علائم و درمان مسمومیت کبد ناشی از سموم و داروها

مسمومیت کبدعبارتست از التهاب کبد در واکنش به مواد مشخصی است که در معرض آن‌ها قرار می‌گیرید. مسمومیت کبد می‌تواند ناشی از الکل، مواد شیمایی، داروها یا مکمل‌های غذایی باشد.

در بعضی از موارد، مسمومیت در کبد درعرض چند ساعت یا چند روز پس از قرار گرفتن در معرض سم بوجود می‌آید. در موارد دیگر، چندین ماه طول می‌کشد تا علائم و نشانه‌های مسمومیت کبد ظاهر شوند.

علائم مسمومیت کبد اغلب زمانی که فرد دیگر در معرض سم قرار نداشته باشد از بین می‌رود. اما مسمومیت به صورت دائمی به کبد شما آسیب وارد می‌کند و منجر به ایجاد بافت جای زخم در کبد شود و حتی در بعضی موارد نارسایی کبد را به دنبال داشته باشد.

علائم و نشانه ها

اغلب انواع مسمومیت های کبد هیچ علامتی را به بار نمی‌آورد و تنها با آزمایشات خون قابل تشخیص هستند. وقتی علائم مسمومیت کبدی ظاهر شوند، شامل موارد زیر می‌باشند:

  • زرد شدن پوست و زردی قسمت سفید چشم ها (یرقان)
  • خارش بدن
  • احساس درد  در بالای قسمت راست شکم
  • خستگی مفرط
  • بی اشتهائی
  • تهوع و استفراغ
  • جوش
  • کاهش وزن
  • ادرار تیره یا به رنگ چایی

علت

گیاهان

مسمومیت های کبد زمانی بوجود می‌آید که کبد به دلیل قرار گرفتن در معرض یک ماده سمی دچار التهاب می‌شود. علت مسمومیت کبد همچنین می تواند مصرف بیش از حد داروهای تجویزی یا غیرتجویزی باشد.

یکی ازنقش های کبد خارج ساختن و تجزیه کردن اغلب داروها و مواد شیمایی از جریان خون است. تجزیه سموم محصولات جانبی ای را تولید می‌کند که می‌توانند به کبد آسیب وارد کنند. اگر چه کبد ظرفیت بازسازی فوق العاده ای دارد، قرار گرفتن در معرض مواد سمی به صورت دائمی باعث بوجود آمدن آسیب دیدگی‌های وخیم و گاهی اوقات جبران ناپذیر می‌شود. از دیگر علت های مسمومیت کبد می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • الکل: مصرف نوشیدنی‌های الکی می تواند منجر به التهاب کبد ناشی از الکل می‌شود.
  • داروهای مسکن بازاری: داروهای مسکن غیرتجویزی مثل استامینوفن، آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن و… می‌توانند به کبد آسیب وارد کنند،مخصوصاً اگر به صورت مکرر و همراه با نوشیدنی‌های الکلی مصرف شوند.
  • داروهای تجویزی: برخی از داروهایی که منجر به آسیب دیدگی کبد می‌شود شامل آموکسی سیلین (آوگمنتین)، هالوتان؛ ایزونیازید، والپروئیک اسید(دپاکن)،فنی توئین( دیلانتین)،آزاتیوپرین (ایموران)، نیاسین( نیاسپان)، آتورواستاتین ( لیپیتور)، لواستاتین ( مواکور)،پراواستاتین (پراواکول)، سیمواستاتین ( زوکور)، لوواستاتین (لسکول)، روسوواستاتین (کرستور)، کتوکونازول، آنتی بیوتیک های مخصوص، داروهای استروئیدی آنابولیک و ضد ویروسی مشخص می‌شود. تعداد داروهای زیاد دیگری نیز شامل این دسته می‌شوند.
  • گیاهان دارویی و مکمل‌ها: برخی از گیاهان داروی که برای کبد مضر در نظر گرفته می‌شود شامل کاسکارا، سنفیتون، فلفل استرالیائی و افدرا (ریش بز) می‌شود. گیاهان دارویی زیادی در این دسته قرار می‌گیرد. کودکان در صورتی که مکمل‌های ویتامین را به بطور اشتباه و به مقدار زیاد مصرف کنند، به کبد خود آسیب وارد می‌کنند و ممکن است دچار مسمومیت کبد شوند.
  • مواد شیمایی صنعتی: مواد شیمایی که شما در شغل خود در معرض آن‌ها قرار می‌گیرد باعث آسیب دیدگی کبد می‌شوند. مواد شیمایی رایجی که باعث آسیب دیدگی کبد می‌شود عبارتند از تتراکلرید کربن، ماده ای که برای ساخت پلاستیک استفاده می‌شود (وینیل کلراید) نام دارد، علفکش پاراکوات و گروهی از مواد شیمایی صنعتی که بی فنیل چند کلری (PCB) نامیده می‌شود.

تشخیص

آزمایشات و روش‌هایی که برای تشخیص مسمومیت کبد مورد استفاده قرار می‌گیرد شامل موارد زیر می‌شوند:

  • معاینه فیزیکی: پزشک احتمالاً یک معاینه فیزیکی انجام می‌دهد و سابقه پزشکی شما را بررسی می‌کند. تمام داروهایی که مصرف می‌کنید، از قبیل داروهای غیرتجویزی و داروهای گیاهی را در جعبه اصلی خود نزد پزشک ببرید. در صورتی که با مواد شیمایی صنعتی کار می‌کنید، یا در معرض  آفت کش ها، علفکش ها یا سم‌های محیطی دیگر هستید، به پزشک اطلاع دهید.
  • آزمایشات خون: این آزمایشات سطوح بالای آنزیم‌های کبد را نشان می‌دهد. این سطوح آنزیم عملکرد کبد را نشان می‌دهند.
  • آزمایشات تصویر برداری از قبیل سی تی اسکن و ام آر ای.
  • نمونه برداری از کبد: نمونه برداری به تأیید تشخیص مسمومیت کبد کمک می‌کند. در طول نمونه برداری کبد، یک سوزن برای استخراج نمونه کوچکی از بافت کبد مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نمونه زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود.

درمان

shutterstock_203186917

روش‌های درمان مسمومیت کبد از قرار زیر است:

  • قرار نگرفتن در معرض سم: پزشکان سعی می‌کنند علت آسیب دیدگی کبد را تعیین کنند. گاهی اوقات چیزی که باعث بوجود آمدن علائم مسمومیت کبد شده است، مشخص می باشد و بعضی اوقات تعیین علت آسیب دیدگی کبد به کار دقیق تری نیاز دارد. در اغلب موارد، قرار نگرفتن در معرض سمی که باعث التهاب کبد شده است علائم و نشانه‌ها را کاهش می‌دهد.
  • دارو برای معکوس کردن آسیب کبد ناشی از استامینوفن: در صورتی که مسمومیت کبد شما ناشی از استفاده بیش از حد استامینوفن باشد، دارویی شیمایی که استیل سیستئین نام دارد فوراً برای شما تجویز می‌شود. هر چه این دارو زودتر تجویز شود، احتمال کم کردن آسیب کبد بیشتر می‌شود. این دارو وقتی در عرض 16 ساعت پس از استفاده بیش از حد از استامینوفن مصرف شود، بیشترین کارایی را دارد.
  • درمان در بیمارستان: افرادی که علائم مسمومیت کبدی شدید دارند در بیمارستان تحت درمان حمایتی قرار می‌گیرند که شامل سرم و داروها برای رفع حالت تهوع و استفراغ است.
  • پیوند کبد: وقتی عملکرد کبد شدیداً تحت تأثیر قرار گیرد، پیوند کبد تنها راه درمان می‌شود. پیوند کبد عملی است که در آن کبد بیمار شما خارج می‌شود و یک کبد سالم از اهدا کننده جایگزین آن می‌شود.

مسمومیت کبدی می تواند عوارض ناخوشایندی را به دنبال داشته باشد، بنابراین اگر علایم و نشانه های ذکر شده در مقاله را داشتید، حتما به پزشک مراجعه کنید، تا به موقع تحت درمان پاکسازی و سم زدایی از کبد قرار بگیرید، ممکن است پزشک به منظور رفع علائم رژیم غذایی خاصی را برای شما تجویز نماید.


علائم و درمان انواع هپاتیت a,b,c (آ،ب،سی)

در سراسر دنیا، در حدود 250 میلیون نفر به هپاتیت سی مبتلا هستند و تخمین زده می‌شود که 300 میلیون نفر به نوع ب مبتلا باشند. علت پنج نوع اصلی هپاتیت آ، بی(b)، سی (c) ، دی، ایی، ایکس و جی ویروس‌ها هستند. علائم اولیه بیماری مشابه آنفولانزا هستند.

آناتومی کبد

285x285_Chronic_Hepatitis_C_1

کبد بزرگ‌ترین غده در بدن انسان است. وزن کبد تقریبا 1.36 کیلوگرم است. رنگ آن قهوه‌ای مایل به قرمز است و به چهار لب با اندازه‌ها و طول‌های مختلف تقسیم می‌شود. کبد همچنین  بزرگ‌ترین ارگان داخلی است. کبد در زیر دیافراگم و سمت راست قفسه سینه است. خون از طریق شریان کبدی و سیاهرگ باب به کبد می‌رسد. سیاهرگ باب خون حاوی غذای هضم شده را از روده کوچک حمل می‌کند، در حالی که شریان کبدی خون غنی از اکسیژن را از آئورت حمل می‌کند. کبد از هزاران لوبول ساخته شده است و هر لوبول شامل چندین سلول کبدی می شود. سلول‌های کبدی، سلول‌های متابولیک اصلی کبد هستند.

هپاتیت چیست؟

هپاتیت التهاب کبد است. این بیماری می‌تواند محدود کننده باشد یا به فیروز( ایجاد جای زخم)، سیروز یا سرطان کبد منجر شود. ویروس‌های هپاتیت شایع‌ترین علت این بیماری در دنیا هستند، اما عفونت‌های دیگر، مواد سمی و بیماری های خود ایمنی نیز باعث ابتلا شخص به این بیماری می‌شوند. انواع هپاتیت در ادامه به تفصیل توضیح داده می‌شود، اما در اینجا به معرفی انواع آن می‌پردازیم:

  • هپاتیت a ناشی از مصرف غذا یا آب آلوده است.
  • نوع b یک بیماری مقاربتی است.
  • هپاتیت c از طریق تماس مستقیم با خون فرد مبتلا به بیماری قابل سرایت است.
  • یک فرد تنها در صورتی به نوع دی مبتلا می‌شود که پیش از این به نوع ب مبتلا شده باشد
  • نوشیدن آب آلوده ممکن است منجر به ابتلا به ویروس هپاتیت ایی شود.
  • بیماری‌های هپاتیتی را که نمی‌توان به یکی از شکل‌های ویروسی بیماری نسبت داد، نوع ایکس می‌نامند.
  • هپاتیت جی نوع دیگری از این بیماری است که با یک ویروس مخصوصی ایجاد می‌شود

انواع

123

بیماری هپاتیت پنج نوع اصلی دارد که ناشی از ویروس هستند: آ، بی، سی، دی و ایی و همچنین دو نوع ایکس و جی که ناشی از ویروس نیستند. در ادامه به شرح هر کدام از انواع این بیماری می پردازیم

  1. هپاتیت آ (a)

این بیماری با خوردن غذا یا آب عفونی به وجود می‌آید. غذا یا آب می توانند با ویروسی به نامHAV  ( ویروس هپاتیت آ) عفونی می‌شود. تماس دهانی مقعدی در طول رابطه جنسی نیز می‌تواند یکی از علت‌های این بیماری باشد. تقریبا هر کسی که به این بیماری مبتلا می‌شود می‌تواند به طور کامل از آن بهبودی پیدا کند و  منجر به بیماری هپاتیت مزمن نمی‌شود.

  1. هپاتیت ب (b)

هپاتیت ب یک بیماری مقاربتی است. این بیماری ناشی از ویروس HBV ( ویروس هپاتیت b) است و با تماس با خون و مایعات خونی عفونی دیگر قابل سرایت است. موارد زیر موجب ابتلا به بیمار به این نوع می‌شوند:

  • رابطه جنسی محافظت نشده با یک فرد مبتلا  (منظور از رابطه جنسی محافظت نشده عدم استفاده از کاندوم است)، استفاده از سرنگی که پیش از این فرد مبتلا مصرف کرده است(بیشتر در بین معتادان و افراد که تزریقات استروئیدی انجام می‌دهند شایع است).
  • سوراخ کردن پوست با سوزن‌های استریل نشده، برای مثال در حین خالکوبی کردن یا خراش برداشتن تصادفی پوست. افرادی که در مراکز بهداشتی کار می‌کنند در معرض خطر ابتلای تصادفی به بیماری هپاتیت به این شکل هستند. به اشتراک گذاشتن اقلام شخصی مثل مسواک یا تیغ اصلاح با فرد مبتلا از دیگر علت های ابتلا به این بیماری است.
  • در صورتی که مادر مبتلا به هپاتیت بی باشد، احتمال سرایت آن به نوزاد از طریق شیر مادر وجود دارد.
  • اگر فرد مبتلا به بیماری هپاتیت b، شخص دیگر را گاز بگیرد، احتمال سرایت بیماری وجود دارد.

کبد فرد مبتلا به این بیماری بی ورم می‌کند. بیمار به دلیل عفونت می‌تواند دجار آسیب دیدگی های شدید در ناحیه کبد شود که منجر به سرطان می‌شود. برای بعضی از بیماران، هپاتیت مزمن ( طولانی مدت یا دائمی) می‌شود.

  1. هپاتیت سی (c)

هپاتیت سی معمولا از طریق تماس مستقیم با خون فرد مبتلا قابل سرایت است. این بیماری ناشی از ویروس HCV( ویروس هپاتیت سی)است. در این بیماری کبد ورم می‌کند و آسیب می‌بیند. تنها 20 درصد از افراد مبتلا به هپاتیت c به سیروز دچار می‌شود. در بیماری نوع سی، مدفوع هیچگاه مسیر انتقال بیماری نیست.

استفاده نامناسب از داروی بی حس کننده منجر به انتقال ویروس‌های هپاتیت b و c می‌شود، علت عفونت می‌تواند آلودگی داروی بی حس کننده باشد و به آلودگی ناشی از آندوسکوپی ارتباطی ندارد.

  1. هپاتیت دی

تنها فردی که پیش از این به هپاتیت بی مبتلا شده باشد به هپاتیت دی مبتلا می‌شود. این بیماری ناشی از ویروس HDV ( ویروس هپاتیت دی) است.عفونت از طریق تماس با خون عفونی، رابطه جنسی محافظت نشده و سوراخ شدن پوست با سوزن‌های عفونی سرایت پیدا می‌کند. کبد فرد مبتلا ورم می‌کند.

  1. هپاتیتی  ایی (e)

فرد با نوشیدن آبی که حاوی ویروس هپاتیت ایی است به این بیماری مبتلا می‌شود. کبد ورم می‌کند، اما پیامدهای طولانی مدتی ندارد. عفونت همچنین از طریق آمیزش مقعدی-دهانی قابل سرایت است.

  1. هپاتیت ایکس

در صورتی که بیماری فرد از نوع آ، بی، ثی، دی یاایی نباشد به آن هپاتیت ایکس می‌گویند. به عبارت دیگر، نوع ایکس ناشی از ویروس ناشناخته‌ای است.

  1. هپاتیت جی

این بیماری ناشی از نوعی ویروس (HGV) است. هپاتیت جی معمولا هیچ علامتی ندارد و در صورت بروز علائم، آنها خیلی خفیف هستند.

