکن است به صورت ناگهانی شروع شده باشد. اگر اختلال بلع کودک شما به طور ناگهانی شروع شده و او به طور طبیعی و از نظر کلی بدن سالمی دارد، ممکن است چیزی در مری فرزند شما گیر کرده باشد. اگر فرزند شما علاوه بر اختلال بلع، دچار  تب نیز می‌باشد، ممکن است این اختلال به دلیل عفونت باشد. اختلال بلع مزمن غالباً ناشی از یک بیماری دیگر است.

مراحل بلع غذا یا مایعات


برای درک صحیح و کامل دیسفاژی، آشنایی با مراحل کلی بلع قدم ابتدایی و بسیار کمک کننده و مهم است. بلع شامل چهار مرحله است. این مراحل توسط اعصابی که دستگاه گوارش را به مغز ارتباط می‌دهند، کنترل می‌شود:

  • مرحله آماده سازی دهانی. غذا توسط دندان‌ها و بزاق جویده و مرطوب می‌شود.
  • مرحله دهانی. زبان مواد غذایی و مایعات را به قسمت تحتانی دهان و به سمت گلو هدایت می‌کند. (این مرحله اختیاری و ارادی است: به طور معمول افراد روی جویدن و شروع مرحله بلع کنترل کامل دارند و این کار را به صورت ارادی انجام می‌دهند.)
  • مرحله حلقی. غذا وارد حلق (گلو) می‌شود. بخش‌هایی از حنجره (جعبه صوتی) بسته و به هم نزدیک می‌شوند تا غذا وارد نای نشده و به ریه‌ها نرود. در مرحله بعد ، ماهیچه‌های گلو منبسط می‌شوند و مواد غذایی و مایعات به سرعت از حلق (گلو) به داخل مری منتقل می‌شوند. حنجره باز می‌شود تا نفس بکشید. (این مرحله با حرکات ارادی شروع می‌شود، اما ادامه مراحل به صورت غیر ارادی ادامه می‌یابد و فرد کنترلی روی این حرکات ندارد.(
  • مرحله مری. مایعات از طریق مری و تا حدودی توسط نیروی گرانشی وارد معده می‌شوند. ماهیچه‌های مری با حرکاتی شبیه موج که به حرکات پریستالیس معروف است، مواد غذایی و مایعات را به سمت معده سوق می‌دهند. باند عضلانی بین انتهای مری و قسمت فوقانی معده (معروف به اسفنکتر پایین مری) در پاسخ به بلع منبسط می‌شود و به غذا و مایعات اجازه ورود به معده را می‌دهد. (وقایع این مرحله غیر ارادی است)

چه عواملی باعث ایجاد دیسفاژی می‌شوند؟ 


  • اختلالات بلعی هنگامی رخ می‌دهند که از مراحل چهارگانه بلع، یک یا چند مرحله نتواند به درستی انجام شود.
  • بیماری‌هایی که در کودکان می‌تواند بر بلع غذا تأثیر بگذارد شامل موارد زیر است:
  • شکاف لب یا شکاف کام
  • مشکلات دندانی (دندان‌هایی که به درستی رشد نکرده‌اند ، مانند رشد کج دندان‌ها)
  • زبان بزرگ
  • بیماری‌هایی که بر اعصاب و ماهیچه‌ها تاثیر می‌گذارند مانند سکته مغزی ، تومور ، آسیب عصبی ، آسیب مغزی یا دیستروفی عضلانی و می‌توانند باعث فلجی یا عملکرد ضعیف زبان یا عضلات موجود در گلو و مری شوند.
  • لوزه‌های بزرگ
  • تومورها یا توده‌های سلولی گلو
  • مشکلات مربوط به رشد در دوران جنینی و تکامل نامناسب استخوان های جمجمه و ساختارهای دهان و گلو (معروف به ناهنجاری‌های کرانیوفاسیال یا آنومالی های مربوط به رشد گردن و صورت جنین)
  • ناهنجاری‌های جنینی دستگاه گوارش ، مانند آترزی مری یا فیستول مجرای مری و حنجره (tracheoesophageal fistula)
  • حساسیت دهانی که می‌تواند در کودکانی که بیماری شدیدی در مجاری تنفسی خود داشته و این بیماری برای مدت طولانی در آن‌ها دوام داشته است قابل مشاهده باشد.(همانطور که ممکن است در نوزادان نارس یا کودکان بسیار بیمار نیز رخ دهد)
  • فلج شدن تارهای صوتی
  • تراکئوستومی (باز شدن یک مجرا به صورت مصنوعی در گلو برای تنفس) تحریک یا زخم شدن مری یا تارهای صوتی توسط اسید در بیماری ریفلاکس معده – مری (GERD) 
  • فشرده شدن مری توسط سایر قسمت های بدن مانند بزرگ شدن قلب ، غده تیروئید ، رگ‌های خونی یا غدد لنفاوی
  • وجود اجسام خارجی در مری مانند سکه بلعیده شده
  • تأخیرهای رشدی
  • بلوغ زودرس

چرا دیسفاژی می‌تواند به یک نگرانی بزرگ تبدیل شود؟


دیسفاژی می‌تواند منجر به آسپیراسیون شود. آسپیراسیون به حالتی گفته می‌شود که مواد غذایی یا مایعات به داخل نای (مجاری تنفسی) و ریه‌ها راه پیدا می‌کنند. آسپیراسیون مواد غذایی و مایعات ممکن است باعث ذات الریه و یا سایر بیماری‌های خطرناک در ریه شود. کودکان مبتلا به اختلال بلع معمولاً در خوردن مقدار کافی غذا مشکل دارند که منجر به تغذیه ضعیف و عدم افزایش وزن یا رشد نامناسب می‌شود. ارزيابي و درمان از اهميت بسياري برخوردار است ، زيرا خطر بروز عوارض نامطلوب از پس زدن دهانی خوراکي‌ها و مايعات و نيز مقاومت رفتاري در هنگام تغذيه را کاهش مي‌دهد. علاوه بر این ، شناسایی اختلال بلع و مدیریت آن باعث کاهش خطر آسپیراسیون (عبور مواد غذایی یا مایعات به مجاری هوایی) می‌شود.

علائم اختلال بلع چیست؟ 


علائم اختلال بلع چیست

علائمی که کودکان مبتلا به اختلال بلع از خود بروز می‌دهند، ممکن است به قدری آشکار باشند که نیازی به تست‌های تکمیلی نباشد و یا به قدری پیچیده و پنهان باشند که به سختی بتوان آن‌ها را به بیماری اختلال بلع ارتباط داد. در زیر شایع ترین علائم دیسفاژی ذکر شده است. با این حال ، هر فرد ممکن است علائم متفاوتی را تجربه کند. علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • آهسته غذا خوردن
  • هنگام بلعیدن یک لقمه غذایی کوچک چندین بار سعی کنید و بلع امکان پذیر نباشد
  • در هماهنگ کردن مکیدن و بلعیدن مشکل داشته باشید
  • عدم تمایل به غذا خوردن
  • آبریزش بزاقی از دهان
  • احساس اینکه مواد غذایی یا مایعات به گلو یا مری شما چسبیده اند یا اینکه توده ای در این مناطق وجود دارد
  • خم شدن یا سفت شدن بدن در هنگام تغذیه
  • احساس تنگی در قفسه سینه بعد از خوردن غذا یا نوشیدن مایعات
  • سرفه یا خفگی هنگام خوردن یا نوشیدن (یا اندکی پس از آن)
  • در حین یا بعد از خوردن غذا ، داشتن صدایی غیر واضح یا غیر شفاف
  • عفونت های مکرر دستگاه تنفسی
  • بالا آوردن یا استفراغ مکرر
  • خارج شدن مواد غذایی یا مایعات از بینی در طول یا بعد از تغذیه
  • تحریک پذیری یا عدم هوشیاری در هنگام تغذیه
  • کاهش وزن

دیسفاژی یا اختلال بلع چگونه تشخیص داده می‌شود؟ 


دیسفاژی یا اختلال بلع چگونه تشخیص داده می‌شود

پزشک عمومی یا یک متخصص کودکان فرزند شما را معاینه می‌کند و سابقه پزشکی او را از شما درخواست می‌کند. از شما سؤالاتی درمورد نحوه غذا خوردن فرزندتان و هرگونه مشکلی که هنگام تغذیه مشاهده می‌کنید ، می‌پرسد.

یک سری آزمایشات از قبیل تصویربرداری و آندوسکوپی نیز ممکن است برای ارزیابی دهان ، گلو و مری انجام شود. این آزمایشات می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

بررسی ویدئویی بلع در قسمت حلقی – دهانی 

به این روش بررسی  ویدئویی – فلوروسکوپیک بلع (Video-Fluoroscopic swallow study) (VFSS) یا تست بلع با باریم اصلاح شده (odified Barium Swallow Study) (MBSS) نیز گفته می‌شود که در آن به فرزند شما مقادیر کمی از مایع حاوی باریم به منظور نوشیدن در یک بطری ، قاشق یا فنجان غذاخوری داده می‌شود. ماده باریم به خوبی در اشعه ایکس قابل مشاهده است. مجموعه ای از پرتوهای ایکس برای ارزیابی آنچه در هنگام بلعیدن مایع توسط کودک اتفاق می‌افتد، به گلو و دهان کودک تابانده می‌شود. این تست با حضور یک آسیب شناس زبان و گفتار(speech language pathologist ) (SLP) و یا با حضور یک متخصص کاردرمانی(occupational therapist) (OT) انجام می‌شود، که به طور ویژه در ارزیابی اختلالات بلع آموزش دیده اند.

بلع باریم یا سری‌هایGI (دستگاه گوارش) بالایی

به فرزند شما مایعی حاوی باریم داده می‌شود تا آن را بنوشد. این مایع حاوی باریم یک مایع فلزی ، شیمیایی  و غلیظ است که برای پوشش داخل اندام‌ها استفاده می‌شود تا در معرض اشعه ایکس قابل مشاهده شود. مجموعه ای از پرتوهای ایکس به بافت مورد نظر تابانده شده و تصاویر آن ثبت می‌گردد. پزشک می‌تواند با استفاده از این تصاویر کلیه اتفاقاتی که هنگام بلع مایع توسط کودک صورت می‌گیرد را به صورت واضح مشاهده نماید و هر گونه مشکل احتمالی که ممکن است در گلو ، مری یا معده ایجاد شود را یادداشت کند.

ارزیابی آندوسکوپی فیبروپتیک بلع (Fiberoptic Endoscopic Evaluation of Swallowing)(FEES) 

FEES نیز مانند بررسی بلع دهانی- حلقی، با حضور متخصص آسیب شناسی گفتار یا متخصص کاردرمانی انجام می‌شود. این ارزیابی در حضور یک متخصص گوش و حلق و بینی ، که یک دوربین کوچک را از طریق بینی و در حالی که فرزند شما کاملاً هوشیار است، وارد مجرای گوارشی و گلو می‌کند. با وجود دوربین، کودک شما احساس راحتی خواهد داشت و به شما گفته می‌شود انواع مختلفی از مایعات و مواد غذایی را به کودک خود بدهید. این بررسی باعث می‌شود عملکرد تارهای صوتی و حنجره هنگام بلع به طور مستقیم  مشاهده شود. این مطالعه در کودکان و در هر سنی بی خطر است.

آندوسکوپی دستگاه گوارشی – مری 

در این تست از یک لوله کوچک و منعطف با نور و لنز دوربین در انتها (آندوسکوپ) برای بررسی قسمت‌های داخلی دستگاه گوارش استفاده می‌شود. آندوسکوپی تحت بیهوشی انجام می‌شود. عکس هایی از قسمت داخلی گلو ، مری و معده گرفته می‌شود تا با استفاده از آن‌ها انواع ناهنجاری‌ها قابل شناسایی شود. نمونه‌های کوچک بافتی طی عملی با نام بیوپسی از بدن برداشته می‌شود و می‌تواند برای یافتن مشکلات و بیماری‌های موجود مورد استفاده قرار بگیرد.

آزمایش بیماری ریفلاکس 

پروب‌های اسیدیته مری و معده (همچنین به عنوان “پروب‌های pH” نیز شناخته می‌شوند) و پروب‌های امپدانس برای تست بیماری ریفلاکس استفاده می‌شود. کاوشگر یا پروب یک دستگاه بسیار نازک است که توسط متخصص دستگاه گوارش و معمولاً در اتاق عمل و تحت بی حسی برای اندازه گیری میزان اسید دستگاه گوارش شما مورد استفاده قرار می‌گیرد. این پروب‌ها معمولاً هنگام قرار گیری در مری و معده ناراحت کننده نیستند و اغلب یک یا چند روز بعد از قرارگیری برداشته می‌شوند. لطفا برای اطلاعات بیشتر با ما یا با یک متخصص دستگاه گوارش (GI) تماس بگیرید.

آزمایشات دیگری که ممکن است برای ارزیابی دیسفاژی یا اختلال بلع انجام شود شامل موارد زیر است:

مانومتری مری 

این عمل تحت بی حسی و به وسیله یک لوله کوچک حاوی فشار سنج انجام می‌گیرد که در آن لوله کوچک از طریق دهان فرزند شما، به مری هدایت می‌شود. سپس فشار داخل مری اندازه گیری می‌شود تا چگونگی حرکت غذا در طول مری بررسی شود.

لارنگوسکوپی 

این آزمایش تحت بیهوشی انجام گرفته، و در آن پزشک لوله ای را در گلو کودک شما قرار می‌دهد و به دنبال نقاط باریک و مشکلات ساختاری دیگر در گلو و دستگاه گوارش فوقانی می‌گردد.

دیسفاژی چگونه درمان می‌شود؟ 


دیسفاژی چگونه درمان می‌شود؟

درمان اختلال در بلع توسط پزشک فرزند شما و بر اساس موارد زیر تعیین می‌شود:

  • سن فرزند شما ، سلامت عمومی و سابقه پزشکی وی
  • میزان بیماری
  • نوع بیماری
  • تحمل فرزند شما در برابر داروهای خاص، یا روش‌های درمانی دیگر
  • میزان انتظارات از دوره بیماری
  • نظر یا اولویت شما

 آسیب شناسان گفتاری یا متخصصین کاردرمانی در تشخیص و معالجه کودکان مبتلا به دیسفاژی نقش کلیدی دارند. این متخصصین می‌توانند به کودک شما تمریناتی را یاد بدهند تا هنگام غذا خوردن، بلع راحت تری داشته باشند و یا روش‌هایی را برای تغذیه کودک شما پیشنهاد می‌کنند که ممکن است به بهبود اختلال در بلع کودک شما کمک کند.

