درمان خانگی هموروئید:بهترین داروهای گیاهی برای معالجه بواسیر خونی

هموروئید

هموروئیدها شایع‌ترین مورد پزشکی است که بزرگسالان با آن مواجه می‌شوند. در حدود 75 درصد از بزرگسالان در مرحله‌ای از زندگی‌شان با هموروئیدها مواجه می‌شوند. هموروئیدها رگ‌های متورمی در مقعد یا خروجی روده بزرگ هستند. شما برای راه‌های سریع بهبود خارش و درد یا درمان مداوم بمنظور جلوگیری از بدتر شدن ناخوشی، نیازی به مراجعه به پزشک ندارید. بهترین درمان‌ها برای هموروئیدها اغلب اقداماتی هستند که شما می‌توانید در منزل انجام دهید. بسیاری از این اقدامات به شما کمک خواهد کرد تا از بروز یبوست جلوگیری کرده و دفع مدفوع راحت‌تر انجام شود. همچنین این اقدامات می‌توانند تشکیل هموروئیدها را متوقف کنند.

اگر شما بعد از درمان‌های خانگی بهبودی در وضعیت سلامتی خود مشاهده نکردید، به یک پزشک مراجعه کنید. دارودرمانی می‌تواند برای رفع هموروئیدها بسیار مفید باشد و در موارد شدیدتر ممکن است نیاز به جراحی باشد.دکتر رضا دوست، فوق تخصص گوارش، کبد و مجاری صفراوی با مراقبت ها و ایجاد تغییراتی در عادات و رژیم غذایی بیماران بواسیر یا همروئید را در آنان را درمان میکند. ایشان بعد از با بررسی دقیق وضعیت بیماران همروئید، بهترین درمان را برای آن ها تعیین می نمایند. جهت مشاوره و تعیین وقت با شماره ما تماس حاصل فرمایید.

هموروئید چیست؟


هموروئیدها رگ‌های متورم و دچار سوزشی در اطراف مقعد یا خروجی روده بزرگ که قسمت آخر از روده بزرگ است و به مقعد منتهی می‌شود، هستند. هموروئیدها در اثر بروز کشش در حین حرکت روده بزرگ و نشستن به مدت طولانی  ایجاد می‌شوند و همچنین ممکن است نشانه ثانویه از یک اختلال دیگر مانند یبوست مزمن، چاقی و زندگی تحت استرس بالا باشند. هموروئیدهای داخلی در داخل روده بزرگ یا داخل مقعد اتفاق می‌افتند. لین هموروئیدها شایع‌ترین دلیل خونریزی از مقعد است.خون ممکن است تنها دلیلی باشد مبنی بر اینکه یک فرد دچار هموروئید داخلی است. این به این دلیل است که عصب‌ها و گیرنده‌های کمی در مقعد وجود دارد. هموروئید خارجی زیر پوست اطراف مقعد قرار دارد. انتهای بسیاری از عصب‌ها در اینجا قرار دارد و هموروئیدهای خارجی علائم واضح‌تری نسبت به هموروئیدهای داخلی دارند.  هموروئیدهای خارجی علائم به مراتب رایجی از قبیل موارد زیر می‌شوند:

  • سوزش و درد اطراف مقعد
  • احساس خارش و سوزش شدید در اطراق مقعد
  • مشکل در نشستن
  • وجود توده یا ناحیه متورم دردناک یا سوزشی نزدیک مقعد
  • حرکت دردناک روده
  • وجود خون در دستمال توآلت بعد از خشک کردن
  • وجود نشت در مقعد هنگامی که روده حرکتی ندارد

درمان‌های خانگی بواسیر و هموروئید


اگر سوالی در مورد روش های درمان خانگی بواسیر دارید در این قسمت کلیک کنید.

روش‌های درمانی زیادی برای هموروئید بصورت خانگی و یا با استفاده از داروهای بدون نسخه وجود دارد. بسیاری از روش‌های درمانی بسادگی شامل آزاد کردن علائم هموروئید هستند تا زمانی که این علائم خودشان را نشان دهند.

حمام‌های گرم

هموروئید

نشستن در یک وان آب گرم که تا اندازه‌ای که پاها را بپوشاند ممکن است به بهبود تورم و کاهش خارش ایجاد شده ناشی از هموروئید کمک کند. برخی افراد همچنین بمنظور کاهش بیشتر علائم، برخی مواد دیگر را به آب اضافه می‌کنند. این عناصر می‌توانند شامل یک لیوان نمک فرنگی اصل یا سرکه آب سیب باشد. برخی افراد دیگر از سرکه آب سیب بصورت مستقیم بر روی هموروئید استفاده می‌کنند، که این کار می‌تواند باعث حتی بیشتر شدن سوزش و خارش در پوست متورم شود.

هماملییس انجیلی

هموروئید

افراد باید مراقب چیزهایی که نزدیک و یا روی هموروئید قرار می‌دهند باشند، چرا که هموروئیدها می‌توانند به راحتی متورم‌تر شده و سوزدارتر شوند. افرادی زیادی از هماملییس انجیلی بصورت مستقیم برای هموروئید خارجی استفاده می‌کنند تا آن را تسکین دهند. هماملییس انجیلی طبیعی یک داروی بند آورنده خون و ماده‌ای است که باعث انقباض بافت می‌شود. طبق تحقیقات انجام شده در ژورنال التهاب، این دارو همچنین دارای خاصیت آنتی اکسیدانی و ضد التهابی است. شهرت هماملییس انجیلی بخاطر کاهش کبودی است. افزودن مقدار کمی از هماملییس انجیلی خالص رر روی گلوله‌ای کتانی و مالیدن آن به محل هموروئید ممکن است باعث تسکین بسیاری از علائم هموروئید شود. اگر این کار باعث بدتر شدن علائم شد، افراد ممکن است کمتر از روش اعمال مستقیم استفاده کنند. مهم است که هماملییس انجیلی با الکل رقیق نشود، چرا که این کار می‌تواند باعث خشک شدن و سوزش هموروئید شود.

روغن نارگیل

هموروئید

روغن نارگیل که بصورت آنلاین در دسترس است یک مرطوب کننده طبیعی است که ممکن است به بهبود علائم هموروئید کمک کند. استفاده از روغن نارگیل در محل مقعد ممکن است سوزش و تورم را کاهش دهد و همچنین ممکن است باعث کاهش تمایل فرد به خاراندن شود.

آلو ورا

هموروئید

آلو ورا در فرهنگ‌های مختلفی با هدف درمان محدوده وسیعی از موارد پزشکی استفاده شده است. طبق تحقیقات انجام شده در تحقیقات بین‌المللی Bio Med، این گیاه دارای یک اثر ضد تورمی روی بدن است و ممکن است به بهبود زخم کمک کند. آلو ورا در صورت استفاده در محل مقعد ممکن است باعث تسکین سوزش، خارش و تورم ایجاد شده توسط هموروئیدها شود. خلوص این ماده بسیار اهمیت دارد، در حالی که افزودنی‌ها و نگهدانده‌ها می‌توانند علائم را بدتر کنند.

بسته‌های یخ

استفاده از یخ یا بسته‌های یخ در هموروئید ممکن است به تسکین درد و التهاب کمک کند. استفاده از یک بسته یخ در حال نشسته و یا در حالی که هموروئید به شدت فعال است می‌تواند به خنثی کردن درد کمک کرده و بصورت موقت تورم را کاهش دهد. افراد باید از پیچیدن یخ داخل یک حوله کوچک مطمئن باشند تا از آسیب زدن به پوست اجتناب شود. بسته یخ را به مدت 15 دقیقه در محل قرار دهید و این فرآیند را در هر ساعت تکرار کنید.

داروهای بدون نسخه

هموروئید

در مواردی که داروهای تکی کافی نباشد یا درد خیلی زیاد است، داروهای بدون نسخه و کرم‌ها ممکن است تسکین‌دهنده باشند. داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID) مانند استامینیوفن یا ایبوپروفن ممکن است مفید باشند. استفاده از کرم‌ها برای پوست که شامل عناصری مانند هیدروکورتیزون باشند هم می‌توانند باعث تسکین شوند.

تغییرات در سبک زندگی


انتخاب یک شیوه زندگی معین می‌تواند هم خطر گسترش هموروئید را کاهش دهد و هم اینکه مدت زمان وجود آنها را کاهش دهد. این انتخاب‌ها عبارتند از:

نوشیدن آب فراوان

هموروئید

طبق تحقیقات انجام شده در ژورنال Permanente ، بیشتر مسائل مقعدی مانند هموروئیدها بدلیل فقدان مایعات در رژیم غذایی ایجاد می‌شوند. نوشیدن آب فراوان در طول روز باعث روان شدن مدفوع شدن و بهبود دفع آن از طریق روده بزرگ می‌شود. نتیجه آن ایجاد مدفوع روان‌تر بوده که برای عبور از روده بزرگ انرژی کمتری گرفته و باعث سوزش کمتر هموروئیدها می‌شود.