هپاتیت خود ایمنی چیست؟

در بیماری هپاتیت خود ایمنی (هپاتیت اتوایمیون)، سلول‌های کبدی توسط سیستم ایمنی بدن دچار التهاب می‌شوند. علت این مشکل تا کنون ناشناخته می‌باشد. این بیماری مزمن می‌باشد و اکثر بیماران با درمان‌های به موقع می‌توانند زندگی عادی خود را بدون مشکل بگذرانند، ولی در صورتی که هپاتیت خود ایمنی به موقع تشخیص داده نشود و در درمان آن وقفه ایجاد شود، می‌تواند منجر به سیروز کبدی شود.

هپاتیت خود ایمنی اغلب سلول‌های کبد را فرا می‌گیرد، اما گاهی می‌تواند مجرای صفراوی داخل کبد را نیز دچار التهاب کند. این بیماری بیش از 70% موارد در خانم‌ها و دختران جوان دیده می‌شود . البته در مردان نیز این بیماری وجود دارد و حتی بچه‌ها نیز از ابتلا به این بیماری مصون نیستند.
در برخی موارد این بیماری هیچ علائمی ندارد و در طی بررسی های معمول آزمایش‌های کبدی یافت می‌شود. گاهی بیماری‌های دیگری که با سیستم ایمنی مرتبط هستند و جزو بیماری‌های خود ایمنی به حساب می‌آیند مانند بیماری‌های تیروئیدی (مانند کم کاری تیروئید یا پر کاری یا گواتر) همراه این بیماری یافت می‌شوند.
هدف از درمان هپاتیت خود ایمنی کاهش التهاب می‌باشد و با توجه به نقش سیستم ایمنی بدن بیمار در روند آن درمان اصلی این بیماران با داروهای ایمونوساپرسیو (مهارکننده ایمنی) صورت می‌گیرد. این داروها از تهاجم سیستم ایمنی به سلول‌های کبدی جلوگیری می‌کنند.

در اغلب موارد درمان هپاتیت خود ایمنی چندین سال زمان می‌برد، و در صورت تشخیص و درمان به موقع این بیماری، مبتلایان به آن می‌توانند از طول عمر طبیعی بهره‌امند شوند.

علائم و نشانه‌ها

hepatitis-s2-person-with-jaundice

بسیاری از افراد مبتلا به هپاتیت علائم خفیفی دارند یا اصلا هیچ علائم یا نشانه‌ای ندارند. شایان ذکر است که مدفوع فرد مبتلا همیشه برای افراد دیگر واگیردار و مسری است. وقتی علائم هپاتیت ظاهر شدند، عموما بین 15 روز تا 6 ماه از ابتلای فرد به بیماری گذشته است.

مرحله اولیه هپاتیت مرحله حاد نامیده می‌شود. علائم این مرحله شبیه آنفولانزای خفیف هستند و شامل موارد زیر می‌شوند:

  • اسهال
  • خستگی
  • کم اشتهایی
  • تب خفیف
  • درد عضلانی یا مفصلی
  • تهوع
  • دل درد خفیف
  • استفراغ
  • کاهش وزن

مرحله حاد هپاتیت معمولا خطرناک نیست، مگر اینکه بسیار شدید شود یا به سرعت گسترش پیدا کند که ممکن است منجر به مرگ شود. با وخامت وضعیت بیمار، این علائم ظاهر می‌شوند:

  • مشکلات گردش خون (تنها در آن نوع بیماری که ناشی از مصرف مواد مخدر و داروهای شیمیایی)
  • تیره شدن ادرار
  • گیجی (تنها در آن نوع بیماری که ناشی از مصرف مواد مخدر و داروهای شیمیایی)
  • خواب آلودگی (تنها در آن نوع بیماری که ناشی از مصرف مواد مخدر و داروهای شیمیایی)
  • بزرگ شدن طحال (تنها در بیماری هپاتیت ناشی از مصرف الکل)
  • سردرد (تنها در آن نوع بیماری که ناشی از مصرف مواد مخدر و داروهای شیمیایی)
  • کهیر
  • خارش پوست
  • مدفوع روشن، مدفوع حاوی چرک
  • زرد شدن رنگ پوست، قسمت سفید رنگ چشم و زبان (یرقان)

علائم پس از مرحله هپاتیت حاد به عوامل مختلفی به خصوص نوع بیماری بستگی دارد.

علت

بیماری هپاتیت a معمولا با خوردن غذا یا نوشیدن آبی که با مدفوع حاوی ویروس آلوده شده سرایت پیدا می‌کنید. این نوع هپاتیت کم خطرترین نوع هپاتیت است، زیرا تقریبا به خودی خود بهبود پیدا می‌کند. همچنین، این نوع از بیماری منجر به التهاب مزمن کبد نمی‌شود. اما حدود 20 درصد از افراد مبتلا به این نوع بیماری به اندازه ای مشکل پیدا می کنند، که باید در بیمارستان بستری شوند و هر سال حدود 100 نفر در نتیجه نارسایی کبد ناشی از هپاتیت a جان خود را از دست می‌دهند. به همین دلیل است که به  هر کسی که در معرض خطر عفونت قرار دارند و همچنین تمامی افرادی که دچار بیماری کبدی هستند ، واکسن هپاتیت a تزریق شود.

ویروس هپاتیت آ عموما از طریق کنترل نامناسب غذا، تماس با اعضای خانواده، اشتراک گذاشتن اسباب بازی در مهدکودک‌ها و خوردن حلزون صدف دار خام گرفته شده از آب‌های آلوده قابل سرایت است. خوردن غذا در رستوران نیز ممکن است شما را در معرض ابتلا به نوع آ قرار دهد. افراد زیر بیشتر در معرض ابتلا به هپاتیتa قرار دارند:

  • مردان همجنس باز
  • افراد که فعالیت شغلیشان به نحوی است که با فاضلاب سروکار دارند
  • افرادی که آمیزش دهانی-مقعدی دارند
  • معتادان تزریقی
  • کارمندان و کودکانی (مخصوصا کودکانی که پوشک استفاده می‌کند) که در مهدکودک هستنند
  • افرادی که با پستاندارانی مثل میمون‌ها و بوزینه سرو کار دارد
  • افرادی که در محیط‌های شلوع و با تهویه ضعیف زندگی می‌کنند

هپاتیت بی از طریق آمیزش جنسی (هپاتیت از طریق آمیزش جنسی راحت‌تر از ویروس HIV قابل سرایت است)، انتقال خون (که بیشتر در گذشته اتفاق می‌افتاد) و اشتراک سرنگ توسط معتادان تزریقی قابل سرایت است. ویروس هپاتیت بی می‌تواند در حین تولد یا مدت زمانی پس از آن از مادر به کودک انتقال پیدا کند. ویروس همچنین در بین اعضای خانواده قابل سرایت است. افراد دیگری که در معرض خطر هستند شامل افراد مبتلا به نارسایی کلیوی که همودیالیز (روشی که به تصفیه خون کمک می‌کند) انجام می‌دهند یا افرادی که فرد مبتلا به ویروس هپاتیت b به آن‌ها عضو اهدا می‌کند.

اغلب بزرگسالان مبتلا به هپاتیت بی بهبود پیدا می‌کنند، اما درصد کمی از آنها ناقل آن می‌شوند. ناقلان می‌توانند بیماری را به افراد دیگر انتقال دهند، حتی وقتی که علائم هپاتیت ناپدید شده باشد. درصد کمتری از بزرگسالان که نمی‌توانند با ویروس مبارزه کنند دچار هپاتیت b مزمن می‌شود. افراد مبتلا به نوع بی مزمن همانند ناقلان می‌توانند ویروس را انتقال  دهند.

حدود 400 میلیون نفر از مردم سراسر دنیا، ناقلان مزمن این ویروس هستند. حدود 1 میلیون نفر در سراسر دنیا هر ساله به هپاتیت بی مبتلا می‌شود. نوع بی بیماری شایع‌ترین علت سیروز و سرطان کبد در سراسر دنیا است.

هپاتیت c معمولا از طریق تماس با خون یا سوزن‌های آلوده از قبیل سوزن‌های خالکوبی قابل سرایت است. اگر چه هپاتیت سی تنها علائم خفیفی دارند یا اصلا هیچ علامتی ندارند، در حدود 20 تا 30 درصد از آن‌ها در عرض بیست تا سی سال بعد از ابتلا به سیروز، سرطان کبد یا هر دو مبتلا می‌شوند. برخلافنوعb، هپاتیت c کمتر از طریق آمیزش جنسی قابل سرایت است.

تنها افرادی که پیش از این به هپاتیت b مبتلا شده‌اند به نوع دی نیز مبتلا می‌شوند و باعث وخیم شدن هپاتیت b می شود. این بیماری از مادر به فرزند و از طریق آمیزش جنسی قابل سرایت است. نوع دی اگر چه شیوع کمتری دارند،اما  خطرناک‌تر است، زیرا دو ویروس همزمان بدن را تحت تاثیر قرار می‌دهند. همانند نوع a، این نوع از طریق آلودگی مدفوع قابل سرایت است و منجر به هپاتیت مزمن نمی‌شود. این نوع از هپاتیت تنها کمی خطرناک‌تر از هپاتیت آ است.

هپاتیت ایی باعث بیماری شدید و مرگ زنان باردار می‌شود. ویروس‌های دیگر نیز باعث به وجود آمدن هپاتیت می‌شود. این ویروس‌ها شامل ویروس اپشتن بار (اغلب به مونونوکلئوز مرتبط است)، ویروس آبله مرغان (که باعث بیماری آبله مرغان می‌شود)، ویروس تب خال(HSV) و سیتومگالوویروس (CMV) می‌شوند.

اگر چه ویروس‌ها شایع‌ترین علت هپاتیت هستند، علت‌های دیگری از قبیل بیماری خودایمنی کبد، چاقی، مصرف مواد الکلی، سم یا مصرف نامناسب داروهای تجویزی مشخص و داروهای غیرتجویزی مثل تیلنول دارد. این نوع از هپاتیت‌ها علائم مشابه ای دارند و باعث التهاب کبد ناشی از هپاتیت ویروسی می‌شوند، اما مسری نیستند.

تشخیص

  • معاینه فیزیکی: پزشک در طول معاینه فیزیکی به آرامی شکم شما را فشار می‌دهد تا درد یا التهاب را تشخیص دهد. او همچنین بزرگ شدن کبد را تشخیص می‌دهد.در صورتی که پوست یا چشم‌های شما زرد شده باشد، پزشک در طول معاینه متوجه آنها می‌شود.
  • بیوپسی کبد:بیوپسی کبد یک آزمایش کم تهاجمی است که شامل برداشتن نمونه‌ای از بافت از کبد است. به عبارت دیگر، این کار از طریق پوست و همراه با یک سوزن قابل انجام است و به جراحی نیاز ندارد. این آزمایش به پزشک این امکان را می‌دهد تا وجود التهاب یا عفونت یا آسیب دیدگی کبد را تشخیص دهد.
  • آزمایش‌های عملکرد کبد: در آزمایش‌های عملکرد کبد از نمونه‌های خون برای تعیین عملکرد کبد استفاده می‌شود. این آزمایشات بررسی می‌کنند که آیا کبد پسامد خون، پروتئین و آنزیم‌ها را تصفیه می‌کند، یا خیر. سطوح آنزیم بالای کبد نشان می‌دهد که آسیب دیده است.
  • اولتراسوند: در روش فراصوت شکم، از امواج فراصوت برای گرفتن تصویر از ارگان‌های داخل شکم استفاده می‌شود. این آزمایش مایع درون شکم، بزرگ شدن کبد یا آسیب دیدگی کبد را نشان می‌دهد.
  • آزمایشات خون:آزمایشات خون برای تشخیص این مساله مورد استفاده قرار می‌گیرند که حضور پادزهرها و پادگن های ویروس هپاتیت در خون نشان می‌دهد یا تایید می‌کند کدام ویروس باعث هپاتیت می‌شود.
  • هپاتیت a: این نوع بیماری معمولا درمان نمی‌شود. در صورتی که علائم ناراحتی زیادی به وجود می‌آورد استراحت در رختخواب توصیه می‌شود. در صورتی که دچار تهوع یا اسهال شده‌اید، پزشک رژیم غذایی مخصوصی را برای شما توصیه می‌کند تا از کم آب شدن بدن یا سوء تغذیه جلوگیری شود. واکسیناسیون با کمک به بدن در تولید پادزهرهایی که با این نوع عفونت مبارزه می‌کنند از عفونت‌های هپاتیت نوع a جلوگیری می‌کند. اغلب کودکان در 12 ماهگی و 18ماهگی واکسن هپاتیت را دریافت می‌کنند. واکسیناسیون برای بزرگسالان نیز موجود است.
  • هپاتیتb : بیمارمبتلا به استراحت نیاز دارد. این بیمار به رژیم غذایی‌ نیاز دارد که سرشار از پروتئین و کربوهیدرات است.این رژیم غذایی برای ترمیم سلول‌های آسیب دیده کبد و همچنین محافظت از کبد استفاده می‌شود. در صورتی که این رژیم غذایی کافی نباشد، پزشک اینتروفن را تجویز می‌کند. اینتروفن یک عامل ضد ویروس است.
  • هپاتیت c: برای این بیماران داروهایی مانند ریباویرین و… تجویز می‌شود.بیماران مبتلا به هپاتیت سی که روش درمانی استاندارد hcv را دریافت می‌کنند، با مصرف مکمل‌های ویتامین ب 12 به بهبودی قابل توجهی دست پیدا می‌کنند. بر طبق گفته محققان، اضافه کردن ویتامین ب 12به روش درمانی استاندارد، توانایی بدن را در مبارزه با ویروس به شدت بهبود می دهد. بر طبق مطالعات، بیمارانی که به سختی درمان می‌شوند با مصرف ویتامین ب 12 به خوبی بهبود پیدا می‌کنند.رژیم دارویی فاقد اینترفرون 90 درصد بیماران مبتلا به هپاتیت سی را درمان می‌کند. برطبق یک مطالعه جدید، رژیم دارویی فاقد اینترفرون بی خطر است و بیش از 90 درصد از بیماران مبتلا به سیروزکبد را در عرض 12 هفته درمان می‌کند.
  • هپاتیت دی: این نوع بیماری با دارویی که آافا اینترفرون نام دارد درمان می‌شود. بر طبق یک مطالعه، بین 60 تا 97 درصد از افراد مبتلا به هپاتیت دی حتی پس از درمان بار دیگر به این بیماری مبتلا می‌شوند.
  • هپاتیت ایی: در حال حاضر هیچ روش درمانی مخصوصی برای درمان هپاتیت ایی وجود ندارد. با توجه به اینکه عفونت این بیماری اغلب حاد است، عموما به خودی خود برطرف می‌گردد. به  افراد مبتلا به این نوع عفونت اغلب توصیه می‌شود که استراحت کافی داشته باشند، مایعات و مواد مغذی زیادی بنوشند و از مصرف مواد الکلی خودداری کنند.
  • هپاتیت غیر ویروسی: در صورتی که فرد به هپاتیت غیرویروسی مبتلا شده باشد، پزشک باید مواد مضر را خارج سازد. این کار با تنفس سریع یا استفراغ انجام می‌شود. برای بیماران مبتلا به هپاتیت ناشی از مصرف مواد مخدر، داروهای کورتیکواستروئید تجویر می‌شود.

درمان

untitled

روش‌های درمانی به نوع بیماری هپاتیت و حاد یا مزمن بودن عفونت بستگی دارد.