نوزادان و کودکان مبتلا به دیسفاژی اغلب می‌توانند مایعات غلیظ و غذاهای نرم مانند غذاهای کودک یا غذاهای پوره شده را بهتر از مایعات رقیق ببلعند. در برخی از شیرخواران که اختلال بلع وجود دارد ولی نمی‌توانند از غذاهای پیشنهاد شده استفاده نمایند، پس از گذشت مدتی و با افزایش کافی سن قادر خواهند بود تا از این غذاها و مایعات غلیظ به راحتی استفاده نمایند. در مراقبت از کودک مبتلا به دیسفاژی همچنین پیشنهادات زیر را در نظر بگیرید:

  • اضافه کردن مقدار کمی غلات برنج به غذای شیرخوار و یا حتی به شیر مادر ممکن است به دیسفاژی کودک کمک کند. مخلوط کردن ترکیبات غذایی یا مخلوط غلات قبل از افزودن آن به بطری شیر کودک می‌تواند مانع از تشکیل توده‌های غذایی در داخل شیر شده و باعث مصرف راحت تر از طریق بطری شیر می‌شود و همچنین بلعیدن آن آسان تر می‌شود.
  • سوراخ‌های بزرگ در نوک بطری شیر ایجااد نکنید، زیرا این کار می‌تواند خطر خفگی و آسپیراسیون را هنگام شیر خوردن کودک افزایش دهد و همچنین در رشد دهان کودک اختلال ایجاد می‌کند. با این کار ممکن است مهارت‌های تغذیه ای و گفتاری نیز در آینده تحت تأثیر قرار گیرد. تا زمانی که کودک و نوزاد شیرخوار شما حداقل به سن 4 ماهگی یا بیشتر نرسیده، از دادن غذاهای کودک به نوزاد خود بپرهیزی زیرا آنها تا این سن هماهنگی مناسب و کافی برای بلع مواد غذایی  ندارند.
  • پزشک متخصص کودک شما ممکن است به شما سایر محصولات تجاری که به غلیظ شدن مایعات خوراکی کمک کرده و بلع آن‌ها را آسانتر می‌کند، توصیه کند.
  • اسباب بازی‌های ایمنی برای نوزادان خود فراهم کنید تا مانع از جویدن آن‌ها در دهان‌شان شوید. چیزهایی که بافت و درجه حرارت متفاوتی دارند را امتحان کنید.
  • سعی کنید در طول هفته طعم ، بافت و دمای غذاهای نرمی که برای کودکان بزرگتر از 4 ماه خود فراهم می‌کنید، متفاوت باشد.
  • به کودکتان اجازه دهید با وعده‌های غذایی خود بازی کند و در هنگام صرف غذا کثیف شود.
  • سعی کنید کودک خود را حداقل یک ساعت بعد از خوردن غذا به حالت ایستاده و حداقل 3 ساعت قبل از خواب ، به صورت نشسته قرار دهید.
  • مصرف داروهایی که به کاهش تولید اسید معده کمک می‌کنند
  • مصرف داروهایی که به حرکت سریع‌تر غذا در دستگاه گوارش کمک می‌کنند
  • انجام عمل جراحی برای کمک به نگه داشتن مواد غذایی و اسید در معده

چشم انداز طولانی مدت درمان کودک مبتلا به دیسفاژی یا اختلال در بلع چگونه است؟ 


بسیاری از کودکان یاد می‌گیرند که با موفقیت غذا بخورند و بنوشند. برخی از کودکان مبتلا به دیسفاژی مشکلات طولانی مدت دارند. کودکانی که بیماری‌های دیگری دارند ، به خصوص مواردی که بر اعصاب و ماهیچه‌ها تأثیر می‌گذارد ، مانند فلج مغزی ، دیستروفی عضلانی و آسیب مغزی ، ممکن است با مشکلات بلع خود نتوانند پیشرفت زیادی را تجربه کنند.


جراحی پیوند کبد

جراحی پیوند کبد: آیا عملکرد کبد بعد از پیوند مانند کبد نرمال است؟

جراحی پیوند کبد، یک روش جراحی برای تعویض کبد آسیب دیده با یک کبد سالم فردی دیگر می‌باشد. در این جراحی، ممکن است کل کبد و یا فقط بخشی از آن پیوند داده شود. در اکثر موارد، کبد سالم اهدایی از بدن یک فرد مرده می‌باشد. گاهی اوقات، یک فرد زنده و سالم می‌تواند بخشی از کبد خود را اهدا کند. این اهدا کننده‌ی زنده ممکن است یکی از اعضای خانواده‌ی خود بیمار باشد. یا شاید نسبتی با بیمار نداشته ولی گروه خونی وی با گروه خونی بیمار به خوبی مطابقت داشته باشد. افرادی که بخشی از کبدشان را اهدا می‌کنند، با وجود از دست دادن یک قسمت از کبدشان، می‌توانند کبدی سالم داشته باشند.

کبد، تنها عضوی از بدن است که می‌تواند برای بافت‌های از دست رفته یا آسیب دیده‌ی خود، بافت سالمی را جایگزین کند (احیا کند). کبد اهدایی خیلی زود بعد از جراحی رشد کرده و به سایز نرمال خود برمی‌گردد. بخشی از کبد جدید را دریافت کرده‌اید نیز در طی چند هفته، رشد کرده و به اندازه‌ی نرمال می‌رسد.

دلایلی که ممکن است فرد به عمل پیوند کبد نیاز داشته باشد


هنگامی که کبد کار نکند، نمی‌توانید زندگی کنید. اگر کبد از عملکرد صحیح خود متوقف شود، ممکن است به عمل پیوند کبد نیاز پیدا کنید. عمل پیوند کبد در صورتی ممکن است توصیه شود که به مرحله‌ی نهایی بیماری کبدی خود (نارسایی مزمن کبدی) رسیده باشید. این یک بیماری کبدی جدی است که جان بیمار را به خطر می‌اندازد. این مشکل می‌تواند براثر مشکلات متعددی در کبد رخ دهد.

سیروز کبدی، یکی از علل شایع و معمول رسیدن بیماری کبدی به مرحله‌ی نهایی است. این یک بیماری مزمن کبدی است. سیروز کبدی هنگامی رخ می‌دهد که بافت آسیب دیده جایگزین بافت سالم در کبد می‌شود. این بیماری باعث می‌شود که کبد دیگر به‌خوبی کار نکند. بیماری‌های دیگری که ممکن است منجر به بیماری کبدی مرحله‌ی پیشرفته و نهایی شوند عبارت‌اند از:

  • نکروز هپاتیتی حاد: این بیماری هنگامی مرگ بافت موجود در کبد رخ می‌دهد. دلایل احتمالی این بیماری شامل عفونت‌های حاد و واکنش‌هایی نسبت به دارو، داروهای مخدر یا سموم می‌باشند.
  • آترزی صفراوی یا انسداد مجاری صفراوی، این یک بیماری نادر در کبد و مجاری صفراوی است که در نوزادان تازه متولد شده رخ می‌دهد.
  • هپاتیت ویروسی: هپاتیت‌های B یا C از علل شایع این بیماری هستند.
  • بیماری‌های متابولیک: اختلالاتی که فعالیت شیمیایی در سلول‌های تحت تأثیر کبد را تغییر می‌دهند.
  • سرطان‌های اولیه‌ی کبد: این سرطان‌ها، تومورهای سرطانی هستند که در کبد ظهور کرده و شروع به رشد می‌کنند.
  • هپاتیت اتوايميون (خود ایمنی): یک قرمزی یا ورم (التهاب) در کبد. این بیماری هنگامی رخ می‌دهد که سیستم مقابله با بیماری بدن (سیستم ایمنی) کبد را مورد حمله قرار می‌دهد.

پروسه‌ی ارزیابی عمل پیوند کبد


اگر پزشک متخصص به این نتیجه برسد که می‌توانید کاندیدای عمل پیوند کبد باشید، شما را برای ارزیابی‌های بیشتر، به مرکز پیوند ارجاع خواهد داد.

پروسه‌ی ارزیابی پیوند شامل موارد زیر خواهد بود:

  • ارزیابی روانشناختی و اجتماعی: موارد و موضوعات بسیار مورد بررسی قرار می‌گیرند. این موضوعات شامل استرس، نگرانی‌های مالی می‌شوند و همچنین اینکه آیا بعد از عمل، از جانب خانواده یا دوستان مورد حمایت قرار خواهید گرفت یا خیر.
  • آزمایش‌های خون: این آزمایش‌ها برای کمک به یافتن یک کبد اهدایی مناسب و مطابق برای شما و نیز تعیین اولویت شما در لیست انتظار برای عضو اهدایی صورت می‌گیرند. با انجام این آزمایش‌ها به شما کمک می‌شود تا شانستان برای پس نزدن کبد اهدایی توسط بدن بالاتر رود.
  • تست‌های تشخیصی: برای کنترل و بررسی کبد و سلامت عمومی‌تان، تست‌هایی انجام خواهد شد. این تست‌ها شامل عکس رادیولوژی، سونوگرافی، نمونه برداری از کبد، تست قلب و شش، کولونوسکوپی و معاینات دندانپزشکی می‌شوند. برای خانم‌ها ممکن است تست پاپ اسمیر، معاینات زنانه و یک ماموگرافی نیز انجام شود.

تیم پزشکی مرکز پیوند، همه‌ی اطلاعاتتان را مورد بررسی قرار خواهد داد. هر مرکز پیوند، قواعدی را برای افرادی که می‌توانند پیوند کبد انجام دهند دارد.

در صورت داشتن شرایطی، قادر به انجام عمل پیوند کبد نخواهید بود، این شرایط عبارت‌اند از:

  • ابتلا به یک عفونت فعلی یا مزمن که قابل درمان نیست.
  • ابتلا به سرطان متاستازیک. این نوعی سرطان است که از محل اصلی و اولیه خود به یک یا چند بخش دیگر بدن گسترش می‌یابد.
  • ابتلا به بیماری شدید قلبی یا بیماری‌های جدی دیگر.
  • داشتن یک مشکل جدی در کنار بیماری کبدی که بعد از عمل پیوند بهبود نمی‌یابد.
  • قادر به ادامه‌ی برنامه‌ی عمل پیوند نباشید.
  • میزان مصرف الکلتان بیش از اندازه باشد.

عمل پیوند کبد، چه خطراتی را در پی خواهد داشت؟


برخی مشکلات ناشی از عمل پیوند کبد ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • نشت یا انسداد مجاری صفراوی
  • کبد جدید ممکن است فوراً بعد از عمل، برای مدت کوتاهی کار نکند.

همچنین امکان دارد که سیستم مقابله با بیماری در بدنتان (سیستم ایمنی)، کبد جدید را پس بزند. پس زدن عضو جدید، همان واکنش طبیعی بدن نسبت به یک شیء یا بافت خارجی می‌باشد. وقتی یک کبد جدید در بدن شما پیوند داده می‌شود، سیستم ایمنی بدن فکر می‌کند که این کبد، همانند یک شی خارجی، تهدیدی برای بدن است و در نتیجه به آن حمله می‌کند.

برای اینکه کبد جدید بتواند در بدن باقی بماند، باید داروهای ضد رد پیوند یعنی داروهای خنثی کننده‌ی سیستم ایمنی، مصرف کنید. این داروها، واکنش سیستم ایمنی بدنتان را ضعیف می‌کنند. مصرف این داروها را باید برای مابقی زندگی‌تان ادامه دهید. برای کمک به موفقیت آمیز بودن عمل پیوند کبد، در صورت ابتلا به بیماری‌های هپاتیت B و C، باید مصرف داروهای هپاتیت B و C را هر چه سریع‌تر شروع کنید.

چگونه باید برای عمل پیوند کبد آماده شویم؟


پزشک درباره‌ی این عمل و فرایند آن به شما توضیحاتی خواهد داد. هر سؤالی که درباره‌ی این عمل دارید، از او بپرسید.

  • برای یک عمل برنامه ریزی شده‌ی پیوند کبد، باید 8 ساعت قبل از عمل چیزی نخورید. این اغلب اوقات به این معناست که بعد از نیمه شب، هیچ غذا یا نوشیدنی نخورید. اگر کبد اهدایی از فردی مرده است، از وقتی که به شما گفته شده که کبد پیدا شده است، نباید هیچ چیزی بخورید یا بنوشید.
  • ممکن است قبل از عمل، به شما دارویی برای آرام کردنتان (داروی آرام بخش) بدهند.

در طی عمل پیوند کبد، چه رخ می‌دهد؟


در طی عمل پیوند کبد، چه رخ می‌دهد?

برای عمل پیوند کبد، باید در بیمارستان بستری شوید. روش‌های عمل جراحی ممکن است با توجه به وضعیت بیمار و شیوه‌های عمل پزشک جراح متفاوت و متغیر باشند.

به طور کلی، در یک عمل پیوند کبد مراحل زیر انجام می‌گیرند:

  1. از شما خواسته می‌شود تا لباس‌هایتان را عوض کرده و روپوش اتاق عمل به تن کنید.
  2. یک لوله یا مجرای AV (وریدی) در بازو یا دستتان قرار می‌گیرد. لوله‌های دیگری (کاتترها) نیز در گردن و مچ دستتان قرار خواهند گرفت. یا ممکن است آن‌ها را در زیر استخوان ترقوه یا در ناحیه‌ی بین زیر شکم و ران (کشاله ران) قرار دهند. از این لوله‌ها برای چک کردن قلب و فشار خون و برای گرفتن نمونه‌ی خون استفاده می‌شود.
  3. روی تخت عمل، به پشت می‌خوابید.
  4. اگر در محل عمل، موی خیلی زیادی دارید، آن‌ها را می‌چینند.
  5. یک لوله مخصوص (کاتتر) در مثانه، برای تخلیه‌ی ادرار، تعبیه می‌شود.
  6. بعد از اینکه به خواب رفتید، متخصص بیهوشی لوله‌ای را وارد شش‌هایتان می‌کند. این کار برای آن است که با یک دستگاه (دستگاه تنفس) به تنفستان کمک شود. متخصص بیهوشی ضربان قلب، فشار خون، تنفس و سطح اکسیژن خون را در عمل مدام کنترل می‌کند.
  7. پوست روی محل جراحی را با یک محلول استریل (ضد عفونی کننده) تمیز می‌کنند.
  8. پزشک جراح، برشی را درست در زیر دنده‌ها در هر دو طرف شکم ایجاد می‌کند. این برش مستقیماً و کمی تا بالاتر از استخوان سینه به سمت بالا کشیده می‌شود.
  9. پزشک کبد ناسالم را از اعضا و ساختارهای مجاور خود به دقت جدا می‌کند.
  10. شریان‌ها و رگ‌های متصل به کبد با گیره بسته و نگه داشته می‌شوند تا جریان خون به کبد بیمار متوقف شود.
  11. برای برداشتن و خارج کردن کبد بیمار و پیوند زدن کبد اهدایی، روش‌های جراحی مختلفی مکن است به کار گرفته شود. این روش‌ها به شرایط خاص بیمار بستگی خواهد داشت.
  12. بعد از آنکه کبد را از عروق و مجاری خونی جدا شد، آن را از بدن خارج می‌کنند.
  13. جراح قبل از پیوند زدن کبد اهدایی به بدن، آن را چک می‌کند.
  14. کبد اهدایی به عروق و مجاری خونی بدن متصل می‌شود. جریان خون به کبد جدید آغاز خواهد شد. جراح هر گونه خونریزی در محل بخیه‌ها را به خوبی بررسی می‌کند.
  15. کبد جدید به مجاری صفراوی وصل می‌شود.
  16. برش ایجاد شده را با بخیه‌ها یا بست های مخصوص جراحی می‌بندند.
  17. یک لوله‌ی تخلیه در محل برش قرار می‌گیرد تا از بروز ورم جلوگیری شود.
  18. یک باند استریل یا بانداژ روی زخم جراحی قرار می‌گیرد.