رژیم غذایی غنی از فیبر

هموروئید

رژیم‌های غذایی سرشار از فیبر برای سلامتی دستگاه گوارش بسیار مهم است، بویژه هنگامی که نیاز به حرکت روده بزرگ باشد. فیبرها می‌توانند آب را جذب کرده، که هم باعث نرم شدن و هم حجیم شدن مدفوع می‌شود. این کار باعث راحت‌تر شدن عبور مدفوع می‌شود.

چه چیزی بپوشیم

هموروئید

افراد می‌توانند با پوشیده لباس‌های زیر و شلوار گشاد، قابل تنفس و از جنس کتان به بهبود هموروئیدها کمک کنند. این کار می‌تواند از خارش  نواحی اطراف هموروئیدها بوسیله عرق کردن اضافه جلوگیری  کرده و به کاهش علائم کمک کند.

عادت‌های توآلت کردن خود را اصلاح کنید

هموروئید

برخی چیزها وجود دارد که رعایت کردن آنها در حین توآلت ممکن است از بروز هموروئید جلوگیری کرده و یا آن را کنترل کند. مهم است که به زور روده خود را وادار به حرکت نکنید. کشش و فشار ممکن است هموروئید را بدتر کند. اگر حرکت روده پس از دو دقیقه اتفاق نیفتد، بهترین کار این است که بلند شده و مجدد تلاش کرد. داشتن یک برنامه روزانه مشابه همچنین به برخی افراد کمک می‌کند، مانند نشستن روی توآلت برای چند دقیقه بعد از هر وعده غذایی. همچنین مهم است که در این موارد به بدن گوش داد. لحظاتی که بدن به حرکت روده نیاز دارد بهترین زمان برای انجام این کار است. انتظار برای استفاده از توآلت منزل می‌تواند در واقع باعث نگه داشته شدن مدفوع شده و منجر به استرس و کشش بیشتر شود. این کار فقط هموروئید را بدتر می‌کند. نرمی مدفوع رابطه مستقیمی با هموروئید دارد. اگر دستمال توآلت خیلی زبر و خارش دهنده است، استفاده از دستمال مربوط ممکن است مفید باشد. پوشک بدون الکل بچه بدون هرگونه افزودنی ممکن است باعث تسکین و خشک شدن شود. پاک کننده‌های مرطوب مخصوص مقعد، یا پاک کننده‌های مخصوص هموروئید می‌تواند از یک داروخانه خریداری شده و به پاک شدن ملایم مقعد بعد از هر بار دفع مدفوع کمک کند. همچنین در حالت اسکات قرار گرفتن در حین حرکت روده می‌تواند مفید باشد. روده بزرگ در حالت اسکات خودش را به آسانی و با کمترین نیرو تمیز می‌کند. ساده‌ترین راه برای انجام این کار این است که به یک قفسه کتاب یا چهارپایه نزدیک توآلت تکیه دهید تا در زمان توآلت پایتان استراحت کنند.

کارهایی که باید از انجام آنها اجتناب شود


برخی موارد مهم هم وجود دارد که باید در حین درمان هموروئید در خانه از انجام آنها اجتناب شود. از استفاده از دستمال مرطوب تمیزکننده نوزاد یا دستمال توآلت‌های معطر که در بسیاری از منازل موجود است باید اجتناب کرد. هموروئیدها بسیار حساس هستند و عطرها و دیگر مواد شیمیایی ممکن است علائم را بدتر کنند.همچنین مهم است که مقعد را در صورت وجود هموروئید با صابون نشوییم. این کارباعث خشک شدن و حتی سوزش بیشتر هموروئید می‌شود. همچنین از مصرف آسپیرین باید اجتناب کرد چرا که باعث رقیق شدن خون و بدتر شدن خونریزی می‌شود.

چه زمانی باید با پزشک ملاقات کرد


در حالی که در بیشتر موارد همورئید خودش بهبود می‌یابد، مهم است که در صورت عدم بهبود علائم با روش‌های خانگی، به پزشک مراجعه کرد. اگر خونریزی مقعد وجود داشته باشد، پزشک باید اطمینان حاصل کند که آیا این خونریزی در اثر یک مشکل حادتر است یا خیر. اگر خونریزی مقعد همزمان با سرگیجه، سبکی سر یا ضعف اتفاق بیفتد، افراد باید سریعاً درخواست کمک پزشکی کنند. این علائم ممکن است نشانه‌ای از یک اختلال جدی‌تر باشد.

 


خونریزی مقعدی

خونریزی از مقعد:خون در مدفوع از یک قطره و خفیف تا شدید و تهدید‌کننده

خونریزی مقعدی

به طور کلی خونریزی مقعدی را می توان ناشی از خونریزی مقعد، راست روده، یا روده بزرگ دانست که تمام این ها بخش‌های انتهایی دستگاه گوارش محسوب می شوند. در بیشتر موارد خون قرمز روشن نشانه خونریزی از پایین‌ترین قسمت روده یا مقعد است در صورتیکه خون قرمز تیره نشان دهنده خونریزی در روده کوچک یا دستگاه گوارش فوقانی و خون قرمز خیلی تیره که نزدیک به سیاه است مربوط به خونریزی شکم یا دیگر بخش‌های دستگاه گوارش است. بنابراین زمانی که دچار خونریزی مقعدی شدید باید حتما به پزشک مراجعه و اقدامات درمانی لازم را آغاز کنید.

خون آمدن از مقعد را جدی بگیرید.

وجود مقدار کمی قطره یا رگه خون در کاسه توالت، روی دستمال توالت، یا در مدفوع خیلی نگران کننده نخواهد  بود.  بعضی از مردم به بهانه خجالت از مطرح کردن این موضوع با پزشک خودداری می کنند مگر اینکه شدت خونریزی زیاد یا شدید شود. در صورتی که خونریزی بسیار شدید و مزمن باشد ممکن است باعث از دست رفتن مقدار زیادی خون از بدن بیمار شود یا نشانه بیماری جدی‌تری باشد که باید هرچه سریع‌تر درمان شود. مردم باید در صورت مشاهده خونریزی شدید و گوشت اضافی غیر طبیعی در اطراف مقعدشان به پزشک مراجعه کنند. همچنین توصیه می شود که درباره خونریزی‌های مقعدی که با داروهای خانگی درمان نشدند با پزشک خود صحبت کنید. بیماران باید در صورت بروز خونریزی مقعدی و مشاهده مدفوع تیره به صورت اورژانسی به پزشک مراجعه کنند، بخصوص اگر استفراغ یا بالا آوردن خون نیز همراه این علائم وجود داشته باشد. همچنین اگر خونریزی بیش از چند دقیقه طول بکشد یا با علائمی مانند درد شدید، تب، یا ضعف همراه باشد باید هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه نموده و اقدامات لازم ر انجام دهند. علاوه بر این، در صورت بروز خونریزی خیلی زیاد، همراه با دل درد شدید، یا وجود علائم شوک ناشی از خونریزی مثل تنفس تند و سطحی، سرگیجه، حالت تهوع، و گیجی بیمار باید فوری به بیمارستان منتقل شود.

دکتر رضا دوست، فوق تخصص گوارش، کبد و مجاری صفراوی با بهره مندی از دانش و تجربه تا به امروز بسیاری از بیماری های گوارشی از جمله انواع بیماری های مقعدی را با موفقیت درمان کرده است. ایشان با بررسی دقیق وضعیت بیماران، بهترین درمان را برای آن ها تعیین می نمایند. جهت مشاوره و تعیین وقت با شماره ما تماس حاصل فرمایید.

بیماری‌ها و عوامل زیادی وجود دارد که ممکن است باعث بوجود آمدن و یا تشدید خونریزی مقعدی شوند. از شایع‌ترین علل آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

هموروئید

هموروئید تورم و التهاب رگ‌های خونی اطراف مقعد است و بسیار بیماری شایعی است. این رگ‌های خونی ممکن است در داخل یا خارج از مقعد ایجاد شوند و برآمدگی کوچکی را ایجاد کنند که هنگام اجابت مزاج یا پاک کردن با دستمال دچار خونریزی شود. هموروئید که با نام بواسیر نیز شناخته می شود ممکن است هرکس را در هر سنی درگیر کند، اما یک سری عوامل وجود دارند که احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش می دهند. مانند:

  • بارداری
  • یبوست مزمن
  • اسهال مزمن
  • زور زدن هنگام مدفوع و نشستن طولانی مدت در دستشویی
  • چاقی
  • رژیم نامتعادل یا فیبر کم در رژیم غذایی
  • کهولت سن

هموروئید معمولا با کرم‌ها و شیاف‌های بدون نیاز به نسخه پزشک که حاوی هیدروکورتیزون هستند به خوبی درمان می شود. استفاده مداوم از وان آب گرم، مصرف مواد غذایی با فیبر بالا، و استفاده از ملین‌ها می تواند به کاهش عوارض این بیماری کمک کند. اگر این درمان‌های اولیه موثر واقع نشدند، به پزشک مراجعه کنید تا با یک جراحی کوچک بواسیر را خارج کند.