  • هپاتیت a: این نوع بیماری معمولا درمان نمی‌شود. در صورتی که علائم ناراحتی زیادی به وجود می‌آورد استراحت در رختخواب توصیه می‌شود. در صورتی که دچار تهوع یا اسهال شده‌اید، پزشک رژیم غذایی مخصوصی را برای شما توصیه می‌کند تا از کم آب شدن بدن یا سوء تغذیه جلوگیری شود. واکسیناسیون با کمک به بدن در تولید پادزهرهایی که با این نوع عفونت مبارزه می‌کنند از عفونت‌های هپاتیت نوع a جلوگیری می‌کند. اغلب کودکان در 12 ماهگی و 18ماهگی واکسن هپاتیت را دریافت می‌کنند. واکسیناسیون هپاتیت برای بزرگسالان نیز موجود است.
  • هپاتیتb : بیمارمبتلا به استراحت نیاز دارد. این بیمار به رژیم غذایی‌ نیاز دارد که سرشار از پروتئین و کربوهیدرات است.این رژیم غذایی برای ترمیم سلول‌های آسیب دیده کبد و همچنین محافظت از کبد استفاده می‌شود. در صورتی که این رژیم غذایی کافی نباشد، پزشک اینتروفن را تجویز می‌کند. اینتروفن یک عامل ضد ویروس است.
  • هپاتیت c: برای این بیماران داروهایی مانند ریباویرین و… تجویز می‌شود.بیماران مبتلا به هپاتیت سی که روش درمانی استاندارد hcv را دریافت می‌کنند، با مصرف مکمل‌های ویتامین ب 12 به بهبودی قابل توجهی دست پیدا می‌کنند. بر طبق گفته محققان، اضافه کردن ویتامین ب 12به روش درمانی استاندارد، توانایی بدن را در مبارزه با ویروس به شدت بهبود می دهد. بر طبق مطالعات، بیمارانی که به سختی درمان می‌شوند با مصرف ویتامین ب 12 به خوبی بهبود پیدا می‌کنند.رژیم دارویی فاقد اینترفرون 90 درصد بیماران مبتلا به هپاتیت سی را درمان می‌کند. برطبق یک مطالعه جدید، رژیم دارویی فاقد اینترفرون بی خطر است و بیش از 90 درصد از بیماران مبتلا به سیروزکبد را در عرض 12 هفته درمان می‌کند.
  • هپاتیت دی: نوع دی با دارویی که آافا اینترفرون نام دارد درمان می‌شود. بر طبق یک مطالعه، بین 60 تا 97 درصد از افراد مبتلا به هپاتیت دی حتی پس از درمان بار دیگر به این بیماری مبتلا می‌شوند.
  • هپاتیت ایی: در حال حاضر هیچ روش درمانی مخصوصی برای درمان هپاتیت ایی وجود ندارد. با توجه به اینکه عفونت این بیماری اغلب حاد است، عموما به خودی خود برطرف می‌گردد. به  افراد مبتلا به این نوع عفونت اغلب توصیه می‌شود که استراحت کافی داشته باشند، مایعات و مواد مغذی زیادی بنوشند و از مصرف مواد الکلی خودداری کنند.
  • هپاتیت غیر ویروسی: در صورتی که فرد به هپاتیت غیرویروسی مبتلا شده باشد، پزشک باید مواد مضر را خارج سازد. این کار با تنفس سریع یا استفراغ انجام می‌شود. برای بیماران مبتلا به هپاتیت ناشی از مصرف مواد مخدر، داروهای کورتیکواستروئید تجویر می‌شود.

عوارض

بیماری هپاتیت b یا c اغلب منجر به مشکلات وخیم‌تری می‌شود. به دلیل اینکه ویروس در اصل کبد شما را تحت تاثیر قرار می‌دهد، افراد مبتلا به هپاتیت مزمن b یا c در معرض خطرات زیر است:

  • بیماری کبدی مزمن
  • سیروز  (ایجاد بافت جای زخم در کبد)
  • سرطان کبد (در موارد نادر)

وقتی که کبد عملکرد مناسبی نداشته باشد، نارسایی کبد به وجود می‌آید. عوارض نارسایی کبد از قرار زیر هستند:

  • اختلالات خونریزی
  • تشکیل مایع در شکم (کبد دیگر نمی‌تواند سموم و مایعات را دفع کند، مایع عفونی می‌شود)
  • افزایش فشار خون در سیاهرگ باب که وارد کبد می‌شود (به دلیل حفظ کلی مایع)
  • نارسایی کلیوی (کاهش عملکرد کلیه در بیماران مبتلا به نارسایی کلیویی و تشکیل مایع در بدن به وجود می‌آید)
  • انسفالوپاتی کبدی (خستگی، از بین رفتن حافظه، کاهش توانایی ذهنی به دلیل تشکیل مایعاتی که مغز را تحت تاثیر قرار می‌دهند، به ویژه آمونیاک)
  • سرطان کارسینوم هپاتوسلولار، سرطان کبد (در بین 80 درصد ازافراد مبتلا به سیروز اتفاق می‌افتد و عموما نتیجه هپاتیت ویروسی است)

افراد مبتلا به بیماری هپاتیت مزمن c بهتر است از مصرف نوشیدنی‌های الکلی پرهیز کنند، زیرا مصرف الکل باعث سرعت بخشیدن به این بیماری می‌شود.مکمل‌ها، داروهای تجویزی و غیرتجویزی مشخص  نیز می‌توانند  بر عملکرد کبد تاثیر گذار باشند. در صورتی که مبتلا به هپاتیت c مزمن هستید، قبل از مصرف هر نوع دارو با پزشک خود مشورت کنید.

پیشگیری

hepatitis-B-virus

در ادامه روش های پیشگیری به تفکیک نوع هپاتیت شرح داده می شود.

  1. هپاتیت a
  • پس از دستشوئی رفتن دست‌های خود را با آب و صابون بشوئید
  • از مصرف غذاهای مانده خودداری کنید.
  • در صورتی که در مورد سلامت آب مطمئن نیستید تنها از بطری‌های آب آشامیدنی یا آب جوشانده شده مصرف کنید.
  • درصورتی که در محلی زندگی می‌کنید که در مورد سلامت آب مطمئن نیستید، میوه‌های را بخورید که می‌توانید پوست آن‌ها را بگیرید.
  • در صورتی که مطمئن هستید که سبزیجات خام به طور کامل ضدعفونی و تمیز شده‌اند، آن‌ها را مصرف کنید.
  • در صورتی که به مکان‌هایی می‌خواهید مسافرت کنید که در آنجا هپاتیپ شایع است، قبل از مسافرت واکسن هپاتیت آ دریافت کنید.
  1. هپاتیت b
  • از ناقل بودن یا نبودن شریک زندگی خود مطمئن شوید.
  • آمیزش جنسی محافظت شده داشته باشید.
  • تنها سرنگ های تمیزی را استفاده کنید که پیش از این کسی آن‌ها را استفاده نکرده است.
  • مسواک، تیغ اصلاح یا ابزار مانیکور خود را در اختیار دیگران قرار ندهید.
  • در صورتی که در معرض خطر ابتلا به هپاتیت b هستید،  واکسن هپاتیت b دریافت کنید.
  • تنها از تجهیزات  کاملا استرلیزه را برای خالکوبی، طب سوزنی و…استفاده کنید.
  1. هپاتیت c
  • در صورتی که مبتلا به هپاتیت سی هستید، به دیگران اجازه ندهید از مسواک، تیغ اصلاح و تجهیزات مانیکور شما استفاده کنید.
  • در صورت که مبتلا به هپاتیت سی هستید، زخم‌های باز خود را بپوشانید.
  • سوزن، مسواک یا تجهیزات مانیکور را به صورت مشترک استفاده نکنید.
  • در صورتی که پوست شما باید سوراخ شود، مطمئن شوید که تجهیزات مخصوص این کار به خوبی استرلیزه شده‌اند.
  • مصرف مواد الکی را کم کنید.
  • تجهیزات پزشکی مانند سرنگ و… را به صورت مشترک استفاده نکنید.
  1. هپاتیت دی
  • از توصیه‌هایی که برای پیشگیری از هپاتیت بی ارائه شده استفاده کنید. تنها فردی که به نوع بی بیماری مبتلا شده، به نوع دی دچار می‌شود.
  1. هپاتیت ایی
  • توصیه‌هایی که برای پیشگیری از نوع a ارائه شد را رعایت کنید. برای پیشگیری از هپاتیت های ناشی از مصرف مواد الکی، از نوشیدنی الکی پرهیز کنید.
  1. نحوه پیشگیری از هپاتیت ناشی از مواد مخدر و مواد شیمیایی
  • از محتویات مرگبار کلیه مواد شیمایی مطلع شوید
  • مطمئن شوید اسپری‌ای که مورد استفاده قرار می‌دهید به سمت خودتان نشانه نگرفته‌اید
  • در صورتی که باید از مواد شیمایی خطرناک استفاده کنید، حتما لباس‌های محافظ بپوشید.

بیماری هپاتیت می تواند تبدیل به یک بیماری خطرناک شود، بنابراین با دیدن اولین علائم هپاتیت ذکر شده در مقاله، بهتر است به پزشک مراجعه کنید با تست های تشخیصی بهترین نوع درمان را برایتان تجویز نماید.


سیروز کبدی (نارسایی و ناراحتی کبد) علت و درمان

یکی از نارسایی‌های کبدی که به کبد صدمه می‌زند، بیماری موسوم به سیروز کبدی است که باعث عملکرد و ساختار غیرطبیعی کبد می‌شود. شماری از موارد ناراحتی کبدی به سلول‌های کبدی آسیب می‌زنند و آن‌ها را از بین می‌برند، سپس التهاب و ترمیم سلول‌های منجر به تشکیل بافت‌های همبند جای زخم می‌شود. به اختصار می‌توان گفت که سیروز کبدی پی‌آمد ابتلا به این بیماری‌ها است. سلول‌های کبدی‌ای که نمی‌میرند، در راستای جایگزین شدن با سلول‌های از بین رفته تکثیر می‌شوند و در نتیجه خوشه‌هایی از سلول‌های شکل گرفته (غده‌های باززاینده) درون بافت همبند جای زخم ایجاد می‌گردد. مواد شیمیایی (مانند الکل، چربی و داروهای خاص)، ویروس‌ها، فلزهای سمی (نظیر آهن و مس انباشته شده در کبد در نتیجه بیماری‌های ژنتیکی) و بیماری خودایمنی کبد (که در نتیجه ابتلا به آن، سیستم ایمنی بدن به کبد حمله می‌کند) از علت‌های بروز بیماری سیروز کبدی محسوب می‌شوند.

علایم

علائم سیروز کبدی در مراحل اولیه بسیار کم می‌باشد، و به تدریج به موازات آسیب دیدن بیشتر کبد، مشکلات نیز قابل توجه‌تر می‌شود.

کبد در مرحله اولیه سیروز با وجود آسیب دیدن، همچنان عملکردی مناسب دارد؛ همگام با پیشرفت بیماری، علائم نیز در نتیجه اختلال عملکرد این عضو نمودار می‌شود. علائم سیروز کبدی عبارتند از:

  • خستگی وضعف
  • کاهش اشتها
  • کاهش وزن و تحلیل رفتن عضلات
  • حالت تهوع و استفراغ
  • درد اطراف کبد
  • خط‌های قرمز کوچک (مویرگ‌های خونی) روی پوست در ناحیه بالای کمر
  • خارش شدید پوست
  • زرد شدن پوست و سفیدی چشم (زردی)
  • خونریزی و کبود شدگی آسان‌تر و بیشتر بدن، برای مثال افزایش تعداد دفعات خون دماغ شدن یا خونریزی لثه
  • ریزش مو
  • حمله تب و لرز
  • ورم کردن پا و مچ پا
  • ورم کردن شکم به دلیل انباشته شدن مایع (آب آوردن شکم یا آسیت) (اگر بیمار خانم باشد در مواردسیروز کبدی پیشرفته) باردار به نظر می‌رسد.

به علاوه بیمار با تغییر ویژگی‌های شخصیتی، اختلال‌های خواب (بی‌خوابی)، زوال حافظه، گیجی و دشواری در تمرکز روبه‌رو می‌شود. از این علائم با اصطلاح انسفالوپاتی کبدی یاد می‌شود و زمانی بروز می‌یابد که مواد سمی به دلیل ناتوانی کبد در خارج کردن آن‌ها از بدن به مغز صدمه می‌زنند.

علائم پیشرفته بیماری

در مراحل پایانی سیروز پیشرفته کبدی، بیمار خون بالا می‌آورد یا مدفوع سیاه رنگ و قیر مانند دفع می‌کند، چون به علت عدم گردش مناسب خون در کبد، فشار خون در سیاهرگی (سیاهرگ پورتال) افزایش می‌یابد که خون را از دستگاه گوارش به کبد می‌رساند.

افزایش فشار خون خون را به درون رگ‌های کوچک‌تر ظریفی می‌راند که در سراسر معده و مری وجود دارند (بیماری واریس). پاره شدن این رگ‌ها در اثر فشار خون بالا خونریزی داخلی را به دنبال دارد، و در نتیجه خون در استفراغ و یا مدفوع دیده می‌شود.

به مرور زمان مواد سمی که کبد سالم در حالت طبیعی آن‌ها را از بدن خارج می‌کرد باعث از کار افتادگی چند اندام می‌شود و در نهایت به مرگ می‌انجامد.

علت

Untitled32

سیروز پی‌آمد وجود بافت همبند محل زخم در کبد است که در واکنش به آسیب دیدن و ناراحتی کبد به مرور زمان و طی سالیان متعدد تشکیل می‌شود. کبد پس از هر بار صدمه دیدن، سعی می‌کند تا خود را التیام دهد؛ در این فرایند، بافت‌های همبند محل زخم ایجاد می‌شوند و با تجمع یافتن آن‌ها، عملکرد کبد مختل می‌شود. کبد در مراحل پیشرفته سیروز دیگر قادر نیست تا به خوبی کار کند.

تعیین علت سیروز کبدی بسیار مهم است، چون درمان علت اصلی این بیماری مانع صدمه دیدن بیشتر کبد می‌شود. عارضه‌ها و بیماری‌های گوناگونی به کبد صدمه می‌زنند و منجر به ابتلا به ناراحتی کبد و سیروزمی‌شوند.

بعضی علل سیروز ارثی هستند یا ارثی پنداشته می‌شوند از جمله:

  • تجمع آهن در بدن (هموکروماتوز)
  • فیبروز کیستیک (تارفزونی کیسه‌ای یا سفتی مخاط)
  • انباشته شدن مس در کبد (بیماری ویلسون)
  • شکل‌گیری نامناسب مجاری صفراوی (آترزی صفراوی یا انسداد مجاری صفراوی)
  • اختلال گوارشی ژنتیکی (سندرم آلاژیل)
  • نارسایی کبدی ناشی از سیستم ایمنی بدن (هپاتیت خودایمنی)

شماری از بیماری‌ها در سنین بالاتر نمود می‌یابند:

  • هپاتیت C
  • هپاتیت B
  • انباشته شدن چربی در کبد (بیماری کبد چرب غیر الکلی)
  • تخریب مجاری صفراوی (سیروز صفراوی اولیه)
  • سخت شدن و زخم شدن مجاری صفراوی (کلانژیت اولیه اسکلروزان)
  • عفونت انگلی رایج در کشورهای در حال توسعه (شیستوزوما)

علت سیروز کبدی برخی از بیماران تنها به یک دلیل محدود نمی‌شود و برای مثال مواردی چون مصرف الکل (کبد الکلی) و هپاتیت ویروسی را در برمی‌گیرد. چنانچه پزشکان نتوانند دلیل بروز این بیماری را تشخیص دهند، این نوع سیروز را سیروز کریپتوژنیک می‌نامند. سیروز کبدی بیش از 20 درصد بیماران از نوع کریپتوژنیک است.