بعد از عمل پیوند کبد، چه رخ می‌دهد؟


در بیمارستان

بعد از جراحی، شما را برای چند ساعت به اتاق ریکاوری می‌برند و سپس به بخش مراقبت‌های ویژه (آی سی یو) انتقال می‌دهند. برای چند روز در آی سی یو تحت مراقبت دقیق قرار خواهید گرفت و مانیتورهایی به شما متصل خواهد بود تا ضربان قلب، فشارخون، فشارهای دیگر، میزان تنفس و سطح اکسیژن خونتان موردبررسی قرار بگیرد. لازم است که به مدت یک یا دو هفته و مدت زمان بیشتری در بیمارستان بستری باشید.

به احتمال زیاد، یک لوله در گلویتان قرار خواهد داشت تا بتوانید با کمک دستگاه (کمک نفس) تنفس کنید تا وقتی که خودتان بتوانید به حالت عادی نفس بکشید. شاید برای چند ساعت یا چند روز (بسته به وضعیتتان)، به این لوله‌ی تنفسی نیاز داشته باشید.

شاید یک لوله‌ی پلاستیکی خیلی باریکی از راه بینی وارد شکمتان کنند تا با کمک آن، هوایی را که می‌بلعید خارج شود. این لوله را هنگامی خارج می‌کنند که روده‌هایتان بتوانند عملکرد نرمالشان را از سر بگیرند. تا وقتی که این لوله خارج نشود، قادر به خوردن و آشامیدن نخواهید بود. برای بررسی کبد جدید، مکرراً آزمایش خون از شما گرفته می‌شود. همچنین بررسی می‌شود که کلیه‌ها، شش‌ها و سیستم جریان خونتان همگی به درستی کار می‌کنند.

سرم‌هایی برای کمک به فشار خون و قلب و نیز برای کنترل هر گونه مشکل خونریزی به شما وصل خواهد بود. با بهتر شدن وضعیتتان، این سرمها کم‌کم کمتر شده و سپس قطع می‌شوند. ممکن است به شما داروهای ضد رد پیوند بدهند. هرگاه لوله‌های تنفسی و شکمی خارج شوند و به وضعیت نرمالی برسید، می‌توانید نوشیدن مایعات را شروع کنید. سپس می‌توانید طبق دستور پزشک، به‌تدریج شروع به خوردن غذاهای جامد کنید.

داروهای ضد رد پیوند را با دقت و مراقبت زیاد به شما می‌دهند تا مطمئن شوند که دوز مناسب و ترکیب صحیحی از این داروها را مصرف می‌کنید.

وقتی پزشکتان احساس کرد که آمادگی دارید، شما را از بخش آی سی یو به یک اتاق خصوصی انتقال می‌دهند. د این زمان، به تدریج قادر خواهید شد که کمی حرکت داشته باشید، از تخت بلند شوید و کم‌کم برای مدت بیشتری قدم بزنید. همچنین به تدریج می‌توانید غذاهای جامد بیشتری بخورید.

در خانه

وقتی به خانه بازگشتید، باید ناحیه‌ی جراحی را تمیز و خشک نگه دارید. پزشک دستورالعمل‌های مخصوصی را برای حمام کردتان به شما خواهد داد. در ویزیتی که بعد از عمل در مطب پزشک خواهید داشت، هر گونه بخیه یا بست جراحی برداشته می‌شوند (اگر آن‌ها را قبل از مرخص شدن از بیمارستان نکشیده باشید). تا وقتی پزشک به شما اجازه ندهد، نباید رانندگی گنید. ممکن است محدودیت‌های دیگری نیز در کارهایتان داشته باشید.


خونریزی معده-

درمان خونریزی معده ناشی از التهاب، زخم و سرطان معده

خونریزی معده (GI) علامت یک اختلال در دستگاه گوارش شما است. خون اغلب در مدفوع یا استفراغ ظاهر می‌شود اما همیشه قابل مشاهده نیست. میزان خونریزی می‌تواند از خفیف تا شدید و تهدید کننده زندگی فرد مبتلا متغیر باشد. خونریزی ممکن است از هر مکانی در امتداد دستگاه گوارش حاصل شود، اما اغلب به این موارد تقسیم می‌شود. خونریزی دستگاه گوارش فوقانی: دستگاه گوارش فوقانی شامل مری (لوله از دهان به معده)، معده و قسمت اول روده کوچک است. خونریزی دستگاه گوارش تحتانی: دستگاه گوارش تحتانی شامل بخش بزرگی از روده کوچک، روده بزرگ، راست روده و مقعد است. اگرچه یافتن علت خونریزی دستگاه گوارش ممکن است مشکل باشد، اما فناوری تصویربرداری پیشرفته معمولاً می‌تواند مشکل را پیدا کند، و نیز در اکثر موارد، روش‌هایی که به میزان بسیار کمی تهاجمی هستند اغلب می‌توانند آن را برطرف کنند.

دلایل رایج زخم معده


در مری:

  • التهاب (مری): وقتی اسید معده به داخل مری برمی‌گردد می‌تواند التهاب ایجاد کند و این التهاب ممکن است منجر به خونریزی شود.
  • واریس: واریس‌ها رگ‌های غیرطبیعی بزرگی هستند که در انتهای تحتانی مری قرار دارند.
  • شکاف: شکاف یا پارگی در لایه مری معمولاً در اثر استفراغ طولانی مدت ایجاد می‌شود، اما ممکن است در اثر سرفه طولانی یا سکسکه نیز بوجود بیاید. شکاف گاهی اوقات سندرم مالوری-ویس نامیده می‌شود که نوعی اختلال در انتهای تحتانی مری است که در اثر گرفتگی و استفراغ شدید ایجاد می‌شود و با ایجاد پارگی همراه با خونریزی مشخص می‌شود.
  • زخم 
  • سرطان

در شکم:

  • زخم: ممکن است زخم‌ها از طریق یک رگ خونی بزرگ و ساییده شده و باعث خونریزی شوند.
  • گاستریت یا ورم معده
  • سرطان

در روده کوچک:

  • زخم اثنی عشر
  • بیماری التهابی روده: ممکن است التهاب ایجاد شده منجر به خونریزی شود.
  • سرطان

در روده بزرگ و راست روده:

  • بواسیر: این مشکل شایع‌ترین علت خون مرئی در دستگاه گوارش تحتانی است و معمولاً رنگ خون قرمز روشن است. درواقع رگ‌های بزرگ شده در ناحیه مقعد هستند که می‌توانند پاره شوند و خونریزی ایجاد کنند.
  • کولیت اولسراتیو: در این بیماری التهاب و زخم‌های کوچک می‌توانند باعث خونریزی شوند.
  • بیماری کرون: این یک بیماری مزمن است که می‌تواند باعث التهاب و نیز منجر به خونریزی روده شود.
  • سرطان کولورکتال: یک بیماری است که در اثر بیرون زدگی دیواره روده بزرگ ایجاد می‌شود.

علائم خونریزی معده


علائم خونریزی معده-

علائمی مانند تغییر در عادات روده، غلظت و رنگ مدفوع (تبدیل به سیاه یا قرمز)، درد یا حساسیت به پزشک ممکن است حاکی از این باشد که قسمتی از دستگاه گوارش شما دچار اختلال شده است. از آنجا که مصرف آهن، بیسموت یا غذاهایی مانند چغندر ممکن است ظاهر مدفوع را همانند خونریزی معده نشان دهد، پزشک قبل از تشخیص باید مدفوع بیمار را از نظر وجود خون در آن آزمایش کند.

علائم دیگر:

  • خون قرمز روشن که مدفوع را پوشانده است
  • خون تیره با مدفوع مخلوط شده است
  • مدفوع سیاه یا قیری
  • خون قرمز روشن در استفراغ
  • ظاهر قهوه مانند استفراغ
  • مدفوع تیره و قیرمانند
  • عبور مقدار زیادی خون از راست روده
  • مقدار کمی خون در کاسه توالت، روی دستمال توالت یا رگه‌هایی از خون روی مدفوع

استفراغ خونی

تشخیص


تشخیص خونریزی معده

محل خونریزی باید مشخص شود. معاینه کامل فیزیکی ضروری است. میزان خون بیمار نشان می‌دهد که بیمار کم‌خونی دارد یا نه و همچنین در مورد میزان خونریزی و مزمن بودن آن نیز ایده‌ای به پزشک خواهد داد. تشخیص علت خونریزی معده معمولاً شامل سابقه پزشکی فرد از جمله سابقه علائم و هرگونه تغییر در عادات روده، معاینه جسمی و آزمایشات تشخیصی است که شامل آزمایش خون و آزمایش مدفوع می‌باشد. پزشک شما ممکن است از روشی به نام آندوسکوپی یا کولونوسکوپی نیز برای معاینه شما استفاده کند. این روش‌ها می‌توانند منبع خونریزی را مشخص و همچنین خونریزی را متوقف کنند.

آندوسکوپی

آندوسکوپی یک روش تشخیصی متداول است که امکان مشاهده مستقیم محل خونریزی را فراهم می‌کند. از آنجا که آندوسکوپی می تواند ضایعات را تشخیص داده و وجود یا عدم وجود خونریزی را تأیید کند، پزشکان اغلب این روش را برای تشخیص بیماران مبتلا به خونریزی حاد انتخاب می‌کنند. در بسیاری از موارد، پزشک می‌تواند از آندوسکوپی برای درمان علت خونریزی نیز استفاده کند. آندوسکوپ ابزاری انعطاف‌پذیر است که می‌تواند از طریق دهان یا روده وارد شود. این ابزار به پزشک اجازه می‌دهد تا مری، معده، اثنی عشر (دوازدهه) و روده (کولونوسکوپی) و رکتوم (سیگموئیدوسکوپی) را برای جمع آوری نمونه‌های کوچک از بافت (بیوپسی)، گرفتن عکس؛ و برای جلوگیری از خونریزی مشاهده کند. آندوسکوپی روده کوچک یا آنتروسکوپی روشی است که با استفاده از آندوسکوپ طولانی انجام می‌شود. از این آندوسکوپ می‌توان برای مشخص کردن منابع ناشناس خونریزی در روده کوچک استفاده کرد.

سایر روش‌ها

چندین روش دیگر برای یافتن منبع خونریزی در دسترس پزشکان قرار دارد. به طور کلی، اشعه ایکس باریوم دقیق‌تر از آندوسکوپی در مشخص کردن محل خونریزی است. برخی از ایرادات اشعه ایکس باریم این است که در صورت استفاده برای تشخیص خونریزی حاد، ممکن است در سایر روش‌های تشخیصی اختلال ایجاد کنند، برای مثال چون بیمار در معرض اشعه X قرار می‌گیرد دیگر نمی‌توان بیوپسی یا درمان انجام داد. نوع دیگری از اشعه ایکس CT اسکن است. آنژیوگرافی نیز روشی است که در آن از رنگ برای مشخص کردن رگ‌های خونی استفاده می‌کنند. این روش در شرایطی که خونریزی بیمار بسیار حاد باشد مورد استفاده قرار می‌گیرد، از این طریق که رنگ از رگ خونی بیرون می‌زند و محل خونریزی را مشخص می‌کند. در موقعیت‌های منتخب، آنژیوگرافی اجازه تزریق دارو به عروق را می‌دهد که می‌تواند خونریزی را متوقف کند.

درمان


درمان خونریزی معده

آندوسکوپی روش اصلی تشخیصی و درمانی برای اکثر دلایل خونریزی معده است. خونریزی فعال از دستگاه گوارش فوقانی اغلب با تزریق مستقیم مواد شیمیایی به محل خونریزی با یک سوزن وارد شده از طریق آندوسکوپ قابل کنترل است. پزشک همچنین می‌تواند با استفاده از هیتر پروب یا بوسیله دستگاه الکتروکواگولاسیون که از درون آندوسکوپ عبور می‌کند، محل خونریزی و بافت اطراف را بسوزاند یا با گرما درمان کند. لیزر درمانی نیز در موارد خاص می‌تواند مفید باشد.

پس از کنترل خونریزی، اغلب برای جلوگیری از عود خونریزی دارو تجویز می‌شود. این داروها در درجه اول برای هلیکوباکتر پیلوری، مری، زخم ها، عفونت ها و بیماری روده تحریک پذیر مفید هستند. درمان دارویی زخم‌ها ، برای مثال برای از بین بردن H. پیلوری، که برای اطمینان از بهبودی و تداوم درمان و جلوگیری از عود زخم استفاده می‌شود، می‌تواند احتمال خونریزی مکرر را نیز کاهش دهد. برداشتن پولیپ با آندوسکوپ نیز می‌تواند خونریزی از پولیپ روده بزرگ را کنترل کند. درمان بواسیر توسط بانداژ یا ابزار گرمایی یا الکتریکی مختلف در بیمارانی که به طور مکرر دچار خونریزی بواسیر می‌شوند مؤثر است. علاوه بر آن، از روش تزریق آندوسکوپی یا کوتر می‌توان برای درمان محل خونریزی در سراسر دستگاه روده تحتانی استفاده کرد. تکنیک‌های آندوسکوپی همیشه خونریزی را کنترل نمی‌کنند. بعضی اوقات ممکن است نیاز باشد از آنژیوگرافی استفاده شود. با این وجود، در صورت موفقیت‌آمیز نبودن آندوسکوپی، اغلب برای کنترل خونریزی فعال، شدید یا مکرر جراحی مورد نیاز خواهد بود.

با توجه به منبع خونریزی دستگاه گوارش شما (دستگاه گوارش فوقانی یا تحتانی)، گزینه‌های درمانی زیر ممکن است برای شما در نظر گرفته شود:

  • پروب حرارتی آندوسکوپی می‌تواند با سوزاندن (انعقاد) رگ خونی یا بافت غیر طبیعی خونریزی از زخم‌ها و سایر ناهنجاری‌ها را متوقف کند.
  • انعقاد پلاسمای آرگون و تخریب رادیوتراپی انواع دیگری از روش‌های حرارتی هستند كه برای درمان رگ‌های خونی غیر طبیعی در معده، روده كوچك و روده بزرگ استفاده می‌شود.
  • از گیره های آندوسکوپی می‌توان برای بستن رگ‌های خونریزی یا سایر بافت‌های معیوب استفاده کرد.
  • انعقاد بوسیله باند آندوسکوپی از باندهای خاصی برای درمان بواسیری که دچار خونریزی شده و خونریزی عروق خونی (واریس) در مری استفاده می‌کند.
  • کرایوتراپی آندوسکوپی رگ‌های خونی غیر طبیعی را در معده منجمد می‌کند.
  • تزریق cyanoacrylate داخل سلولی آندوسکوپی از چسب مخصوصی برای درمان خونریزی شدید از رگ‌های واریس در معده استفاده می‌کند.
  • آمبولیزاسیون آنژیوگرافی موادی را مستقیماً درون رگ خونی تزریق می‌کند تا خونریزی متوقف شود.