فیستول‌‌ها

به طور کلی فیستول در نتیجه بوجود آمدن یک سوراخ یا حفره میان دو ارگان نزدیک به هم ایجاد می شود. در فیستول مقعد این حفره بین مقعد و راست روده یا دیواره مخاطی درون مقعد و پوست نزدیک مقعد ایجاد می شود که ممکن است باعث ترشح خون و مایعی سفید رنگ شود. فیستول‌ها معمولا با مصرف آنتی‌بیوتیک‌ درمان می شوند اما در صورت پیشرفت بیماری ممکن است لازم باشد از روش جراحی برای درمان آن استفاده شود.

شقاق یا فیشر مقعدی

به پارگی یا ترک بافت پوششی مقعد، روده بزرگ، یا راست روده شقاق گفته می شود که با درد و خونریزی مقعدی همراه است. نشستن در وان آب گرم، مصرف فیبر زیاد، و استفاده از ملین‌ها می تواند به کاهش علائم این بیماری کمک کند، اما در موارد شدیدتر ممکن است به کرم‌ها یا حتی جراحی نیاز باشد.

دیورتیکول

دیورتیکول

به بیرون‌زدگی‌های کوچک کیسه مانند اطراف دیواره روده بزرگ که در اثر ضعیف شدن بخش عضلانی جدار روده بوجود می‌آید دیورتیکولوزیس گفته می شود. این کیسه‌ها یا دیورتیکول‌ها بسیار شایع هستند و ممکن است گاهی اوقات خونریزی کنند اما این خونریزی معمولا خودبه‌خود قطع می شود. در اکثر افراد دیورتیکول‌ها هرگز علائمی ایجاد نمی کنند و معمولا به درمان هم نیازی ندارند مگر اینکه عفونی شوند که به این حالت دیورتیکولوز گفته می شود. دیورتیکول‌های عفونی و ملتهب اغلب دردناک هستند و ممکن است موجب خونریزی مقعدی شوند. خونریزی معمولا خفیف است و بعد از چند ثانیه متوقف می شود. دیورتیکولیت معمولا باآنتی‌بیوتیک درمان می شود اما دیورتیکولیت شدید نیاز به جراحی دارد.

پروکتیت یا کولیت روده

پروکتیت فرمی از بیماری التهابی روده است که در آن راست‌روده دچار التهاب می شود و معمولا با درد و خونریزی همراه است. اما کولیت زمانی اتفاق می‌افتد که جدار کولون یا روده بزرگ ملتهب شود. کولیت اولسروز یا کولیت زخمی یکی از انواع بیماری کولیت است که باعث ایجاد زخم‌های متناوب در روده می شود که این زخم‌ها مستعد خونریزی خواهد بود. روش‌های درمانی مختلفی برای پروکتیت و کولیت روده وجود دارد که بسته به دلیل ابتلا به بیماری و وخامت آن می توان استفاده از آنتی‌بیوتیک یا جراحی را انتخاب کرد. از دلایل شایع ابتلا به پروکتیت و کولیت روده می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • التهاب یا ورم روده
  • برخی از بیماری‌ها که باعث مشکلات گوارشی می شوند مثل سندروم روده تحریک‌پذیر یا بیماری‌ کرون
  • برخی از داروها مثل داروهای رقیق کننده خون
  • پرتو درمانی یا شیمی درمانی
  • مقاربت مقعدی
  • کاهش جریان خون به روده یا راست روده
  • انسداد روده یا راست روده

گاستروانتریت

گاستروانتریت نوعی بیماری میکروبی است که باعث التهاب روده و معده می شود. از علائم این بیماری اسهال همراه با مخاط و لکه‌های خونی است اما معمولا گاستروانتریت ویروسی باعث اسهال خونی نمی شود. به طور کلی درمان این بیماری مصرف مایعات، و استراحت است و بنا به منشا آن آنتی‌بیوتیک یا انتی‌ویروس تجویز می شود.

انتقال عفونت از طریق رابطه جنسی

رابطه جنسی محافظت نشده بخصوص رابطه جنسی مقعدی می تواند باعث انتقال گسترده بیماری‌های باکتریایی و ویروسی و در نتیجه التهاب مقعد و راست‌روده شود. در صورت ایجاد التهاب احتمال خونریزی افزایش پیدا می کند. برای درمان این نوع بیماری‌ها، بسته به اینکه منشا بیماری باکتری، ویروس، یا قارچ باشد، داروهای ضد باکتری، ضد ویروس، و ضد قارچ تجویز می شود.

پرولاپس رکتوم یا افتادگی مقعد

افتادگی مقعد، متورم شدن یا بیرون‌زدگی قسمتی از راست‌روده از مجرای مقعد است که به دلیل ضعف عضلات مقعد رخ می دهد و معمولا با درد و در اکثر موارد با خونریزی همراه است. پرولاپس در برگسالان بیش از جوانان شایع است و بعضی از بیماران ممکن است برای درمان این بیماری نیاز به جراحی داشته باشند.

پولیپ روده

پولیپ‌ روده بافت اضافی غیرسرطانی است  که در اثر رشد غیرعادی سلول ایجاد می شود. رشد این پولیپ‌ها در جداره روده یا راست‌روده ممکن است باعث التهاب، تورم، و خونریزی خفیفی در روده شود. در بسیاری از موارد، پولیپ‌ها توسط پزشک خارج و به آزمایشگاه فرستاده می شوند تا از نظر سرطانی بودن بررسی شوند، همچنین خارج کردن پولیپ‌ها احتمال بدخیم شدن آنها را برای همیشه از بین می برد.

سرطان روده بزرگ یا سرطان راست‌روده

التهاب، تورم، و خونریزی روده ممکن است در اثر سرطان روده یا سرطان راست‌روده ایجاد شود. بیشتر افراد مبتلا به سرطان روده بزرگ تجربه خونریزی راست‌روده را داشته‌اند. سرطان روده بزرگ یکی از سرطان‌های شایع است که به کندی پیش می رود و در صورت تشخیص به موقع قابل درمان خواهد بود. سرطان راست‌روده اگرچه نسبت به سرطان روده بزرگ شیوع کمتری دارد اما اگر به موقع تشخیص داده شود قاب درمان خواهد بود. منشا بعضی از سرطان‌های روده بزرگ یا راست روده پولیپ‌هایی است که در ابتدا ایجاد شده و بعد تبدیل به سرطان شده‌اند. تمام سرطان‌های معدی و روده‌ای به ترکیبی از شیمی درمانی، پرتو درمانی، و عمل جراحی نیاز دارند.

خونریزی داخلی

وجود زخم بزرگ در هر قسمت از اندام‌های مقعدی و روده‌ای می تواند باعث بروز خونریزی و عبور خون از راست‌روده شود. بیماری‌های مزمن مقعدی و روده‌ای ممکن است منجر به خونریزی داخلی شود که در این صورت  بیماران باید بستری و جراحی شوند.