کبدالکلی

بیماری کبد الکلی یکی از عوارض شایع مصرف مشروبات الکل می باشد. در نتیجه این بیماری کبد دچار التهاب و تورم می شود.

علائم

ممکن است بیمار علائم زیر را داشته باشد:

  • درد در قسمت بالا و سمت راست شکم
  • خستگی
  • بی استهایی
  • حالت تهوع و استفراغ

علت

مصرف زیاد و طولانی مدت الکل باعث به وجود آمدن این بیماری و متورم شدن کبد می شود. اگر صدمه وارد شده به کبد زیاد باشد میزان تورم و التهاب نیز زیاد می شود که این امر منجر به بروز بیماری که به آن التهاب کبد الکی می گویند، می شود. اگر مصرف الکل قطع شود، امکان برطرف شدن التهاب و تورم وجود دارد و در صورتی که مصرف الکل ادامه پیدا کند، این موضوع منجر به بروز لکه های روز کبد می شود که به آن سیروز کبدی گفته می شود.

درمان

اصلی ترین بخش درمان، قطع مصرف الکی می باشد، تا کبد این امکان را داشته باشد که خود را بازساری و ترمیم کند. البته راه های درمانی دیگری از جمله مصرف قرص های مخصوصی که ادرار آور هستند، مصرف ویتامین ها و محدود کردن مصرف نمک با این حال درمان اصلی که می تواند به بیمار کمک کند، ترک مصرف الکل است. کبد الکلی، خطر خونریزی به داخل معده را افزایش می دهد که این مسئله بسیار خطرناک می باشد و حتی می تواند باعث فوت بیمار شود.

از پیوند کبد نیز برای درمان کبد الکی و سیروز کبدی استفاده کرد، اما چون تعداد اهدا کنندگان بسیار کم می باشد، عملا این امر کمتر امکان پذیر می باشد

تشخیص

چنانچه پزشک احتمال دهد که بیمار به سیروز مبتلا شده است، پس از بررسی سابقه پزشکی بیمار، هنگام انجام معاینه وجود نشانه‌های ناراحتی کبدی مزمن را بررسی می‌کند. اگر پزشک احتمال دهد که کبد آسیب دیده است، برای تأیید تشخیص خود دستور انجام آزمایش‌های بیشتر را می‌دهد.

احتمالاً یک یا چند مورد از آزمایش‌های زیر انجام می‌شود:

  • آزمایش‌های خون: برای ارزیابی عملکرد کبد و میزان آسیب دیدن کبد. در این آزمایش‌ها میزان آنزیم‌های کبدی آلانین ترانس آمیناز (ALT) و آسپارتات ترانسفراز (AST) خون اندازه‌گیری می‌شود؛ چون میزان این آنزیم‌ها در نتیجه التهاب و نارسایی کبد (هپاتیت) افزایش می‌یابد.
  • اسکن‌ها و تصویربرداری‌ها: سونوگرافی (التراسوند)، الاستوگرافی عبوری (آزمایشی مشابه سونوگرافی؛ که گاهی اوقات فیبرو اسکن کبد نیز نامیده می‌شود)، سی.تی.اسکن یا ام.آر.آی. بر روی کبد انجام می‌شوند تا تصاویر جامعی از کبد به دست آید یا سفتی کبد به منظور تشخیص زخم بررسی شود.
  • نمونه‌برداری از کبد: در این آزمایش سوزن بسیار ظریفی برای تهیه نمونه کوچکی از سلول‌های کبد وارد بدن (معمولاً بین دو دنده) می‌شود. سپس این نمونه برای بررسی‌های میکروسکوپی به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. نمونه‌برداری معمولاً تحت بی‌حسی موضعی و به صورت سرپایی یا با بستری کردن یک روزه بیمار انجام می‌شود. نتیجه نمونه‌برداری تشخیص سیروز کبدی را، به شرط ابتلا به آن، تأیید می‌کند و اطلاعات بیشتری را در مورد علت آن در اختیار پزشک قرار می‌دهد. بااین حال امروزه گرایش روزافزونی در میان پزشکان  به وجود آمده است تا به جای نمونه‌برداری از الاستوگرافی عبوری برای تشخیص سیروز کبدی بهره گیرند.
  • آندوسکوپی: آندوسکوپ لوله‌ی منعطف بلند و باریکی است که در انتهای آن یک منبع نور و یک دوربین ویدیویی وجود دارد. پزشک آندوسکوپ را از درون مری (لوله بلند انتقال دهنده مواد غذایی از گلو به معده) به سمت پایین و معده هدایت می‌کند. تصاویر مری و معده روی صفحه نمایشی خارجی به منظور مشاهده واریس (رگ‌های متورم)، یعنی نشانه سیروز کبدی، نشان داده می‌شود.

سیستم‌های متعدد گوناگونی برای درجه‌بندی سیروز کبدی بر اساس شدت بیماری و میزان وخامت آن وجود دارد. امتیاز کودک پیو کبدی یکی از این سیستم‌ها است که بر مبنای معاینه و تست‌های آزمایشگاهی سیروز را از A (نسبتاً ملایم) تا C (شدید و حاد) درجه‌بندی می‌کند.

سیستم دیگر مدل بیماری کبد در مرحله پایانی(MELD) است که از نتایج آزمایش خون برای تعیین ضرورت پیوند سریع کبد استفاده می‌کند.

عوارض و خطرات

عوارض سیروز کبدی عبارتند از:

  • فشار خون بالا در سیاهرگ‌های خون رساننده به کبد (پورتال هایپرتنشن یا افزایش فشار خون در ورید باب): سیروز جریان طبیعی خون در کبد را آهسته می‌کند و در نتیجه فشار داخل سیاهرگی که خون را از روده و طحال به کبد می‌آورد افزایش می‌یابد.
  • ورم کردن پاها و شکم: افزایش فشار در ورید باب (پورتال هایپرتنشن) باعث تجمع مایع در پاها و شکم (آسیت یا آب آوردن شکم) می‌شود. ورم و آب آوردن شکم نیز گاهی نتیجه ناتوانی کبد در تولید پروتئین‌های خون خاص، مانند آلبومین، به میزان کافی است.
  • بزرگ شدن طحال (اسپلنومگالی): افزایش فشار در ورید باب (پورتال هایپرتنشن) تغییراتی را نیز در کبد به وجود می‌آورد. کاهش گلبول‌های سفید خون و پلاکت‌ها یکی از نخستین نشانه‌های ابتلا به سیروز کبدی به شمار می‌رود.
  • خونریزی: افزایش فشار در ورید باب (پورتال هایپرتنشن) خون را مجدداً به درون سیاهرگ‌های کوچک‌تر هدایت می‌کند. این سیاهرگ‌های کوچک تحت این فشار و کشش ناشی از بار مضاعف پاره می‌شوند و به خونریزی شدید دامن می‌زنند. فشار خون بالا بزرگ شدن سیاهرگ‌ها (واریس) را نیز در پی دارد و به خونریزی کشنده و شدید مری (واریس مری) یا معده (واریس معده) می‌انجامد. اگر کبد نتواند فاکتورهای منعقد کننده کافی تولید کند، می تواند یکی از دلایل خونریزی باشد.
  • عفونت‌ها: بدن در صورت ابتلا به سیروز کبدی به دشواری می‌تواند با عفونت‌ها مقابله کند. آب آوردن شکم (آسیت) عفونتی جدی موسوم به پریتونیت (التهاب صفاق) باکتریایی را به دنبال دارد.
  • سوءتغذیه: سیروز فرایند جذب مواد مغذی را دشوارتر می‌سازد و باعث ضعف و کاهش وزن می‌شود.
  • تجمع مواد سمی در مغز (انسفالوپاتی کبدی): کبد آسیب دیده به دلیل ابتلا به سیروز کبدی نمی‌تواند مانند کبد سالم مواد سمی را از خون خارج کند. انباشته شدن این مواد سمی درون مغز باعث گیجی ذهنی و دشواری در تمرکز می‌شود. انسفالوپاتی کبدی به مرور زمان پیشرفت می‌کند و به کما یا واکنش نشان ندادن می‌انجامد.
  • زردی کبدی یا یرقان: یرقان زمانی بروز می‌یابد که کبد بیمار بیلی‌روبین، فراورده زائد خونی، را به مقدار کافی از خون خارج نکند. یرقان باعث زرد شدن پوست و سفیدی چشم و کدر شدن ادرار می‌شود.
  • بیماری استخوانی: مقاومت استخوانی برخی از بیماران مبتلا به سیروز کبدی کاهش می‌یابد و در نتیجه احتمال شکستگی استخوان افزایش می‌یابد.
  • سنگ کیسه صفرا و سنگ مجاری صفراوی:مسدود شدن جریان صفرا تحریک، عفونت و ایجاد سنگ را در پی دارد.
  • افزایش احتمال ابتلا به سرطان کبد
  • سیروز حاد تبدیل به سیروز کبدی مزمن می شود (ACLF): ابتلا به سیروز در برخی از بیماران در نهایت به ازکارافتادگی چند اندام می‌انجامد. امروزه پژوهشگران بر این باوراند که این حالت یکی از عوارض بیمارانی است که دچار سیروز کریپتوژنیک هستند.

درمان

مدیریت علائم و تمام عوارض و همچنین جلوگیری از تشدید عارضه اهداف اصلی درمان سیروز کبدی محسوب می‌شوند.

دارو

داروی مورد نیاز بیمار با توجه به دلیل خاص آسیب دیدن کبد تعیین می‌شود. برای مثال در صورت ابتلا به هپاتیت ویروسی، داروهای ضد ویروسی و در صورت ابتلا به هپاتیت خودایمنی، داروی استروئیدی (کورتیکواستروئید) یا دارویی برای سرکوب سیستم ایمنی (سرکوب کننده‌های ایمنی) تجویز می‌شود.

مدیریت عوارض سیروز پیشرفته

عوارض ناشی از سیروز پیشرفته کبدی باید مورد درمان قرار گیرند. در ادامه این روش ها ذکر شده است:

  1. واریس‌های متورم

بالا آوردن خون یا دفع مدفوع خون‌آلود احتمالاً بیانگر ورم کردن سیاهرگ‌های مری (لوله بلند انتقال دهنده غذا از گلو به معده) است که در اصطلاح واریس مری نامیده می‌شود. در چنین مرحله ای از سیروز کبدی بیمار باید هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کند. روش‌های خاصی برای جلوگیری از خونریزی و کاهش احتمال خونریزی مجدد وجود دارند که در ادامه به شماری از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

  • بستن با نوار: نوار کوچکی حین انجام آندوسکوپی (وارد کردن لوله منعطف باریک از راه گلو) دور پایه واریس بسته می‌شود تا به کنترل خونریزی کمک کند.
  • درمان با تزریق چسب: پس از آندوسکوپی، گونه‌ای چسب دارویی قوی برای لخته کردن خون درون واریس تزریق می‌شود تا مانع خونریزی شود.
  • لوله سنگستیکن دارای بالون کوچکی در انتهای آن: لوله مخصوصی از راه گلو وارد معده می‌شود و بالون سر آن باد می‌شود. به این طریق فشار روی واریس افزایش می‌یابد و خونریزی متوقف می‌شود. بیمار طی انجام این عمل داروی آرام‌بخش قوی دریافت می‌کند.
  • شنت اینتراهپاتیک ترانس ژوگولار پورتوسیستمیک (TIPSS): لوله‌ای فلزی به نام استنت از عرض کبد عبور داده می‌شود تا دو سیاهرگ بزرگ (سیاهرگ پورتال و هپاتیک) را به یکدیگر متصل کند و به این ترتیب مسیر جدیدی برای جریان یافتن و عبور خون ایجاد شود و در نتیجه فشار دامن زننده به واریس کاهش یابد.
  • دارو: به علاوه گاهی دارویی به نام مسدود کننده بتا، مانند پروپرانولول، برای بیمار تجویز می‌شود تا خطر خونریزی کاهش یابد یا از شدت خونریزی احتمالی کاسته شود.
  1. تجمع مایع در شکم و پا

در درمان اصلی آسیت (آب آوردن شکم یا تجمع مایع در اطراف ناحیه شکم) و ادم یا ورم میزان سدیم (نمک) رژیم غذایی کاهش داده می‌شود و قرص‌های مدری مانند فروسماید یا اسپیرونولاکتون تجویز می‌شود. اگر مایع اطراف شکم عفونی شود، باید برای درمان آنتی بیوتیک مصرف شود.

  1. انسفالوپاتی

بیماران مبتلا به سیروز کبدی حاد گاهی اوقات عملکرد مغزشان نیز دچار مشکل می‌شود. (انسفالوپاتی) شربت لاکتولوز درمان اصلی انسفالوپاتی محسوب می‌شود.

  1. خونریزی

ویتامین K و فراورده خونی موسوم به پلاسما در مراکز فوریت‌های پزشکی برای درمان خونریزی به کار برده می‌شود.

  1. سیروز و دیابت

چنانچه بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 به سیروز کبدی نیز مبتلا شود، دیابتش نیز تشدید می‌شود، چون سیروز مقاومت به انسولین (هورمون ترشح شده توسط بدن برای کنترل میزان قند خون) را افزایش می‌دهد.

تغییر در سبک زندگی

با ایجاد تغییراتی ساده در سبک زندگی می‌توان سلامت بدن را تا حدی تضمین نمود و در صورت ابتلا یه سیروز، احتمال بروز مشکلات بیشتر را کاهش داد:

  • کاهش وزن در صورت داشتن اضافه وزن
  • ورزش منظم به منظور افزایش قدرت عضلانی
  • رعایت بهداشت به منظور کاهش احتمال بروز عفونت
  • مشورت با پزشک معالج در مورد دریافت واکسن‌های ضروری مانند واکسن سالانه آنفلوآنزا یا تزریق واکسن هنگام سفر
  • مشورت با پزشک معالج یا داروساز در صورت مصرف داروهای تجویزی یا آزاد، چون سیروز بر شیوه عملکرد بعضی داروها اثر می‌گذارد.

رژیم غذایی

zayiflamanin-kolay-yollari-nelerdir

از آنجایی که سوءتغذیه در میان بیماران مبتلا به سیروز کبدی بسیار رایج است، بنابراین با رعایت رژیم غذایی متعادل می‌توان اطمینان حاصل کرد که بدن تمام مواد مغذی لازم را دریافت می‌کند. پرهیز از غذاهای شور و اضافه نکردن نمک به غذا احتمال ورم کردن پا و شکم به دلیل تجمع مایع را کاهش می‌دهد.

کبد دچار نارسایی کبدی قادر به ذخیره‌سازی گلیکوژن، کربوهیدرات مولد انرژی کوتاه مدت، نیست؛ در چنین حالتی چون بدن از بافت عضلانی خود برای تولید انرژی در زمان بین دو وعده غذایی استفاده می‌کند، عضله‌ها تحلیل می‌روند و ضعیف می‌شوند. بنابراین بیمار باید پروتئین و انرژی بیشتری را از طریق رژیم غذایی دریافت کند. خوردن تنقلات سالم بین وعده‌های غذایی میزان کالری و پروتئین دریافتی را افزایش می‌دهد. همچنین صرف سه یا چهار وعده کوچک غذایی، به جای یک یا دو وعده حجیم، مفید است.

پیوند کبد

گاهی در صورت نارسایی کبدی ناشی از زخم شدن کبد از کار می‌افتد. در این حالت، پیوند کبد تنها راهکار ممکن است. پیوند کبد عمل مهم و سنگینی است که برداشتن کبد بیمار و جایگزینی آن با کبد سالم اهدایی را شامل می‌شود.