اگر خونریزی بعد از درمان عود کند، ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید.


ریفلاکس معده

رفلاکس معده(ترش کردن معده) در بزرگسالی و در دوران بارداری

ریفلاکس معده یا ترش کردن معده بیماری شایعی است که دارای درد همراه با سوزش، معروف به سوزش سر دل در ناحیه پایین قفسه سینه می‌باشد. وقتی این اتفاق می‌افتد که اسید معده به درون لوله مواد غذایی بازگردد. زمانی می‌توان گفت که بیمار دچار بیماری رفلاکس معده (GERD) است که رفلاکس اسید بیش از دو بار در هفته رخ دهد. سوزش معده مزمن می‌تواند منجر به عوارض جدی شود.

دلایل رفلاکس معده


ترش کردن معده هنگامی رخ می‌دهد که مقداری از اسید معده به داخل مری و نای که غذا را از دهان به سمت معده می‌آورد منتقل شود. علیرغم اصطلاحی که برای این بیماری بکار می‌رود، سوزش سر دل هیچ ارتباطی با دل ندارد. معده حاوی اسید هیدروکلریک می‌باشد که یک اسید قوی است و به تجزیه مواد غذایی و محافظت در برابر عوامل بیماری‌زا مانند باکتری‌ها کمک می‌کند.

پوشش معده به طور ویژه برای محافظت از معده در برابر این اسید قدرتمند سازگار است، اما مری نسبت به اسید معده مقاوم نیست و پوششی برای محافظت در برابر آن ندارد. به طور معمول حلقه ای از ماهیچه که اسفنکتر معده  نام دارد به عنوان دریچه‌ای عمل می‌کند که اجازه بدهد غذا به معده منتقل شود اما به داخل مری بازنگردد. هنگامی که این دریچه از بین برود و محتویات معده به مری مجدداً بازگردد، علائم ریفلاکس معده مانند سوزش سر دل احساس می‌شود.

علائم و نشانه‌های رفلاکس معده


علائم و نشانه‌های رفلاکس معده

ترش کردن معده می‌تواند باعث درد همراه با سوزش در قسمت تحتانی سینه شود. رفلاکس معده معمولاً احساس سوزش سر دل را ایجاد می‌کند، چه بخاطر یک بار پرخوری چه به صورت ترش کردن مداوم. سوزش سر دل احساس سوزش ناراحت کننده‌ای است که در مری رخ می‌دهد و در پشت ناحیه سینه احساس می‌شود.این احساس سوزش هنگام دراز کشیدن یا خم شدن بدتر از قبل می‌شود و حتی ممکن است چندین ساعت نیز ادامه داشته باشد و اغلب بعد از خوردن غذا بدتر می‌شود. درد سوزش سر دل ممکن است به سمت گردن و گلو حرکت کند. مایعات معده در بعضی موارد ممکن است به پشت گلو برسند و طعم تلخ یا ترشی را ایجاد کنند.

علائم دیگر ریفلاکس معده شامل موارد زیر است:

  • سرفه خشک و مداوم
  • خس خس
  • آسم و پنومونی مکرر
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • مشکلات گلو ، مانند درد ، زخم و لارنژیت (التهاب جعبه صوتی)
  • مشکل یا درد هنگام بلع
  • درد قفسه سینه یا قسمت فوقانی شکم
  • فرسایش دندان
  • بوی بد دهان

فاکتورهای خطر


ریفلاکس معده در همه افراد در هر سنی و گاه به دلایل نامعلومی رخ می‌دهد و غالباً از سبک زندگی فرد ناشی می‌شود، اما همچنین ممکن است به دلایلی باشد که همیشه نمی‌توان از آنها جلوگیری کرد. یکی از دلایلی که قابل پیشگیری نیست، فتق هیاتال (یا هیاتوس) است. سوراخ ایجاد شده در دیافراگم اجازه می‌دهد تا قسمت فوقانی معده وارد حفره قفسه سینه شود، که گاه منجر به رفلاکس معده می‌شود.

سایر عوامل خطر را می‌توان به آسانی کنترل کرد:

  • چاقی
  • سیگار کشیدن (فعال یا غیرفعال)
  • کم ورزش کردن
  • داروها، از جمله داروهای آسم، مسدود کننده‌های کانال کلسیم، آنتی هیستامین‌ها، مسکن‌ها، آرام بخش‌ها و ضد افسردگی‌ها

همچنین بارداری به دلیل فشار اضافی روی اعضای داخلی بدن می‌تواند باعث رفلاکس معده شود.

رژیم غذایی

مواد غذایی و عادات غذایی که با ریفلاکس معده مرتبط هستند عبارتند از:

  • کافئین
  • الکل
  • مقدار زیادی نمک سفره
  • رژیم غذایی کم فیبر
  • خوردن وعده‌های غذایی بزرگ
  • در طی 2 تا 3 ساعت از خوردن وعده غذایی دراز کشیدن
  • مصرف شکلات، نوشیدنی‌های گازدار و آب‌میوه‌های اسیدی

یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که انتخاب رژیم غذایی ممکن است به اندازه استفاده از مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPI) در درمان رفلاکس اسید مؤثر باشد.

خطرات و عوارض رفلاکس معده


رفلاکس معده در صورت عدم درمان می‌تواند در طولانی مدت منجر به عوارض جدی از جمله افزایش خطر ابتلا به سرطان شود.

قرار گرفتن در معرض اسید معده به صورت مداوم می‌تواند به مری آسیب برساند و منجر به مشکلات زیر شود:

  • التهاب مری: لایه داخلی مری ملتهب و در بعضی موارد باعث سوزش ، خونریزی و زخم می‌شود.
  • زخم: آسیب ناشی از اسید معده منجر به ایجاد اسکار و مشکل در بلع شده و فرد با خوردن مواد غذایی در هنگام عبور از مری دچار مشکل می‌شود
  • مری بارت: یک عارضه جدی است که در آن قرار گرفتن در معرض اسید معده به صورت مکرر باعث ایجاد تغییراتی در سلول‌ها و بافت‌های مری می شود و آن‌ها را به سلول‌های سرطانی تبدیل می‌کند.

در هر دو بیماری التهاب مری و مری بارت احتمال ابتلا به سرطان بالاتر است.

رفلاکس معده در بارداری

رفلاکس معده در بارداری

بسیاری از خانم‌ها سوزش سر دل را در دوران بارداری تجربه می‌کنند ، حتی اگر قبلاً هیچگاه آن را نداشتند. پزشکان و متخصصان برای جلوگیری از این مشکل، اصلاح سبک زندگی در دوران بارداری را به خانم‌ها توصیه می‌کنند، مانند عدم خوردن شام در آخر شب و مصرف وعده‌های غذایی کوچک. هر خانمی که در دوران بارداری رفلاکس شدید معده را تجربه می‌کند، باید در مورد گزینه‌های درمانی مناسب با پزشک خود صحبت کند.

تشخیص


ترش کردن معده و سوزش سر دل رایج و تشخیص آن نسبتاً آسان است، اما می‌تواند با سایر مشکلات قفسه سینه اشتباه گرفته شود. مانند:

  • حمله قلبی
  • ذات الریه
  • درد قفسه سینه
  • آمبولی ریه

رفلاکس معده معمولاً با عدم بهبودی علائم سوزش سر دل در پاسخ به تغییرات در شیوه زندگی و داروهای مربوط به رفلاکس معده تشخیص داده می‌شود.

متخصصان گوارش همچنین می‌توانند بررسی‌ها و آزمایشات زیر را انجام دهند:

  • آندوسکوپی: تصویربرداری توسط دوربین
  • بیوپسی: گرفتن نمونه بافتی برای تجزیه و تحلیل آزمایشگاهی
  • اشعه ایکس باریوم: تصویربرداری از مری، معده و اثنی عشر فوقانی پس از مصرف یک مایع قلیایی که به ایجاد تضاد در تصاویر کمک می‌کند
  • فشارسنجی مری: اندازه‌گیری فشار مری
  • مانیتورینگ امپدانس: اندازه‌گیری سرعت حرکت سیال در مری
  • نظارت بر pH: آزمایش اسیدیته

درمان ریفلاکس معده


دارو

دارو درمان ریفلاکس معده

زنتاک دارویی است که برای تسکین سوزش سر دل تجویز می‌شود.

گزینه‌های اصلی درمان رفلاکس معده عبارتند از:

  • PPI‌ها، ازجمله امپرازول، رابپرازول، و اسمومپرازول
  • مسدود کننده H2، از جمله سایمتیدین، رانیتیدین و فاموتیدین
  • درمان بدون نسخه، مانند آنتی اسیدها، که می‌توانید آن‌ها را به صورت آنلاین تهیه کنید.
  • داروهای آلژینات، از جمله گاویسون

گزینه‌های اصلی درمان برای افرادی که مکرراً رفلاکس معده را تجربه می‌کنند ، یا مسدود کننده‌های PPI یا H2 هستند که هر دو از درمان‌های دارویی هستند. مسدود کننده‌های PPI و H2 باعث کاهش تولید اسید و خسارت ناشی از ریفلاکس معده می‌شوند. این داروها به طور کلی بی‌خطر و مؤثر هستند، اما مانند هر داروی بدون نسخه‌ای‌، برای همه مبتلایان به بیماری ریفلاکس مناسب نیستند و می ‌وانند عوارض جانبی ایجاد کنند.

داروهای OTC برای رفلاکس معده

برای افرادی که به ندرت، شاید در ارتباط با محرک‌های غذایی و نوشیدنی‌های گاه‌به‌گاه ، دچار سوزش سر دل یا سوء هاضمه می‌شوند داروهای OTC برای کاهش اسیدیته معده در دسترس هستنند. به این فرمولاسیون که به صورت مایع و قرص وجود دارد آنتی اسید گفته می‌شود و ده‌ها مارک از آن‌ها با اثربخشی مشابه وجود دارد. این داروها ممکن است برای همه موثر واقع نشوند و درصورت هرگونه نیاز به استفاده منظم از آن‌ها باید با پزشک خود مشورت کنید.

آنتی اسیدها با کاهش اسیدیته موجود در معده، باعث تسکین سریع اما کوتاه مدت می‌شوند. آن‌ها حاوی ترکیبات شیمیایی مانند کربنات کلسیم، بی‌کربنات سدیم، آلومینیوم و هیدروکسید منیزیم هستند. آن‌ها همچنین می‌توانند مانع از جذب مواد مغذی و به مرور زمان منجر به کمبود مواد مغذی در بدن بیمار شود.

داروهای آلژینات مانند گاویسکون

گاویسکون احتمالاً شناخته‌شده‌ترین درمان رفلاکس معده است. این دارو با داروهای آنتی اسید تفاوت دارد. داروهای آلژینات مانند گاویسکون از نظر ترکیب کمی متفاوت هستند اما معمولاً حاوی آنتی اسید هستند.

آلژنیک اسید با ایجاد یک سد مکانیکی در برابر اسید معده کار می‌کند و یک ژل کفی تشکیل می‌دهد که در بالای خود اسید معده قرار می‌گیرد. در این صورت هرگونه ریفلاکسی نسبتاً بی ضرر است زیرا از اسید آلژنیک تشکیل شده و به اسید معده آسیب نمی‌رساند.

ماده فعال آلژینات به طور طبیعی در جلبک‌های قهوه‌ای یافت می‌شود. اگر می خواهید گاویسکون را تهیه کنید، یک انتخاب عالی است که به صورت آنلاین نیز در دسترس است.

گزینه‌های دیگر

سایر روشهای درمانی احتمالی عبارتند از:

  • سرکوب کننده‌های اسید سوکرالفات
  • مسدود کننده اسیدهای رقابتی پتاسیم
  • کاهش دهنده سستی اسفنکتر مری تحتانی (TLESR)
  • آگونیست گیرنده GABA (B)
  • آنتاگونیست mGluR5
  • عوامل پروکینتیک
  • تعدیل کننده درد
  • داروهای ضد افسردگی تریسایکل
  • مهارکننده‌های انتخابی بازگشت مجدد سروتونین (SSRI ها)
  • تئوفیلین، یک مهارکننده بازجذب مجدد سروتونین-نوراپی نفرین

اگر رفلاکس معده شدید و بی‌پاسخ به درمان‌های پزشکی باشد، ممکن است لازم باشد که یک مداخله جراحی شناخته شده مانند فوندوپلیکشن انجام شود.

سبک زندگی

سبک زندگی

اقدامات سبک زندگی که ممکن است به شما کمک کند شامل موارد زیر است:

  • بهبود وضعیت بدن، به عنوان مثال، حالت بدن هنگام ایستادن
  • پوشیدن لباس گشاد
  • کاهش وزن در صورت اضافه وزن یا چاقی
  • اجتناب از افزایش فشار بر روی شکم خود، مانند کمربندهای محکم یا انجام تمرینات نشستنی
  • قطع مصرف سیگار

درمان التهاب مزمن و حاد لوزالمعده(پانکراتیت) با جراحی و انسولین

پانکراتیت مزمن یک بیماری التهابی پیشرونده لوزالمعده است که در بلند مدت به وجود می‌آید و باعث از بین رفتن دائمی ساختار و عملکرد پانکراس خواهد شد. پانکراس غده ای است که در شکم، زیر معده و پشت دنده‌ها قرار گرفته است. وظیفه پانکراس تولید آنزیم‌ها و هورمون‌های مهمی است که به هضم و تجزیه مواد غذایی کمک می‌کنند. پانکراس همچنین با ترشح انسولین به تنظیم سطح قند خون کمک می‌کند. مصرف الکل به مدت طولانی شایع‌ترین علت بروز التهاب پانکراس است و ۷۰ تا ۸۰ درصد از موارد را به خود انتقال داده است.

علل پانکراتیت چیست؟


التهاب مزمن پانکراس معمولاً به تلفیقی از دوره‌های بازگشت کننده پانکراتیت مزمن گفته می‌‌شود که باعث آسیب ‌دیدگی دائمی در لوزالمعده می‌شود. التهاب مزمن لوزالمعده زمانی به وجود می‌‌آید که تریپسین درون لوزالمعده فعال شود. تریپسین یک نوع آنزیم است که در پانکراس تولید می‌شود و به درون روده‌ها آزاد می‌گردد و به عنوان بخشی از دستگاه گوارش به تجزیه پروتئین می‌پردازد. این آنزیم تا زمانی که به روده‌ها برسد غیر فعال خواهد بود. در صورتی که این آنزیم درون پانکراس فعال شود شروع به تجزیه و هضم خود پانکراس خواهد کرد و باعث التهاب آن می‌شود و در نتیجه التهاب مزمن لوزالمعده به وجود خواهد آمد.