اگر سوالی در مورد هریک از علت های خونریزی مقعدی دارید در این قسمت کلیک کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم

در بیشتر موارد، خونریزی‌های خفیف و معمولی که بسیار شایع هستند نیازی به مراقبت و درمان پزشکی ندارند. خونریزی‌های مقعدی مزمن، شدید، یا دردناک ممکن است نشانه یک بیماری مهم باشند و باید حتما توسط پزشک بررسی شوند. مردم معمولا زمانی متوجه خونریزی مقعدی می شوند که قطره یا رگه‌ای از خون را در مدفوع، کاسه توالت یا روی دستمال توالت ببینند. برخی نیز ممکن است در لباس زیر خود خون مشاهده کنند یا پس از شست‌وشو متوجه شوند که آب موجود در توالت قرمز شده است. در بعضی موارد نیز مدفوع بیمار ممکن است بدبو، تیره و قیرمانند، همراه با خون قرمز تا مشکی دیده شود. شرایطی که برای خونریزی مقعدی باید به پزشک مراجعه کنید به شرح زیر است:

  • خونریزی‌های طولانی‌تر از 2 یا 3 هفته
  • وجود خون در مدفوع کودکان خونریزی مقعدی در آنها
  • کاهش وزن، خستگی، و ضعف بدون دلیل
  • دردناک، متورم، و حساس شدن شکم
  • خونریزی همراه با تب
  • خونریزی و برآمدگی و قلنبه شدن شکم به طور همزمان
  • نازک، کشیده، یا صاف بودن مدفوع به مدت 3 هفته یا بیشتر
  • خونریزی همراه با حالت تهوع و استفراغ
  • یبوست یا تغییر در روند طبیعی اجابت مزاج همراه با خونریزی
  • خونریزی همراه با بی‌اختیاری مدفوع

چه زمانی درمان اورژانسی نیاز است؟

علائمی که در صورت مشاهده آنها باید به اورژانس مراجعه کنیم به شرح زیر است:

  • استفراغ یا بالا آوردن خون
  • خونریزی بینی، چشم‌ها ، و گوش‌ها
  • قرمز تیره یا سیاه بودن خون
  • مشخص نبودن دلیل اسهال، مثل مربوط نبودن به نوعی بیماری شکمی یا مصرف دارویی خاص
  • بیهوشی یا گیجی
  • درد شدید شکمی یا درد خفیف کمر

تشخیص و آزمایش


اگر خونریزی شما مربوط به به یک بیماری باشد که قبل به آن مبتلا شده‌اید، پزشک شما راه‌کارهایی برای مدیریت، کاهش، و منحرف شدن از نشانه‌های بیماری به شما ارائه می دهد. اگر دلیل خونریزی مقعدی ناشناخته باشد، پزشک سوال‌‌هایی درباره علائم بیماری و تاریخچه داروهایی که مصرف می کردید از شما می پرسد، سپس در صورت نیاز بسته به درجه شدت، تناوب، و سایر نشانه‌های همراه با خونریزی آزمایش‌های لازم را برای شما انجام می دهد. همچنین ممکن است شما را به یک متخصص گوارش یا متخصص کولورکتال ارجاع دهد. آزمایش‌های رایج برای خونریزی‌های مقعدی شامل موارد زیر است:

  • آزمایش فیزیکی از باسن و مقعد
  • بررسی نمونه مدفوع

ممکن است بنا به تشخیص متخصص آزمایش‌های بیشتری لازم باشد. مانند:

  • کولونوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی انعطاف‌پذیر که در این روش کولون با وارد کردن یک لوله به همراه دوربین بررسی می شود
  • آندوسکوپی روده که در این روش با وارد کردن یک دستگاه به مقعد، روده را بررسی می کنند
  • بیوپسی یا نمونه برداری از بافت بدن برای آزمایش
  • سی تی اسکن با تصویر سه بعدی

رایج ترین روش های درمان خونریزی مقعدی


رایج ترین روش های درمان خونریزی مقعدی

در صورت داشتن خونریزی مقعدی، با انجام یک سری از کارها می توانید بیماری خود را مدیریت کنید. در اینجا اطلاعاتی درباره اینکه چگونه می توانید به خودتان کمک کنید به شما داده می شود:

خونریزی مقعدی ناشی از یبوست

یبوست یکی از دلایل رایج خونریزی مقعدی است که می تواند منجر به هموروئید و فیشر مقعد شود. اگر دچار یبوست هستید انجام کارهای زیر می تواند برای برطرف کردن آن به شما کمک کند:

  • نوشیدن مقدار زیادی آب، مگر اینکه به دلیل منع پزشکی انجام آن ممکن نباشد
  • مصرف غذاهای با فیبر بالا مثل سبوس غلات، میوه، سبزی، و نان غلات
  • پرهیز از غذاهای فرآوری شده مثل نان سفید و پنیر
  • متحرک بودن و داشتن فعالیت زیاد برای کاهش احتمال ابتلا به یبوست
  • رفتن به توالت در زمان احساس نیاز

خونریزی مقعدی ناشی از فیشر

خونریزی ناشی از فیشر مقعد نیاز به تشخیص دکتر دارد. زیرا ممکن است دلایل نادری برای بوجودآمدن فیشر وجود داشته باشد که مربوط به سایر مشکلات دستگاه گوارش باشد. به همین دلیل مهم است که پزشکتان مطمئن شود آن دلالیل نادر باعث بوجود آمدن فیشر نشده است. اگر مطمئن شدید که مشکل شما یک فیشر ساده است می توانید با انجام کارهای زیر عوارض آن را تسکین دهید:

  • پس از دستشویی مقعد را بسیار با دقت تمیز کنید. بهتر است بجای استفاده از دستمال توالت خشک از دستمال نرم و مرطوب، یا دستمال مرطوب کودک استفاده کنید.
  • بجای مالش محل خروج مدفوع، آن را به آهستگی بشویید
  • در روز چند دقیقه از وان آب گرم استفاده کنید
  • از کرم‌های موضعی برای کاهش درد استفاده کنید
  • در رژیم غذاییتان از فیبر و آب فراوان استفاده کنید تا مدفوعتان سفت و خشک نباشد
  • هنگام اجابت مزاج از زور زدن خودداری کنید

خونریزی مقعدی ناشی از هموروئید

هرگز بدون تجویز پزشک از کرم یا لوسیون برای محل خونریزی استفاده نکنید زیرا ممکن است باعث آسیب بیشتر به این ناحیه شود. افرادی که خونریزی مقعدی آنها ناشی از بیماری هموروئید است لازم است حتما به پزشک مراجعه کنند تا دلایل احتمالی را بررسی کند. کارهایی که باید برای کمک به بهبود خود در این بیماری انجام دهید همانند بیماری فیشر مقعد است. اگر هموروئیدتان برگشت با پزشکتان صحبت کنید که در صورت لزوم برای رفع مشکلتان شما را به یک جراح معرفی کند. در صورت وجود دلایل دیگری برای خونریزی مقعدی مثل، ورم، زخم، یا عفونت روده باید توصیه‌های زیر را که توسط پزشک به شما ارائه می شود انجام دهید:

پیشگیری


پیشگیری

هرچند عواملی به عنوان ایجادکننده، انتقال دهنده، و تشدیدکننده خونریزی مقعدی وجود دارد اما در بعضی موارد راه‌‌کارهایی وجود دارد که می تواند از بروز خونریزی‌های خفیف جلوگیری کند. از توصیه‌های رایج برای پیشگیری از خونریزی راست‌روده، روده بزرگ، و مقعد شامل موارد زیر است:

  • داشتن رژیم غذایی متعادل با فیبر بالا
  • مصرف آب زیاد
  • زور نزدن هنگام اجابت مزاج
  • تمیز کردن آرام مقعد با دستمال مرطوب
  • درمان یبوست‌های مزمن بوسیله داروهای بدون نیاز به نسخه پزشک مثل، ملین‌ها که همه‌جا در دسترس هستند
  • درمان اسهال مزمن بوسیله داروهای بدون نیاز به نسخه پزشک مثل، بیسموت ساب سالیسیلات که همه جا در دسترس است
  • بلند نکردن اجسام سنگین مگر در صورت نیاز
  • پرهیز از غذاهای با ادویه زیاد، سنگین، پرچرب، فرآوری شده، و بدون ارزش غذایی
  • مراجعه به دکتر در صورت مشاهده توده غیرطبیعی در مقعد
  • پرهیز از مصرف داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی
  • استفاده از کاندوم در طول سکس

ممکن است که مردم بخواهند با پزشکشان درباره نشانه‌های مشکلات مقعدی و روده‌ای صحبت کنند زیرا ممکن است نشانه یکی از بیماری‌ها مثل عفونت، بیماری‌های گوارشی، یا توده‌های غیرطبیعی باشد.

 

“کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.”


نفخ معده و روده(باد شکم):علت و درمان

نفخ شکم یا نفخ معده و روده عبور گاز روده ( باد شکم) از طریق مقعد است. عبور گاز از مقعد نرمال است و هر انسان در یک روز حداقل 14 بار این کار را به صورت اگاهانه یا غیرآگاهانه انجام می‌دهد. گاهی اوقات باد شکم بیشتر از حد انتظار خارج می‌شود و این یک مساله باعث خجالت فرد می‌شود. خروج بیش از حد باد شکم حتی در توانایی فرد در کار کردن و برقراری ارتباط مناسب با سایر افراد اختلال ایجاد می‌کند.

اغلب موارد نفخ مهده و روده مربوط به علائمی می‌شود که می‌توان آن‌ها را کنترل کرد. دلیل این امر این است که گاز روده معمولا از دو منبع حاصل می شود یکی هوای بلعیده شده دیگری کار باکتری های روده روی غذای هضم نشده.