تسکین دادن علائم

از درمان‌های گوناگونی برای تسکین علائم استفاده می‌شود که بعضی از آن‌ها عبارتند از:

  • مصرف اندک سدیم (نمک) یا قرص‌های مدر برای کاهش میزان مایع بدن.
  • مصرف قرص‌های مفید برای کاهش دادن فشار خون در سیاهرگ پورتال (ورید باب یا سیاهرگ اصلی آورنده خون از دستگاه گوارش به کبد) و تأثیرگذار در جلوگیری یا درمان هر گونه عفونت
  • پمادهای کاهش دهنده خارش

سیروز کبدی بیماری است که باید هر چه زودتر نسبت به درمان آن اقدام کرد، تا بتوان از عوارض ناخوشایند آن و همچنین پیشرفت بیماری و تبدیل شدن سیروز اولیه به سیروز حاد و مزمن جلوگیری شود. در صورتی که علایم سیروز و ناراحتی کبدی ذکر شده در مقاله را دارید، برای تشخیص به پزشک مراجعه کنید.


سرطان کبد:علائم و درمان

معمولا وقتی مردم از سرطان کبد صحبت می‌کنند، منظور آن‌ها نوعی از سرطان است که در جای دیگری از بدن شروع شده است و سپس به کبد گسترش پیدا کرده است. به این وضعیت بیماری متاستاتیک یا متاستاز می‌گویند. کبد تا حدودی به خاطر جریان خون بالا و تولید موضعی  مولکول‌های تحریک کننده رشد یکی از شایع‌ترین مکان‌ها برای اتفاق افتادن بیماری مستاتیک است. تومورهایی که در کولون، پانکراس، معده، ریه، پستان یا جایی دیگر به وجود می‌آیند، می‌توانند تا کبد گسترش پیدا کنند و گاهی اوقات باعث درد کبد می‌شوند و به فعالیت کبد آسیب وارد می‌کنند. اغلب موارد سرطان کبد در واقع سرطان‌هایی هستند که در ارگان دیگری شروع  شده و به وجود آمده است.

گاهی اوقات، سرطان در سلول‌های خود کبد به وجود می‌آید. سرطان هپاتوسیت (سلول اصلی بافت کبد) سرطان اولیه کبد است که هپاتوما نامیده می‌شود. هپاتوما معمولا به عنوان یک یا چند تومور گرد در کبد رشد پیدا می‌کند و با گسترش یافتن به بافت نرمال هجوم می‌آورد و آن را نابود می‌کند. سرطان سلول‌های مجرای صفراوی کلانژیوکارسینوم نامیده می‌شود. سرطان کلانژیوکارسینون عموما در راستای مجرای صفراوی به صورت خطوط شبه انگشتی یا ورق رشد پیدا می‌کند و تشخیص آن در تصویرهای اشعه ایکس را دشوارتر می‌سازد.

علت

Untitled

یک تومور سرطانی از یک سلول غیرنرمال شروع می‌شود. علت سرطانی شدن یک سلول مشخص نیست. عقیده بر این است که چیزی باعث آسیب وارد شدن یا تغییر ژن‌های مشخص سلول می‌شود. این کار باعث می‌شود که سلول غیرنرمال شود و خارج از کنترل تکثیر شود و علت سرطان کبد می باشد. اغلب افرادی که به سرطان اولیه کبد دچار می‌شوند یک یا چند مورد از عوامل خطری که در ادامه ذکر می شود را دارند. عوامل خطر زیر باعث می‌شود که سلول‌های کبد بیشتر در معرض سرطانی شدن قرار بگیرند:

  • سیروز کبدی: این بیماری باعث می‌شود که روی کبد جای زخم ایجاد شود. این بیماری پیشرفت کندی دارد. در بریتانیا، علت‌های شایع سیروز مصرف بیش از حد مواد الکل و عفونت هپاتیت سی است. با این حال، سیروز علت‌های مختلفی دارد. اغلب افراد مبتلا به سیروز به سرطان کبد دچار نمی‌شود و تنها درصد کمی ازاین افراد به سرطان کبد مبتلا می‌شوند.
  • عفونت طولانی مدت ویروس هپاتیت بی یا هپاتیت سی: عموما بیست تا سی سال پس از اولین دفعه ای که به عفونت هپایتت بی یا هپاتیت سی مبتلا می‌شوید، سرطان کبد (سرطان اولیه کبد) می‌گیرید. شیوع عفونی شدن با این ویروس‌ها روز به روز در حال افزایش است. با این حال، این عفونت‌ها در سراسر دنیا و مخصوصا در آسیا و آفریقا بسیار شایع هستند. بسیاری از کودکان در این نواحی به عفونت ویروس هپاتیت بی دچار می‌شوند. به همین دلیل است که سرطان اولیه کبد در این نواحی دنیا بین کودکان شایع است (این سرطان بیست تا سی سال پس از ابتلا به عفونت  فرد به وجود می‌آید).
  • خوردن آفلاتوکسین: یک عامل خطر شناخته شده سمی است که آفلاتوکسین نام دارد که عمدتا در کشورهای در حال توسعه بعضی از غذاها مثل بادام زمینی را آلوده می‌کند.
  • التهاب روده: بعضی از بیماری‌ها که باعث التهاب پایدار روده می‌شود خطر ابتلا به سرطان مجرای صفراوی (نوع غیرشایعی از سرطان اولیه کبد) مثل کولیت زخمی را افزایش می‌دهد.
  • استعمال دخانیات: شواهدی وجود دارد مبنی بر این که استعمال دخانیات خطر ابتلا به  سرطان کبد (سرطان اولیه کبد) را افزایش می‌دهد.
  • عفونت پاراستیک: این عفونت که عموما در کشورهای آفریقایی و اسیایی به وجود کمی آید، خطر ابتلا به سرطان مجرای صفراوی را افزایش می‌دهد.

علائم

در مرحله اولیه سرطان کبد هیچ علامتی وجود ندارد. با گسترش سرطان، اولین علایمی که به وجود می‌آیند عمومی و مبهم هستند، برای مثال، ناخوشی، تهوع، کم اشتهایی، کاهش وزن و خستگی. بسیاری از افرادی که به سرطان اولیه کبد مبتلا می‌شوند علائمی داشتند که مرتبط با بیماری سیروز کبدی است. در صورتی که پیش از این به سیروز مبتلا شده‌اید و وضعیت سلامتی شما به سرعت وخیم می‌شود، علت آن ممکن است ابتلا به سرطان کبد باشد. با گسترش بیشتر سرطان، علائم مشخص‌تری نیز ظاهر می‌شوند که از قرار زیر هستند:

  • درد: درد شکمی در بالای ناحیه کبد
  • یرقان: یرقان زرد شدن بدن است. وقتی قسمت‌های سفید رنگ چشم شما زرد شد متوجه این بیماری می‌شوید. این بیماری ناشی از تشکیل بیلی روبین شیمایی است که در کبد ساخته می‌شود. این اتفاق زمانی می‌افتد که سرطان، مجرای صفراوی شما را مسدود کند. صفرا و بیلی روبین نمی توانند از کبد خارج شوند.
  • خارش ( ناشی از یرقان)
  • ورم شکم: علت بروز این مشکل ناشی از خود سرطان کبد است. این بیماری همچنین می‌تواند ناشی از آب آوردگی شکم باشد که با اختلالات متعدد کبدی به وجود می‌آید.

تشخیص

LT_livercancer

غربالگری با استفاده از اولتراسوند و گاهی اوقات آزمایش خون آلفا پروتئین در فواصل 6 تا 12 ماهه برای افرادی که خطر ابتلا به سرطان کبد در بین آن‌ها زیاد است، توصیه می‌شود. این افراد شامل بیماران مبتلا به سیروزی است که به عفونت ویروس هپاتیت بی یا سی دچار شده‌اند. این کار باعث تشخیص سرطان در سطح اولیه می‌شود و احتمال درمان سرطان کبد موفقیت آمیز را افزایش می‌دهد.

در صورتی که احتمال داده شد که به سرطان کبد مبتلا شده‌اید، چندین آزمایش روی شما انجام می‌گیرد. این آزمایشات بنا به دلایل زیر انجام می‌گیرند:

  • تایید می‌کنند که شما سرطان کبد دارید. همچنین تایید می‌کنند که نوع سرطان شما سرطان اولیه کبد است یا سرطان ثانویه کبد (سرطانی که ابتدا در قسمتی دیگر از بدن بوده که پیش تر در مقاله ذکر شد).
  • سطح سرطان را ارزیابی می‌کنند. به عبارت دیگر، مشخص می‌کنند که چه مقدار از کبد تحت تاثیر قرار گرفته است و آیا سرطان به بخش‌های دیگر بدن سرایت کرده است یا نه.
  • وضعیت فعالیت کبد و سلامت عمومی شما را ارزیابی می‌کنند.

از این رو، عموما به دامنه‌ای از آزمایشات در ارتباط با سرطان کبد نیاز است. این آزمایشات از قرار زیر هستند:

  • آزمایشات تشخیصی تصویربرداری: مثل سی تی اسکن یا ام آر ای و… است. این آزمایشات محل دقیق و گستره سرطان را نشان می‌دهند.
  • نمونه برداری کبد: این آزمایش عموما برای تشخیص نوع سرطان صورت می‌گیرد. بافت برداری یعنی برداشتن نمونه کوچکی از بافت از قسمتی از بدن. سپس این بدن در زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود تا سلول‌های غیرنرمال شناسایی شوند.
  • آزمایش‌های خون به ارزیابی عملکرد کبد و سلامت عمومی شما کمک می‌کنند.
  • در صورتی که آزمایشات بالا سرطان را به خوبی تشخیص ندادند، آزمایشات دیگری انجام می‌گیرد. برای مثال، گاهی اوقات لاپراسکوپی انجام می‌شود. لاپراسکوپی یک عمل کوچک برای مشاهده داخل شکم با یک دوربین انعطاف پذیر است.

درمان

درمان سرطان کبد (سرطان اولیه کبد) به سطح بیماری و همچنین سن، سلامتی کلی و اولولیت های فردی بستگی دارد. روش‌های درمانی مخصوص سرطان اولیه کبد از قرار زیر هستند:

  • جراحی برداشتن  قسمتی از کبد: در شرایط مشخص، پزشک جراحی برداشتن قسمتی از کبد را توصیه می‌کند تا در صورتی که تومور شما کوچک باشد و کبد شما عملکرد خوبی دارد، سرطان کبد و بخش کمی از بافت دور آن برداشته شود.مناسب بودن این روش برای شما بستگی به محل سرطان در داخل کبد شما دارد.
  • جراحی پیوند کبد: در طول جراحی پیوند کبد، کبد بیمار برداشته و یک کبد سالم که توسط یک اهدا کننده اهدا شده است، جایگزین آن می‌شود. جراحی پیوند کبد تنها برای درصد کمی از افرادی که در مراحل اولیه سرطان کبد قرار دارند قابل انجام است.
  • منجمد کردن سلول‌های سرطانی: در روش کرایو ابلیشن از سرمای شدید برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. در طول این روش، پزشک یک ابزار (کرایو پروب) که حاوی نیتروژن مایع است را مستقیما در تومورهای کبد شما قرار می‌دهد. تصاویر فراصوت برای هدایت کرایو پروب و نمایش منجمد شدن سلول‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.
  • گرم کردن سلول‌های سرطانی: در روشی که ابلیشن رادیوفرکانسی نام دارد، برای گرم کردن و نابودن کردن سلول‌های سرطانی از جریان برق استفاده می‌شود. جراح با استفاده از تصاویر فراصوت یا سی تی اسکن به عنوان راهنما، یک یا چند سوزن باریک را  به برش‌های کوچک داخل شکم شما وارد می‌کند. وقتی سوزن‌ها به تومور رسیدند، با جریان برق گرم می‌شود و سلول‌های سرطانی را از بین می‌برند.
  • تزریق الکل به تومور: در طول این روش، الکل خالص از طریق پوست یا در طول یک عمل مستقیما به تومورها تزریق می‌شود. الکل باعث مرگ سلول‌های سرطانی می‌شود.
  • پرتودرمانی:  در این روش درمانی از پرتوهای انرژی پرتوان برای نابودی سلول‌های سرطانی و کوچک کردن تومورها استفاده می‌شود. در طول این روش، بیمار بر روی یک میز دراز می‌کشد و دستگاه پرتوهای انرژی را به  نقاط دقیق بدن شما هدایت می‌کند. پرتودرمانی مخصوص سرطان کبد شامل روشی می‌شود که به طور همزمان پرتوهای زیادی بر یک نقطه از بدن تابانده می‌شود.
  • دارودرمانی هدفمند: داروهای هدفمند با ایجاد تداخل در توانایی تومورها در تولید عروق خونی جدید عمل می‌کنند. این داروها باعث کند شدن یا متوقف شدن پیشرفت سلول‌های سرطانی کبدی برای چند ماه بدون هیچ درمانی می‌شود.
  • شیمی درمانی: کمو آمبولیزاسیون نوعی روش شیمی درمانی است که داروهای ضد سرطانی قدرتمند را مستقیما به کبد ارسال می‌کند. در طول این روش، داروهای شیمی درمانی به شریان کبدی ، شریانی که سرطان‌های کبد خون مورد نیاز خود را از آن می‌گیرند، تزریق می‌شود و سپس شریان مسدود می‌شود. این کار باعث نرسیدن جریان خون به سلول‌های سرطانی و ارسال داروهای شیمی درمانی به سلول‌های سرطانی می‌شود.

پیشگیری

سیروز کبدی باعث ایجاد جای زخم روی کبد می‌شود و خطر سرطان کبد را افزایش می‌دهد. با انجام اقدامات زیر می‌توانید خطر ابتلا به این بیماری را کاهش دهید:

  • حفظ وزن مناسب: در صورتی که وزن مناسبی داشته باشید، با انتخاب یک رژیم غذایی سالم و ورزش منظم آن را حفظ کنید. در صورتی که باید وزن خود را کاهش دهید، میزان کالری که هر روز مصرف می‌کنید را کاهش دهید و میزان ورزشی که انجام می‌دهید را افزایش دهید. سعی کنید هفته‌ای بین 0.5 تا 1 کیلوگرم وزن کم کنید.
  • احتیاط کردن در ارتباط با استفاده از مواد شیمیایی: در هنگام استفاده از مواد شیمایی در خانه یا در محل کار، از دستورالعمل‌هایی که روی آن‌ها درج شده پیروی کنید.

شما با دریافت واکسن هپاتیت بی می‌توانید خطر ابتلا به آن را کاهش دهید. این واکسن بیش از 90 درصد، از بزرگسالان و کودکان محافظت می‌کند. واکسن را تقریبا هر کسی حتی کودکان، سالخوردگان و افرادی که دستگاه ایمنی آسیب دیده‌ای دارند، می‌توانند دریافت کنند.

برای هپاتیت سی هیچ واکسنی وجود ندارد، اما می‌توانید با رعایت شرایط زیر خطر ابتلا به آن را کاهش دهید:

  • از وضعیت سلامت شریک جنسی خود مطلع باشید.
  • در صورت استفاده از داروهای تزریقی در ورید، از یک سوزن تمیز استفاده کنید.
  • وقتی می‌خواهید خالکوبی یا سوراخ کردن گوش و امثال آن را انجام دهید، برای تهیه مواد لازم آنها به مغازه‌های تمیز مراجعه کنید.