مصرف بیش از حد مشروبات الکلی

الکل می‌تواند فرآیندی را رقم بزند که باعث فعال شدن تریپسین در پانکراس شود همچنین می‌‌تواند زمینه تشکیل سنگ صفرا را فراهم کند. افرادی که دچار سوء مصرف الکل هستند به دفعات مکرر دچار دوره‌های مختلف التهاب مزمن لوزالمعده خواهند شد و در نهایت به پانکراتیت مبتلا می‌شوند. تکرار التهاب مزمن لوزالمعده در نهایت باعث آسیب ‌دیدگی دائمی آن و پانکراتیت مزمن خواهد شد از این حال تحت عنوان التهاب مزمن لوزالمعده ناشی از مصرف الکل یاد می‌شود.

پانکراتیت مزمن ایدیوپاتیک

زمانی که علت بروز یک بیماری مشخص نشده باشد به آن ایدیوپاتیک گفته می‌‌شود و در اکثر موارد علت التهاب مزمن لوزالمعده مشخص نیست. در درصد زیادی از موارد پانکراتیت مزمن ایدیوپاتیک در افرادی که ۱۰ تا ۲۰ سال سن دارند و افرادی که بالای ۵۰ سال سن دارند به وجود می‌آید.
سایر علل بسیار نادر التهاب مزمن لوزالمعده به شرح زیر می‌باشند:
• پانکراتیت مزمن خود ایمنی در افرادی که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به لوزالمعده حمله می‌کند.
• التهاب لوزالمعده ارثی که در این افراد این بیماری زمینه ژنتیکی دارد و با نقص عملکرد لوزالمعده متولد می‌‌شوند.
• سیستیک فیبروزیس یکی دیگر از بیماری‌های ژنتیکی است که باعث آسیب دیدگی اندام‌های بدن از قبیل پانکراس می‌شود.

علائم و نشانه‌های التهاب پانکراس چیست؟

معمولا افرادی که دچار التهاب مزمن پانکراس هستند دچار درد شکمی می‌شوند که تا کمر ادامه پیدا می‌کند. برخی از علائم و نشانه‌های التهاب پانکراس به شرح زیر می‌باشند:
• درد شدید قسمت فوقانی شکم که گاهی اوقات به سمت کمر می‌رود و پس از غذا خوردن بسیار شدید خواهد شد.
• تهوع و استفراغ که بیشتر در دوره‌های بروز درد احساس می‌شود.
با پیشرفت بیماری دوره‌های بروز درد بیشتر و شدیدتر خواهد شد به نحوی که برخی از بیماران به صورت دائمی دچار درد شکمی می‌شوند. با پیشرفت التهاب مزمن پانکراس توانایی لوزالمعده برای تولید شیره هضم کننده غذا کاهش پیدا می‌‌کند و در نتیجه علائم و نشانه‌های زیر به وجود می‌آید:
• مدفوع بدبو و چسبناک
• درد شکم
• تورم شکم
• نفخ شکم
در نهایت کار به جایی می‌‌رسد که پانکراس نمی‌‌تواند اصلاً به تولید انسولین بپردازد و باعث بروز دیابت نوع ۱ می‌شود و بیمار علائم و نشانه‌های زیر را تجربه خواهد کرد:
• تشنگی
• نیاز به دفع مکرر ادرار
• گرسنگی بیش از حد
• کاهش وزن
• خستگی
• تاری دید

عوارض التهاب لوزالمعده چیست؟

درد مداوم و عود کننده می‌تواند باعث بروز اضطراب، عصبانیت، استرس، افسردگی و پرخاشگری شود. التهاب مزمن لوزالمعده می‌تواند از طریق چندین روش مختلف به وجود بیاید و سلامت فرد را به خطر بیندازند این روش‌ها به شرح زیر می‌باشند:

استرس و اضطراب و افسردگی

التهاب مزمن پانکراس می‌تواند بر روی سلامت روحی و جسمی فرد تاثیر بگذارد. درد مداوم یا عود کننده که اغلب شدید است می‌تواند باعث بروز استرس، اضطراب، تحریک پذیری، افسردگی و ناراحتی شود. اگر شما هم دچار این اختلال هستید و علائم و نشانه‌های عاطفی و روحی را تجربه می‌‌کنید باید با پزشک خود در این خصوص مشورت نمایید. در صورتی که شما بتوانید از حمایت افرادی برخوردار شوید که دچار این اختلال هستند می‌توانید به شرایط بهتری دست پیدا کنید و کمتر احساس تنهایی کنید.

کیست کاذب

کیست کاذب به یک مجموعه از بافتها، مایعات، آنزیم‌های لوزالمعده و مواد زائد و خون درون شکم گفته می‌شود که به علت نشت مایعات هضم کننده از کیسه لوزالمعده به وجود می‌آید. این اختلال معمولا باعث بروز مشکل در سطح سلامت شما نمی‌شود اما گاهی اوقات عفونی خواهد شد و به درون روده آن نشت می‌کند یا آن که پاره می‌شود و زمینه خونریزی داخلی را فراهم خواهد کرد. در صورتی که این وضعیت رخ دهد باید کیست را به کمک عمل جراحی تخلیه کرد.

سرطان لوزالمعده

اگرچه سرطان لوزالمعده در میان بیماران مبتلا به التهاب مزمن لوزالمعده بسیار شایع است ریسک بروز آن فقط یک به ۵۰۰ است.

التهاب لوزالمعده چگونه تشخیص داده می‌شود؟

هیچ‌ گونه آزمایش معتبری وجود ندارد که وجود التهاب مزمن لوزالمعده را نشان دهد و پزشک بر اساس علایم و نشانه‌های بیمار، سابقه تکرار دوره‌های شعله ور شدگی التهاب مزمن پانکراس یا مصرف الکل به این بیماری مشکوک می‌شود. انجام آزمایش خون می‌‌تواند در تشخیص و بررسی سطح قند خون که امکان بالا رفتن آن وجود دارد مفید باشد. آزمایش خون برای افزایش سطح آمیلاز و لیپاز در این مرحله معتبر و موثق نیست. در روز اول ابتلا به التهاب مزمن لوزالمعده سطح آمیلاز و لیپاز خون افزایش پیدا می‌‌کند و پس از ۵ تا ۷ روز به حالت عادی بر می‌‌گردد. بیماری که دچار التهاب مزمن پانکراس است ممکن است مدت زیادی از ابتلا او به این اختلال گذشته باشد و پزشک باید نگاه دقیقی به وضعیت لوزالمعده بیاندازد تا بتوانند این بیماری را به طور صحیح تشخیص دهد. از روش‌های زیر برای تشخیص التهاب مزمن پانکراس استفاده می‌شود:
• اسکن اولتراسوند روشی است که از امواج صدا برای عکس برداری از پانکراس و بافتهای مجاور آن استفاده می‌‌کند. از اشعه ایکس برای تهیه تصاویر از پانکراس و از نقاط مختلف آن استفاده می‌‌شود و سپس در کنار هم قرار داده می‌‌شوند تا تصاویر سه بعدی تولید شوند. این نوع اسکن می‌‌تواند تغییراتی که به علت التهاب مزمن پانکراس به وجود آمده است را نشان دهد.
• اسکن ام آر آی در مقایسه با سی تی اسکن تصویری دقیق و با وضوح بالا از پانکراس فرد را نشان می‌دهد.
• تصویر برداری از سیستم صفراوی بدون تزریق روشی است که در آن اندوسکوپ وارد سیستم گوارش می‌‌شود و پزشکی از التراسوند برای هدایت دستگاه استفاده می‌نماید.
افرادی که دچار التهاب مزمن پانکراس هستند بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پانکراس قرار دارند. در صورتی که علائم و نشانه‌های آن‌ها بدتر شود به ویژه اگر کیسه لوزالمعده کوچک و تنگ گردد پزشک به وجود سرطان مشکوک خواهد شد. در این حالت درخواست انجام سی تی اسکن، اسکن ام آر آی یا مطالعات اندوسکوپیک را خواهد داد.

التهاب مزمن پانکراس چگونه درمان می‌شود؟

لوزالمعده وظیفه تولید هورمون‌ها و آنزیم‌های مهمی را برعهده دارد که در تجزیه مواد غذایی نقش دارند.

اصلاح سبک زندگی

افرادی که دچار التهاب مزمن لوزالمعده هستند باید سبک زندگی خود را تغییر دهند. این تغییرات شامل موارد زیر است:
• اجتناب از مصرف مشروبات الکلی یک اقدام بسیار ضروری است زیرا مصرف الکل باعث آسیب دیدگی بیشتر لوزالمعده می‌شود. در صورتی که مصرف مشروبات الکلی قطع گردد به طرز قابل توجهی از میزان درد کاسته خواهد شد. برخی از افراد برای ترک الکل به اقدامات و کمک تخصصی نیاز دارند.
• قطع مصرف تنباکو نیز می‌‌تواند در کاهش فرایند سرعت پیشرفت بیماری موثر باشد. اگرچه سیگار کشیدن باعث به وجود آمدن التهاب پانکراس نمی‌‌شود قطع مصرف آن در سلامت بیماران نقش مهمی را دارد.

کنترل درد

درمان التهاب مزمن پانکراس علاوه بر تسکین درد و علائم و نشانه‌های بیماری بر کنترل افسردگی که یکی از عوارض جانبی درد در بلند مدت است نیز تمرکز دارد. معمولاً پزشکان از روش‌های درمان گام ‌به ‌گام استفاده می‌‌کنند و به تجویز داروهای مسکن ضعیف می‌پردازند و به تدریج و تا زمانی که درد کنترل می‌شود داروهای قوی را نیز اضافه خواهند کرد.

تزریق انسولین

در صورتی که آسیب دیدگی پانکراس شدید باشد دیگر توانایی تولید انسولین را نخواهد داشت که در این حالت فرد دچار دیابت نوع یک خواهد شد. تزریق مرتب انسولین به یک بخش ثابت از فرایند درمان فرد مبتلا به التهاب پانکراس تبدیل می‌‌شود. دیابت نوع یک به علت التهاب مزمن لوزالمعده به وجود می‌آید و با تزریق انسولین کنترل می‌شود و قرص هیچ گونه تاثیری در کنترل آن ندارد زیرا سیستم گوارش قادر به تجزیه قرص نیست و بیمار دچار مشکل خواهد شد.

انجام عمل جراحی

گاهی اوقات درد شدید و مزمن ناشی از التهاب لوزالمعده به داروهای مسکن پاسخ نمی‌دهد و کیسه‌های موجود در پانکراس مسدود می‌‌شوند و باعث تجمع شیره‌ هاضمه خواهند شد و در این حالت فشار زیادی بر این کیسه‌ها وارد می‌شود و بیمار درد زیادی را تحمل خواهد کرد. یکی دیگر از دلایل درد مزمن و شدید می‌تواند التهاب قسمت بالایی لوزالمعده باشد که در این حالت بیمار به عمل جراحی نیاز خواهد داشت.

جراحی اندوسکوپیک

در این روش طی یک عمل جراحی قسمت سر پانکراس برداشته خواهد شد که در این حالت علاوه بر تسکین درد حاصل از التهاب پایانه‌های عصبی از میزان فشاری که به کیسه لوزالمعده وارد می‌‌شود کاسته خواهد شد. از سه روش برای برداشتن قسمتی از پانکراس استفاده می‌شود که به شرح زیر می‌باشند:
• روش بگر: در این روش سر ملتهب پانکراس با دقت برداشته می‌‌شود و بخش باقیمانده پانکراس به روده‌ها متصل می‌گردد.
• روش فری: پزشک زمانی از این روش استفاده می‌کند که احساس کند درد به علت التهاب سر لوزالمعده و انسداد کیسه‌های آن به وجود آمده است. در این روش فشار از روی سر لوزالمعده برداشته می‌‌شود یعنی سر لوزالمعده توسط عمل جراحی خارج می‌گردد و پزشک با متصل کردن کیسه‌ها به طور مستقیم به روده باعث برداشته شدن فشار از روی آن‌ها خواهد شد.
• جراحی کامل لوزالمعده: در این روش کیسه صفرا، کیسه‌های لوزالمعده و سر لوزالمعده طی یک عمل جراحی برداشته خواهند شد. از این روش فقط در موارد بسیار شدید که بیمار درد زیادی دارد و سر پانکراس ملتهب شده است و کیسه‌های آن مسدود است استفاده خواهد شد. این روش موثر ترین روش برای کاهش درد و حفظ عملکرد پانکراس است اما در این روش ریسک بروز عفونت و خونریزی داخلی بسیار بالا است.

عمل جراحی برای تخلیه کامل پانکراس

در این روش به طور کامل پانکراس تخلیه می‌شود. این روش در تسکین درد بسیار موثر است با این حال فردی که به طور کامل پانکراس او تخلیه شده است و برای برخی از فعالیت‌های حیاتی پانکراس از قبیل ترشح انسولین به روش‌های درمانی دیگری وابسته خواهد شد.

رژیم غذایی

رعایت کردن رژیم غذایی می‌‌تواند تاثیر زیادی در بهبود التهاب پانکراس داشته باشد. پانکراس در هضم مواد غذایی نقش دارد اما التهاب این عضو بر عملکرد آن تاثیرات منفی می‌گذارد. این امر بدین معنا است که افراد مبتلا به این بیماری برای هضم تعداد زیادی از مواد غذایی مشکل دارند. پزشک به این گروه از افراد توصیه می‌کنند به جای آنکه روزی سه وعده غذا بخورند غذای خود را به شش وعده کوچک تقسیم کنند و بهتر است از رژیم غذایی کم چربی استفاده کنند. کنترل رژیم غذایی در افراد مبتلا به التهاب پانکراس در کسب چهار هدف زیر تاثیر زیادی دارد:
• کاهش ریسک سوء تغذیه و فقدان برخی مواد غذایی
• جلوگیری از افزایش یا کاهش سطح قند خون
• کنترل و پیشگیری از دیابت، بیماری کلیوی و سایر عوارض احتمالی
• کاهش ریسک شعله ور شدگی التهاب پانکراس
معمولاً رژیم غذایی این گروه از بیماران توسط پزشک تعیین می‌شود و ممکن است بیمار به متخصص تغذیه ارجاع داده شود. برنامه غذایی این افراد بر اساس سطح فعلی مواد مغذی موجود در خون آنها در آزمایشات تشخیصی قرار دارد. برنامه غذایی به طور کلی شامل آن دسته از مواد غذایی است که سرشار از پروتئین هستند و مواد مغذی بسیار زیادی دارند. معمولاً پزشک غلات کامل، انواع سبزیجات، میوه‌ها، محصولات لبنی کم چرب و منابع پروتئینی از قبیل مرغ و ماهی را در رژیم غذایی این گروه از بیماران می‌گنجاند. بیماران باید از مواد غذایی چرب به شدت خودداری کنند زیرا غذای چرب باعث می‌شود پانکراس بیش از حد به تولید آنزیم بپردازد. الکل به عنوان یکی از دلایل اصلی التهاب مزمن پانکراس باید رژیم غذایی بیماران حذف شود. این بیماران بر اساس وسعت آسیب دیدگی کبد ممکن است به برخی از انواع آنزیم‌های مصنوعی نیاز داشته باشند تا به هضم مواد غذایی آنها کمک کند. این اقدامات به رفع نفخ و بوی بد مدفوع و کاهش درد انقباضات شکمی کمک می‌کنند.