بلیعیدن هوا یکی از دلایل نفخ معده و شکم است. اگر چه قسمت زیادی از این هوای بلعیده شده از طریق دهان و با اروغ زدن خارج می‌شود، مقدار کمی از آن وارد روده می‌شود و از مقعد خارج می‌شود. مردم هوا را به شیوه‌های مختلفی از جمله بلعیدن ناآگاهانه هوا در حین صحبت کردن، مخصوصا در هنگام ناراحتی، هیجان زده یا عصبانی بودن می بلعند، از دیگر موارد بلع هوا می توان اشاره کرد به:

  • سریع غذا خوردن و سریع آشامیدن مایعات
  • آدامس جویدن
  • استعمال دخانیات
  • استفاده از نوشیدنی‌های کربن دار

باکتری‌های داخل روده نیز می‌توانند در حین کمک به هضم غذایی که در دستگاه گوارش هضم نشده، گاز تولید کنند. در ادامه روش های درمان نفخ معده و شکم شرح داده می شود.

علائم

digestive-disorders-1

باد شکم عبارتست از عبور گاز روده به صورت آگاهانه یا ناآگاهانه است. برخی از افراد که باد شکم زیادی دارند، همچنین دچار نفخ شکم می‌شوند، اما برای بقیه افراد این مشکل پیش نمی‌آید.

علت

هوای بلیعده شده، علت نفخ معده و شکم می باشد، این اتفاق با بلیعیدن نامناسب هوا در حین غذا خوردن یا حتی بلعیدن ناآکاهانه هوا از سر عادت پیش می‌آید.

  • بلعیدن هوا: فعالیت‌هایی که باعث می‌شود فرد هوا را ببلعد شامل نوشیدن سریع مایعات، آدامس جویدن، استعمال دخانیات، مکیدن آب نبات سفت، نوشیدن نوشیدنی‌های کربن دار، دندان مصنوعی شل و تنفس سریع می‌شود. اغلب افراد برای خارج سازی هوای بلعیده شده مازاد آروغ می‌زنند. گاز باقی مانده وارد روده کوچک می‌شود. هوا در راستای روده بزرگ حرکت می‌کند و از طریق مقعد خارج می‌شود. تحلیل گاز کمک می‌کند پزشک تشخیص دهیم گاز از بلعیدن هوا (اغلب نیتروژن، و نیتروژن همراه دی اکسید کربن) یا تولید معده و ورده  (عمدتا مونوکسید کربن، هیدروژن و متان) نشات می‌گیرد.
  • کمبود لاکتاز: یکی از منابع اصلی نفخ شکم کمبود لاکتاز است که منجر به کاهش توانایی هضم لاکتوز (شکر طبیعی یافته شده در شیر و محصولات لبنی دیگری مثل پنیر و بستنی و در غذاهای فراوری شده مشخصی مثل نان، غلات و سالاد) می‌شود. این نفخ شکم اغلب مرتبط با اسهال و گرفتگی عضلانی است، اما تنها به صورت گاز نمایان می‌شود. بسیاری از افراد عموما پس از دوران کودکی، سطوح آنزیم لاکتاز مورد نیاز کمی برای هضم لاکتوز دارند. همچنین، با افزایش سن، سطوح آنزیم آن‌ها کاهش پیدا می‌کند. در نتیجه، با گذشت زمان، افراد پس از خوردن غذاهای حاوی لاکتوز میزان گاز روده بیشتری را تجربه می‌کنند.
  • سندروم سوء جذب: این بیماریمی‌تواند ناشی از کاهش تولید آنزیم‌ها به وسیله مشکلات لوزه المعده یا کیسه صفرا یا غشای روده‌ها باشد.
  • یبوست: در صورتی که عبور غذا از روده بزرگ بنا به هر دلیل به کندی صورت بگیرد، باکتری‌ها فرصت زیادی برای تخمیر کردن ماده باقی مانده دارند. در صورتی که فرد یبوست دارد یا بنا به هر دلیلی  دردفع مدفوع مشکل داشته باشد، نفخ معده به وجود می‌آید.  تغییر در دفع مدفوع ناشی از موارد زیر است:
  • غذاها:  برخی از غذاهای تولید کننده گاز از قرار زیر است:
    1. رژیم غذایی کم فیبر
    2. انگل
    3. بیماری التهابی روده
    4. انسداد روده ( که شامل سرطان نی می‌شود)
    5. بیماری دیورتیکولی
    6. عملکرد نامناسب غده تیروئید
    7. مصرف مواد  مخدر
  1. غذاهای حاوی فراکتوز: فراکتوز شکر ساده است که در بسیاری از میوه‌ها از قبیل انجیر، خرما، آلو ، گلابی و انگور به صورت طبیعی وجود دارد. این ماده در پیاز، مارچوبه، کنگر و گندم به میزان کمی وجود دارد. گاهی اوقات، فراکتوز به عنوان شیرین کننده به نوشیدنی‌های غیرالکلی، آب میوه‌ها و برخی از کیک‌ها و کلوچه‌ها اضافه می‌شود.
  2. سبزیجات حاوی رافینوز: رافینوز شکر پیچیده‌ای است که در بسیاری از سبزیجات برگ پهن (کلم، کلم بروکسل، کلم بروکلی، گل کلم) و لوبیا وجود دارد. لوبیا همچنین حاوی استاکیوزمی باشد  که شکل دیگری از شکرهایی است که به سختی هضم می‌شوند.
  3. سوربیتول: سوربیل برای شیرین کردن بسیاری از آدامس‌ها و شکلات‌های بدون شکر مورد استفاده قرار می‌گیرد و همچنین به عنوان یک ماده خنثی در داروها استفاده می‌شود.
  4. محصولات لبنی حاوی لاکتوز، شکری که در شیر یافت می‌شود: افرادی که نمی‌توانند لاکتوز را تحمل کنند، به سختی می‌توانند شیر، پنیر، بستنی و محصولات لبنی دیگر را هضم کنند. این افراد سطح لاکتاز بسیار پایینی دارند. لاکتاز آنزیمی است که برای هضم لاکتوز به آن نیاز می‌شود. این اتفاق با ممکن است افزایش سن پیش می‌آید، حتی اگر در دوران کودکی یا جوانی برای هضم شیر مشکلی نداشته باشید.
  • مشکلات دیگر: بیماری‌های مشخصی که باعث می‌شود، غذا در دستگاه گوارش هضم نشود و در نتیجه منجر افزایش کارکرد باکتری های روده می شوند، باعث افزایش نفخ روده و معده می شوند.

تشخیص

معمولا افرادی که نفخ شکم دارند متوجه خارج شدن گاز از مقعد می‌شوند. این مساله برای اعضای دیگر خانواده یا همکاران بیشتر آزاردهنده است. برای بررسی علت نفخ معده و شکم، سبک زندگی خود، مخصوصا روش غذا خوردن و تعداد وعده‌های غذایی خود را چک کنید، این مسئله شامل سوالات زیر می شود:

  • آیا اغلب غذا خود را سریع و با عجله می‌خورید؟
  • آیا نوشیدنی‌های کربن دار زیادی را می‌نوشید یا میوه‌ها و سبزیجات پرفیبر، محصولات لبنی و غذاهای رژیمی یا بدون شکر زیادی را مصرف می‌کنید؟
  • آیا داروهای تجویزی و غیرتجویزی از قبیل نوشیدنی‌های یاغذاهای رژیمی مصرف می‌کنید که باعث نفخ شکم می‌شود؟ در صورتی که حدس می‌زند که مشکل شما مرتبط با دارویی است که مصرف می‌کنید، مصرف آن دارو را متوقف نکنید. با پزشک خود تماس بگیرید تا شما را راهنمایی کند.
  • آیا تحمل لاکتوز را ندارید؟ به مدت دو هفته خوردن تمام محصولات لبنی را متوقف کنید.

درمان

شایع‌ترین روش برای کاهش نفخ معده و شکم تغییر رژیم غذایی، مصرف دارو و کاهش میزان هوایی است که می‌بلعید.

در صورتی که نفخ شکم شما بی دلیل است یا از علائم دیگری مثل ورم شکم یا درد شکم درد در کنار نفخ شکم رنج می‌برید، باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک در مورد علائم ، زمان شروع شدن مشکل و عوامل تحریک کننده با شما صحبت می‌کند. پزشک یک آزمایش خون تجویز می کند، هم برای اطمینان از این مساله که بدن با عفونتی مبارزه نمی‌کند و هم برای تشخیص هر گونه عدم تحمل غذایی احتمالی.

در صورت تشخیص یک بیماری خاص مثل سندروم روده تحریک پذیر داروهایی برای شما تجویز می‌شود یا برای تشخیص نهایی آزمایشات دیگری از شما گرفته می‌شود.

درمان خانگی

روش‌های برای درمان خانگی و گیاهی نفخ معده و شکم بیش از حد توسط خود فرد وجود دارد.