تشخیص سرطان کبد در مراحل اولیه به درمان موفقیت آمیز ان کمک می کند، به همین منظور در صورتی که عوامل خطر ذکر شده در مقاله را دارید به پزشک مراجعه کنید تا بتوانید با تشخیص به موقع از پیشرفت سرطان جلوگیری کنید.


علایم و درمان بیماری کبد چرب چیست؟

متأسفانه امروزه بیماری‌های کبدی رواج روزافزونی یافته‌اند. عملکرد ضعیف کبد توانایی بدن در هضم مناسب غذا، جذب مواد مغذی، شکستن چربی‌ها و دفع  مواد سمی را کاهش می‌دهد. عارضه‌های گوناگونی موجب آسیب دیدن کبد می‌شوند، بیماری کبد چرب یکی از عارضه‌های کبد است که درصد شیوع بالایی در سراسر جهان دارد.

کبد چرب چیست؟

بیماری کبد چرب را نمی‌توان به تنهایی به عنوان یک بیماری تعریف کرد، بلکه عموماً آغازکننده بیماری‌ها قلمداد می‌شود. اما حتی هنگامی که این بیماری در معاینه‌های بالینی تشخیص داده می‌شود، از این عبارت کلی برای تعریف آن استفاده می‌شود که “بیماری کبد چرب زمانی رخ می‌دهد که چربی اضافی در سلول‌های کبد انباشته شود.” تجمع بیش از حد چربی در سلول‌های کبد و پر شدن فضاهای میان بافتی، این اندام را بزرگ‌تر و سنگین‌تر از حالت طبیعی می‌سازد.

در پاسخ به این سوال که کبد چگونه چرب می شود؟ باید گفت بروز بیماری کبد چرب را به چند روش می‌توان توضیح داد، مقبول‌ترین توضیح این است که عملکرد کبد تا اندازه‌ای دچار نقص می‌شود که دیگر نمی‌تواند چربی‌ها را به خوبی بشکند و خارج کند. توضیح دیگر این است که بگوییم استخراج چربی روده‌، یعنی محل تجزیه و جذب غذای مصرفی، افزایش می‌یابد.

کبد نیز چربی‌های موجود در وعده غذایی را که توسط بدن جذب می‌شود تجزیه می‌کند. بنابراین اگر فردی به طور مستمر در مصرف چربی زیاده‌روی کند، میزان چربی بالایی به کبد می‌رسد. کبد نمی‌تواند فرایند متابولیسم را بر روی این مقدار زیاد چربی که در هر وعده رژیم غذایی وارد بدن می‌شود انجام دهد، و در نهایت چربی مازاد به صورت تری‌گلیسیریدها انباشته می‌شود. این تجمع تدریجی چربی به التهاب کبد و آسیب دیدن سلول‌های آن می‌انجامد که در نهایت به آن بیماری کبد چرب گفته می شود.

علایم

علایم بیماری کبد چرب بروز نمی کنند و بیماری با هیچ علامتی، به ویژه در ابتدای بیماری، همراه نیست. در صورت پیشرفت بیماری، معمولاً پس از سپری شدن چند سال یا حتی چند دهه، مشکلات مبهمی نظیر موارد زیر تجربه می‌شوند:

  • خستگی مزمن
  • کاهش وزن یا کم‌اشتهایی
  • ضعف
  • حالت تهوع
  • گیجی، ضعف قوه تشخیص یا مشکل در تمرکز کردن

بیمار علاوه بر موارد فوق گاهی با علایم زیر نیز مواجه می‌شود:

  • درد مرکز یا قسمت راست بالای شکم
  • کبد بزرگ شده
  • تیره شدن رنگ پوست یا لک صورت، جوش صورت که معممولاً روی گردن یا زیربغل رخ می‌دهد.
  • سفید شدن زبان
  • بوی بد دهان
  • کهیر و حساسیت‌های پوستی
  • خارش پوست
  • تعرق بیش از اندازه
  • بوی نامطبوع و زننده بدن
  • حلقه‌های تیره زیر چشم
  • زرد شدن چشم
  • قرمزی، تورم و خارش چشم (حساسیت چشم)
  • آکنه دوران بزرگسالی (آکنه روزاسه) ـ (جوش‌های قرمز اطراف بینی، گونه‌ها و چانه)
  • ظاهر شدن خال‌ها و نقطه‌های مایل به قهوه‌ای روی پوست مانند لک صورت (خال‌های کبدی)
  • قرمز شدن کف پا و دست که گاهی با خارش و التهاب نیز همراه است.
  • سرخ شدن صورت یا افزایش تعداد رگ‌های خونی صورت (مویرگ‌ها/ رگ‌ها)
  • سردرد، سرگیجه و در مواردی تنگی نفس

علت و علل

مدرن شدن سریع کشورهای آسیایی افزایش میزان چاقی و مشکلات ناشی از آن را برای مردم این نواحی به ارمغان آورده است. بیماری کبد چرب در دست‌کم 25% جمعیت کشورهایی تشخیص داده می‌شود که چاقی در آن رواج گسترده‌ دارد. از دیگر علل و علت کبد چرب می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • چاقی احتمال ابتلا به دیابت را افزایش می‌دهد، و بیمار دیابتی بیش از دیگران مستعد ابتلا به کبد چرب است. البته این بیماری خود به خود در بیمار دیابتی بروز نمی‌یابد، بلکه دیابت مقاوم به انسولین به علاوه وجود چربی اضافی در بدن در نهایت باعث بروز این بیماری می‌شود.
  • در مورد رابطه هپاتیت با کبد چرب باید گفت یکی از عامل‌های مؤثر در ابتلا به این بیماری، هپاتیت C است که التهاب کبد را به دنبال دارد، لازم به ذکر است که هپاتیت با کبد چرب تقاوت دارد.
  • کبد چرب معمولاً پی‌آمد مصرف مشروبات الکلی سنگین است؛ هر چند این عارضه تنها مشروب ‌خواران را هدف قرار نمی‌دهد و در میان افراد غیر الکلی نیز رواج دارد که علت آن عموماً مصرف طولانی مدت داروهای تجویزی، رژیم غذایی نامناسب، سوء تغذیه، بیماری‌های خاص ناشی از سبک زندگی فردی مانند دیابت، چاقی یا سطح کلسترول بالا است.
  • یکی از مهم‌ترین و شاخص‌ترین عوامل ابتلا به این بیماری الکل و پس از آن چاقی است. چربی مازاد در ناحیه‌ی شکم بیش از افزایش وزن کلی بدن به بیماری کبد چرب ارتباط می‌یابد. اکثر افراد چاق از ضرورت کاهش وزن آگاه هستند، حال آن که تعداد انگشت‌شماری از آنان واقعاً قدمی در این راه برمی‌دارند. شاخص توده بدنی کمتر از 25 به عنوان محدوده سلامت اکثر افراد قلمداد می‌شود، البته این میزان با توجه به قد و جنسیت فرد تغییر می‌کند.
  • بارداری و حاملگی نیز به دلیل به هم خوردن تعادل هورمون‌ها در طی این دوره و همچنین افزایش وزن یکی از علل بیماری کبد چرب به شمار می‌رود. اما پس از زایمان، کبد به خودی خود و بدون هیچ گونه درمان خاصی شروع به بهبود یافتن می‌کند و به ندرت لازم است تا برای بیماری کبدی ناشی از حاملگی برنامه درمانی خاصی در نظر گرفته شود.

انواع

دو نوع کبد چرب عبارتست از الکلی و غیر الکلی. اگر چه فرایند بروز هر دو نوع یکسان است. جهت تعیین شدت یا گرید کبد چرب برای آن یک نظام درجه‌بندی در نظر گرفته شده است. تشخیص درجه بیماری برای ارائه برنامه درمانی مناسب و بهبود سریع بیمار اهمیت دارد.

  • درجه یا گرید 1 (نوع 1): گونه ساده‌ای که عملکرد کبد را مختل نمی‌سازد، اما همچنان نیازمند مدیریت است.
  • درجه یا گرید 2 (نوع 2): عارضه‌ای متوسط که به منظور جلوگیری از پیشرفت بیماری باید تحت درمان قرار گیرد.
  • درجه یا گرید 3 (نوع 3): حالت شدید بیماری که معمولاً با بروز علائم کبد چرب توأم است.

در کودکان

بیماری کبد چرب کودکان رایج‌ترین بیماری‌ کبدی در بچه ها است. تقریباً 10% کودکان عمدتاً به دلیل چاقی بیش از حد به بیماری کبد چرب غیرالکلی دچار می‌شوند. تخمین زده می‌شود که از هر ده کودک یک نفر اضافه وزن دارد. برآوردی که ظرف یک دهه گذشته حدوداً سه برابر شده است. بیماری کبد چرب در میان تقریباً 3% از کودکان و 22 تا 53 درصد از کودکان چاق رواج دارد. بروز این عارضه در کودکان از سن چهارسالگی شروع می‌شود و احتمال ابتلا به آن با بالا رفتن سن فزونی می‌یابد، بنابراین در میان نوجوانان درصد شیوع بالاتری دارد. به علاوه دختران بیش از پسران به این بیماری دچار می‌شوند.

در بارداری

چربی به ندرت در کبد مادران طی دوران بارداری انباشته و باعث بروز کبد چرب حاد بارداری می شود و  خیلی به ندرت زندگی مادر و جنین را در معرض خطری جدی قرار می‌دهد و به از کار افتادگی کبد، کلیه، عفونت شدید یا خونریزی می‌انجامد. دلیل این امر کاملاً مشخص نیست، اما احتمالاً هورمون‌ها بدون تأثیر نیستند.

پس از تأیید تشخیص کبد چرب حاد حاملگی، پزشکان سعی می‌کنند تا هر چه سریع‌تر نوزاد را از رحم مادر خارج کنند. پس از آن هر چند مادر به مدت چند روز تحت مراقبت‌های ویژه قرار می‌گیرد، اما عملکرد کبد غالباً ظرف چند هفته به حالت طبیعی برمی‌گردد.

تشخیص

normal_and_fatty_liver

همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، انباشت چربی‌های مازاد در سلول‌های کبد موجب التهاب درونی و آسیب دیدن سلول‌ها می‌شود. آنزیم‌های کبدی موجود در این اندام عملکردهای معینی را بر عهده دارند و زمان بروز آسیب در جریان خون آزاد می‌شوند. در آزمایش‌های معمول خون افزایش آنزیم‌های کبدی مشخص می‌شود و در نتیجه احتمال داده می‌شود که فرد به بیماری کبد چرب مبتلا شده است.

سپس با انجام آزمایش‌های تصویر برداری عارضه کبد چرب تشخیص داده می‌شود که در صورت ابتلا به آن، کبد در سونوگرافی روشن دیده می‌شود یا اکوژنیسیته‌اش افزایش می‌یابد و در سی. تی. اسکن تراکم آن کمتر به نظر می‌آید. با این حال در این روش‌های تشخیصی شدت و نوع بیماری مشخص نمی‌شود و با ارزیابی نتایج آنها نمی‌توان پی برد که آیا عارضه موضعی است یا انتشار آن در تمام این اندام شروع شده است. نمونه ‌برداری از کبد بهترین گزینه برای انجام تشخیص کبد چرب است. نمونه‌برداری به صورت یک عمل بسته و با حداقل تهاجم تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود، سوزن ظریفی برای بیرون کشیدن نمونه از محتویات و بافت‌های کبد وارد بدن می‌شود و سپس نمونه به دست آمده به دقت با استفاده از میکروسکوپ برای تعیین وجود چربی داخل آن بررسی می‌شود.

درمان

بیمار و پزشک به کمک یکدیگر برنامه‌ای را برای تغییر سبک زندگی تدوین می‌کنند. تغذیه و رژیم غذایی مناسب کبد چرب، افزایش فعالیت جسمی و ورزش کردن و مصرف داروی کبد چرب در صورت لزوم برای کنترل میزان کلسترول و قند خون عامل‌های خطری را به حداقل می‌رساند که تصفیه چربی سلول‌های کبد را به دنبال دارد.

  • کاهش وزن: باید به شیوه‌ای مناسب و سالم انجام شود، حذف وعده‌های غذایی و گرسنه ماندن برای مدتی طولانی صرفاً مشکل کبد را تشدید می‌کند. اما با پیگیری برنامه ورزشی منظم و سالم می‌توان به تدریج به وزن مطلوب رسید.
  • انتخاب مواد غذایی مناسب: بیماران مبتلا به کبد چرب باید رژیم غذایی خود را محدود کنند. غذاهای پرچرب شامل فراورده‌های لبنی پرچرب و گوشت قرمز باید کاملاً از برنامه غذایی حذف شود. از مصرف هر گونه محصولات غذایی فرآوری شده و غلات خودداری شود. توصیه می‌شود رژیم غذایی با مواد قندی و نمک پایین رعایت شود و میوه‌ها و سبزیجات خام بیشتری در وعده‌های غذایی روزانه گنجانده شود تا آب بدن کم نشود.
  • قطع مصرف داروهای مشکل‌ساز: مصرف داروهایی که تأثیر نامطلوب و منفی بر کبد چرب دارند باید متوقف شود و داروهایی کم‌خطرتر جایگزین آنها گردد.
  • ورزش کردن: کاهش چربی شکم به کمک ورزش کردن برای بیماران مبتلا به کبد چرب مفید است. دنبال کردن برنامه ورزشی روزانه وزن بدن را در حد مطلوب نگه می‌دارد و مانع بروز بسیاری از عارضه‌ها می‌شود.

بااین وجود، بعضی از اختلال‌های مرتبط با کبد چرب مانند کلسترول بالا، افزایش قند خون و چاقی را تنها می‌توان با مداخله‌های دارویی به صورتی کارآمد درمان کرد. اگر این اختلال‌ها تحت کنترل درنیایند، هر گونه تلاش در جهت درمان بیماری کبد چرب تلاشی بیهوده و محکوم به شکست است. بنابراین داروهایی مانند متفورمین برای درمان دیابت مقاوم به انسولین، داروهای استاتین برای مدیریت کلسترول بالا و داروهای رفع معضل چاقی تجویز می‌شوند.