چگونه می‌توان از التهاب پانکراس جلوگیری کرد؟


افرادی که دچار التهاب مزمن پانکراس هستند باید سعی کنند با قطع مصرف الکل از تشدید بیماری خود و رسیدن به مراحل آخر جلوگیری کنند. این مسئله در بیمارانی که به دفعات مکرر و مقادیر زیاد الکل مصرف می‌کنند بسیار ضروری است.


شقاق، فیشر یا زخم مقعد علائم و نشانه ها و درمان با جراحی

شقاق، فیشر یا زخم مقعد علائم و نشانه ها و درمان با جراحی

به پارگی یا زخم در کانال مقعد، شقاق (فیشر) مقعد گفته می‌شود. شقاق مقعد (فیشر آنال) می‌تواند باعث خونریزی از مقعد شود و بیمار این خون را در مدفوع یا بر روی دستمال توالت خود می‌بیند. شقاق حاد و مزمن مقعد هر دو باعث بروز درد می‌شوند. به‌طور کلی، شقاق مقعد (فیشر آنال) معمولا از دهانه‌ی مقعد به سمت بیرون امتداد پیدا می‌کند و در قسمت پشتی و میانه‌ی دهانه‌ی مقعد قرار دارد. عمق شقاق مقعد می‌تواند متفاوت باشد، ممکن است شقاق مقعد در سطح خارجی پوست مقعد باشد و یا تا عضلات اسفنکتر مقعد (عضلاتی که مقعد را بسته نگه می‌دارد) ادامه داشته باشد. بروز فیشر یا شقا ق مقعد در قسمت جلویی دهانه‌ی مقعد به ندرت رخ می‌دهد (۱۰ ردصد از زنان و ۱ درصد از مردان).

علل


  • شقاق مقعد (فیشر آنال) عموما به علت کشیدن شدن پوشش درونی مقعد ایجاد می‌شوند که این موضوع می‌تواند بر اثر یبوست، رد شدن مدفوع بسیار سفت یا بزرگ، زور زدن در هنگام دفع مدفوع، اسهال طولانی مدت، بارداری، زایمان و یا ابتلا به بیماری‌های التهابی روده مانند بیماری کرون باشد.
  • سایر عللی که کمتر شایع هستند، عبارتند از مقاربت جنسی از مقعد و ابتلا به بیماری‌هایی مانند سرطان، ایدز، سل و سفلیس.
  • در افراد مسن‌تر،  به دلیل کاهش جریان خون در مقعد، ریسک بروز زخم‌هایی که خوب نمی شوند وجود دارد.
  • در نوزادان، داشتن یبوست و تعویض نکردن مرتب پوشک از علل شایع فیشر آنال یا شقاق مقعد هستند.

علائم و نشانه‌ها


  • اصلی‌ترین علامت شقاق مقعد، درد مقعد و خونریزی از مقعد است. درد مقعد ممکن است مزمن و دائمی یا تنها در هنگام دفع مدفوع باشد.
  • شقاق مقعد (فیشر آنال) می‌تواند باعث خونریزی از مقعد شود که این خون در مدفوع یا بر روی دستمال توالت دیده می‌شود. این خون معمولا قرم روشن است و میزان آن در هر بیمار متفاوت است.
  • هم در شقاق حاد و هم در شقاق مزمن مقعد، درد وجود داد اما در مورد شقاق یا فیشر حاد، میزان درد بیمار بسیار بیشتر است که در هنگام دفع مدفوع احساس می‌شود.
  • ممکن است نگاه کردن به مقعد برای تشخیص شقاق مقعد کافی نباشد چرا که شقاق یا فیشر‌های کوچک و سطحی معمولا بسیار کوچک‌تر از آن هستند که دیده شوند.
  • سایر علائم عبارتند از یبوست و وجود پارگی یا زخم در مقعد که در هنگام کشیده شدن جزئی مقعد، قابل رویت است.

تشخیص


  • اولین مرحله از تشخیص، دیدن خونریزی از مقعد و یا درد در هنگام دفع مدفوع می‌باشد. پزشک شما معمولا با در نظر گرفتن شرح حال شما و معاینه‌ی مقعد می‌تواند فیشر آنال را تشخیص دهد.
  • برای معاینه‌ی رکتوم، ممکن است پزشک دستکش دست کند و با انگشت خود، داخل رکتوم را بررسی کند. البته ممکن است این کار برای بیمار بسیار دردناک باشد و به همین خاطر معمولا به معاینه بصری کفایت می‌شود که برای انجام آن با استفاده از یک لوله‌ی حاوی منبع نور به نام آنوسکوپ، مقعد معاینه می‌شود.
  • در صورتی که پارگی در بافت مقعد قابل مشاهده باشد، تشخیص فیشر آنال قطعی است اما در غیر این صورت از بافت رکتوم نمونه‌برداری می‌شود.
  • معمولا به انجام تست دیگری نیاز نمی باشد. اما در صورتی که علائم بیمار نشان‌دهنده‌ی وجود احتمالی بیماری‌های دیگری مانند بیماری‌های التهابی روده یا سرطان روده باشد و پزشک بخواهد وجود بیماری‌های دیگر را بررسی کند، تست‌ها و آزمایشات بیشتری بر روی بیمار انجام می‌شوند.
    این آزمایشات عبارتند از: سیگموئیدوسکوپی (معاینه‌ی رکتوم و قسمت انتهایی روده‌ی بزرگ با وارد کردن یک لوله‌ی منعطف و باریک در روده که دارای منبع نوری و دوربین می‌باشد)، کولونوسکوپی (معاینه و بررسی کل روده‌ی بزرگ با وارد کردن یک لوله‌ی منعطف و باریک در روده که دارای منبع نوری و دوربین می‌باشد) و مانومتری مقعد (وارد کردن یک لوله‌ی نرم و معطف در مقعد و سپس قرار دادن یک بالون در رکتوم و بزرگ کردن بالون برای تشخیص میزان اسپاسو تنگی رکتوم و عملکرد عضلات اسفنکتر در رکتوم).

درمان


در بسیاری از موارد، شقاق مقعد به خودی خود خوب می‌شود و نیازی به درمان ندارد. در صورتی که نیاز به درمان باشد، اولین اقدامات درمانی همیشه توصیه‌ی مربوط به اقدامات و درمان‌های خانگی می‌باشد. در صورتی که شقاق مقعد با این روش‌ها درمان نشود و به صورت مزمن درباید، انجام درمان‌های بیشتر به روش جراحی و غیرجراحی، ضرورت پیدا می‌کند.

درمان شقاق (زخم قعد)-

روش‌های درمان غیرجراحی

 دارودرمانی

در برخی موارد لازم است که پزشک داروهایی تجویز کند. این داروها اغلب برای شل کردن عضلات مقعد و یا تسکین درد تجویز می‌شوند و یا شامل کرم‌هایی می‌شوند که تاثیر بی‌حس‌کنندگی دارد و به پوست اطراف شقاق مقعد مالیده می‌شود.

تزریق بوتاکس

تزریق بوتاکس (بوتولونیوم توکسین) در عضلات اسفنکتر (عضلات مقعد) برای شل کردن عضلات اسفنکتر انجام می‌شود. تزریق بوتاکس در این عضلات به‌طور جزئی و موقتی، این عضلات را فلج می‌کند. عوارض این روش عبارتند از درد در ناحیه تزریق بوتاکس و بی‌اختیاری در کنترل مدفوع یا گاز روده شود.

جراحی

در صورتی که فیشر یا شقاق مقعد، با گذشت چند ماه از درمان، بهبود پیدا نکند، ممکن است انجام جراحی ضرورت پیدا کند. مثال‌هایی از درمان جراحی برای فیشر آنال عبارتند از جراحی کشش مقعد یا اسفنکتروکتومی آنال. هدف از انجام این جراحی‌ها، کاهش انقباض در عضلات اسفنکتر و بازیابی جریان خون عادی در این ناحیه می‌باشد.

جراحی شقاق مقعد

اسفنکتروکتومی داخلی و جانبی (LIS)

این روش جراحی دارای درصد موفقیت بالایی است. این جراحی معمولا به صورت یک روزه (بدون نیاز به بستری) و تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. در این روش، عضلات اسفنکتر داخلی به طور جزئی از هم جدا می‌شوند. این کار باعث می‌شود که عضلات اسفنکتر کمی شل شوند و میزان جریان خون در این ناحیه نیز افزایش پیدا کند. بهبودی بعد از این جراحی معمولا یک هفته طول می‌کشد.

پوشش فلپ پوستی

در این روش از فلپ‌های پوستی برای پوشش دادن شقاق مقعد استفاده می‌شود. این روش به خاطر عوارض کمتری که دارد یکی از روش‌های جراحی مورد توجه پزشکان است.

اتساع مقعد

در این روش کانال مقعد کشیده می‌شود. این روش بسیار کمتر از روش اسفنکتروکتومی استفاده می‌شود. بروز بی‌اختیاری مدفوع و گاز روده، از عوارض جدی این روش هستند.

سایر روش‌های جراحی

سایر روش‌های جراحی که کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند عبارتند از فلپ پوستی برای بهبود مقعد (بافت ناسالم بریده می‌شود و بافت سالم به جای آن بخیه زده می‌شود)، اسفنکتروکتومی بهبود یافته‌ی مقعد (انجام اسفنکتروکتومی به روش گفته شده در بالا اما بافت بیشتری از عضلات اسفنکتر حفظ می‌شود) و فیشورکتومی (برداشتن کامل شقاق یا فیشور مقعد).

بهبودی بعد از جراحی شقاق مقعد (فیشور آنال)

بعد از جراحی متوجه خواهید شد که زخم یا شقاق مقعد شما کمتر دردناک است. در صورتی که فکر می‌کنید به مسکن نیاز دارید می‌توانید از مشکن‌های غیرتجویزی استفاده کنید. جراح شما معمولا بعد از جراحی، برای پیشگیری از بروز یبوست، داروهای ملین تجویز می‌کند. همچنین ممکن است مصرف مکمل‌های حاوی فیبر برای شما تجویز شود.

لازم است که برای پیشگیری از یبوست و بازگشت دوباره‌ی فیشر یا شقاق مقعد، روزانه مقادیر زیادی آب و مایعات بنوشید و رژیم غذایی شما حاوی مواد سرشار از فیبر باشد. غذاهایی که دارای فیبر بالایی هستند، عبارتند از میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل.

زخم جراحی شما ممکن است بخیه زده نشود و باز گذاشته شود تا به‌طور طبیعی بسته شود. بهتر است بعد از هربار اجابت مزاج، جای زخم جراحی را به آرامی با آب ولرم و صابون بشویید تا زخم جراحی، بدون به جا ماندن جای زخم، ظرف ۱۴ روز کاملا خوب شود. مدت زمان ریکاوری بعد از جراحی، در هر بیمار متفاوت است، پس بسیار مهم است که به توصیه‌ها و دستورات پزشک در مورد مراقبت‌های بعد از جراحی کاملا توجه کنید.

پیشگیری


  • در نوزادان، می‌توان با دادن آب و مایعات کافی به نوزاد و تعویض منظم پوشک، از بروز شقاق مقعد پیشگیری کرد.
  • در افراد بزرگسال برای پیشگیری از بروز شقاق مقعد باید این اقدامات انجام شوند: اجتناب از زور زدن زیاد در هنگام دفع، پیشگیری از بروز یبوست و دفع کردن مئفوع سفت و بزرگ، اجتناب از داشتن اسهال برای مدت زمان طولانی (درمان به موقع اسهال)، اجتناب از مرطوب نگه داشتن محیط مقعد برای مدت زمان طولانی، اجتناب از مصرف دستمال توالت با بافت زبر و خشن و اجتناب از مصرف شوینده‌ها و تمیزکننده‌هایی که باعث حساسیت و خارش مقعد می‌شوند.
    برای پیشگیری از بروز یبوست لازم است که میزان مصرف مایعات و غذاهای حاوی فیبر را افزایش و میزان مصرف کافئین را کاهش دهید.
  • در صورتی که دچار فیشر یا شقاق مقعد شدید، استفاده از پماد‌های روان‌کننده (لوبریکانت) از بدتر شدن و شدید شدن زخم جلوگیری می‌کند.

هموروئید یا بواسیر،علائم و نشانه ها و درمان با جراحی (هموروئیدکتومی)

هموروئید یا بواسیر،علائم و نشانه ها و درمان با جراحی (هموروئیدکتومی)

هموروئید یکی از شایع‌ترین و ناراحت‌کننده‌ترین مشکلات پزشکی بزرگسالان است. تقریباً نیمی از مردان و زنان تا سن ۵۰ سالگی به هموروئید دچار می‌شوند. این عارضه، که عبارت است از التهاب تعدادی از سیاهرگ‌ها، باعث بروز علائمی می‌شود که می‌توانند بر کیفیت زندگی و توانایی شخص برای شرکت در بعضی از فعالیت‌های تأثیر منفی بگذارند. خوشبختانه، گزینه‌های بسیاری برای درمان هموروئید وجود دارد، از جمله گزینه‌های جراحی برای بیمارانی که نمی‌توانند این عارضه را از طریق تغییر در سبک زندگی و داروهای موضعی کنترل کنند.

هموروئید چیست؟


 هموروئید عبارت است از تورم و و بزرگ شدن تعدادی از رگ‌های خونی موجود در ناحیه تحتانی رکتوم یا مقعد. گاهی اوقات به آن‌ها سیاهرگ‌های واریسی مقعد یا رکتوم گفته می‌شود.

هموروئید چیست؟

انواع هموروئید


 هموروئید دارای دو نوع داخلی و بیرونی است.

  • هموروئید بیرونی زمانی رخ می‌دهد که افزایش فشار در رگ‌های خونی اطراف مقعد باعث ورم و التهاب آن‌ها شود. تشکیل لخته خونی (ترومبوز) در هموروئید بیرونی (از اندازه‌ای در حدود یک نخود تا یک دانه انگور) باعث سخت و دردناک شدن آن می‌شود.
  • هموروئید داخلی در درون کانال مقعد بروز می‌کند. این نوع نیز دردناک بوده اما معمولاً در هنگام دفع مدفوع دچار خونریزی می‌شود. همچنین، گاهی اوقات این نوع هموروئید در طول دفع مدفوع از مقعد بیرون می‌زند. عموماً در چنین شرایطی، اگر هموروئید کاملاً پایین آمده و نتواند دوباره به داخل مقعد برگردد، بیمار دچار درد زیادی می‌شود.

هموروئید چه عللی دارد؟


  •  زور زدن هنگام دفع
  • چاقی مفرط
  • بلند کردن وزنه‌ها یا اجسام سنگین
  • ژنتیک (ضعیف بودن سیاهرگ‌ها و هموروئید می‌تواند ارثی باشد)
  • نشستن‌های طولانی مدت
  • ایستادن‌های طولانی مدت
  • ضعیف شدن بافت اطراف مقعد که با بالا رفتن سن رخ می‌دهد
  • بارداری یا وضع حمل
  • شایع‌ترین علل هموروئید زور زدن هنگام دفع و اسهال یا یبوست مزمن است.