ابتدا رژیم غذایی خود را بررسی کنید. در صورتی که حاوی مقدار زیادی کربوهیدرات است که هضم آن‌ها دشوار می‌باشد، سعی کنید از کربوهیدرات‌هایی مثل سیب زمینی، برنج یا موز که هضم آن‌ها آسان‌تر است، به جای آن‌ها استفاده کنید.

غذاهایی را که می‌خورید یادداشت کنید تا متوجه شوید که کدام غذاها باعث نفخ شکم می‌شود و در عوض سه وعده غذایی بزرگ، شش وعده غذایی کوچک داشته باشید.

علاوه به راین، از خوردن هر چیزی که باعث افزایش میزان هوایی که می‌بلعید می‌شود، خودداری کنید. برای این کار، باید مطمئن شوید که غذا به درستی جویده می‌شود و از خوردن آدامس یا استعمال دخانیات خودداری کنید.

برخی از افراد می‌توانند با ورزش کردن به بهبود عمل گوارش و رفع و درمان نفخ معده و شکم کمک کنند.

برای درمان نفخ معده و روده چند داروی غیرتجویزی بازاری وجود دارد، اگر چه این داروها تنها به طور موقت این بیماری را متوقف می‌کنند. این داروها شامل قرص‌های شارکول می‌شود که گاز را طریق دستگاه گوارش جذب می‌کنند و همچنین مکمل‌های غذایی مثل آلفا گالاکتوزیداز.

نفخ در کودکان

1

به طور کلی، عبور گاز علائمی را به همراه ندارد. در سن 5 یا 6 سالگی، اغلب کودکان یاد می‌گیرند که باد شکم خود را به شکل آرام خارج سازند. برای خارج سازی گاز نیازی به وارد کردن چیزی در مقعد نیست.

برای کاهش و رفع نفخ معده و روده در کودکان، می‌توانید بلعیدن هوا توسط کودک را کاهش دهید (برای مثال، مکیدن پستانک). کاهش مصرف لوبیا و نوشیدنی‌های کربن دار باعث کاهش تولید گاز در تمامی کودکان می‌شود. در صورتی که احساس می‌کنید کودک شما تحمل شیر را ندارد (مخصوصا اگر این مساله در بین دیگر اعضای خانواده نیز وجود داشته باشد) ، تنها روزی دو لیوان شیر به کودک خود بدهید. در اغلب کودکانی که این مشکل را دارند نیازی به حذف کامل شیر نیست.

کودک شما می‌تواند ماست بخورد، زیرا هضم آن آسان است. قطره‌ها یا قرص‌های مکمل آنزیم لاکتاز را نیز می‌توان همراه با محصولات لبنی مصرف کرد. در صورتی که علائم پس از انجام این تغییرات همچنان وجود داشته باشند، کودک خود را نزد پزشک ببرید.

زمان مراجعه به پزشک

اگر علائم زیر در کودک شما وجود دارد، فرزند خود به پزشک مراجعه کنید:

  • کودک شما مدفوع‌های شلی را دفع می‌کند که بیش از 7 روز طول می‌کشد
  • کودک شما وزن خود را کاهش می‌دهد

نفخ در بارداری

2

میزان خارج سازی باد شکم در دوران بارداری بسیار زیاد است  و مادر باردار را به شدت نگران می‌کند. یک فرد عادی به طور معمولا تقریبا 18 بار در روز این کار را انجام می‌دهد، دلیل این امر این است که هر فرد به طور میانگین درهر  روز نیم گالن گاز تولید می‌کند.

برای بعضی از افراد، باد شکم احساس  نفخ روده و معده ای است که گاهی اوقات سوءهاضمه نامیده می‌شود. با این حال، برای بعضی از افراد این عمل عبور گاز از مقعد است. گاز در ادبیات عامیانه ” باد شکم” نامیده می‌شود، اما اصطلاح پزشکی آن نفخ معده و شکم است. گاز به دنبال خروج از بدن است و گاهی اوقات از طریق نفخ شکم این اتفاق می‌افتد، در حالی که در مواقع دیگر خروج گاز از بدن از طریق آروغ زدن امکان پذیر می‌شود.

برای درمان نفخ شکم در بارداری قبل از مصرف هر گونه دارو با پزشک خود مشورت کنید.

پیشگیری

شما اغلب می‌توانید با تنظیم عادات غذایی و رژیم غذایی خود از نفخ شکم جلوگیری کنید:

  • به آرامی غذا بخورید و از سریع غذا خوردن و آشامیدن پرهیز کنید. غذا را قبل از هضم به طور کامل بخوید.
  • برای مدت چند روز، از خوردن غذاهایی مثل لوبیا، غذاهای سرشار از فیبر، سبزیجات پهن برگ، نوشیدنی‌های کربن دارو محصولات بدون شکر حاوی سوربیتول خودداری کنید. سپس به تدریج آن‌ها را بار دیگر به رژِیم غذایی خود یکی یکی اضافه کنید و در عین حال مراقب علائم خود باشد. این کار برای شما این امکان را فراهم می‌کند تا متوجه شوید کدام غذاها برای شما باعث نفخ معده و شکم می‌شوند. سپس می‌توانید ازخوردن آن‌ها پرهیز کنید.
  • در صورتی که باید فیبر بیشتری را به رژیم غذایی خود اضافه کنید، در یک دوره چند روزه تا چند هفته میزان فیبر را افزایش دهید. افزایش ناگهانی فیبر در رژین غذایی اغلب موجب نفخ شکم می‌شود، اما افزایش تدریجی این مشکل را به بار نخواهد آورد.
  • در صورتی که  لوبیا مصرف می‌کنید، برند محصولی را انتخاب کنید که حاوی آنزیم‌هایی است که شکرهای دیرهضم لوبیا را می‌شکند.

نفخ شکم در اوایل بارداری عارضه ای طبیعی است با این وجود اگر این مشکل فرد را اذیت می کند. نفخ معده و شکم در کودکان معمولا ناشی از مشکل جدی نیست و پزشک به راحتی می توان به درمان نفخ شکم در کودکان بپردازد. راه ها و روش های درمان قطعی نفخ معده و روده به علت آن بستگی دارد، معمولا پس رفع علت، درمان باد شکم به خودی خود صورت می گیرد.


راه های درمان یبوست شدید و مزمن

کاهش تعداد دفعات اجابت مزاج یا دشواری در دفع مدفوع به مدت چند هفته یا بیشتر را یبوست مزمن گویند. چنانچه دفع مدفوع کمتر از سه بار در هفته صورت گیرد، شخص دچار این مشکل شده است. اگرچه شکل مزمن این بیماری بسیار رایج است، اما این عارضه مانع انجام وظایف روزانه‌ی برخی اشخاص می‌شود و همچنین باعث می‌شود تا فرد هنگام دفع فشار زیادی را تحمل کند و بروز نشانه‌ها و علائم دیگری را تجربه کند. در یبوست شدید یا مزمن با توجه به علت اصلی دامن زننده به این عارضه درمان یبوست تجویز می‌شود؛ هر چند در بعضی موارد هیچ دلیلی یافت نمی‌شود.

علائم

c

یبوست با علائم گوناگونی همراه است که در هر بیمار با توجه به عادت‌های روده‌ای، رژیم غذایی و سن تغییر می‌کند، علائم برای تجویز درمان یبوست مهم می باشد. شماری از متداول‌ترین علائم یبوست عبارت‌اند از:

  • دشواری در شروع یا پایان عمل دفع
  • کاهش تعداد دفعات اجابت مزاج و دشواری در عمل دفع
  • خروج سخت مدفوع پس از فشار آوردن شدید
  • بیمار در صورت ابتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر با درد شکمی ناشی از انقباض روده، وجود گاز بیش از اندازه، احساس نفخ و تغییر در عادت‌های روده‌ای نیز مواجه می‌شود.
  • انسداد روده حالت تهوع، استفراغ، از کار افتادن روده و ناتوانی در خارج کردن گاز روده را به دنبال دارد.
  • باد کردن شکم، سر درد و کاهش اشتها
  • احساس بار شدن زبان، نفس بدبو و طعم ناخوشایند دهان

علت

ابتلا به یبوست دلایل مختلفی دارد که از آن جمله می‌توان به رژیم غذایی نامناسب، عادت‌های روده‌ای آسیب زننده یا مشکل در دفع مدفوع، خواه فیزیکی یا عملکردی خواه خودخواسته، اشاره کرد. رایج‌ترین علت یبوست عبارت‌اند از:

  • رژیم غذایی نامناسب: خوردن غذاهای سرشار از چربی‌های حیوانی (فراورده‌های لبنی، گوشت و تخم مرغ) یا شکر تصفیه شده و دارای فیبر اندک (غلات، میوه و سبزی).
  • مصرف اندک مایعات: ننوشیدن آب کافی باعث خشک و سفت شدن مدفوع می‌شود. مایعات در روده جذب می‌شوند و چنانچه شخصی آب کافی نیاشامد، احتمالاً آب به میزانی به روده نمی‌رسد که مدفوع نرم بماند و یبوست رخ می دهد.
  • کافئین و الکل: این مواد مدر هستند و تا حدی به دلیل افزایش جذب آب از روده باعث از دست رفتن آب بدن می‌شوند. کاهش آب بدن نیز به نوبه خود به یبوست یعنی حالتی می‌انجامد که مایع کافی در مدفوع وجود ندارد.
  • عادت‌های بد روده: به تأخیر انداختن عمل دفع می‌تواند آغازگر دوره بیماری باشد و عوارضی را بوجود آورد که در زیر ذکر شده است:
  1. پس از یک دوره زمانی، بیمار دیگر احساس دفع نمی‌کند.
  2. در نتیجه یبوست پیشرونده ایجاد می‌شود. برای مثال برخی اشخاص تمایلی به استفاده از سرویس‌های بهداشتی عمومی ندارند یا عمل دفع را به دلیل مشغله زیاد به تأخیر می‌اندازند.
  • دارو: داروهای بسیاری باعث بروز یبوست می‌شوند.
  1. آنتی اسیدهای حاوی هیدرواکسید آلومینیوم (آلترناژل، کپسول آلومینیوم، قرص آلمومینیوم، امفوژل و…) و کربنات کلسیم (رولاید، مالوکس و…)
  2. داروهای ضد گرفتگی (ضد اسپاسم)
  3. ضد افسردگی‌ها
  4. قرص آهن
  5. داروهای ضد تشنج
  6. مدرها (به دلیل داشتن تأثیری مانند کافئین و الکل)
  • سفر: تغییر سبک زندگی، کاهش مصرف مایعات و خوردن غذاهای آماده به منجر به یبوست مزمن می شود.
  • سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS، اسپاسم روده بزرگ): بیمار مبتلا به این اختلال، به دلیل تغییر عملکرد روده، از درد شکمی ناشی از انقباض روده، وجود گاز زیاد در روده، نفخ، یبوست شدید و گاهی اوقات اسهال رنج می‌برد.
  • سوءمصرف ملین‌ها (ضد یبوست‌ها): زیاده‌روی در مصرف ملین‌ها به تدریج باعث وابستگی به این داروها می‌شود و باعث عوارضی از قبل زیر می شود:
  1. بیمار در نهایت مجبور می‌شود تا برای انجام عمل دفع میزان ملین را افزایش دهد.
  2. روده در بعضی موارد واکنشی به ملین نشان نمی‌دهد و بیمار حتی علی‌رغم مصرف دارو نمی‌تواند عمل دفع را انجام دهد.
  • بارداری: یبوست در بارداری یکی از عوارض متداول حاملگی و ناشی از عامل‌های متعدد است. بعضی از عوارض اشاره شده در زیر باعث بروز درد شدید هنگام خروج مدفوع می‌شوند و در پی‌آمد آن، اسپاسم واکنشی عضله اسفنکتر مقعدی رخ می‌دهد. این اسپاسم عمل دفع را به تأخیر می‌اندازد و در واکنشی طبیعی به منظور جلوگیری از بروز درد در مقعد تمایل به گشودن روده کاهش می‌یابد از جمله عوامل این درد می توان به موارد زیر اشاره کرد:
  1. وارد شدن فشار مکانیکی روی روده توسط رحم سنگین
  2. تغییرهای هورمونی در طول بارداری
  3. تغییر رژیم غذایی
  4. شقاق مقعد (شکاف در ناحیه مقعد)
  5. هموروئید دردناک (بواسیر)
  6. تنگ شدن مقعد
  • مشکلات مکانیکی مقعد و راست روده: که در آن، راست روده از مقعد (پرولاپس یا افتادگی رکتوم یا بخش تحتانی روده بزرگ) یا درون مهبل خارج می‌شود.
  • آسیب دیدن عصب‌های داخل روده:از جمله اینم آسیب ها می توان اشاره کرد به تومورهای نخاعی، ام.اس. یا صدمه دیدن نخاع به دلیل ایجاد تداخل در عملکرد عصب‌های موجود در روده.
  • بیماری‌های بافت همبند: عارضه‌هایی مانند لوپوس و اسکلرودرمی باعث بروز یبوست می شود.
  • عملکرد نامناسب غده تیروئید: کاهش تولید تیروکسین، هورمون ترشح شده توسط غده تیروئید، کم‌کاری تیروئید نیز از علل بروز یبوست به شمار می‌رود.
  • مسمومیت با سرب: دیگر اختلال‌های مربوط به سوخت و ساز بدن
  • سن: سالمندان به دلایل زیر بیشتر مستعد ابتلا به یبوست هستند:
  1. رژیم غذایی نامناسب و کاهش جذب مایعات
  2. فعالیت جسمی کم
  3. اثرهای جانبی داروهای تجویزی مورد مصرف برای عارضه‌های دیگر
  4. عادت‌های بد روده‌ای
  5. استراحت مطلق (خوابیدن در تخت) طولانی مدت برای مثال پس از تصادف کردن یا در طول بیماری
  6. مصرف بیش از اندازه ملین‌ها

شایان ذکر است که، به رغم این فهرست بلند از علل احتمالی ترسناک یبوست، اکثر موارد یبوست مزمن صرفاً پی‌آمد جذب اندک آب و فیبر از رژیم غذایی است و می‌توان اقدام به درمان یبوست به سادگی با افزایش مصرف این دو ماده مدیریت کرد.

زمان مراجعه به پزشک

در صورت رویارویی با موارد زیر برای درمان یبوست مزمن یا شدید به پزشک مراجعه کنید:

  • تحمل علائم یبوست شدید به مدت بیش از سه هفته
  • بروز تغییری قابل توجه در عادت‌های روده‌ای ظرف چند هفته گذشته
  • درد شدید مقعد هنگام اجابت مزاج
  • علائم بیماری‌های دیگر علاوه بر علائم یبوست (مانند خستگی، خستگی مزمن و بی‌حالی، کاهش تحمل هوای سرد بیانگر ضرورت ارزیابی عملکرد تیروئید و بررسی ابتلا به کم‌کاری تیروئید است.)
  • ابتلا به این بیماری همراه با درد شکم به مدت دو هفته یا بیشتر می‌تواند نشانه مسمومیت با سرب باشد.

اگر اقدامی برای درمان یبوست شدید و مزمن نشود می تواند عوارض بدی را به همراه داشته باشد به همین دلیل در صورت بروز علائم ذکر شده باید به پزشک مراجعه کنید.

تشخیص

آزمایش‌ها و فرایندهای تشخیص یبوست مزمن شامل موارد زیر می‌شود:

  • معاینه راست روده و بخش‌ تحتانی (سیگموئید یا خم روده) روده بزرگ (سیگموئیدوسکوپی): پزشک در این عمل لوله‌ی انعطاف‌پذیر مجهز به منبع نوری را برای معاینه راست روده و بخش تحتانی روده بزرگ وارد مقعد می‌کند.
  • معاینه راست روده و کل روده بزرگ (کولونوسکوپی): پزشک در این عمل تشخیصی تمام روده را به وسیله لوله منعطف مجهز به دوربین می‌بیند تا بتواند علت یبوست را پیدا کند.
  • ارزیابی عملکرد عضله اسفنکتر مقعد (مانومتری آنورکتال): پزشک در این عمل لوله‌ی منعطف باریکی را وارد مقعد و راست روده می‌کند و سپس بالون کوچک واقع در انتهای لوله را باد می‌کند. پس از آن این وسیله از انتها به ابتدای عضله اسفنکتر به عقب کشیده می‌شود تا پزشک بتواند هماهنگی عضله‌های مورد استفاده در تخلیه شکم را اندازه‌گیری کند.
  • ارزیابی چگونگی حرکت غذا در روده بزرگ (بررسی انتقال روده بزرگ): بیمار کپسولی حاوی نشانگرهایی را می‌بلعد که در پرتونگاری (اشعه ایکس) چند روز آینده مشخص خواهد شد. پزشک نشانه‌های نقص عملکرد عضله روده و چگونگی حرکت غذا در روده بزرگ را بررسی می‌کند.
  • پرتونگاری (اشعه ایکس) راست روده هنگام تخلیه شکم (دفکوگرافی): پزشک در این عمل خمیر نرمی را وارد مقعد می‌کند که پس از مدتی همراه مدفوع دفع می‌شود. باریم در پرتونگاری مشخص می‌شود و افتادگی یا مشکلات مربوط به عملکرد عضله و هماهنگی عضلانی را نشان می‌دهد.