رژیم غذایی

diet-comp

یکی از عوامل مهم در درمان بیماری کبد چرب پرهیز از غذاهای مضر می باشد. در ادامه بعضی از رژیم های غذایی مؤثر در درمان کبد چرب شرح داده می‌شوند:

  • پرهیز از کربوهیدرات‌های بد مانند شکر و آرد تصفیه شده، نان سفید، انواع شیرینی، سودا و دیگر غذاهای تصفیه یا فرآوری شده. این مواد به تری‌گلیسرید، نوعی از چربی که درون کبد انباشته می‌شود، تبدیل می‌شوند.
  • مصرف کربوهیدرات‌های سالم مانند محصولات فرآوری نشده و سبوس‌دار، سبزیجات (مانند فلفل و…)، میوه‌ها (مانند گوجه فرنگی، توت فرنگی، انار، لیمو ترش و…) و حبوبات.
  • پرهیز از چربی بد. چربی‌های بد چربی‌های اشباع شده و ترانس هستند. مصرف گوشت‌های پرچرب مانند گوشت گاو، بره، خوک و مرغ با پوست، لبنیات پرچرب، کره، پنیر، بستنی خامه و… مضر است. میزان چربی‌های ترانس را می‌توان به راحتی با خوددرای از مصرف دونات‌ها، کیک‌ها، مافین‌ها، کلوچه‌ها و شیرینی‌های صنعتی، تنقلات بسته بندی شده مانند چیپس، مارگارین، غذاهای سرخ شده و آماده، آب نبات و… کاهش داد.
  • مصرف چربی‌های خوب یا چربی‌های اشباع نشده مونو(یگانه) و پلی (چندگانه) چربی‌های سالم به شمار می‌روند و یکی از موارد مورد توجه در درمان بیماری کبد چرب می باشد. برای آشپزی از روغن‌های سرد فشاری و اسیدهای پرب دارای امگا 3 استفاده کنید. رون زیتون، روغن کانولا، روغن آفتابگردان، روغن بادام زمینی و روغن کنجد از روغن‌های خوب به شمار می‌آیند. آووکادو، زیتون و خشکبار (بادام، بادام زمینی، فندق و…) بیشتری مصرف کنید. موارد اشاره شده در دسته‌ی چربی‌های اشباع نشده مونو قرار می‌گیرند، از چربی‌های اشباع نشده پلی می‌توان روغن دانه سویا، روغن ذرت، روغن گلرنگ، گردو، تخمه کدو و آفتابگردان، کنجد، بذر کتان، ماهی‌های چرب مانند قزل‌آلا، آزاد، تون، اسقومری، ساردین، شیر سویا و توفو را برشمرد. به خاطر داشته باشید که اگرچه چربی‌های خوب سالم و خوب هستند، اما مانند هر چیز دیگری با زیاده‌روی در مصرف خاصیت بد پیدا می‌کنند.
  • شکر و نمک کمتری استفاده کنید، مصرف این دو ماده موجب تشدید بیماری کبد چرب می شود. برای شروع می‌توانید آب لیمو یا سرکه به غذا اضافه کنید تا غذا با نمک کمتر همچنان طعم دلخواه داشته باشد. از عسل ارگانیک و طبیعی به جای شکر تصفیه شده استفاده کنید.
  • هنگام پخت غذا، از افزودن ادویه‌هایی مانند زردچوبه و زیره سبز غافل نشوید چون تأثیر فوق‌العاده‌ای در درمان کبد چرب دارند.
  • ویتامین E به عنوان یک آنتی اکسیدان از بدن در برابر آسیب‌های رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کند. این تأثیر حفاظتی به ویژه برای کبد بسیار مفید است چون رادیکال‌های آزاد در طول فرایند سم‌زدایی طبیعی تولید می‌شوند.
  • کربوهیدرات‌های تصفیه شده مانند برنج سفید، نان سفید، ماکارونی و رشته و پاستا را باید از رژیم غذایی کاملاً حذف کرد.

چون غذاهای فراوری شده و آماده حاوی چربی‌های مضر بیشتری هستند، باید از مصرف‌شان اجتناب کرد. برشتوک‌های صبحانه نیز فراوری شده و بنابراین ممنوع هستند. همچنین چون محصولات صنعتی‌ای مانند کیک، کلوچه، بیسکویت، پفک و…برای آماده شدن و پخت نیاز به چربی بیشتری دارند، باید از برنامه غذایی بیماران مبتلا به بیماری کبد چرب حذف شوند.

پیشگیری

با در پیش گرفتن سبک زندگی سالم می‌توان وزن بدن را در حد مطلوب نگاه داشت و از یکی از عامل‌های اصلی بروز بیماری کبد چرب، یعنی چاقی، جلوگیری کرد. از یاد نبرید که ورزش و رژیم غذایی سالم دو مؤلفه‌ی مهم تمام برنامه‌های کاهش وزن محسوب می‌شوند. در پایان پیشنهادهایی جهت پیشگیری از ابتلا به بیماری کبد چرب ارائه می‌شود:

  • انتخاب سبک زندگی سالم
  • پیگیری یک برنامه تدریجی و مستمر کاهش وزن در صورت لزوم
  • رعایت رژیم غذایی متعادل سرشار از فیبر و دارای چربی‌های اشباع شده کمتر
  • به حداقل رساندن مصرف شکر، کاهش مصرف غذاهای سرخ کردنی
  • گنجاندن ورزش‌هایی مانند پیاده‌روی، شنا، باغبانی و نرمش‌های کششی در برنامه روزانه، حداقل چهار روز در هفته.
  • مصرف نکردن مشروبات الکلی

بیماری کبد چرب در چند دهه اخیر شیوع زیادی پیدا کرده است، یکی از دلایل عمده آن عدم مصرف مواد غذایی مناسب و اضافه وزن می باشد. علایم بیماری کبد چرب جز در موارد شدید بروز نمی یابد، و بیماری در مراحل اولیه هیچ علائمی ندارد. این بیماری در هر سنی حتی در کودکان نیز ممکن بروز پیدا کند. درمان این بیماری عمدتا با برطرف کردن علت و رژیم غذایی مناسب می باشد.


آندوسکوپی

[sbu_post_image]

آندوسکوپی روشی است که پزشک توسط آن داخل بدن بیمار را مشاهده و بررسی می کند . وسیله ای هم که برای این کار استفاده می شود، آندوسکوپ نام دارد. آندوسکوپ لوله ای است انعطاف‌پذیر که به دوربین مجهز است و پزشک متخصص آندوسکوپی، آن را وارد بدن بیمار می کند و به طور کامل اجزا و اعضای مربوطه بیمار را بررسی می نماید. این وسیله از طریق برش بدن و یا از طریق دهان یا مقعد وارد بدن می‌شود. هر چند که این روش عوارضی نیز دارد، ولی مزایای آن بیشتر است.

انواع آندوسکوپی کدامند؟

این روش فقط برای مشاهده داخل معده نیست، بلکه برای سایر اعضای بدن نیز به کار می رود که ما تعدادی از آنها را برای شما بیان می کنیم. البته بر اساس عضوی که آندوسکوپی می شود، نام آن تغییر می کند.

1- آرتروسکوپی : بررسی مفاصل و استخوان ها

2- برونکوسکوپی : آندوسکوپی ریه ها

3- کولونوسکوپی و سیگموئیدوسکوپی : برای بررسی روده بزرگ

4- سیستوسکوپی و یورتروسکوپی : آندوسکوپی سیستم ادراری

5- لاپاراسکوپی : بررسی ناحیه شکم یا لگن

6- آندوسکوپی دستگاه گوارش فوقانی برای مشاهد مری و معده

علت

در اغلب موارد، پزشکان برای بررسی مشکلات زیر، انجام آندوسکوپی را به بیمار توصیه می کنند:

– درد معده

– زخم معده ، التهاب معده و یا اشکال در بلع غذا

– خونریزی دستگاه گوارش

– تغییر اجابت مزاج ( یبوست یا اسهال)

– پولیپ روده بزرگ
پزشک ممکن است در طی آندوسکوپی، نمونه ای از بافت داخل عضو مربوطه را توسط وسایل خاصی برداشته (نمونه برداری) و مورد آزمایش و بررسی قرار دهد.

این روش فقط برای مشاهده داخل عضو نیست، بلکه کارهای زیر را هم می توان همراه با آن انجام داد:

1- پزشک ممکن است در طی آندوسکوپی، نمونه ای از بافت داخل عضو مربوطه را توسط وسایل خاصی برداشته (نمونه برداری یا بیوپسی) و مورد آزمایش و بررسی قرار دهد.

2- از این روش برای درمان مشکلات گوارشی نیز استفاده می شود ؛ مثلا پزشک علاوه بر مشاهده بافت ها و اجزای بدن، می تواند توسط این روش، برخی خونریزی های گوارشی را متوقف کند.

3- با آندوسکوپی روده، می توان پولیپ ها را برداشت تا از گسترش سرطان روده بزرگ جلوگیری شود.

4- در برخی موارد با انجام این بررسی می توان سنگ کیسه صفرا را از بدن خارج کرد. البته این مسئله شامل سنگ های صفراوی است که از کیسه صفرا بیرون آمده اند و در مجرای صفراوی قرار گرفته اند.

عوارض

به طور کلی انجام آندوسکوپی توسط پزشک متخصص مشکلی به وجود نمی آورد، اما مانند سایر روش های تشخیص دیگر می تواند عوارضی داشته باشد که عبارتند از:

– سوراخ یا پاره شدن دیواره اندامی که با این روش مورد بررسی قرار می گیرد.

– فرد نسبت به داروی آرامبخش تزریق شده حسایت نشان می دهد، زیرا قبل از انجام آندوسکوپی به فرد آرامبخش تزریق می شود تا وارد شدن آندوسکوپ و دردهای ناشی از آن را متوجه نشود.

– عفونت

– خونریزی

بسیاری از انواع آندوسکوپی می توانند توسط پزشک متخصص گوارش انجام گیرند. جراحان دستگاه گوارش نیز می توانند این کار را انجام دهند.

نکات قبل از اندوسکوپی

– قبل از انجام آن، فرد باید اطلاعات نسبتا کاملی درباره وضعیت خود قبل از آن داشته باشد. او می تواند این اطلاعات را از طریق مطالعه کسب کند و یا از پزشک خود سوال نماید.

– افرادی که می خواهند آندوسکوپی شوند، باید  با نحوه انجام آن آشنایی نسبی داشته باشند، زیرا آگاهی و همکاری بیمار با پزشک از اصول مهم آن به شمار می رود.

– باید 6 تا 8 ساعت قبل از آن، هیچ چیزی نخورد و ننوشد. برای انجام بدون خطر این آزمایش، معده فرد باید خالی باشد، زیرا احتمال تهوع و استفراغ وجود دارد.

– اگر فردی بیماری خاصی دارد، مانند دیابت، فشار خون بالا و… ، حتما به پزشک خود بگوید تا تمهیدات متناسب با بیماری‌اش برای او در نظر گرفته شود.

مراقبت های بعد از عمل

– بعد از این عمل مدتی طول می کشد تا فرد از حالت بیهوشی خارج شود.

– در اغلب موارد آندوسکوپی، بیمار پس از به هوش آمدن، احساس گلودرد خفیف می کند که معمولا پزشک برای بهبود این مشکل، قرقره کردن آب نمک را توصیه می نماید. همچنین ممکن است مشکلات تنفسی بعد از این عمل دیده شود.البته هر دو مشکلی که ذکر شد، خفیف و موقتی است و هیچ جای نگرانی ندارد.

– هنگامی که فرد کاملا به هوش آمد، تحت نظر پزشک می تواند غذا بخورد و معمولا هیچ نوع پرهیز غذایی برای این افراد وجود ندارد، مگر اینکه بیمار از قبل بیماری خاصی (مثل دیابت) داشته باشد و باید رژیم بگیرد.

– در صورتی که اثر داروهای بی هوشی کاملا از بین برود، فرد می تواند بدون کمک دیگران، کارهای روزمره خود را انجام دهد.

– باید بدانید امکان انتقال بیماری های مسری از طریق آندوسکوپ وجود ندارد، زیرا آندوسکوپ کاملا ضدعفونی و تمیز می شود.

منبع:  تبیان ، مجله سلامت


عوارض سیروز کبدی

[sbu_post_image]

یکی از مهمترین عوارض سیروز کبدی را تهدید می کند، خونریزی گوارشی است که اغلب به دلیل پاره شدن واریس مری اتفاق می افتد. در این بیماری ممکن است تقریباً تمام خونی که از روده ها منشأ می گیرند از طریق ورید یا سیاهرگ باب به کبد رفته، سپس از آنجا وارد ورید اجوف تحتانی و سپس قلب شده و در نهایت به سایر نقاط بدن منتقل می شود.

خونریزی در سایر نقاط بدن

یکی از اعمال کبد، تولید برخی از فاکتورهای دخیل در روند انعقاد خون است. در جریان سیروز کبدی این فاکتورها به مقدار کم ساخته شده و در نتیجه این اشخاص آسانتر دچار خونریزی از نقاط مختلف بدن می شوند و این مسئله باعث بدتر شدن بیماریشان می گردد.

برای پیشگیری از خونریزی در سیروز کبدی، رعایت نکات زیر مفید است:

  • از قرار گرفتن در مکان یا موقعیت هایی که امکان آسیب فیزیکی زیادی وجود دارد، دوری کنید.
  • جهت مسواک زدن از مسواک هایی با پرز نرم استفاده کنید.
  • بینی خود را محکم و با قدرت تخلیه نکنید.
  • شما نیاز بیشتری به مصرف ویتامین K دارید، برای این منظور روزانه حداقل 100 گرم کاهو یا اسفناج میل کنید.
  • در صورت بروز خونریزی از هر نقطه ای از بدن و با بروز خونریزی زیر جلدی (کبود شدن خودبخودی پوست) بلافاصله به بیمارستان مراجعه کنید.

عفونت

مبتلایان به سیروز کبدی بنا به دلایلی بیشتر از افراد سالم مستعد ابتلاء به عفونت های خاصی هستند که این امر می تواند باعث بدتر شدن این بیماری و وضعیتشان شود. در این رابطه باید نکات زیر را همیشه مدنظر قرار داد:

1) اصول کلی پیشگیری از بیماری های عفونی را رعایت کنید.

2) در صورت بروز تب در اولین فرصت به پزشک خود مراجعه کنید.

3) در صورت بروز سوزش ادرار به پزشک مراجعه کنید.

4) در صورت بروز بی اشتهایی و درد شکم به پزشک مراجعه کنید.

درمان زودتر عفونت مانع پیشرفت و تشدید سیروز کبدی می شود. در هنگام عفونت مصرف آنتی بیوتیک طبق نظر پزشک و در برخی شرایط بستری نموده بیمار در بیمارستان و استفاده از آنتی بیوتیک تزریق می تواند کمک کننده باشد. گاهی به دلیل عود عفونت، پزشک از داروی سیپروفلوکساسین و یا کوتریموکسازول جهت پیشگیری از عفونت در سیروز کبدی استفاده می نماید. مصرف دقیق و منظم دارو مهم است.

اختلال هوشیاری در بیماران سیروز کبدی

یکی از اعمال کبدی، خنثی کردن سموم داخلی و خارجی است. یکی از این سموم، آمونیاک است که در روده ها و نیز در داخل سلول های بدن ساخته می شود. اثرات مخرب آمونیاک بر روی مغز سریع تر و شدیدتر از سایر نقاط بدن می باشد، و در نتیجه، وضعیت هوشیاری (به اصطلاح هوش و حواس) بیمار تغییر می کند. سیروز کبدی در مراحل پیشرفته تر، بیمار دچار اغماء می شود. عواملی که باعث بروز چنین حالتی می شوند عبارتند از:

1) رژیم غذایی نامناسب: گوشت قرمز یکی از منابع اصلی تولید آمونیاک در بدن است. لذا در مواقعی که شخص رژیم غذایی را رعایت نکرده، اقدام به مصرف گوشت قرمز حیوانی (به مقدار زیادتر از آنچه که توسط پزشک توصیه شده است) می کند، ممکن است دچار اختلال هوشیاری در سیروز کبدی شود. البته این امر به این معنی نیست که از گوشت قرمز اصلاً استفاده نکنید، بلکه باید مصرف آن به مقدار مورد نیاز و برحسب دستورات پزشکی صورت گیرد.

2) خونریزی: خونریزی ناشی از سیروز کبدی به هر دلیل که باشد، می تواند باعث اختلال هوشیاری و اغماء شود، لذا باید نکات توصیه شده در رابطه با پیشگیری از سیروز کبدی رعایت شود.

3) صدمات: هر نوع صدمه فیزیکی شدید به بدن (نظیر تصادف، زد و خورد و…) باعث وخیم شدن حال بیمار سیروز کبدی و اختلال هوشیاری می شود.