علائم هموروئید عبارتند از


  •  خونریزی در طول دفع مدفوع
  • خارش یا ناراحتی مقعد
  • ورم، درد یا ناراحتی اطراف مقعد
  • وجود برآمدگی‌ها یا توده‌های دردناک در ناحیه مقعد

مزایای جراحی هموروئید


 جراحی زمانی توصیه می‌شود که تغییر در سبک زندگی و داروهای موضعی نمی‌توانند به اندازه کافی تأثیر داشته باشند. امروزه انواع مختلفی از جراحی‌های هموروئید وجود دارد که هر یک از آن‌ها بسته به خارجی یا داخلی بودن و اندازه هموروئید و همچنین ترجیحات خود بیمار تجویز می‌شود. گاهی اوقات، جراحی شامل انسداد مسیر خونرسانی به هموروئید است که این در نهایت باعث کوچک و ناپدید شدن خودبخود هموروئید می‌شود. در روش دیگری، که به نام هموروئیدکتومی شناخته می‌شود، هموروئیدهای بزرگ و دردناک به طور کامل برداشته می‌شوند. جراحی هموروئید می‌تواند مزایای زیر را به همراه داشته باشد:

  • رهایی از علائم دردناک مرتبط با هموروئید
  • جلوگیری از عوارض ناشی از هموروئیدهای بزرگ
  • وجود گزینه‌های مختلف جراحی که باعث می‌شود بتوان جراحی را متناسب با نیازهای بیمار طراحی کرد
  • جراحی هموروئید را می‌توان به صورت سرپایی انجام داد
  • نیاز به کمترین زمان برای استراحت بعد از جراحی

چند روز قبل از جراحی


  •  برای تست‌های آزمایشگاهی برنامه‌ریزی کنید: پزشک از شما می‌خواهد یک سری آزمایش خون انجام داده و نوار قلب و یک عکس رادیولوژی از سینه بگیرید تا مطمئن شود قلب و ریه‌هایتان مشکلی ندارند.
  • در مورد داروهایی که نباید مصرف شود سؤال کنید: به شما گفته خواهد شد که باید مصرف آسپرین را متوقف کنید زیرا این دارو خون را رقیق می‌کند. از پزشکتان بپرسید که مصرف چه داروهای دیگری‌ وجود دارد که باید مصرف آن‌ها را متوقف کنید.
  • کشیدن سیگار را متوقف کنید: برای رفع فشاری که «سرفه‌های ناشی از مصرف سیگار» به هموروئید وارد می‌کند مصرف سیگار را کنار بگذارید.
  • چیزی نخورده یا ننوشید: شب قبل از جراحی بعد از نیمه شب چیزی نخورده یا ننوشید (حتی آب). این کار احتمال استفراغ کردن در حین بیهوشی را کاهش می‌دهد.
  • از یکی از دوستان یا اعضاء خانواده کمک بگیرید: بعد از جراحی باید کمتر فعالیت کنید، بنابراین از کسی بخواهید تا در خانه به شما کمک کند. همچنین از کسی بخواهید تا شما را به بیمارستان یا مرکز جراحی رسانده و بعد از عمل نیز شما را از آنجا به خانه ببرد.

پیش از انجام جراحی


 از شما خواسته می‌شود یک رضایتنامه قانونی را امضاء کنید که به پزشکتان اجازه می‌دهد شما را جراحی کند.‌ همچنین، به شما یک داروی ملین ملایم داده شده یا تنقیه می‌شود. پزشک، متخصص بیهوشی یا پرستار بیهوشی نوع بی‌حسی یا بیهوشی مورد استفاده را برایتان توضیح می‌دهد. درست قبل از جراحی، داروی بیهوشی تزریق شده و یک خط وریدی، شروع به تزریق دارو و مایعات به بدن شما می‌کند.

گزینه‌های موجود برای جراحی هموروئید


 گزینه‌های موجود برای جراحی هموروئید عبارتند از:

بستن با حلقه لاستیکی

در این روش با قرار دادن حلقه لاستیکی در قاعده هموروئید، جریان خونرسانی به آن قطع می‌شود. در روزهای بعد از عمل، هموروئید کوچک شده و در نهایت می‌افتد. ما می‌توانیم این عمل در مطب خود به صورت سرپایی و تحت بی‌حسی موضعی انجام دهیم.

بستن با حلقه لاستیکی

هموروئیدکتومی

در این عمل، که می‌توان آن را تحت بیهوشی عمومی یا بی‌حسی موضعی انجام داد، از تکنیک‌های مختلف برش برای برداشتن کامل هموروئید استفاده می‌شود. این عمل معمولاً برای هموروئید‌های بزرگ و هموروئید‌هایی که به انواع دیگر درمان‌ها به خوبی جواب نداده‌اند توصیه می‌شود.

در طول جراحی


 در این نوع عمل، پزشک یک ابزار قاشق مانند (رتراکتور) را به کانال مقعد وارد کرده و سپس هموروئید متورم را خارج می‌کند. همچنین، برای ایجاد مسیری جهت تخلیه مایع یا ماده مخاطی، برش باز گذاشته شده یا تنها قسمتی از آن با بخیه بسته می‌شود. در طول یک نوبت جراحی می‌توان چند هموروئید را خارج کرد.

بعد از جراحی


 شما به اتاق ریکاوری برده خواهید شد و در آنجا یک پرستار ضربان قلب و فشار خونتان را کنترل می‌کند. اگر درد شدید یا مشکلی برای ادرار کردن نداشته باشید می‌توانید همان روز مرخص شوید. در غیر این صورت، پزشک از شما خواهد خواست یک یا دو روز در بیمارستان بمانید. همچنین، به مدت کوتاهی دچار نفخ[۱]، تهوع یا خونریزی جزئی خواهید شد که معمولاً خیلی زود رفع می‌شوند.

در طول چند روز آتی کمی احساس ناراحتی داشته و هنگام دفع دچار اسپاسم‌های عضلانی خواهید شد. ممکن است برای اولین نوبت دفع بعد از جراحی ترس داشته باشید، که البته جای نگرانی نیست و می‌توانید بدون هیچ مشکلی مثل همیشه عمل دفع را انجام دهید. به تأخیر انداختن اولین نوبت دفع تنها انجام آن را سخت‌تر می‌کند. برای کاهش ناراحتیتان داروهای نرم کننده مدفوع، ملین و برخی مکمل‌ها و داروهای دیگر تجویز می‌شود.

بهبودی و پیشگیری


 با جراحی یا هر روش دیگری که درمان شده باشید، می‌توانید با پیروی از عاداتی که به سلامت مقعد و کانال مقعدی کمک می‌کنند، به بهبودیتان کمک کرده و از ناراحتی‌های آتی جلوگیری کنید. اگر به صورت سرپایی عمل شده باشید، بعد از درمان هیچگونه ناراحتی یا دردی را تجربه نکرده و یا ممکن است تنها به مدت یکی دو روز ناراحتی خفیفی را احساس کنید. بهبودی کامل حدود یک هفته طول می‌کشد. اگر عمل هموروئیدکتومی انجام دادید باید به مدت هفت تا ده روز از انجام فعالیت‌های شدید بپرهیزید. بهبودی کامل از این عمل، حدود شش تا هشت هفته طول می‌کشد.

به پزشکتان مراجعه کنید


 بعد از انجام درمان جراحی یا غیرجراحی ممکن است دیگر هرگز دچار مشکل هموروئید نشوید. اما باید هرگونه علائم جدید یا غیرطبیعی را به پزشکتان گزارش دهید. با مشاوره زود هنگام، پزشک قادر خواهد بود هم پیشرفت بهبودی و هم وضعیت سلامت عمومی مقعد و کانال مقعدی را ارزیابی کند.


عمل جراحی لاپاراسکوپی-

عمل جراحی لاپاراسکوپی چیست؟

بسیاری از بیماران در مورد عمل لاپاراسکوپی سوال می‌کنند. لاپاراسکوپی یک تکنیک خاص جراحی است. در روش جراحی “باز” یک برش بزرگ در پوست ایجاد می‌شود که ممکن است طول آن بیش از چند اینچ باشد. اما در روش جراحی “لاپاراسکوپی” از برش‌های بسیار کوچکی استفاده می‌شود که معمولا کمتر از نیم اینچ هستند. جراحی لاپاراسکوپی گاها با نام “جراحی بسته” نیز شناخته می‌شود.

جراحی لاپاراسکوپی چگونه انجام می‌شود؟


در روش جراحی لاپاراسکوپی از ابزار به خصوصی با نام لاپاروسکوپ استفاده می‌شود. لاپاروسکوپ یک ابزار بلند و باریک است که از طریق یک برش کوچک وارد بدن می‌شود. این ابزار دارای یک دوربین است که به کمک آن، متخصص گوارش می‌تواند ارگان‌های داخل شکم و لگن را روی صفحه‌ی مانیتور مشاهده کند. در صورتی که لازم باشد مشکلی که در این ارگان‌ها وجود دارد، با جراحی درمان شود، از ابزارهای دیگری استفاده می‌شود. این ابزار‌ها نیز معمولا از طریق چند برش کوچک دیگر وارد شکم می‌شوند. البته می‌توان ابزار‌های جراحی را نیر توسط همان لاپاراسکوپ اولیه و از طریق همان برش اولیه وارد شکم کرد و جراحی را انجام داد. این روش لاپاراسکوپی “لاپاراسکوپی تک سایت” نامیده می‌شود.

مزایای جراحی لاپاراسکوپی چیست؟


جراحی لاپاراسکوپی مزایای بسیاری داردکه در ادامه به آن اشاره شده است. بیمارانی که تحت جراحی لاپاراسکوپی قرار می‌گیرند درواقع عمل جراحی کم تهاجمی‌تر و ایمن‌تری دارند و بنابراین ریکاوری و بهبودی آن‌ها بعد از جراحی سریع‌تر و بهتر صورت می‌گیرد.

  • جراحی لاپاراسکوپی آسیب بسیار کمتری به بافت‌های بدن بیمار وارد می‌کند و احتمال بروز عوارض ناشی از جراحی را کاهش می‌دهد.
  • جراحی لاپاراسکوپی از طریق برش‌های بسیار کوچکی در پوست انجام می‌شود که احتمال عفونت آن بسیار کمتر است.
  • جراحی لاپاراسکوپی جای زخم بسیار کمتری به جا می‌گذارد و به لحاظ ظاهری نیز نتایج مطلوب‌تری دارد.
  • میزان درد بیمار بعد از جراحی لاپاراسکوپی کمتر است و بیمار زمان کمتری در بیمارستان می‌ماند و دوره ریکاوری بسیار سریع سپری می‌شود.
  • بیمار بعد از این جراحی بسیار سریع‌تر می‌تواند به کار و فعالیت‌های خود بازگردد.
  • جراجی لاپاراسکوپی ریسک بروز عوارض بلند مدت را کاهش می‌دهد.

لاپاراسکوپی برای تشخیص و درمان چه مشکلاتی به کار برده می‌شود؟


از تکنیک لاپاراسکوپی برای تشخیص علت دردهای مزمن شکمی و ناباروری و همچنین برا بررسی توده‌های داخل شکمی استفاده می‌شود. در صورتی که مشکلی دیده شود و تشخیص داده شود، اغلب می‌توان به طور همزمان آن را در همان جراحی، درمان کرد (در واقع جراحی هم با هدف تشخیص و هم درمان انجام می‌شود). از روش لاپاراسکوپی همچنین برای تشخیص و درمان مشکلات زیر استفاده می‌شود:

  • اندومتریوز- در صورتی که علائم و نشانه‌های ابتلا به اندومتریوز را داشته باشید و مصرف دارو کمکی به شما نکرده باشد، احتمالا انجام لاپاراسکوپی برای شما تجویز می‌شود. از لاپاراسکوپی برای نگاه کردن به فضای داخل لگن استفاده می‌شود و در صورتی که بافت اندومتریوز دیده شود، اغلب طی همان عمل با کمک لاپاراسکوپ برداشته می‌شود.
  • فیبروئید. فیبروئید به بافت‌های اضافه‌ای گفته می‌شود که در دیواره‌ی داخلی رحم یا در خارج ازآن رشد می‌کنند. اغلب فیبروئید‌ها خوش‌خیم و غیرسرطانی هستند، اما تعداد بسیار کمی از آن‌ها نیز ممکن است سرطانی باشند. فیبروئید‌ها می‌توانند باعث درد و خونریزی شدید شوند. در مواردی می‌توان از لاپاراسکوپی برای برداشتن آن‌ها استفاده کرد.
  • کیست تخمدان. در برخی از زنان در اطراف تخمدان کیست‌هایی تشکیل می‌شود. این کیست‌ها اغلب بدون نیاز به درمان خوب می‌شوند. اما در صورتی که کیست‌ها به خودی‌خود درمان نشوند، پزشک شما ممکن است به شما توصیه کند که برای برداشتن آن عمل لاپاراسکوپی را انجام دهید.
  • حاملگی خارج از رحم. ممکن است از لاپاراسکوپی برای برداشتن جنین خارج از رحم استفاده شود.
  • بیماری‌های مربوط به ناحیه کف لگن. از لاپاراسکوپی می‌توان برای درمان بی‌اختیاری ادارار و پرولاپس ارگان‌های داخل لگن استفاده کرد.
  • سرطان. برخی از انواع غدد سرطانی را می‌توان با لاپاراسکوپی خارج کرد.

برای انجام لاپاراسکوپی از چه تکنیک بیهوشی استفاده می‌شود؟


جراحی لاپاراسکوپی معمولا تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. با اعمال بیهوشی عمومی شما به طور کامل به خواب فرو می‌روید. در موراد خاصی ممکن است به جای بیهوشی عمومی از بیهوشی موضعی استفاده شود. این نوع از بیهوشی تنها عصب‌های اطراف محل جراحی را مسدود می‌کند (به عنوان مثال ناحیه‌ی زیر کمر) و بنابراین شما دردی را احساس نمی کنید.

جراحی لاپاراسکوپی چگونه انجام می‌شود؟


بعد از این که بیهوشی اعمال شد، یک برش بسیار کوچک در ناف یا زیر ناف یا ناحیه دیگری در شکم ایجاد می‌شود. سپس لاپاراسکوپ از طریق این برش وارد شکم می‌شود. در حین انجام این عمل، فضای داخل شکمی از گاز پر می‌شود. پر کردن فضای شکمی از گاز، موجب می‌شود که ارگان‌های لگنی و  تولید مثل با وضوح بهتری دیده شوند. با کمک دوربینی که به سر لاپاراسکوپ متصل است، متخصص می‌تواند ارگان‌های داخل شکم و لگن را روی مانیتور مشاهده کند. برای انجام جراحی و وارد کردن ابزارهای جراحی ممکن است برش‌های کوچک دیگری نیز در نواحی دیگر شکم ایجاد شوند. یک ابزار دیگر به نام ابزار کنترل رحمی نیز ممکن است از طریق واژن و دهانه‌ی رحم وارد رحم شود. از این ابزار برای تکان دادن ارگان‌های رحمی و بهتر دیدن آن‌ها استفاده می‌شود.