درمان

80845286-4968144

راه های درمان یبوست مزمن معمولاً با اصلاح رژیم غذایی و ایجاد تغییر در سبک زندگی به منظور افزایش سرعت حرکت مدفوع در روده شروع می‌شود. پزشک در صورت مؤثر نبودن این تغییرها مصرف دارو یا انجام جراحی را پیشنهاد خواهد کرد.

درمان‌های خانگی

چنانچه این مشکل صرفاً ناراحتی‌ای باشد که هر از گاه رخ می‌کند، راهکارهای متعددی برای جلوگیری و درمان یبوست وجود دارد.

  • مصرف فیبر بیشتر: فیبر باعث نرم و حجیم شدن مدفوع و در نتیجه دفع آسان‌تر آن می‌شود. فیبر در میوه، سبزی و غلات موجود است. هنگام خرید خواربار برچسب روی بسته‌بندی‌ها را بخوانید و نان‌ها و محصولات دارای بیشترین فیبر را انتخاب کنید. این روش شاید ساده به نظر بیاید اما در درمان یبوست مزمن می تواند مفید باشد.
  • نوشیدن مایعات: مایعات محیط روده بزرگ را روان و مدفوع را حجیم می‌کند. هر چه آب مدفوع بیشتر باشد، نرم‌تر خواهد بود و بنابراین آسان‌تر دفع خواهد شد. آب و آب میوه بهترین منبع مایعات به شمار می‌روند.
  • ورزش کردن منظم: یکی از مزایای بی‌شمار ورزش منظم بهبود عملکرد کلیه‌ی سیستم‌های بدن است. “در صورت یبوست داشتن می‌توانید با 20 تا 30 دقیقه ورزش به انجام عمل دفع کمک کنید. هر چه بیشتر فعال باشید، تخلیه شکم بهتر صورت خواهد گرفت.”
  • به تأخیر نیانداختن دفع: عادت‌های رفتاری بر یبوست تأثیر می‌گذارند. چنانچه احساس دفع دارید، صبر نکنید و به سرعت سری به سرویس بهداشتی بزنید؛ اما اگر نشسته‌اید و هیچ اتفاقی نمی‌افتد و دفع انجام نمی‌شود، “زور نزنید.” بلند شوید، چون با زور زدن و فشار آوردن باعث می‌شوید که بدن به این کار عادت کند. پس بهتر است اجازه دهید که مدفوع به طور طبیعی خارج شود.

دارو

چند نوع  داروی درمان یبوست وجود دارد که هر کدام به شیوه‌ای نسبتاً متفاوت تخلیه‌ی شکم را آسان‌تر می‌کند. در ادامه به معرفی بعضی ملین‌ها می‌پردازیم:

  • مکمل‌های فیبر: مکمل‌های فیبری مدفوع را حجیم‌تر می‌سازند. متیل سلولز، پسیلیوم، پلی‌کربوفیل کلسیم و گوارگام از مواد رایج فیبری به شمار می‌روند که توسط کارخانه‌هایی چون فیبرکن، متاموکی، کنسیل و سیتروسل تولید می‌شوند، در درمان یبوست مفید هستند.
  • ملین‌های اسمزی: ملین‌های اسمزی، مانند شیر منیزیم، سیترات منیزیم، لاکتولوز، پلی‌اتیلن گلیکول (میرالاکس) و تنقیه با فسفات سدیم (تنقیه فلیت )به حرکت مایعات در روده بزرگ کمک می‌کنند.
  • روان کننده‌ها: روان کننده‌هایی مانند روغن معدنی حرکت مدفوع در روده بزرگ را آسان‌تر می‌سازند.
  • نرم کننده‌های مدفوع: نرم‌کننده‌های مدفوع، مانند سورفاک، با کشیدن آب از روده مدفوع را نرم می‌کنند.
  • داروهای افزایش دهنده آب روده. داروهای تجویزی لوبیپروستون (امیتیزا) و لیناکلوتید (لینزس) به روش‌های متفاوت آب را به سمت روده می‌کشند و حرکت مدفوع را تسریع می‌کنند. پزشک احتمالاً این داروها را در صورت مؤثر نبودن ملین‌های غیرتجویزی برای درمان یبوست مزمن پیشنهاد خواهد کرد.

درمان نوزادان و کودکان

ba522

چنانچه نوزاد شیرخواری که هنوز غذای جامد نمی‌خورد، دچار یبوست شد، دادن آب بیشتر بین نوبت‌های شیردهی اولین روش درمان یبوست است. اگر نوزاد از شیر خشک تغذیه می‌کند، شیر را باید طبق دستور نوشته شده روی قوطی به نوزاد داد و آن را رقیق نکرد. همچنین می‌توان برای تحریک روده پاهای نوزاد را با ملایمت با حرکت دوچرخه تکان داد یا شکم‌اش را با دقت ماساژ داد.

اگر کودکی که غذای جامد می‌خورد دچار یبوست شد، باید آب بیشتر یا آب میوه رقیق شده به او خوراند و او را به خوردن میوه، به صورت پوره یا تکه تکه بسته به توانایی جویدن کودک، تشویق کرد. اما اگر کودک همچنان پس از ایجاد این تغییرها در رژیم غذایی از این بیماری رنج می‌برد، احتمالاً پزشک ملین تجویز خواهد کرد.

برای درمان یبوست کودکان ملین‌ها غالباً در کنار مواد غذایی مفید برای بیمار تجویز می‌شوند. معمولاً در ابتدا ملین‌های اسمزی و سپس در صورت لزوم تحریک کننده‌ها امتحان می‌شوند. کودکان در سنین بالاتر علاوه بر خوردن میوه باید رژیم غذایی متعادلی حاوی سبزی و غذاهای دارای غلات کامل مانند پاستا و نان سبوس‌دار را رعایت کنند.

درمان در بارداری و شیردهی

روش‌های ایمنی برای درمان یبوست در حاملگی وجود دارد که هیچ گونه خطری برای مادر یا نوزاد ندارد. پزشک عمومی در ابتدا از مادر می‌خواهد تا فیبر و مایعات بیشتری مصرف کند و ورزش ملایم انجام دهد.

اما اگر تغییر در سبک زندگی و رژیم غذایی تأثیرگذار نبود، ملین برای دفع منظم و آسان مدفوع تجویز می‌شود. مصرف اکثر ملین‌ها برای بانوان باردار بدون خطر است، چون آنها توسط دستگاه گوارش جذب نمی‌شوند. بنابراین این داروها اثر جانبی بر روی نوزاد نخواهند داشت.

جراحی

در صورت موفقیت‌آمیز نبودن دیگر روش‌های درمان یبوست و مواجهه با یبوست ناشی از رکتوسل و شقاق یا تنگی و زخم شدن مقعد به ناچار به عمل جراحی روی آورده می‌شود. همان‌طور که گفته شد در صورت نتیجه‌بخش نبودن درمان‌های دیگر و آهسته بودن غیرطبیعی حرکت مدفوع در روده بزرگ طی عمل جراحی بخشی از روده برداشته می‌شود. البته انجام عمل جراحی به منظور برداشتن روده بزرگ به ندرت ضرورت می‌یابد.

عوارض

عوارض یبوست مزمن و شدید عبارتند از:

  • تورم سیاهرگ‌های مقعد (بواسیر): زور زدن و فشار هنگام اجابت مزاج باعث تورم سیاهرگ‌های داخل و اطراف مقعد می‌شود.
  • پاره شدن پوست مقعد (شقاق مقعد): مدفوع بزرگ یا سفت پارگی‌های بسیار کوچکی را درون مقعد به وجود می‌آورد.
  • خارج نشدن مدفوع (فشرده شدن مدفوع): یبوست مزمن موجب انباشته شدن مدفوع سفت شده‌ای می‌شود که درون روده گیر می‌کند.
  • خارج شدن روده از مقعد (افتادگی راست روده یا پرولاپس رکتوم): فشار دادن هنگام دفع باعث می‌شود تا بخش کوچکی از راست روده کشیده شود و از مقعد خارج شود.

به منظور پیشگیری از این مشکل بهتر است ابتدا از غذاهای یبوست زا به میزان زیاد مصرف نکنید و از کم آب شدن بدن جلوگیری کنید. این مشکل در هرسنی اعم از بزرگسالان و کودکان و حتی در بارداری نیز رخ می دهد. درمان یبوست ابتدا به تغذیه مناسب صورت می گیرد سپس پزشک دارو تجویز می کند و در صورت موفقیت آمیز نبودن آنها درمان جراحی تنها در مورد تعداد کمی از بیماران توصیه می شود.