4) عفونت: در صورت هرگونه عوارض سیروز کبدی اختلال در هوشیاری و یا یبوست باید به میزان مصرف لاکتولوز افزوده و در صورت عدم پاسخ سریعاً به مرکز هپاتیت تهران و یا بیمارستان مراجعه کرد. خانواده بیمار باید به محض مشاهده تغییر غیر طبیعی در خلق و خوی بیمار موضوع را با پزشک معالج وی در میان بگذارند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان سیروز کبدی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه عوارض سیروز کبدی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سیروز کبدی


درمان دارویی سیروز کبدی

[sbu_post_image]

باید به این نکته توجه داشت که در درمان سیروز کبدی و سایر بیماری ها هرگز نباید نا امید شد. ناامیدی سبب تشدید بسیاری از بیماری ها می شود باید ضمن توکل به خدا به دنبال درمان دارویی سیروز کبدی و رعایت دستورات پزشک بود. نباید بیماری خود را از دیگران مخفی سازید. باید از دیگران نیز کمک بگیرید. به طور مرتب و دوره ای تحت نظر پزشک معالج خود باشید. ناخن های خود را مرتب کوتاه کنید و مواظب باشید که کناره ناخن ها زیادی گرفته نشود و زخمی نشوید. به فعالیت عادی زندگی خود ادامه دهید و بر حسب توان فیزیکی خود فعالیت نمایید. به غذای خود نمک اضافه نکنید. از تخلیه شدید و محکم بینی خود خودداری کنید. جهت مسواک زدن از مسواک با پرزهای نرم استفاده شود. از قرار گرفتن در موقعیت هایی که امکان صدمه خوردن شما وجود دارد خودداری کنید.

در صورت آب آوردن شکم، روزانه نیم ساعت داخل وان آب ولرم (تا گردن) قرار گیرید. از سبزیجات و میوه های تازه به اندازه دلخواه استفاده کنید. باید توجه داشت که شستشو و ضدعفونی کردن سبزیجات و میوه ها ضروری است. سعی کنید به جای گوشت قرمز از پروتئین های گیاهی، گوشت ماهی و مرغ استفاده کنید. در صورت بروز تب، تهوع، درد شکم، سوزش ادرار، و یا سیاه شدن مدفوع بلافاصله با مرکز هپاتیت مشورت کنید و اگر امکان نداشته باشد به اورژانس بیمارستان ها مراجعه نمایید.

هرگز مشروبات الکلی ننوشید، زیان آن یک امر ثابت شده است. از بیمار مبتلا به سیروز کبدی دوری نکنید. هیچ نوعی از این بیماری واگیر دار نیست، اما اگر عامل آن ویروس هپاتیت ب باشد فقط ممکن است این ویروس انتقال یابد. این به منزله ی انتقال سیروز کبدی نیست. داروهای تجویزی توسط پزشک را مرتب و مطابق دستور مصرف نمایید و سر خود داروی مصرفی را کم یا زیاد نکنید.

توصیه های بهداشتی

رعایت اصول بهداشتی در مواجهه با بیماران سیروز کبدی ضرورت دارد ولی نباید وسواس بی مورد داشت. تا آنجا که می توانید از حمایت روحی بیمار دریغ نکنید. با خون فرد بیمار بدون دستکش تماس پیدا نکنید. افراد خانواده پس از انجام آزمایش هپاتیت بی و مشخص شدن وضعیت آنها باید واکسن هپاتیت بی بزنند. در صورت بروز کوچکترین تغییر در وضعیت هوشیاری بیمار، بلافاصله به پزشک اطلاع دهید. نزدیکی جنسی در صورت انجام واکسیناسیون شخص بلامانع است.

بیماری تنبلی کبد درمان قطعی ندارد. باید به علت بیماری توجه داشت، اگر علت سیروز کبدی، بیماری خودایمنی و یا ویلسون باشد، امکان بهبودی قطعی بیماری سیروز و بهبودی کامل کبد وجود دارد ولی جهت تحقق این شرط تشخیص سریع و درمان به موقع سیروز کبدی ضروری است. در مورد هپاتیت بی و سی نیز درمان باید در جهت مهر بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن صورت گیرد. باید توجه داشت که مجموعه ی درمان دارویی، رعایت دستورات تغذیه ای و بهداشتی و مهار عوارض بیماری می تواند زندگی بیمار مبتلا به سیروز کبدی را بهبود بخشد.

داروهای سیروز کبدی

– آلفا- اینترفرون

باید توجه داشت که مصرف آلفا- اینترفرون در بسیاری از مبتلایان به سیروز کبدی (خصوصاً نوع بی) خطرناک است و امکان تشدید بیماری وجود دارد. در مبتلایان به هپاتیت سی و با احتیاطات لازم می توان از آن استفاده کرد. به هر حال تصمیم نهایی در مورد امکان مصرف دارو با پزشک معالج است.

– لامیوودین

این دارو می تواند فعالیت ویروس هپاتیت بی را در درمان دارویی سیروز کبدی مهار نماید. از این داروی درمانی همراه با پی- سی – آر مثبت (HBV DNA) استفاده می شود. مدت مصرف آن به طور دقیق مشخص نیست و بسیاری از محققین مصرف طولانی مدت آن را توصیه می کنند. باید توجه داشت که بیمار باید هر 6 ماه آزمایش پی- سی – آر را تکرار نماید. لامیوودین داروی مؤثر در مهار فعالیت ویروس هپاتیت بی می باشد.

– آدوفوویر

این دارو در مهار عفونت هپاتیت ب و درمان دارویی سیروز کبدی بسیار مؤثر است. قرص 10 میلی گرمی است و هنگام مصرف آن باید مراقب کلیه ها بود.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان سیروز کبدی ” و ” علایم سیروز کبدی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه دارو درمانی سیروز کبدی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سیروز کبدی


رژیم غذایی سیروز کبدی

[sbu_post_image]

یکی از مهمترین مسائل در رابطه با بیماران مبتلا به سیروز کبدی، رژیم غذایی است و نشان داده شده است که یک رژیم غذایی مناسب در بسیاری از موارد باعث تحول شدیدی در بیماری و حال شخص می شود. رژیم غذایی بیماران مبتلا به سیروز کبدی، بستگی به شدت و وضعیت بیماران دارد اما اصول کلی همه در این بیماری یکی است. در ابتدا به این مسأله می پردازیم و سپس یک نمونه از رژیم غذایی بیمار مبتلا به سیروز کبدی را ذکر می کنیم (لطفاً مطلب زیر را با دقت مطالعه نمایید.)

عناصر تشکیل دهنده مواد غذایی بیماران مبتلا به سیروز کبدی عبارتند از: کربوهیدارت ها (مواد نشاسته ای)، پروتئین ها، چربی ها، ویتامین ها، مواد معدنی و فیبرهای غذایی.

کربوهیدارت ها

در بیشتر نقاط جهان (از جمله آسیا و کشور ایران)، غلات 70 درصد انرژی مورد نیاز بدن و مواد غذایی روزانه را تأمین می کنند. از جمله غلات، می توان گندم (که در نان و شیرینی و… مصرف می شود)، برنج، جو، ماکارونی، بلغور، سیب زمینی و… را نام برد. مصرف این گروه از مواد غذایی در افراد مبتلا به سیروز کبدی بلامانع است. بیشتر غلات دارای ترکیب شیمیایی مشابه و آهن و برخی از ویتامین های گروه B هستند. سیب زمینی (به دلیل داشتن پتاسیم بالا و هضم آسان آن) ماده غذایی خوبی برای افراد ناتوان و بیمار از جمله بیماران مبتلا به سیروز کبدی است و توصیه می شود. در رژیم غذایی روزانه خود مقداری سیب زمینی مصرف کنید (یک سیب زمینی کوچک). از کربوهیدرات های دیگر می توان از همین قند معمولی، شکر، عسل و خرما نام برد. عسل به دلیل داشتن مواد غذایی ضدعفونی کننده (مثل اسید فرنیک)، از رشد بیش از حد باکتری ها در روده جلوگیری می کند. عسل، همچنین دارای مقدار زیادی پتاسیم و برخی از ویتامین ها است. به بیماران مبتلا به سیروز کبدی توصیه می شود که در صورت میل داشتن روزانه یک تا چند قاشق مربا خوری عسل بخورند. خرما نیز به دلیل داشتن مواد معدنی مناسب و فیبرهای غذایی و انرژی بالا و قابل هضم، ماده غذایی خوبی است و می توان روزانه 1 تا 2 عدد مصرف نمود. اگر مبتلا به مرض قند (دیابت) هستید، باید رژیم غذایی خاص آن را رعایت نمایید، در این مورد با پزشک معالج مشورت کنید.

پروتئین ها

پروتئین مهمترین جزء مواد غذایی را در مبتلایان به سیروز کبدی تشکیل می دهد. اما از آنجا که پروتئین موجود در گوشت قرمز حیوانی، آمونیاک بیشتری تولید می کند، لذا باید به جای آن بیشتر از گوشت سفید (ماهی و مرغ) و پروتئین های گیاهی نظیر غلات، سیب زمینی و سویا استفاده نمود. ما توصیه می کنیم بیش از 2 بار در هفته (و آن هم کمتر از حد معمول) گوشت قرمز مصرف نکنید. توصیه می شود در رژیم غذایی سیروز کبدی هر روز یا یک روز در میان، مقداری ماهی (از نوع گوشت سفید) مصرف کنید. اولاً باید ماهی کباب شده و یا آبپز باشد و ثانیاً پوست آن را نخورید.

چربی ها

چربی یا روغن از زمره مواد غذایی با قدرت انرژی زایی بالا است. چربی ها ممکن است منشأ گیاهی یا حیوانی داشته باشند. روغن های گیاهی نظیر روغن نارگیل، دانه پنبه، بادام زمینی، زیتون و آفتابگردان از چربی های بسیار مناسب در بیماران مبتلا به سیروز کبدی می باشند. توصیه می شود بیماران از خوردن چربی های حیوانی و به اصطلاح اشباع شده (نظیر کره، روغن حیوانی و خامه) خودداری نمایند و به جای آنها از چربی های سبک گیاهی و به اصطلاح اشباع نشده ، نظیر مارگارین (کره نباتی)، روغن زیتون، روغن ماهی، و روغن آفتابگردان استفاده نمایید.

مواد معدنی

مواد معدنی نظیر کلسیم، فسفر، آهن، پتاسیم، منیزیم و غیره نیز از اجزای اصلی و لازم برای بدن می باشند و رژیم غذایی بیماران مبتلا به سیروز کبدی باید در حد معمول و کمی هم بیشتر آنها را دریافت کنند. این مواد در سبزیجات و میوه ها و بسیاری از غلات به وفور یافت می شوند و محدودیتی برای بیماران سیروز کبدی وجود ندارد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان سیروز کبدی ” و ” علایم سیروز کبدی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه سیروز کبدی مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب سیروز کبدی


سیروز کبدی و خونریزی گوارشی

در بیماران مبتلا به سیروز کبد، طحال بزرگ می شود. در اکثر مبتلایان به سیروز کبدی به دنبال اختلال در گردش خون داخل کبد بیمار، خون به اطراف طحال تغییر جهت پیدا کرده و سبب بزرگی طحال می شود. این امر می تواند به کاهش تعداد پلاکت های خون منجر شود. باید توجه داشت که گرچه در بیماران مبتلا به سیروز کبدی پلاکت در داخل طحال ذخیره می شود و می توانند سبب کاهش پلاکت خون شود. در موارد شدید که میزان آن کمتر از 20000 در میلی لیتر باشد با خطر خونریزی همراه است. انجام جراحی طحال برداری می تواند در بیماران مبتلا به خونریزی گوارشی خطرناک باشد و به این دلیل تنها در شرایط بحرانی انجام آن توصیه می شود.

علائم سیروز کبدی

برخی از بیماران مبتلا به سیروز کبدی دچار افزایش قند خون و علائم دیابت (مرض قند) می شوند. در تاریخچه ی این افراد می توان سابقه ی مرض قند را در اغلب موارد پیدا کرد ولی در بقیه ی موارد افزایش قند خون به علت بیماری کبد است. برای مهار قند خون بالا معمولاً از قرص های ضد قند مثل گلی بن کلامید استفاده می شود و در رژیم غذایی سیروز کبدی نیز باید مصرف مواد نشاسته ای را کم کرد. باید توجه داشت که در بیماران تمایل به کم کردن قند خون به محدوده ی طبیعی وجود ندارد و قند خون حدود 120 تا 140 میلی گرم در میلی لیتر مورد قبول است. گاهی طبق نظر پزشک، انسولین، تزریقی نیز به کار می رود. باید مراقب افت قند خون شد و در صورت بروز طپش قلب، تعریق، سرگیجه، باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.

بیماران باید از علائم و و خطراتی که آنها را تهدید می کنند، آگاهی داشته تا بتوانند از بروز آنها جلوگیری کرده و اقدامات صحیحی را به عمل آورند.

یکی از مهمترین خطراتی که بیماران مبتلا به سیروز کبدی را تهدید می کند، خونریزی گوارشی است که اغلب به دلیل پاره شدن واریس مری اتفاق می افتد. تقریباً تمام خونی که از روده ها منشأ می گیرند از طریق ورید یا سیاهرگ باب به کبد رفته، سپس از آنجا وارد ورید اجوف تحتانی و سپس قلب شده و در نهایت به سایر نقاط بدن منتقل می شود. در بیماران مبتلا به سیروز کبدی، خون به خوبی از کبد خارج نمی شود و در نتیجه خون پس زده می شود. یکی از راه هایی که خون می تواند به حرکت خود ادامه داده و وارد جریان خون عمومی شود، وریدهای اطراف مری در ناحیه اتصال آن به معده است. در نتیجه افزایش فشار خون در این ناحیه ، وریدها متسع می شوند (به اصطلاح گفته می شود واریس مری اتفاق افتاده است). این واریس ها مستعد پاره شدن و خونریزی هستند. پس از پاره شده این عروق، شخص ممکن است دچار استفراغ خونی شده و یا این که پس از چند ساعت تا چند روز مدفوع سیاه قیری رنگ دفع کند.

توجه: بیمار محترم سیروز کبدی، در صورت استفراغ خونی و یا دفع خون سیاه از مقعد، به پزشک مراجعه کنید.

درمان خونریزی گوارشی با اسکلوروتراپی

اسکلروتراپی یا سوزاندن واریس مری با کمک آندوسکوپی و با استفاده از ماده سفت کننده ی جدار مری، صورت می گیرد. این کار معمولاً تحت بی حسی گلو و استفاده از آرام بخش و استفاده از ماده ی اتانول آمین یا ترومبووار 5 درصد برای خونریزی گوارشی ناشی از سیروز کبدی صورت می گیرد. این کار معمولاً در چند مرتبه اول در بیمارستان صورت گرفته و لازم است بیمار به مدت حداقل 24 ساعت تحت نظر قرار گیرد و در جلسات بعدی می توان به صورت سرپایی انجام داد. باید توجه داشت که بعد از جلسات متعدد می توان محل عروق برجسته (واریس) را ریشه کن کرد.

حداقل تا 2 ساعت بعد از اسکلروتراپی به علت خونریزی گوارشی ناشی از سیروز کبدی، از خوردن و آشامیدن خودداری شود. سپس تا 6 ساعت فقط مایعات استفاده شده و تا 24 ساعت از خوردن مواد جامد خشک و سفت مثل نان و… (خودداری شود). در صورت سیاه شدن مدفوع، خصوصاً اگر شبیه قیر باشد، در اولین فرصت به بیمارستان مراجعه کنید. البته روش های دیگری برای کنترل خونریزی واریس ها در سیروز کبدی وجود دارد که جدیدترین آنها استفاده از حلقه های الاستیکی است که توسط دستگاه مخصوص و با استفاده از آندوسکوپی در محل واریس ها قرار داده می شوند، که به اصطلاح به آن باندگذاری می گویند.

منبع: کتاب سیروز کبدی