شرایط بیمار و اقدامات پس از جراحی لاپاراسکوپی


بعد از اتمام جراحی، لاپاراسکوپ و قسمت اعظمی از گازی که وارد شکم شده است، خارج می‌شوند. برش‌های کوچک ایجاد شده بخیه زده می‌شوند و شما به اتاق ریکاوری منتقل می‌شوید. شما تا چند ساعت بعد از جراحی احساس خواب آلودگی خواهید داشت و به خاطر اثرات بیهوشی کمی حالت تهوع دارید. در صورتی که جراحی شما به صورت سرپایی انجام شده (شما در بیمارستان بستری نشده‌اید)، در اتاق ریکاوری می‌مانید تا زمانی که اثر بیهوشی کاملا برطرف شود و شما بتوانید بدون کمک دیگران بیایستید و به دستشویی بروید. لازم است یک نفر همراه شما باشد و شما را تا خانه برساند. شما معمولا می‌توانید در همان روز جراحی به خانه بازگردید. در صورتی که جراحی‌های پیچیده‌تری با لاپاراسکوپی انجام شده باشد، مانند هیسترکتومی با لاپاراسکوپی، احتمالا لازم است که یک شب را دربیمارستان بمانید.

ریکاوری بعد از جراحی لاپاراسکوپی چگونه است؟


شما تا چند روز بعد از جراحی لاپاراسکوپی، احساس خستگی و درد خفیف خواهید داشت. احتمالا درد در اطراف محل‌های برش جراحی و ناف شما احساس می‌شود. در حین انجام جراحی، یک لوله‌ی تنفسی در گلوی شما گذاشته می‌شود و این موضوع می‌تواند باعث شود که بعد از جراحی کمی گلوی شما درد یا سوزش داشته باشد. شما می‌توانید قرص‌های مکیدنی برای نرم کردن گلو را مصرف کنید یا کمی آب‌نمک قرقره کنید تا سوزش گلو کمتر شود. همچنین ممکن است در شانه و کمر خود احساس درد کنید. این درد به خاطر گازی است که در فضای داخل شکم باقی مانده است که  ظرف چند ساعت تا نهایتا چند روز، به خودی خود برطرف می‌شود. در صورتی که درد و حالت تهوع شما ظرف چند روز بعد از لاپاراسکوپی از بین نرفت و یا شدیدتر شد حتما با پزشک خود تماس بگیرید.

چه مدت بعد از جراحی لاپاراسکوپی می‌توانم به فعالیت‌های روزانه‌ی خود بازگردم؟


جراح شما به شما خواهد گفت که چه مدت زمان بعد از جراحی می‌توانید به انجام فعالیت‌های خود بازگردید. در صورتی که جراحی ساده و کوچک بوده باشد، شما بعد از ۱ یا دو روز می‌توانید مانند قبل به کارهای خود بپردازید. اما جراحی‌های پیچیده‌تر و سنگین‌تری مانند هیسترکتومی به مدت زمان بیشتری برای ریکاوری نیاز دارند. ممکن است پزشک به شما توصیه کند که از انجام فعالیت‌های سنگین خودداری کنید.

انواع جراحی‌های انجام شده با تکنیک لاپاراسکوپی


جراحی‌های بسیار زیادی را می‌توان با کمک لاپاراسکوپی انجام داد. برخی از این جراحی‌ها عبارتند از:

  • جراحی رفلاکس معده
  • جراحی‌های انجام شده برای درمان انواع فتق شکمی
  • جراحی سنگ کیسه‌ی صفرا
  • جراحی برداشتن کیسه‌ی صفرا
  • جراحی سنگ‌های مجرای صفراوی
  • جراحی کاردیومیوتومی
  • جراحی برداشتن آپاندیس
  • برداشتن طحال
  • آندوسکوپی
  • گاستروسکوپی
  • سیگموئیدوسکوپی
  • کلونوسکوپی

پانکراتیت یا التهاب لوزالمعده و درمان با جراحی و لاپاراسکوپی

پانکراتیت به التهاب لوزالمعده گفته می‌شود. پانکراس یا لوزالمعده یک غده‌ی بزرگ در پشت معده و نزدیک به دوازدهه – یک قسمت کوچک در ابتدای روده‌ی باریک – می‌باشد. غده‌ی پانکراس از طریق مجرایی مخصوص، آنزیم‌های گوارشی را به ابتدای دوازدهه می‌ریزد. آنزیم‌های لوزالمعده با صفرا – ماده‌ای تولید شده در کبد و ذخیره شده در کیسه‌ی صفرا – ترکیب شده و به هضم غذا می‌پردازند. لوزالمعده همچنین وظیفه‌ی ترشح هورمون‌های انسولین و گلوکاگون به درون خون را بر عهده دارد. این هورمون‌ها به بدن کمک می‌کنند تا میزان گلوکوز دریافتی از غذاها برای سوخت‌وساز را کنترل کند. معمولاً آنزیم‌های گوارشی مترشحه از پانکراس، تا قبل از رسیدن به دوازدهه غیرفعال می‌باشند. ولی زمانی که پانکراس ملتهب می‌شود، آنزیم‌های درون آن فعال شده و با حمله به بافت‌های تولیدکننده‌ی خود، به آن‌ها آسیب می‌زنند.

انواع پانکراتیت


پانکراتیت می‌تواند مزمن یا حاد باشد. هر دو نوع آن خطرناک بوده و می‌توانند منجر به ایجاد عوارض خاصی شوند. در موارد حاد، خونریزی، عفونت و آسیب دائمی بافت‌ها محتمل‌اند.

هر دو نوع پانکراتیت، در مردان شایع‌تر از زنان می‌باشند.

پانکراتیت حاد

پانکراتیت حاد معمولاً به‌صورت ناگهانی ایجاد شده و با درمان مناسب پس از گذشت چند روز بهبود پیدا می‌کند. پانکراتیت حاد می‌تواند عارضه‌ای کشنده و همراه با عوارض شدید باشد. شایع‌ترین علت ایجاد پانکراتیت حاد، وجود سنگ کیسه‌ی صفراست – بلورهای کوچک و ریگ مانند صفرا – که با گذشتن از مجرای صفراوی باعث التهاب در لوزالمعده می‌شوند. استفاده‌ی مزمن و زیاد از الکل نیز یکی دیگر از علت‌های شایع ایجاد این بیماری است. پانکراتیت حاد ممکن است از چند ساعت تا دو روز پس از مصرف الکل بروز کند. از دیگر علل ایجاد پانکراتیت حاد می‌توان به آسیب‌های شدید به شکم، برخی داروهای خاص، عفونت‌ها، تومورها و اختلالات ژنتیکی در لوزالمعده اشاره کرد.

علائم


پانکراتیت حاد معمولاً با درد تدریجی یا ناگهانی در بالای شکم که در برخی از موارد به کمر نیز انتشار پیدا می‌کند شروع می‌شود. این درد ممکن است در ابتدا خفیف بوده و با غذا خوردن شدیدتر شود. البته این درد معمولاً شدید بوده و ممکن است به ‌صورت مزمن درآمده و به مدت چند روز باقی بماند. فرد مبتلا به پانکراتیت حاد معمولاً احساس و ظاهر بسیار مریضی داشته و نیاز به درمان فوری خواهد داشت. از علائم دیگر این بیماری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • شکم متورم و حساس نسبت به لمس
  • حالت تهوع و استفراغ
  • تب
  • نبض سریع

پانکراتیت حاد می‌تواند باعث کمبود آب بدن و کاهش فشار خون شده و یا منجر به از کارافتادگی قلب، ریه‌ها و کلیه‌ها شود. اگر پانکراس دچار خونریزی شود، احتمال شوک و مرگ بالا خواهد بود.

تشخیص


زمانی که پزشک در مورد سوابق پزشکی بیمار از او سؤال کرده و یک معاینه‌ی فیزیکی کامل را انجام می‌دهد، یک آزمایش خون نیز برای کمک به روند تشخیص تجویز خواهد کرد. تشخیص التهاب لوزالمعده معمولاً بسیار دشوار است چرا که غده‌ی پانکراس در عمق زیادی از بدن قرار گرفته است. احتمالاً پزشک یک یا چند آزمایش از آزمایشات زیر را برای شما تجویز خواهد کرد:

  • اسکن اولتراسوند شکم (سونوگرافی). امواج صوتی از طریق یک دستگاه مخصوص و توسط یک تکنسین بر روی شکم منتشر شده و به سمت پانکراس می‌روند. این امواج صوتی از سطح پانکراس، کیسه‌ی صفرا، کبد و دیگر ارگان‌ها بازتاب شده و این امواج بازتاب شده تبدیل به امواج الکتریکی و در نهایت تصاویری به نام سونوگرام می‌شوند. اگر سنگ کیسه‌ی صفرا باعث ایجاد التهاب شده باشد، امواج صوتی از سطح آن‌ها بازتاب شده و محل دقیق آن‌ها را نشان می‌دهند.
  • سیتی اسکن. این روش نوعی عکس‌برداری غیرتهاجمی با اشعه‌ی ایکس است که تصاویری سه‌بعدی از قسمت‌های مختلف بدن ایجاد می‌کند. در این روش فرد بر روی یک غلتک خوابیده و به داخل یک دستگاه دایره مانند منتقل می‌شود. این آزمایش می‌تواند سنگ‌های کیسه‌ی صفرا را نشان داده و میزان آسیب به پانکراس را نیز مشخص کند.
  • اولتراسوند آندوسکوپی (EUS). پس از پاشیدن محلولی برای بی‌حس کردن گلوی بیمار، پزشک یک آندوسکوپ – لوله‌ای باریک، انعطاف‌پذیر و چراغ‌دار – را به درون آن می‌فرستد که از معده عبور کرده و وارد روده‌ی باریک می‌شود. سپس فرستنده‌ی اولتراسوند دستگاه را روشن کرده و بدین ترتیب تصاویری از پانکراس و مجاری صفراوی به دست می‌آورد.
  • اسکن کلانژیوپانکراتوگرافی MRCP. این روش درواقع نوعی اسکن MRI بوده که می‌تواند به ‌صورت غیرتهاجمی، تصاویری را از مقاطع عرضی بدن ارائه دهد. پس از بی‌حسی خفیف، بیمار بر روی یک تخت سیلندر مانند می‌خوابد. تکنسین جوهر مخصوصی را به درون رگ‌های بیمار تزریق می‌کند که برای دیده شدن پانکراس، سنگ‌های کیسه‌ی صفرا و مجاری صفراوی و پانکراسی لازم است.
  • اسکن پس‌رونده‌ی آندوسکوپی کلانژیوپانکراتوگرافی ERCP. این آزمایش می‌تواند برای تشخیص گرفتگی در مجاری مورد استفاده قرار گیرد. در طول این عمل، یک لوله‌ی انعطاف‌پذیر به درون گلو فرستاده شده و از طریق معده به روده‌ی باریک می‌رود. جوهر مخصوص نیز به درون مجاری خروجی پانکراس تزریق می‌شود تا هرگونه گرفتگی در آن‌ها مشخص شود.

درمان


اسکن پس‌رونده‌ی آندوسکوپی کلانژیوپانکراتوگرافی ERCP

برای پانکراتیت شدید ایجاد شده به دلیل سنگ‌های کیسه‌ی صفرا، ممکن است پزشک عملی به نام اسکن پس‌رونده‌ی آندوسکوپی کلانژیوپانکراتوگرافی ERCP را به ‌منظور برداشتن سنگ‌ها و پیشگیری از التهاب بیشتر در لوزالمعده انجام دهد.

دبریدمان و تخلیه کردن

اگر التهاب حاد لوزالمعده باعث عوارض شدیدی مانند عفونت‌های مقاوم نسبت به آنتی‌بیوتیک شده باشد، جراح می‌تواند یک عمل دبریدمان را برای برداشتن بافت‌های عفونی یا مرده‌ی پانکراس انجام دهد. پزشک در این عمل می‌تواند هر نوع مایع جمع شده در پانکراس در اثر عفونت را نیز تخلیه کند. می‌توان برای بازگرداندن عملکرد طبیعی به پانکراس، یک راه خروجی دیگر را برای آن ایجاد کرد.

گاسترونومی کیست لوزالمعده

این عمل یک روش تخلیه است که توسط متخصص آندوسکوپی و یا جراح به ‌منظور خالی کردن کیست‌های پر از مایع در شکم که باعث علائمی چون درد، احساس پری شکم و یا حالت تهوع می‌شوند مورد استفاده قرار می‌گیرد. این عارضه ممکن است به‌ عنوان یکی از عوارض جانبی پانکراتیت حاد در صورتی‌که التهاب و تورم باعث بسته شدن مجاری شده باشند ایجاد شود. جراحان معمولاً این روش را با کمک تکنیک‌های آندوسکوپی و یا تکنیک‌های لاپاروسکوپی کم‌تهاجمی انجام می‌دهند. در صورت نیاز، جراحان ما می‌توانند در طی عملی به نام نکروسکتومی، بافت‌های مرده را نیز بردارند.

عمل جراحی برای پانکراتیت مزمن

پزشکان زمانی که لوزالمعده در افراد مبتلا به پانکراتیت مزمن به دلیل آسیب‌های بافتی نتواند مایعات درون خود را به‌ خوبی خالی کند، عمل جراحی را پیشنهاد می‌کنند. جراح می‌تواند یک مجرای دیگر ایجاد کند و بدین ترتیب مایعات را خالی کرده و باعث کاهش التهاب شود. او همچنین می‌تواند بافت‌های آسیب‌دیده و بیمار را بردارد. جراحان از روش‌های جراحی متفاوتی بسته به نوع آسیب و محل وقوع آن در پانکراس استفاده می‌کنند.

عمل برداشتن لوزالمعده

اگر پانکراتیت حاد منجر به عفونت شدید و یا نکروز شده باشد، ممکن است پزشک عمل ریسکشن یا برداشتن قسمت آسیب‌دیده‌ی پانکراس را پیشنهاد دهد. در مورد بیماران مبتلا به پانکراتیت مزمن که این عارضه در آن‌ها تا حدی پیشرفت کرده که باعث آسیب‌های بافتی شدید شود نیز این عمل مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پزشک ممکن است قسمت‌هایی از بدنه‌ی لوزالمعده که آسیب ‌دیده است و یا بخشی از سر آسیب‌دیده‌ی آن را در طی عملی به نام عمل ویپل بردارد. او می‌تواند به‌طور هم‌زمان، کیسه‌ی صفرا را برداشته و از ایجاد سنگ‌های کیسه‌ی صفرا و بسته شدن مجدد مجاری جلوگیری کند.

پس ‌از انجام جراحی چه انتظاراتی داشته باشیم؟


مدت‌زمان بهبودی پس ‌از انجام عمل جراحی و وضعیت سلامت عمومی فرد می‌تواند متفاوت باشد. برخی از افراد ممکن است به مدت چندین هفته و حتی بیشتر نیاز به مراقبت‌های ویژه‌ی بیمارستانی داشته باشند تا پس ‌از آن وضعیت آن‌ها پایدار شده و غده‌ی پانکراس عملکرد عادی خود را از سر بگیرد.